TAB Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve gerçek kişi hissedarları tarafından Çelebi Hiz. Restorant İşl. ve Gıda Tur.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ

Ömer Ali ÜRÜNDÜL

E. DOSYA KONUSU: TAB Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve gerçek kişi hissedarları tarafından Çelebi Hiz. Restorant İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin hisselerinin devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.3.2010 tarih ve 2536 sayı ile giren ve en son 20.4.2010 tarih ve 410 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 3.5.2010 tarih ve 2010-3- 44/Öİ-10-376.NV sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 5.5.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/178 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Çelebi Hizm. Rest. İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin hisselerinin tamamının, Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye devredilmesini içeren bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde ilgili pazarda yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle söz konusu işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. Çelebi Hiz. Restorant İşl. ve Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (Çelebi Restorant)

Çelebi Restorant, lisans sözleşmesine göre, uluslararası bir fast-food zinciri markası olan Arby’s’in Türkiye’deki tek yetkili kullanıcısı olup Arby’s markalı 8 restoran işletmektedir. Arby’s adı altında işletilen restoranların 6’sı İstanbul’da, 1’i Ankara’da 1’i ise Antalya’dadır. Şirket hissedarlık yapısı Tablo-1’de sunulmuş olup şirketin hissedarlarından Çelebi Hizmet Gıda İşletmeleri Turizm San. Tic. A.Ş. Little Caesar’s pizza zincirinin sahibidir.

Tablo:1 Çelebi Restorant’ın Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%)

Çelebi Holding A.Ş.

Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş.

Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş.

Engin ÇELEBİOĞLU

Can ÇELEBİOĞLU

Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ

Ahmet Enis GÜNTEL

Toplam

Kaynak: Bildirim Formu

Çelebi Restorant'ın yönetim kurulu üyeleri; ……………………………………………………………………………………….

oluşmaktadır. Bunun yanı sıra şirket hissedarı olan diğer şirketlerin yönetim kurulları da aynı şekildedir. Tablo-1’den de görüldüğü üzere Çelebi Restorant'ın hisselerinin ………………….. Çelebi Holding A.Ş.’ye aittir. Dolayısıyla Çelebi Holdingin

hissedarlık yapısına da bakılmalıdır. Aşağıda sırasıyla Çelebi Holding A.Ş.’nin,

Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş.’nin ve Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş.’nin

hissedarlık yapılarına yer verilmektedir:

Tablo-2: Çelebi Holding A.Ş. Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%)

Engin ÇELEBİOĞLU

Can ÇELEBİOĞLU

Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ

Ahmet Enis GÜNTEL

Çelebi Danışmanlık

Çe-Tur

Toplam

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

Tablo-3: Çelebi Hiz. Gıda İşl. Tur. San. Tic. A.Ş. Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%)

Çelebi Holding

Engin ÇELEBİOĞLU

Can ÇELEBİOĞLU

Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ

Ahmet Enis GÜNTEL

Toplam

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

Tablo-4: Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%)

Çelebi Holding

Engin ÇELEBİOĞLU

Can ÇELEBİOĞLU

Canan ÇELEBİOĞLU TOKGÖZ

Ahmet Enis GÜNTEL

Toplam

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

Çelebi Restoran’ın……………………………………………………………………. TL

olan 2009 yılı cirosunun tamamını işlettiği Arby’s restoranlarından elde ettiği dosya

mevcudundan anlaşılmıştır.

H.1.2. Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Tab Gıda)

Tab Gıda, uluslararası fast-food zincirleri olan Burger King (Hamburger Ürünleri

Zinciri), Popeyes (Tavuk Ürünleri Zinciri) ve Sbarro (Pizza Ürünleri Zinciri)

markalarının Türkiye’deki tek işletmecisi olarak faaliyet göstermektedir. Şirketin

Türkiye genelinde toplam …. mağazası bulunmakla birlikte bunların ….sı Burger

King, ….’i Popeyes, ….’si Sbarro restoranıdır. Şirketin hissedarlık yapısına Tablo-5’te

yer verilmektedir.

Tablo-5: Tab Gıda Hissedarlık Yapısı

Hissedarın Adı/Unvanı Hisse Oranı (%)

Ertuğrul KURDOĞLU

Halil Sedat ÜRÜNDÜL

Korhan KURDOĞLU

Erhan KURDOĞLU

Tuna KURDOĞLU

Ömer Ali ÜRÜNDÜL

Entegre Harç San. ve Tic. A.Ş.

