Step Halıcılık ve Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş. ve Taft-El Tafting El Halıcılık Makine San. ve Dış Tic. A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, İmren SEYRANTEPE

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Swicorp CO

Temsilcisi: Av. Murat UYSAL

Uysal & Tolan Hukuk Bürosu

Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/10

Balmumcu, Beşiktaş – İstanbul

D. TARAFLAR: Swicorp CO.

Kingdom Tower, Floor 49th, Offices: 1,2,3

Riyad SUUDİ ARABİSTAN

İş Girişim Sermaye Yatırım Ortaklığı A.Ş.

İş Kuleleri Kule 2 Kat 8 4.Levent - İstanbul

30

Mehmet ŞENGÖR

Kortel Korusu Boyner Apt.No:3k:3 Bebek-Istanbul Sevim ŞENGÖR

Hamiyet Yüceses Sokak No:39 D:3 Suadiye-İstanbul Ayfer ÖZBEK

Cevdetpaşa Cad.Akgöl Apt.No:5 D:1 Bebek-İstanbul Emine Esra AVUNDUK

Kireçhane Sokak Yuva Sitesi A3 Apt.D:4 Kuruçeşme-İstanbul Ayşegül Yürekli ŞENGÖR

Kortel Korusu Boyner Apt.No:3 K:3 Bebek-Istanbul Emre ZÜMBÜLOVA

Eğitimciler Cad.Meşeliköy Sitesi No:23 Bademliköyü-Bursa

E. DOSYA KONUSU: Step Halıcılık ve Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş. ve Taft-El Tafting El Halıcılık Makine San. ve Dış Tic. A.Ş. hisselerinin %75’lik kısmının Swicorp Co tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.6.2008 tarih ve 3448 sayı ile giren ve en son 16.6.2008 tarih ve 3736 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 25.6.2008 tarih ve 2008-3- 97/Öİ-08-PE sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.6.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-120/112 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Step Halıcılık ve Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş. ve Taft-El Tafting El Halıcılık Makine San. ve Dış Tic. A.Ş. hisselerinin %75’lik kısmının Swicorp Co tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtildiği nitelikte ilgili pazarlarda bir hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi yoluyla rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmasının söz konusu olmayacağı anlaşıldığından bildirim konusu devir işlemine izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Step Halıcılık ve Mağazacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Step)

Step, 1998 yılında İstanbul’da Şengör Halıcılık Tekstil Ticaret Limited Şirketi (Şengör Halıcılık) bünyesinde kurulmuştur. Step makine parça halı perakende satışı, ihracatı ve perakende noktalarında makine parça halı ürünlerini tamamlamak amacı ile ev tekstili (kanepe yastıkları, yer yastıkları, banyo halı ve havluları) ve deri ev aksesuar ürünlerinin (sehpa, komodin ve abajur) perakende satışı alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Step, ülke içinde franchising metodu ile kurduğu perakende mağazaları aracılığıyla faaliyet göstermektedir.

İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (İş Girişim) Step hisselerinin %33,33’ünü elinde bulundurmaktadır. İş Girişim, Swicorp ve diğer Step hissedarları arasında imzalanan devir sözleşmesi ile İş Girişim’in Step içerisinde sahip olduğu tüm hisseler Swicorp’a devredilecektir.

90

İş Girişim, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na dayanılarak yürürlüğe giren Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği’nde belirlenen çerçevede bir “girişim sermayesi yatırım ortaklığı” olarak faaliyet göstermektedir. Bu tebliğ kapsamında girişim sermayesi yatırım ortaklıkları kayıtlı sermayeli olarak kurulan ve çıkarılmış sermayelerini esas olarak girişim sermayesi yatırımlarına yönelten ortaklıkları ifade etmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, İş Girişim’in Step ile ilgili olarak misyonunu tamamladığını düşündüğü ve girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına has olan sahip olduğu ortaklık paylarını zamanı geldiğinde yatırımdan

hedeflenen getiriyi elde ederek satma prensibi kapsamında devrederek yatırımını sonlandırmaya karar verdiği anlaşılmıştır.

İş Girişim’in 2004 yılında hisselerinin %33,33’ünü alması ile Step, çeşitli ülkelere ihracat yaparak yurtdışı pazarlarda faaliyet göstermeye başlamıştır. Step’in İngiltere’de faaliyet gösteren Stepevi Limited Şirketi (Stepevi) unvanında hisselerinin tamamı kendisine ait bir iştiraki mevcuttur. Stepevi Step’in Londra’daki halı ve ev aksesuarları mağazasının faaliyetlerinin yürütülmesinden sorumludur.

Step’in devralma işlemi öncesi ortaklık yapısı Tablo 1’de sunulmuştur.

Tablo 1. Step’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Mehmet Cem Şengör 64,139

Kaynak: Bildirim Formu

Step’e ait şirket ana sözleşmesinde genel kurul karar nisabı olarak TTK hükümlerinin geçerli olduğu belirtilmiştir. Buna göre Step, Mehmet Cem Şengör tarafından kontrol edilmektedir.

