Statoil ASA'nın bir iştiraki olan Statoil Danimarka A/S'nin, Borealis A/S'de sahip olduğu %50 oranındaki…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Cumhur Atalay HATİPOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - OMV Aktiengesellschaft

Temsilcisi: Av. Sarp ŞENOL

Maya Akar Center Büyükdere Cad. 100/17

34394 Esentepe, İstanbul

D. TARAFLAR: - OMV Aktiengesellschaft

Otto Wagner Platz 5 A-1090 Viyana AVUSTURYA

- International Petroleum Investment Company

st

Sheikh Zayed the 1 Street Al Muhairy Center Office

th

Tower, 10 floor P.O. Box 7528 Abu Dhabi

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ

30

- Statoil Danimarka A/S

Domus Statoil Borgmaster Christiansens Gade 50

DK-2450 Kopenhag DANİMARKA

E. DOSYA KONUSU: Statoil ASA’nın bir iştiraki olan Statoil Danimarka A/S’nin, Borealis A/S’de sahip olduğu %50 oranındaki hissesinin, OMV Aktiengesellschaft ve International Petroleum Investment Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.9.2005 tarih ve 6220 sayı ile giren ve eksiklikleri 26.09.2005 tarih ve 6721 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 26.9.2005 tarih ve 2005-1- 98/Öİ-05-CS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 26.9.2005 tarih, REK.0.05.00.00-120/193 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; OMV Aktiengesellschaft (OMV) ve International Petroleum Investment Company (IPIC) tarafından Statoil Danimarka A/S (Statoil)’nin Borealis A/S (Borealis)’de sahip olduğu %50 oranındaki hissenin devralınması işlemine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümlerine göre izin verilmesinde bir sakınca olmadığı ifade edilmektedir

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Borealis

Merkezi Danimarka’da bulunan Borealis, plastik (Polietilen “PE” ve polipropilen “PP”) ve bazı hidrokarbonların (etilen, propilen, fenol, ve aseton) üretimi ve satışı ile iştigal eden bir teşebbüstür.

Borealis’in üretiminde bulunduğu plastik, özellikle yiyecek paketleme, çocuk bezi, otomotiv sektörüne yönelik parçalar, su ve gaz dağıtım boruları, elektrik kabloları, spor aletleri ve medikal cihazlarda kullanılmaktadır. Borealis tarafından üretilen hidrokarbonlardan etilen ve propilen, polietilen ve polipropilen üretiminde kullanılmaktadır. Fenol ve aseton ise kompakt disk, plastik su şişeleri, araba tamponları, monitör, cep telefonu gibi ürünlerde kullanılmaktadır.

70

Borealis’in ortaklık yapısına bakıldığında, %50 oranındaki hissenin Statoil’e, %50’sinin ise OMV ve IPIC’ın ortak kontrolü altında bulunan IOB ortak girişimine ait olduğu görülmektedir.

H.1.2. OMV

Şirket merkezi Avusturya’da bulunan OMV, çokuluslu bir petrol, gaz ve akaryakıt anonim şirketidir. OMV hisselerinin %50,9’u halka açık olup, %17,6’sı IPIC; %31,5’i ise Österreichische Industrie Holding Aktiengesellschaft’a (ÖİAG) aittir. Toplamı %49,1’i bulan IPIC ve ÖİAG’a ait hisselerin herhangi bir oy imtiyazı bulunmadığından, OMV kendi bağımsız yönetimi tarafından idare edilmektedir. OMV’nin temel faaliyet alanları, doğal gaz ve petrol arama/üretimi, rafinaj, petrol ürünleri ve doğal gaz dağıtımı ve petrokimyadır.

Gaz segmentinde, depolama tesisleri ve 2000 km uzunluğunda boru tesisine (pipeline) sahip olan OMV’nin, entegre kimya ve petrokimya üretim tesisleri bulunmaktadır.

H.1.3. IPIC

Merkezi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’nde bulunan ve tamamı BAE’ye ait olan IPIC, BAE Devleti’nin BAE dışındaki enerji ve enerjiyle bağlantılı tüm projelerine iştirak etmek amacıyla kurulmuştur.

IPIC’ın temel faaliyet alanı, enerji ile ilgili projelere ve BAE dışında petrol arıtma ve ilgili alanlarda faaliyet gösteren şirketlere uzun dönemli yatırımlar yapmaktır.

H.1.4. Statoil

Merkezi Norveç’te bulunan Statoil, 29 ülkede faaliyette bulunan entegre bir petrol şirketidir. Norveç’in petrol ve gaz üretiminin %60’ı Statoil tarafından yapılmaktadır. Statoil grubunun İskandinavya Ülkelerinde, İrlanda’da, Polonya’da, Baltık Denizi ülkelerinde ve Rusya’da servis istasyonları bulunmaktadır.