Ata İnşaat A.Ş.

Ata Holding A.Ş.

Toplam

Kaynak: Bildirim Formu

Tab Gıda’nın yönetim kurulu üyeleri ise; ………………………………………………………………………………………………… …………………………………….oluşmaktadır. Şirketin 2009 yılına ait cirosu ……………………………… TL’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler

Hızlı yemek sektörü veya fast-food sektörü değişik bakış açılarından farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Bir yaklaşım fast-food perakende sektörünü, dört genel özelliği olan, bitmiş ve nihai bir ürün olarak tanımlamaktadır. Buna göre sektörde yer alan ürünlerin fiyatı nispeten düşüktür. Üretim ve servis süresi kısadır. Ürünün elle yenilebilir özelliği ve kullanıldıktan sonra atılabilen bir ambalajı, hatta bazen çatal bıçak takımı vardır. Nihai ürünün dayanıklılık süresi sıcak fast-food ürünler için dakikalarla, soğuk ürünler için saatlerle ifade edilir. Bu genel kategori kapsamına dahil olan tipik hızlı yemek ürünleri arasında kutulanmış veya kullanıma hazır içeceklerin yanı sıra hamburgerler, balık ve patates, kepçeyle sunulan dondurma, kebaplar, kızartılmış ya da ızgara yapılmış tavuk, parmak patates, pizza, Çin ya da Hint paket servisleri, sandviçler ve diğer pişmiş hazır ürünler sayılabilir.

Fast-food sektöründe uluslararası genişleme sağlanırken kullanılan belli başlı yöntemler isim hakkı verme, ortak yatırımlar ve bir dereceye kadar da satın almalardır.

Son yıllarda fast-food sektöründe çok hızlı bir değişim yaşanmaktadır. Bu hızlı değişime ayak uydurabilmek için sektörde yer alan işletme yöneticilerinin en uygun rekabetçi pazarlama stratejilerini geliştirme ve uygulama zorunlulukları vardır. Genelde fast-food sektöründe, kalite, konum, makul fiyat, hızlı servis, kolay ulaşım ve fast-food ürünlerinin yüksek değeri (lezzet, sağlıklı yiyecek, restoranın temizliği) gibi kavramlar, zincirde yer alan işletmeler tarafından pazarlama stratejileri geliştirilirken kullanılmaktadır.

Sektör verilerine göre fast-food, 2008 yılında yaşanan küresel mali krize rağmen (Euro Monitor’ün sektör raporuna göre %21 oranında) büyüyen bir sektör olmuştur. Sektörü zincir markalar ve bağımsız işletmeler olarak iki ayrı gruba ayırmak mümkündür. Bağımsız işletmeler kriz dolayısıyla değer kaybı yaşarken zincir işletmeler değer kazanmışlardır. Bunun en önemli sebeplerinden biri zincir markalar tarafından krizde yapılan yüksek yatırımlardır. Ayrıca alışveriş merkezlerinin sayısında yaşanan artışın da büyümede önemli bir etken olduğu söylenebilir. Çünkü bu artışa paralel olarak zincir markaların servis noktalarında da artışlar yaşanmıştır. 2008 yılında en popüler fast-food kanalı hamburger türü ürünlerin satıldığı kanal olmuştur. Hamburgerlerin sağlıklı beslenmeyi daha az göz önünde bulunduran gençler ve çalışan insanlar arasındaki popülaritesi, güçlü satışları destekleyen bir unsurdur. Sektörde faaliyet gösteren Mc Donald’s (Anadolu Grubu) ve Burger King (Tab Gıda) çocuklara, öğrencilere ve gençlere yönelik promosyonlarıyla satışlarını artıran firmalardır. Tavuk ürünleri de fast-food sektöründe önemli bir yere sahiptir. Çünkü kırmızı ete göre daha sağlıklı bir fast-food olarak algılanmaktadır. Bu alanda

Kentucky Fried Chicken büyük yatırımlar yapmış ve satışlarını krizde de indirim kampanyalarıyla artırmıştır.