Step’in Yönetim Kurulu Başkanı ve Step hisselerinin %64’üne sahip olan Mehmet Cem Şengör, Şengör Halıcılık hisselerinin %90’ına sahiptir ve şirketin yöneticisidir. Step hisselerinin %0,0006’sına sahip olan Ayşegül Şengör ise Şengör Halıcılık hisselerinin %10’una sahiptir.

Şengör Halıcılık Mehmet Cem Şengör tarafından kurulmuş olan ve sadece el halıcılığı alanında faaliyet gösteren küçük ölçekli bir limited şirketidir. Şengör Halıcılık’ın 2007 yılı cirosu (………......) YTL (…………………………….YTL) olarak gerçekleşmiştir.

Step hisselerinin %0,001’ine sahip olan Emre Zümbülova ise Step’in tedarikçilerinden olan Step Global Ev Aksesuarları Ltd. Şti.‘nin (Step Global) hisselerinin %99’una sahiptir. Step, Step Global’den sadece ev aksesuar ürünleri için alım yapmaktadır, halı tedarik etmemektedir.

Step’in yönetim kurulu üyeleri; Mehmet Cem Şengör (Başkan), Yavuz Emre İyibilir (Bşk. Yrd.) ve üyeler Ayşegül Yürekli Şengör, Ayfer Özbek, Emine Esra Avunduk, Yeşim Uysal, Cenk Coşkuntürk ve Sevim Şengör’den oluşmaktadır.

Step’in 2007 yılı cirosu (………......) YTL (…………………….. YTL ………… YKr) olarak gerçekleşmiştir.

H.1.2. Taft-El Tafting El Halıcık Mağazacılık ve Ticaret A.Ş. (Taftel)

140

Taftel makine parça halı üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Taftel’in üretimini gerçekleştirdiği halılar tafting halı kategorisinde yer almaktadır. Tafting halı, halı üretim teknolojileri dikkate alınarak yapılacak bir sınıflandırmada, sentetik kökenli iplik kullanılarak iğneleme ve yapıştırma işlemleri yoluyla üretilen halı cinsini ifade etmektedir. Taftel üretiminin tamamını Step’e satmaktadır. Taftel’in 2007 yılı cirosu (………......) YTL (…………………………………...YTL…… YKr) olarak gerçekleşmiştir.

Taftel’in devralma işlemi öncesi hissedarlık yapısı Tablo 2’de sunulmuştur.

150

Tablo 2. Taftel’in Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Mehmet Cem Şengör 49,00

Kaynak: Bildirim Formu

Taftel şirket ana sözleşmesinde “genel kurul karar nisabı TTK’nın daha ağır bir nisap öngörmediği hallerde şirket hisselerinin %76’sının olumlu oyudur” ifadesi yer almaktadır. Bu karar nisabı sebebiyle Taftel, Mehmet Cem Şengör ve Melih Gürkan’ın ortak kontrolünde bir ortak girişim niteliğindedir.

Taftel hissedarlarından Melih Gürkan, Isparta İpliksan Anonim Şirketi (İpliksan) hisselerinin %36’sına sahip olup aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanı’dır. Taftel hissedarlarından Mehmet Gürkan İpliksan hisselerinin %39’una, Gülşah Gürkan ise %0,75’ine sahiptir.

İpliksan 1973 yılında kurulmuş olup, iplik üretiminden 2007 yılı itibariyle elde ettiği ciro (……………..) YTL (………………………………………………. YTL)’dir. Faaliyeti halı üretiminde hammadde olarak kullanılan iplik üretimi olan İpliksan, Taftel’in tedarikçileri arasında yer almaktadır.

Taftel’in yönetim kurulu üyeleri; Mehmet Cem Şengör (Başkan), Melih Gürkan (Bşk. Yrd.) ve üyeler Ayşegül Yürekli Şengör ile Mehmet Gürkan’dan oluşmaktadır.

H.1.3. Swicorp CO (Swicorp)

Devralan taraf Swicorp 1987 yılında kurulan, merkezi Suudi Arabistan’ın Riyad şehrinde bulunan, yatırımcıları tarafından sağlanan mali kaynakları çeşitli ülkelerde girmiş olduğu yatırımlara yönlendiren ve bu yatırımlar sonucunda gelir elde eden bir yatırım fonu yönetim şirketidir. Swicorp özellikle perakendecilik, enerji, lojistik ve tüketici odaklı iş kollarına yatırım yapmaktadır.

Swicorp tarafından kontrol edilen, Swicorp ortağı olan ya da Swicorp ile aynı grupta yer alan kuruluşlardan hiçbirinin Türkiye pazarında faaliyeti yoktur.

180

Swicorp’un hissedarlık yapısı Tablo 3’te sunulmuştur.

Tablo 3. Swicorp’un Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Pay Oranı (%)

Swicorp International Holding SA 40,00

Savola Group Company 15,00

Marketing&Commercial Agencies Company

15,00

Limited

Toplam 100,00

Kaynak: Bildirim Formu

Swicorp yönetim kurulu üyeleri; Kamel Abduljaleel Lazaar (Başkan) ve üyeler Mosa Orman Al Orman, Abdul Aziz Mohamed Abdo Yamani, Ammar Abdulwahid Alkhudiary, Tariq Liaqat Ali, Simon Charles Rowe ile Daniel Schenker’den oluşmaktadır.