H.2. Devralma İşlemi

Söz konusu devralma işlemiyle, OMV ve IPIC’ın, Statoil’ın Borealis’te sahip olduğu %50 oranındaki hisseyi satın alacağı işleme ilişkin olarak, 30 Haziran 2005 tarihinde bir Hisse Alım Sözleşmesi (Sözleşme) ve bir Hissedarlar Sözleşmesi taraflarca imzalanmıştır.

İşlem öncesinde OMV ve IPIC’ın %50’şer payla ortak kontrolü altında bulunan IOB Holdings A/S ortak girişimi (IOB), Borealis hisselerinin %50’sine sahiptir. Borealis’in Statoil kontrolü altındaki hisselerinin IOB’ye geçmesi sonrasında Borealis hisselerinin tamamının, IPIC ve OMV’nin ortak kontrolü altında bulunan, IOB’a ait olacağı anlaşılmıştır.

Hissedarlar Sözleşmesi’ne göre, işlem sonrası alınacak önemli kararlarda IPIC ve OMV’den gelen üyelerin oluşturduğu Borealis yönetim kurulunda, oybirliğinin sağlanması gerektiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla Borealis, IPIC ve OMV’nin ortak kontrolü altında olacağı, böylece işlem sonrasında Borealis’in yönetiminde kontrol yapısının değişeceği, ortak kontrole sahip hissedar sayısının üçten ikiye düşeceği anlaşılmıştır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Borealis; polietilen (PE), polipropilen (PP) ve bazı hidrokarbonların (etilen, propilen, fenol, aseton) üretimi ve satışı konusunda faaliyet göstermektedir. Borealis tarafından üretilen olefinler -etilen ve propilen-, PP ve PE üretiminde kullanılmaktadır.

PP, plastik üretiminde yaygın olarak kullanılan poliolefin kategorisinden bir üründür.Yüksek yoğunluklu PE (HDPE), düşük yoğunluklu PE (LDPE) ve lineer düşük yoğunluklu PE (LLDPE) olmak üzere üç tip polietilen olduğu kabul edilmektedir. HDPE daha çok sert şişelerde ve geniş borularda kullanılmaktadır. LLDPE ise film ve ambalajlama alanında kullanılmaktadır.

140

Bildirime konu işlemin en dar pazar tanımlamasında dahi Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir sakınca doğurmayacak olmasından dolayı, bu dosya kapsamında PP ve PE’ye ilişkin nihai bir ilgili pazar tanımlamasına gerek görülmemiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

150

Söz konusu ürünlerin dağıtım ve pazarlamasına ilişkin bölgesel pazar tanımını gerektirecek hususlar olmadığından, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tanımlanmıştır.

H.4. Değerlendirme

Başvuru konusu devralma işlemi sonucunda meydana gelecek tek değişiklik, Borealis’in üç teşebbüsün ortak kontrolünden (IPIC, OMV ve Statoil), iki teşebbüsün ortak kontrolüne (IPIC ve OMV) geçecek olmasıdır. Dolayısıyla, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır. Bu devir işleminin Rekabet Kurulu iznine tabi olup olmadığı hususu ise yine 1998/2 sayılı Tebliğ’de yer alan pazar payı ve ciro eşiklerine ilişkin bir değerlendirmeyi gerektirmektedir. Borealis’in Türkiye’deki faaliyeti, kendi ürünlerini ithal ederek Türkiye’de satmaktan ibarettir. OMV ise, Türkiye’de yalnızca Aralık 2004’te devraldığı Petrom aracılığıyla LDPE pazarında %(….) payla ve HDPE pazarında %(….) payla faaliyet göstermektedir.

İlgili ürün pazarının dar tanımlanması durumunda dahi en yüksek pazar payına %(….) ile LLDPE’de ulaşılmaktadır. Öte yandan, ciro eşikleri açısından işlem ele alındığında, Borealis’in faaliyet gösterdiği alanlarda 2004 yılında elde ettiği toplam cironun yaklaşık (……………) YTL tutarında olduğu görülmektedir. Borealis’in ürün portföyünde olup, Türkiye’de satışını yaptığı ürünlerden HDPE pazarında 2004 yılı itbariyle yaklaşık (……………) YTL ciro elde edilmiştir. Böylece işlem, ciro itibarıyla 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan ciro eşiğini aştığı için Rekabet Kurulu iznine tabi bir devir işlemidir.

Öte yandan, bildirime konu devir işleminin aynı teşebbüsün ortakları arasındaki bir kontrol devrinden kaynaklandığı ve işlem neticesinde yeni bir hakim durum yaratmadığı ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirmediği kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre: Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.