Son dönemde fast-food sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin büyük çoğunluğu evlere servis, alo paket gibi hizmetler de vermeye başlamışlardır. Paket servis (takeaway) türünde satışlar, fast-food kanalında diğer cafe/bar, tam servis restoranlar (full service restaurant/FSR) gibi yeme-içme kanallarına göre daha yüksektir.

Tab Gıda ve Anadolu Endüstri, fast-food kanalının hem satış değerleri hem de restoran adetleri bakımından lider teşebbüsleridir. Tab Gıda; Popeye’s ile tavuk, Sbarro ile Pizza, Burger King ileyse hamburger kanalında faaliyet göstermektedir. Tab Gıda, 2008 yılında restoranlarının sayısını kayda değer biçimde artırarak en yüksek büyüme payına sahip olan teşebbüstür. Teşebbüs 2009 yılında da Popeye’s restoranlarının sayısını..’den…’e, Sbarro restoranlarının sayısını..’den…’ye, Burger King restoranlarının sayısınıysa …’ten ….’ya çıkarmıştır.

Aşağıdaki tablolarda fast-food sektöründe yer alan alt sektörlere göre sektörün büyüklüğü (Değer ve restoran sayısı bazında) ve zincir kanalında yer alan markaların pazar paylarına yer verilmiştir.

1

Dondurma Fast-Food 1.475 1.479 1.493 1.509 1.529 1.554 Zincir Fast-food 1 4 8 Bağımsız Fast-food 1.475 1.479 1.493 1.508 1.525 1.546

Bağımsız Fast-food

Toplam Fast-food 2.399 2.554 2.629 2.874 3.135 3.470 Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu 2009

Tabloya göre zincir kanalında faaliyet gösteren restoran sayısı bağımsız kanala göre oldukça düşük olup zincir restoran sayısı bağımsız restoranların yaklaşık %30’u kadardır. Alt sektörler bazında ise tavuk ve pizza fast-food restoranlarının hemen hemen tamamı zincir restoranlardan; hamburger, dondurma ve hamur işi fast-food restoranlarının ise büyük bir kısmı bağımsız restoranlardan oluşmaktadır. Orta Doğu Fast-Food Restoranlarının ise tamamı zincir restoranlardan oluşmaktadır.

1 Sektöre ilişkin 2009 yılı verilerine ulaşılamadığından değerlendirmede 2008 yılı verileri esas alınmıştır.

Tablo 7: Değere Göre Fast-Food Alt Sektörleri, 2003-2008 (Milyon YTL)

2003 2004 2005 2006 2007 2008 Zincir Fast-food 417,7 475,6 453,4 545,7 660,3 857,3

Bağımsız Fast-food 0 0 0 0 0 0

Bağımsız Fast-food

Pizza Fast-food 0,3 5,6 12,7 Zincir Fast-food 0,3 5,6 12,7 Bağımsız Fast-food

Toplam Fast-food 587,5 672,9 673 786,3 918,7 1.113,40 Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu 2009

Tablo-6 ile Tablo-7 karşılaştırıldığında, zincir kanalındaki restoran sayısı bağımsız kanaldaki restoran sayısına göre oldukça düşük, bağımsız kanalın yaklaşık %30’u kadar olmasına rağmen, 2008 yılında zincir kanalı değer bakımından toplam fast- food sektöründe %77, bağımsız kanal %23 paya sahiptir.

200

Tablo 8: Markalara Göre 2005-2008 Yılları Fast-Food Pazar Payları

Marka 2005 2006 2007 2008

Burger King

Mc Donald’s

KFC

Sultan Ahmet

Köftecisi

Hacıoğlu

Restoranları

Popeye’s

Dunkin’ Donuts

Simit Sarayı

Quiznos

Sbarro

Subway

Duran Sandviç

Arby’s

Tatlıses Lahmacun

Haagen Dazs

Ben&Jerry’s

Sütte

Diğer

Toplam

Kaynak: Euro Monitor Sektör Raporu

Tablodan da görüldüğü üzere Burger King ve Mc Donald’s, fast-food zincir kanalının lideri konumundadır. Ancak Burger King yıllar içinde pazar payını yükseltme eğilimindeyken, Mc Donald’s’ın pazar payı kaybettiği görülmektedir. Diğer yandan KFC’nin ve Popeyes’in tavuk ürünlerinin fast-food sektöründeki önemini artırdığı anlaşılmaktadır.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