190

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgi

Halıcılık sektörü el halıcılığı ve makine halıcılığı olarak ikiye ayrılabilir. Bildirim Formu eklerinde yer alan 2006 ve 2007 yıllarında T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME) tarafından halı sanayi üzerine yayımlanan raporlara göre el dokuması halılar günümüzde yer kaplaması amacı dışında dekoratif amaçlı da kullanılabilmekte ve Karadeniz Bölgesi dışında, hemen hemen tüm bölgelerde dokunmaktadır. 2006 yılı raporuna göre Türkiye toplam halı pazarı

2

büyüklüğünün 60.000.000 m olduğu, makine halılarının ise Türkiye’deki toplam halı pazarının %90’ını oluşturduğu tahmin edilmektedir. Makine halısı üretiminin yaklaşık %70’i Gaziantep’te yerleşik firmalar tarafından yapılmaktadır. Kayseri ve İstanbul da üretimin yoğun olarak yapıldığı diğer illerdir.

Türkiye’de makine halısı üretimi, çok sayıda hem markalı, kurumsallaşmış ve büyük ölçekli işletmeler, hem de küçük ölçekli işletmeler tarafından gerçekleştirilmektedir. İlk

gruba örnek olarak Merinos Halı, Saray Halı, Kaşmir Halı, Atlas Halı, Apex Halı, Deco Halı, 3K Halı gibi markalar örnek gösterilebilir. İkinci grup ise ağırlıklı olarak yöresel işletmelerden oluşmakla beraber pazardan önemli miktarda pay almaktadır. Özellikle Gaziantep bölgesinde yerleşik firmalar Türkiye’de makine halısı üretimi ve ihracatında önemli rol oynamaktadır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, tarafların İGEME 2007 yılı raporu ve TOBB Sanayi Sicil Kayıtlarına dayanarak 2005 yılı itibarıyla Türkiye’deki makine halı kurulu

2

kapasitesinin yaklaşık olarak 210.000.000 m olduğunu ve kapasitenin yaklaşık

2

olarak %10’unun (21.200.000 m) tafting makine halı üretim kapasitesi olduğunu belirttikleri anlaşılmıştır. Ayrıca taraflarca, kesin bir istatistiki veriye dayanmamakla beraber, Türkiye makine parça halı satışı alanında faaliyet gösteren yaklaşık 5000’in üzerinde organize olmamış perakende satış noktası olduğu ifade edilmiştir.

İGEME 2007 yılı raporunda da belirtildiği üzere sektörde ihracat yıldan yıla artış göstermekte, öte yandan sektör ithalata da açık durumda bulunmaktadır. Halı ihracatında makine halıları 628.000.000 Dolar ile ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’nin halı ithalatı da özellikle son yıllarda ciddi oranlarda artış göstermiştir. Türkiye’nin halı ithalatının %47’sini 78.000.000 Dolar ile makine halıları oluşturmaktadır.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

230

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

8.9.2005 tarih ve 05-55/834-227 sayılı Kurul Kararında da belirtildiği üzere makine halıları kalite ve üretim teknolojilerine göre tafting, non-woven (iğneli-keçe) ve dokuma (wilton) halı olmak üzere sınıflandırılabilir. Tafting halıları, dokuma halılardan ayıran, üretimi iğneleme ve yapıştırma işlemiyle gerçekleştirilen bir halı cinsi olmasıdır, tafting halılarda genellikle sentetik kökenli iplik kullanılmaktadır. Non- wowen metoduyla halı üretiminde ise, tafting metodunda olduğu gibi iğneleme ve yapıştırma yöntemi kullanılmakta fakat genellikle sentetik kökenli iplik değil, elyaf kullanılmaktadır. Bu üç halı kategorisi kullanılan teknoloji ve üretim maliyetleri açısından farklılık arz etmektedir. Aynı kararda makine dokusu parça halı ve duvardan duvara halı tüketici gözündeki ikame edilebilirliğinin düşük olması sebebiyle iki ayrı ürün pazarı olarak belirtilmiştir.

Hedef teşebbüslerden Taftel tafting cinsi makine parça halı üretimi yapmaktadır. Taftel üretiminin tümünü Step’e satmaktadır. Step ise franchising modeliyle kurduğu perakende mağazalarında ya da yetkili satış noktalarında makine parça halı perakende satışı, ihracatı ve makine parça halı ürünlerini tamamlamak amacı ile ev tekstil ve deri ev aksesuar ürünlerinin satışını gerçekleştirmektedir. Devre konu iki teşebbüsün birlikte devralınması sonrası makine halıcılığı sektöründe hem tafting halı üretimi hem de makine parça halı perakende satışı gerçekleştiren bir yapı oluşacaktır. İşlemin devralan tarafı olan Swicorp’un ise makine halıcılığı sektörüne ilişkin tanımlanabilecek alternatif ürün pazarlarının hiçbirinde faaliyeti mevcut değildir.