Bu paralelde, bildirime konu teşebbüsün faaliyet gösterdiği ürün pazarının tanımlanmasında öncelikle üzerinde durulması gereken husus teşebbüsün sunduğu ürün ve/veya hizmetin niteliğidir. Devralan teşebbüs Tab Gıda, Burger King, Popeye’s ve Sbarro’nun Türkiye’deki yatırımcısıdır. Burger King bugün itibarıyla fast- food sektöründe Türkiye’de hem restoran sayısı bakımından hem de değer bakımından lider konumundadır. Popeye’s ise tavuk fast-food sektöründe giderek büyüyen bir seyir izlemektedir. Sbarro’nun Türkiye’deki varlığı diğerlerine göre daha yeni olup ürün portföyü ağırlıklı olarak pizza ürünlerinden oluşmaktadır. Devreden firmanın işlettiği Arby’s restoranlarının ürün portföyü ise ağırlıklı olarak sandviç ürünlerinden oluşmaktadır. Dört marka da hem ürünün hazırlandığı restoranda hem de eve sipariş yoluyla hizmet vermektedirler. Bu bağlamda, devralma işlemi ilgili pazar açısından incelendiğinde karşılaşılacak en geniş pazarın “hızlı servis restoranları” olduğu görülmüştür. Nitekim bu restoranlar çabuk servis esasına dayanmaları, nispî olarak daha düşük fiyatlar sunmaları ve uzun saatler açık olmaları nedeniyle geleneksel restoranlardan ayrılmaktadır. Hızlı servis restoranları pazarına, franchise yoluyla faaliyet gösteren markalı zincir restoranların yanı sıra yerel ve bağımsız restoranlar da dâhildir.

18.10.2002 tarihli, 02-63/794-324 sayılı (Burger King) ve 17.6.2005 tarihli, 05-40/558- 137 sayılı (McDonald’s) Kurul kararlarında da yer verildiği üzere hızlı servis restoranları dört alt sektöre ayrılmaktadır:

fast-food restoranları

paket/eve teslim restoranları (take away/home delivery)

self-servis kafeteryalar

sokak satıcıları/büfeler

Yukarıda yer verilen Burger King kararında sınıflandırmaya ilişkin yapılan değerlendirmede paket/eve teslim restoranlarını fast-food restoranlarından ayıran özellikler şu şekilde belirlenmiştir:

- Teslimat tüketicinin evine yapıldığından, teslimat alanı tüketicinin evine kadar uzandığı müddetçe restoranın konumu önem arz etmez ve restoranın oturmaya ayrılan kısmı gereksizdir.

- Ürünler fast-food restoranlarının ürünlerine nispeten daha pahalı, tam servis hizmet veren restoranlara göre daha ucuzdur.

- Tüketiciler genelde eve teslimden dolayı ek ücret ödemeye hazırdırlar.

McDonald’s kararında sınıflandırmaya ilişkin değerlendirmesinde ise; pazarın dinamiğiyle birlikte fast-food restoranları ile paket/eve teslim restoranları arasındaki ayrıma dayanak oluşturan ilgili özelliklerin zaman içerisinde büyük ölçüde ortadan kalktığına, dolayısıyla iki pazar arasındaki ayrımın belirsizleşmeye başladığına değinilmiştir. Anılan kararda da yer verildiği üzere son dönemde birçok fast-food restoranı eve teslim hizmeti vermeye başlamış olup bugün itibarıyla anılan iki hızlı servis restoranı yalnızca hizmetin sunulduğu mekân anlamında farklılaşmaktadır. Bu bağlamda, paket/eve teslim restoranlarının fast-food restoranlarına dâhil olduğu bir sınıflandırma, pazarın bugünkü yapısı ile daha yakından örtüşmekte ve hızlı servis restoranları aşağıdaki şekilde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır:

- Fast-food restoranları

- Self-servis kafeteryalar

- Sokak satıcıları/büfeler.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ve Burger King, Popeye’s, Sbarro ve Arby’s restoranlarının hem fast-food restoran hem de paket/eve teslim restoran olma özelliğini haiz olduğu göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarının “fast-food restoranları pazarı” olarak tanımlanması uygun bulunmuştur.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

Devralan Tab Gıda, Burger King, Popeyes ve Sbarro markaları ile toplam 35 ilde 77 noktada hizmet vermektedir. Devredilen Çelebi Restorant ise Arby’s markasıyla İstanbul(6), Ankara (1) ve Antalya(1)’da toplam 8 noktada hizmet vermektedir. Fast- food restoranları pazarı günümüzde hızlı bir yayılma eğilimi sergilemekte olup bu olgu firmanın geleceğe ilişkin hizmet sunulan nokta sayısını artırma planları ile birlikte değerlendirildiğinde hizmet sunulan coğrafyanın önümüzdeki dönemde daha da genişleyeceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan Sektör, talep yönünden değerlendirildiğinde ilgili coğrafi pazarın devreden ve devralan teşebbüslerin ikisinin de faaliyet gösterdikleri iller bazında tanımlanması uygun olabilecektir.

Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilmektedir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında rekabetçi endişe yaratmayan birleşme/devralma işlemleri bakımından Kurulun ilgili pazarı tanımlamayabileceği ifade edilmelidir. Bu noktadan hareketle, ilgili işleme yönelik yoğunlaşma analizinde pazar tanımının değerlendirmeyi değiştirmeyecek oluşu nedeniyle, dosya kapsamında kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmayacaktır. Ancak işlemin değerlendirilmesine yönelik yoğunlaşma analizi, pazara yönelik daha sağlıklı bilgilerin elde edilebilmesinden ötürü, ilgili coğrafi pazarın Türkiye olduğu kabul edilerek yapılmıştır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

Bildirim konusu işlem Çelebi Restorant’ın tüm hisselerinin Tab Gıda tarafından devralınmasından ibarettir. Devredenler (Çelebi Holding A.Ş., Çelebi Hzm. Gıda İşl

Tur. San. Tic. A.Ş., Çe-Tur Çelebi Tur. Tic. A.Ş., Canan Çelebioğlu Tokgöz, Can Çelebioğlu, Engin Çelebioğlu, Ahmet Enis Güntel) ile devralanlar (Tab Gıda San. ve Tic. A.Ş., Ertuğrul Kurdoğlu, Erhan Kurdoğlu, Korhan Kurdoğlu, Tuna Kurdoğlu, Halil Sedat Üründül, Ömer Ali Üründül) arasında 17.3.2010 tarihinde imzalanan hisse devir sözleşmesi ile Çelebi Restorant’ın hisselerinin tamamı devredilmiştir. Alıcı, bu işlem vasıtasıyla fast-food pazarına yatırım yapmayı amaçlamaktadır.

310

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi gereğince herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü devralması, Kanun kapsamında devralma olarak tanımlanmıştır. Bildirime konu işlem sonucunda Çelebi Restorant’ın tüm hisseleri, dolayısıyla kontrolü Tab Gıda’ya geçeceğinden, işlem 4054 sayılı Kanun kapsamında devralma işlemidir.

Devredilen Çelebi Restorant’ın devir sonrası oluşacak hissedarlık yapısına Tablo- 9’da yer verilmiştir.

320

Tablo-9: Çelebi Restorant’ın İşlem Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı

İŞLEMDEN ÖNCE İŞLEMDEN SONRA

Pay Sahibi Pay Oranı(%) Pay Sahibi Pay Oranı(%)

Kaynak: Bildirim Formu

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca yayımlanan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre devralma sonucunda devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin alınması zorunludur.

Tablo-10: İşlem Taraflarının 2008 Yılına Ait Pazar Payları ve Restoran Sayıları

İşlem Tarafı Pazar Payı/ Restoran Sayısı

Burger King Popeye’s Sbarro Arby’s

Tab Gıda

Çelebi Restorant

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

Tablodan da anlaşıldığı üzere işlem taraflarından Tab Gıda, Burger King, Popeye’s ve Sbarro markaları ile Fast-Food Restoranları pazarında toplam %....... pazar payına sahiptir. Devredilen Çelebi Restorant’ın pazar payı ise % …..’tür. Dolayısıyla işlem taraflarından sadece Tab Gıda’nın pazar payı 1997/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş eşik değerin üzerindedir.

Diğer yandan Tab Gıda’nın 2009 yılına ait cirosu……………TL’dir. Çelebi Restorant’ın 2009 yılına ait cirosu ise ………… TL’dir. Her iki cironun da tamamı tarafların ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerinden elde edilmiştir. Tarafların toplam ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş olan eşiğin üzerindedir.