“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un (20) numaralı paragrafında, “Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu devralma işlemi devralan tarafın tanımlanabilecek alternatif ürün pazarlarının hiçbirinde faaliyeti olmaması sebebiyle olası pazar tanımları çerçevesinde rekabete ilişkin bir endişe yaratmamaktadır. Öte yandan devralma işlemi sonrası aynı merkezden kontrol edilecek olan makine parça halı üretimi alanında faaliyet gösteren Taftel’in ve makine parça halı perakende satışı alanında faaliyet gösteren Step’in faaliyet alanlarının ayrı pazarlar olarak, “makine parça halı üretimi” ve makine parça halı perakende satışı” şeklinde tespit edilmiştir.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

Devre konu teşebbüslerin faaliyet alanlarına ilişkin bölgeler arası giriş engellerinin bulunmadığı ve arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel farklılıklar göstermediği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Devralma İşlemleri

Swicorp ile İş Girişim arasında 30.5.2008 tarihinde İş Girişim’in elinde bulundurduğu Step hisselerinin %33’üne karşılık gelen hisselerin tamamını Swicorp’a devretmesi işlemini düzenleyen “Hisse Satış Sözleşmesi ve Taahhütnamesi” (Devir Sözleşmesi) imzalanmıştır. Aynı tarihte Swicorp ile İş Girişim dışındaki Step ve Taftel hissedarları arasında “Step Halıcılık ve Mağazacılık ve Tic. A.Ş. ve Taft-El Tafting El Halıcılık San. ve Dış Tic. A.Ş.’deki Hisselerle İlgili Olarak Alım ve Satım Sözleşmesi” (Hisse Devir Sözleşmesi) imzalanmıştır. Hisse Devir Sözleşmesi Swicorp’un Step ve Taftel’e ait hisselerin % 75’ini dört aşamada devralması işlemini düzenlemektedir.

Hisse Devir Sözleşmesi’nde “Birinci Tamamlama” olarak ifade edilen birinci dilimin devrinin gerçekleşme şartlarından birinin Devir Sözleşmesi ile İş Girişim’e ait % 33.33’lük Step hissesinin Swicorp’a devredilmesi olduğu belirtilmiş, Hisse Devir Sözleşmesi’nin ilgili hükümlerinde birinci dilimin devrine bu hisselerin devri de dahil edilmiştir. Bu nedenle inceleme konusu devralma işlemini Hisse Devir Sözleşmesi’nde tanımlanan dört aşama ile gerçekleşecek bir devralma işlemi olarak değerlendirmek mümkündür.

300

Hisse Devir Sözleşmesi’nde her bir dilimin devri için gerekli şartların gerçekleşmesi ve hisse devrinin tamamlanması için bir zamanaşımı tarihi öngörülmüştür. Birinci dilim için 26.7.2008; ikinci dilim için 15.2.2009; üçüncü dilim için 15.5.2009 ve dördüncü dilim için de 15.5.2010 tarihi zamanaşımı tarihi olarak belirlenmiştir.

Dosya kapsamında kontrol değişimi açısından değerlendirilecek olan, birinci dilimin devri işlemidir. Tarafların ikinci, üçüncü ve dördüncü dilimin devri işlemlerinde kontrol

değişimi gerçekleştiği takdirde söz konusu devir işlemlerinin gerçekleşeceği tarihte tekrar bildirimde bulunmaları gerekmektedir. Diğer yandan, birinci dilimden sonraki aşamalarda kontrol değişikliği gerçekleşmediği sonucuna ulaşılırsa, bu vargının söz konusu işlemlerin mevcut Hissedarlar Sözleşmesi doğrultusunda gerçekleşmesi koşuluna bağlı olduğu belirtilmelidir.

H.3.1.1. Devralma İşlemlerinin Step Açısından Değerlendirilmesi

Taraflar devre konu şirketlerin her birindeki ilgili hisselerine (veya duruma göre gelecekteki hisselerine) ilişkin “Hissedarlar Sözleşmesi” imzalamışlardır. Hissedarlar Sözleşmesinin hisseleri A, B ve C olmak üzere üç gruba bölerek hissedarların imtiyaz, hak ve yetkilerini belirleyen 3. maddesine göre;

320

“3.1 Step ve Taftel’in ve birleştiklerinde kalan varlığın hisseleri A, B ve C olmak üzere üç farklı hisse grubuna sahip olacaktır. Mevcut Hissedarlar A grubu hisselere ve Alıcı B Grubu hisselere sahip olacaktır.

3.2 Her bir Tamamlamada, ön koşul olarak, Satıcılar, Alıcı tarafından iktisap edilen A Grubu Hisseleri B Grubu Hisselere çevirecekler ve bu Sözleşmenin hükümlerini yansıtmak için Step ve Taftel Ana Sözleşmesinde gerekli değişiklikleri yapacaklardır. 3.3 Mevcut Hissedarlardan herhangi birinin A Grubu Hisselerini üçüncü bir tarafa satmayı önermesi durumunda, taraflar üçüncü tarafça iktisap edilecek kadar sayıdaki A Grubu hisselerini C Grubu Hisselerine çevirecekler ve bu Sözleşmenin hükümlerini yansıtmak için Step ve Taftel Ana Sözleşmesi’nde gerekli değişiklikleri yapacaklardır.”