Dolayısıyla; başvuru konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş pazar payı ve ciro eşiğini aştığından, izne tabidir.

H.3.2. Yoğunlaşma Analizi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran birleşme/devralmaları yasaklamaktadır. İncelemeye konu devralma işleminin hukuki niteliğinin ortaya konması için söz konusu işlem ile hâkim durum yaratılıp yaratılmadığı veya mevcut bir hâkim durumun daha da güçlendirilip güçlendirilmediği değerlendirilmelidir.

Hakim durum değerlendirmesinde öncelikle dikkate alınması gereken husus, teşebbüslerin pazar payıdır. Pazar payı önemli bir gösterge olsa da bir teşebbüsün hakim durumda olup olmadığını belirlemekte tek başına kullanılabilecek yeterlikte değildir. Pazar payının yanı sıra teşebbüslerin pazardaki konumları, pazarın yapısı, giriş (çıkış) engelleri gibi hususların da değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tablo-8’de görüldüğü üzere, iki marka pazarın lideri konumundadır. Devralan firmanın tasarrufunda olan Burger King, %...... oranı ile en yüksek pazar payına sahip olan markadır. Buna karşılık Mc Donald’s’ın pazar payı %.........’dır. Bunların dışındaki markalara ait pazar payları ise genel olarak %......... arasında değişmektedir.

Devralan teşebbüs Tab Gıda’nın fast-food pazarındaki toplam payı %.......’dir. Bu pazar payı teşebbüsü pazarda lider olarak konumlandırmakla beraber, teşebbüsün hakim durumda olduğuna tek başına gösterge olabilecek derecede yüksek değildir. Kaldı ki sadece pazar payından yola çıkarak bir teşebbüsün hakim durumda olduğunu söylemek de mümkün değildir.

Fast-food sektörü ülkemizde krize rağmen hız kaybetmeden büyüyen bir sektör konumundadır. Sektör henüz doygunluğa erişmemiş olup 2013 yılına kadar sektörün yeni açılan alışveriş merkezleri ve restoranlarla %..... oranında büyüyeceği Euro Monitor’un sektör raporuna göre tahmin edilmektedir. Bu büyümenin ise daha çok zincir kanalında olacağı öngörülmektedir.

Fast-food pazarı yüksek giriş engellerinin bulunmadığı bir pazardır. Uluslararası fast- food zincirleri Türkiye pazarına genel olarak franchise vererek girmekteyken, bağımsız kanalda çok yüksek yatırım masraflarına katlanmadan faaliyete başlamak mümkündür. Zira bağımsız kanaldaki restoran sayısının çokluğunun bu durumla da ilişkisi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Diğer yandan pazarda lider konumunda olan Burger King’in Mc Donald’s gibi güçlü bir rakibi bulunmaktadır. Zira sektördeki oyuncuları etkileyen unsurların başında rakipleri gelmektedir. Pazarın yapısı, teşebbüslerin pazardaki konumu ve pazara giriş engellerinin olmayışı Tab Gıda’nın pazar payıyla birlikte değerlendirildiğinde, teşebbüsün fast-food pazarında hakim durumda bulunduğuna işaret etmemektedir.

Birleşme sonrası oluşacak pazar yapısını değerlendirmek gerekirse, pazarda …. restoranla… ilde faaliyetlerini sürdürmekte olan Tab Gıda’nın devralma işlemi sonrasında restoran sayısı…..’ye çıkacaktır. Bununla birlikte teşebbüsün pazar payındaki artış %.... gibi çok düşük bir oranda gerçekleşecektir. Devralma işlemi sonucunda pazar payında %...’in altında bir artış yaşanacağı dikkate alınarak, işlem sonrasında pazarda yeni bir hakim durum oluşmayacağı veya rekabetin önemli ölçüde azaltılmayacağı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan ilgili coğrafi pazarın dar bir şekilde, devralınan teşebbüse ait Arby’s restoranlarının bulunduğu “İstanbul, Ankara, Antalya” illeri olarak tanımlanması halinde dahi, Arby’s restoranlarının pazar payının anılan şehirlerde oldukça düşük olduğu dikkate alınarak, devralma işleminin gerçekleşmesi neticesinde yeni bir hakim durum oluşturulması ya da var olan hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

410

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.