İş Girişim haricindeki mevcut Step ve Taftel hissedarlarının sahip olacağı A Grubu Hisselerinin hak ve yetkileri Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Mevcut Hissedarlar her bir Grup Şirketi’nde (Step ve Taftel) hisselerin toplam olarak %40’ını veya daha fazlasını ellerinde bulundurdukları sürece, bütçenin ve iş planının onaylanması veya değiştirilmesi gibi konularda onayları gerekecek, böylece stratejik kararlarda belirleyici etki uygulama olanağına sahip olacaklardır. Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.1. maddesinde Step Yönetim Kurulu ile ilgili olarak, Swicorp, Step sermayesinin %40’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesini atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir.

Devralma işleminin devralan tarafı olan Swicorp’un sahip olacağı B Grubu Hisseleri Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.1 maddesinde belirtildiği gibi herhangi bir hisse yüzdesine ulaşma koşulu aranmadan bütçenin ve iş planının onaylanması veya değiştirilmesi gibi konularda veto hakkına sahip olacaktır. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.1. maddesinde Step Yönetim Kurulu ile ilgili olarak, Swicorp, Step sermayesinin %40’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; B Grubu hissedarlara 2 yönetim kurulu üyesini atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir.

C Grubu Hisseleri ise TTK çerçevesinde verilen oy kullanma hakkı dışında bir imtiyaza sahip olmayacaktır.

Her bir dilimin devri sonrası oluşacak Step hissedarlık yapısı Tablo 4’te sunulmuş olup sonrasında ise aşamalar ayrı ayrı değerlendirilmiştir.

Tablo 4. Her Bir Dilimin Devri Sonrası Step’in Ortaklık Yapısı

Birinci İkinci Üçüncü Dördüncü

Hissedarlar Mevcut (%)

Dilim (%) Dilim (%) Dilim (%) Dilim (%)

Kaynak: Hisse Devir Sözleşmesi

360

H.3.1.1.1. Birinci Dilimin Devri (26.7.2008)

Mevcut durumda İş Girişim, Step’te %33 hisse sahibi olup, Mehmet Cem Şengör, Sevim Şengör, Ayfer Özbek, Emine Esra Avunduk, Ayşegül Şengör ve Emre Zümbülova’nın bir blok olarak (Şengör Grubu, Mevcut Hissedarlar) toplam %67 hisse oranıyla diğer tarafı oluşturmaktadır.

Birinci dilimin devri sonrası İş Girişim’in hisselerinin tamamını (%33) Swicorp’a devredeceği, Şengör Grubunun hisse oranının ise %60’a gerileyeceği görülmektedir. Yukarda belirtildiği üzere, birinci dilimin devrinde öncelikle Step’in hisseleri A, B ve C olmak üzere üç ayrı türe dönüştürülecek; Şengör Grubu (Mevcut Hissedarlar) A Grubu hisselere, Swicorp ise B Grubu hisselere sahip olacaktır. Ortaklık yapısının yanı sıra stratejik kararlarda belirleyici rol oynama ve yönetim kurulu üyesi atama yetkisi göz önünde bulundurulduğunda ise;

- Şengör Grubu birinci dilimin devri işleminden sonra toplamda Step hisselerinin

%60’ına sahip olduğundan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesi gereği

Step’in stratejik kararlarında belirleyici etki uygulama olanağına sahiptir.

Swicorp ise herhangi bir hisse yüzdesi koşulu aranmaksızın belirleyici etki

uygulama olanağı sağlayan B Grubu hisselere sahiptir.

- Swicorp, Step sermayesinin % 40’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu

sürece; A Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesi, B Grubu hissedarlara 2

yönetim kurulu üyesini atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir.

Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.7. ve 4.8. maddelerinde yönetim kurulu toplantı

nisabı her iki şirket için de en az biri B Grubu hissedarlar tarafından atanan

olmak üzere 4 yönetim kurulu üyesi olarak, karar nisabı ise A ve B Grubu

hissedarlara veto hakkı verilen konular dışında basit çoğunluk olarak

belirlenmiştir.

390

Hissedarlar Sözleşmesi’nde ana sözleşmede genel kurul karar nisabının değiştirileceğine ilişkin bir ifade yoktur. İncelemeye konu birinci dilimin devri işlemi sonucu Step Mehmet Cem Şengör’ün kontrolünden Şengör Grubu ve Swicorp’un ortak kontrolüne geçecektir.

H.3.1.1.2. İkinci Dilimin Devri (15.2.2009)

İkinci dilimin devri sonrası Step hissedarlık yapısında bir değişim meydana gelmeyeceğinden, ikinci dilimin devri sonrası Step’in kontrolünde değişiklik gerçekleşmeyecektir.

H.3.1.1.3. Üçüncü Dilimin Devri (15.5.2009)

Bu aşamada Swicorp’un hisse oranı, bir başka deyişle B Grubu hisselerin oranı %60’a yükselecek, A Grubu hisseler ise %40’a düşecektir. Üçüncü dilimin devri sonrası işlemin A Grubu hissedarları Step hisselerinin %40’ını ellerinde bulundurmaya devam edeceklerinden veto hakları devam edecektir. Şengör Grubu’nun ortak kontrol konumu devan ettiğinden, dilimin devri sonrası da Step’in kontrolünde değişiklik meydana gelmeyecektir.

410

H.3.1.1.4. Dördüncü Dilimin Devri (15.5.2010)

Bu aşamada A Grubu hisselerin oranı %25’e gerileyecek, B Grubu %75’e yükselecektir. İlk bakışta, salt ortaklık yapısı bakımından kontrol değişikliği gerçekleştiği ve teşebbüsün ortak kontrolden Swicorp’un kontrolüne geçtiği ileri sürülebilir. Ancak, stratejik karar alma ve yönetimde söz sahibi olma bakımından da aşamanın ele alınması gerekmektedir. Dördüncü dilimin devri sonrası A Grubu hissedarların Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesinde öngörülen bazı veto hakları son bulacaktır. Fakat aynı sözleşmenin 10.3. maddesinde A Grubu Hissedarlarının Grup Şirketleri (Step ya da Taftel) hisselerinin %25 veya daha fazlasına sahip olması durumunda bazı konularda veto haklarının devam ettiği belirtilmiştir. Veto hakkının devam ettiği konular arasında Step, Taftel veya birleşme sonrası Step’in işinde önemli bir değişiklik yapmak, onaylanan bütçe ve iş planında belirtilen dışında herhangi bir sermaye harcaması yapmak, herhangi bir önemli sözleşmeyi değiştirmek, diğer bir şirketi devralmak gibi konular yer almaktadır. Böylece A Grubu hissedarlara Step’in stratejik ticari davranışlarında belirleyici etki uygulama olanağı devam etmektedir.

Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.2. maddesinde Step Yönetim Kurulu ile ilgili olarak, Swicorp, Step sermayesinin %60’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 2 yönetim kurulu üyesini, B Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesini atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.7. ve 4.8. maddelerinde yönetim kurulu toplantı nisabı her iki şirket için de en az biri B Grubu hissedarlar tarafından atanan olmak üzere 4 yönetim kurulu üyesi olarak, karar nisabı ise A veya B Grubu hissedarlara veto hakkı verilen konular dışında basit çoğunluk olarak belirlenmiştir.

Bu nedenlerle dördüncü dilimin devri sonrası da kontrolde değişiklik meydana gelmeyecek ve Step Şengör Grubu ve Swicorp’un ortak kontrolünde bulunmaya devam edecektir. Tarafların Bildirim Formunda yer verilen “Hisse Devir Sözleşmesi

hükümlerinden de anlaşılacağı üzere Swicorp katılım yaptığı şirketlerde bulunan yerli ortakları (kurucuları) şirket içinde tutarak gelişimin beraber yapılmasını sağlamakta ve fiili yönetim konusunda yerli ortaklara geniş haklar tanımaktadır.” beyanı dikkate alındığında, Şengör Grubunun Swicorp ile birlikte ortak kontrole sahip olmaya devam edeceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 3.3. maddesinde Mevcut Hissedarların ellerindeki A Grubu hisseleri üçüncü bir kişiye satmayı önermesi durumunda satılan A Grubu hisselerin C Grubu hisselere dönüştürülmesi gerekmektedir. C Grubu hisselerin TTK çerçevesinde kendilerine verilen oy kullanma hakkı dışında bir imtiyazı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, son aşamanın da kontrol değişikliğine yol açmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bildirime konu devralma işlemi Hissedarlar Sözleşmesi’nde öngörüldüğü şekilde gerçekleştiği ve ileriki aşamalarda kontrole ilişkin bir değişikliğe neden olacak bir düzenleme değişikliği yapılmadığı takdirde, tarafların Step’e ilişkin devralma işleminin daha sonraki aşamalarında bildirimde bulunmaları gerekmemektedir.

H.3.1.2. Devralma İşlemlerinin Taftel Açısından Değerlendirilmesi

Her bir dilimin devri sonrası oluşacak Taftel hissedarlık yapısına Tablo 5’te yer verilmiştir.

Tablo 5. Her Bir Dilimin Devri Sonrası Taftel’in Ortaklık Yapısı

İkinci Üçüncü Dördüncü

Hissedarlar Mevcut (%) Birinci

Dilim (%) Dilim (%) Dilim (%)

Dilim (%)

Kaynak: Hisse Devir Sözleşmesi

H.3.1.2.1. Birinci Dilimin Devri (26.7.2008)

Yukarıda Taftel’in hissedarlık yapısındaki değişikliklere ilişkin tabloda birinci dilimin devri sonrası Swicorp’un Taftel hisselerinin %10,55’ine A Grubu hissedarların ise toplamda %89,45’ine sahip olduğu görülmektedir. Ortaklık yapısının yanı sıra stratejik kararlarda belirleyici rol oynama ve yönetim kurulu üyesi atama yetkisi göz önünde bulundurulduğunda ise;

- Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesinde yer alan bilgiler

değerlendirildiğinde birinci dilimin devri sonrası A Grubu hissedarların

toplamda Taftel hisselerinin %40’ına veya daha fazlasına sahip olmaları

sebebiyle Taftel’in stratejik kararlarında belirleyici etki uygulama olanağına

sahip olacakları anlaşılmaktadır Swicorp’un sahip olduğu hisseler ise

Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.1. maddesi gereği kontrol sağlayan B Grubu

hisseleridir.

- Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.3. maddesinde Swicorp Taftel sermayesinin %

10’nu veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 4

yönetim kurulu üyesi, B Grubu hissedarlara 1 yönetim kurulu üyesi atama ve

görevden alma yetkisi verilmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.7.

maddesinde yönetim kurulu toplantı nisabı her iki şirket için de 4 yönetim

kurulu üyesi olarak belirlenmiş ve bunlardan en az birinin B Grubu hissedarlar

tarafından atanan bir yönetim kurulu üyesi olması gerektiği ifade edilmiştir.

Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.7. ve 4.8. maddelerinde yönetim kurulu toplantı

nisabı her iki şirket için de en az biri B Grubu hissedarlar tarafından atanan

olmak üzere 4 yönetim kurulu üyesi olarak, karar nisabı ise A veya B Grubu

hissedarlara veto hakkı verilen konular dışında basit çoğunluk olarak

belirlenmiştir. Görüldüğü üzere yönetim kurulunda B Grubu hissedarların

atadığı 4 yönetim kurulu üyesi veto hakkı verilen konularda tek başlarına karar

alamamaktadır.

Hissedarlar Sözleşmesi’nde ana sözleşmede %76 olan genel kurul karar nisabında değişiklik yapılacağını belirten bir ifade yer almamaktadır. Bu nedenle birinci dilimin devri işleminden sonra Taftel Mehmet Cem Şengör ve Melih Gürkan’ın ortak kontrolünden, Swicorp ve A Grubu Hissedarlar’ın (Şengör Grubu) ortak kontrolüne geçecektir.

H.3.1.2.2. İkinci Dilimin Devri (15.2.2009)

İkinci dilimin devri sonrası Swicorp Taftel hisselerinin %40’ına Şengör Grubu ise %60’ına sahip olacaktır. İkinci dilimin devri sonrası Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesi gereği A Grubu hissedarların veto hakkı devam edecektir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.4. maddesinde Swicorp Taftel sermayesinin %40’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesi, B Grubu hissedarlara 2 yönetim kurulu üyesi atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir. Bu nedenlerle ikinci dilimin devri sonrası Taftel’in kontrolünde değişiklik meydana gelmeyecektir.

510

H.3.1.2.3. Üçüncü Dilimin Devri (15.5.2009)

Üçüncü dilimin devri işlemi sonrası Swicorp Taftel hisselerinin %60’ına, A Grubu hissedarlar Taftel hisselerinin %40’ına sahip olacaktır. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesi gereği üçüncü dilimin devri sonrası da A Grubu hissedarların veto hakları devam edecektir. Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.4. maddesinde Swicorp Taftel sermayesinin %40’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesi, B Grubu hissedarlara 2 yönetim kurulu üyesi atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir. Üçüncü dilimin devri sonrası da A Grubu hissedarlar ortak kontrolde yer alacak, Taftel’in kontrolünde değişim meydana gelmeyecektir.

H.3.1.2.4. Dördüncü Dilimin Devri (15.5.2010)

Dördüncü dilimin devri sonrası ise A Grubu hissedarların Taftel’de hisse oranı %25’e gerileyecek ve Hissedarlar Sözleşmesi’nin 10.2. maddesinin öngördüğü bazı veto

hakları son bulacaktır. Fakat aynı sözleşmenin 10.3. maddesinde A Grubu Hissedarlarının Taftel’deki hisselerinin %25 veya daha fazla olması durumunda bazı konularda veto haklarının devam ettiği belirtilmiştir. Veto hakkının devam ettiği konular A Grubu hissedarlara Taftel’in stratejik ticari davranışlarında belirleyici etki uygulama olanağı vermektedir.

Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.2.5. maddesinde Taftel Yönetim Kurulu ile ilgili olarak, Swicorp, Taftel sermayesinin %60’ını veya daha fazlasını elinde bulundurduğu sürece; A Grubu hissedarlara 2 yönetim kurulu üyesini, B Grubu hissedarlara 3 yönetim kurulu üyesini atama ve görevden alma yetkisi verilmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.7. ve 4.8. maddelerinde yönetim kurulu toplantı nisabı her iki şirket için de en az biri B Grubu hissedarlar tarafından atanan olmak üzere 4 yönetim kurulu üyesi olarak, karar nisabı ise A veya B Grubu hissedarlara veto hakkı verilen konular dışında basit çoğunluk olarak belirlenmiştir. Görüldüğü üzere yönetim kurulunda B Grubu hissedarların atadığı 3 yönetim kurulu üyesi veto hakkı verilen konularda tek başlarına karar alamamaktadır.

Bu nedenlerle dördüncü dilimin devri sonrası da kontrolde değişiklik meydana gelmeyecek, Taftel Şengör Grubu (A Grubu hissedarlar) ve Swicorp’un ortak kontrolünde faaliyet göstermeye devam edecektir.

Bildirime konu devralma işlemi Hissedarlar Sözleşmesi’nde öngörüldüğü şekilde gerçekleştiği ve ileriki aşamalarda kontrole ilişkin bir değişikliğe neden olacak herhangi bir düzenleme değişikliği yapılmadığı takdirde, tarafların Taftel’e ilişkin devralma işleminin daha sonraki aşamalarında bildirimde bulunmaları gerekmemektedir.

H.3.2. Devralma İşlemlerinin 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi İnceleme konusu birinci dilimin devri işlemi hem Step hem de Taftel’in kontrolünde değişiklik yaratacağından işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.

1997/1 sayılı Tebliğ’de teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i aştığı veya bu oran aşılmasa bile toplam cirolarının 25.000.000 YTL’yi aştığı birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir.

Devre konu şirketler Step ve Taftel’in 2007 yılı itibarıyla ciroları sırasıyla; (……………….) YTL (……………………………………. YTL………….YKr) ve (……………) YTL (………………………………...... YTL….. YKr)’dir. Swicorp’un Türkiye pazarında faaliyeti olmadığından cirosu yoktur. 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.maddesinde ciro hesaplanırken teşebbüslerin kendi aralarındaki satışlarından doğan cirolarının hesaba katılmayacağı belirtilmiştir. Taftel üretiminin tümünü Step’e satmaktadır, bu nedenle işlem taraflarının cirosu hesaplanırken Taftel’in cirosu dikkate alınmamaktadır. Devralma işlemi taraflarının Türkiye pazarındaki faaliyetlerinden elde ettikleri toplam ciro (……………….) YTL (…………………………………. YTL …………. YKr)’dir. Devralma işlemi taraflarının Türkiye’deki faaliyetlerinden elde ettikleri toplam cirolarının Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğini aşması sebebiyle söz konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir.

Swicorp, Step hissedarları ve Taftel hissedarları arasında imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nin giriş kısmının (B) paragrafında belirtildiği üzere, Swicorp inceleme konusu devralma işlemi dahilinde Lüksemburg’da HoldCo unvanlı bir iştirak kurmayı planlamaktadır. Bildirim Formu’nda tamamen vergi avantajı ve yönetim kolaylığı sağlamak amacıyla yapılacağı belirtilen bu işlem sonucunda Swicorp Hisse Devir Sözleşmesi’nde sahip olduğu tüm hak ve borçlarını külli halefi olarak yeni kurulacak iştirake devredecek ve yeni kurulacak iştirak devre konu teşebbüslerde hissedar durumuna gelecektir. Taraflar Bildirim Formu’nda bahse konu işlemin tamamen grup içi bir işlem olduğunu, yeni kurulacak HoldCo adlı iştirak ile Swicorp arasında kontrol, yönetim gibi konularda fark bulunmayacağını belirtmişlerdir. Söz konusu işlemin ilgili ürün pazarında ya da Step ve Taftel hissedarlarının durumu üzerinde hiçbir etkisinin bulunmayacağı da bildirilmiştir.

Swicorp, Step ve Taftel hissedarları arasında imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nin 8. maddesinde de belirtildiği üzere taraflar ikinci dilimin devrinin gerçekleşmesinin ardından devre konu teşebbüsler Step ve Taftel’i Step bünyesinde birleştirmeyi planlamaktadır. Birinci dilimin devrinden itibaren her iki şirket de Şengör Grubu (A Grubu Hissedarlar) ve Swicorp’un (B Grubu Hissedar) ortak kontrolünde olacaktır. Dolayısıyla ikinci dillimin devri sonrası gerçekleşecek olan birleşme işlemi kontrolde değişiklik yaratmayacak, grup içi işlem olarak değerlendirilebilecektir.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu” doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek yasaklanmıştır.

İşlemin devralan tarafı Swicorp’un, Swicorp tarafından kontrol edilen, Swicorp ile aynı grupta yer alan ya da Swicorp’un ortağı olan herhangi bir teşebbüsün Türkiye’de makine halıcılığı sektörüne ilişkin tanımlanabilecek alternatif ürün pazarlarının hiçbirinde faaliyeti mevcut değildir. Bu nedenle devre konu Step ve Taftel ile devralan Swicorp’un faaliyetleri bakımından Türkiye pazarında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşme ortaya çıkmamaktadır. Devralma işlemi sonrası Şengör Grubu ve Swicorp’un ortak kontrolünde faaliyet gösterecek olan Taftel ve Step, tafting cinsi makine parça halı üretimi ve makine parça halı perakende satışı pazarlarında dikey entegre bir yapı oluşturacaktır. İnceleme konusu işlem sonucu makine halıcılığı sektörüne ilişkin tanımlanabilecek alternatif hiçbir ilgili pazarda yoğunlaşma meydana gelmemektedir.

İşlem taraflarınca imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nin 11. maddesinde yer alan ticari şartların bir uzantısı olarak Step ve Taftel hissedarlarına rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmiştir.

Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemeler olarak nitelendirilebilir. Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir.

Genel olarak birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Söz konusu sözleşmede yer alan rekabet etmeme ve devredilen teşebbüsün çalışanlarını ya da müşterilerini transfer etmemeye ilişkin yükümlülükler de bu ölçütler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, Hisse Devir Sözleşmesi’nin 11. maddesinde yer alan düzenlemelerin her üç kriteri de sağladığı anlaşıldığından, söz konusu bu hükümlerin makul birer yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan Izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.