Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Ali Osman DAL

aosmandal@hotmail.com

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

- Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Balıkesir Asfaltı 6.Km. P.K:30 10200 Bandırma

Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.

Dedeler Köyü Göynük / Bolu

E. DOSYA KONUSU: Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin hipermarketlere daha ucuza ürün sağlamak suretiyle rekabet koşullarını bozduğu iddiası.

30

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Mart 2010’un ilk haftasında Antalya Kipa’da, Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Şeker Piliç) üretimi olan piliçlerin kg fiyatının 3,89 TL, Gülgen ve Mepaş marketlerde Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. (Erpiliç) ürünlerin fiyatının da KDV dahil 3,99 TL olduğu, ancak söz konusu teşebbüslerin kendilerine aynı ürünleri 4,55 TL’ye fatura ettikleri belirtilmiş, bu şekilde rekabet etmelerinin mümkün olmadığı ve haksız rekabete maruz kaldıkları ifade edilerek, Erpiliç ve Şeker Piliç hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.3.2010 tarih ve 2291 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 23.3.2010 tarih ve 2010-3-34/İİ-10-NV sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulu’nun 31.3.2010 tarih ve 10-27/401-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.5.2010 tarih ve 2010-3-34/ÖA-10-376.NV sayılı Önaraştırma Raporu 7.5.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-110/182 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

50

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, hakim durumda bulunmayan hipermarketlere düşük fiyatla satışta bulunmalarının rekabeti bozduğu iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına yer olmadığı, şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır.

70

Şikayete konu iki teşebbüs de piliç eti üreticisi olup, şikayetçinin iddiasına konu rekabete ilişkin sorun da piliç etine ilişkindir. Genel anlamda beyaz et sektörü içinde yer alan ürünler tavuk, hindi, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlardan elde edilmektedir. Ancak ülkemizde kaz, ördek ve hindi gibi kanatlı hayvanların tüketimi oldukça düşük seviyelerdedir. Gerçekleşen kanatlı eti üretimine bakıldığında üretimin yaklaşık %92’sinin piliç eti olduğu, hindi etinin üretim içinde sadece %4’lük bir payı olduğu ve kalan %4’lük kısmın ise köy tavuğu, yumurta tavuğu ve diğer kanatlı hayvanlardan oluştuğu görülmektedir. Bu nedenle piliç etinin diğer kanatlı etlerinden ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, 25.11.2009 tarihli, 09-57/1393-362 sayılı (beyaz et) Kurul kararına da uygun şekilde, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “piliç eti pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

İnceleme konusu ilgili ürün pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği dikkate alınarak ve 25.11.2009 tarihli, 09-57/1393-362 sayılı Kurul kararına uygun şekilde ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Şikayette yer alan iddia, Erpiliç ve Şeker Piliç’in başvuru sahibine ait işletmeye uyguladığı fiyat politikasının Kipa ve diğer yerel zincir marketlere uyguladığına göre daha yüksek seyretmesidir. Söz konusu teşebbüslerin ikisi de piliç eti üretimi ve pazarlaması faaliyetiyle iştigal etmektedir.

Şikayete konu düşük fiyatların, teşebbüsler arası bir anlaşmaya dayanarak yapıldığına ilişkin bir iddia bulunmamaktadır. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerekmemektedir. Ancak

teşebbüslerin tek taraflı olarak gerçekleştirdikleri fiyat indirimleri 4054 sayılı Kanun’un “Hakim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesi kapsamında ele alınabilmektedir. Kanun’un 6. maddesi hakim durumdaki bir teşebbüsün bu durumunu kötüye kullanmasını yasaklamaktadır ve teşebbüslerce gerçekleştirilen zararına satışları kötüye kullanma olarak değerlendirmek mümkün olabilmektedir. Ancak, bu tür bir değerlendirme yapabilmek için öncelikle söz konusu teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda olması gerekmektedir. Hakim durumda olmayan teşebbüslerin gerçekleştirecekleri maliyetinin altında satışları 4054 sayılı Kanun kapsamında kötüye kullanma olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Bu nedenle şikayete konu iddianın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilebilmesi için öncelikle teşebbüsün hakim durumda bulunup bulunmadığının ve teşebbüslerden biri hakim durumda bulunuyorsa söz konusu teşebbüsün, rekabeti kısıtlamak amacıyla ya da böyle bir etkiyi doğuracak şekilde (rakip teşebbüsleri dışlayıcı amaç ya da etki) yıkıcı fiyat uygulayıp uygulamadığının tespiti esastır.

Hakim durum tespiti için öncelikle Şeker Piliç ve Erpiliç’in faaliyet gösterdiği piliç eti pazarında yer alan teşebbüslerin pazar paylarına bakmak uygun olacaktır. Piliç eti pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2002-2008 yılları arasındaki pazar paylarına Tablo 2’de yer verilmiştir:

Tablo 1: Piliç Eti Pazarındaki İlk 15 Teşebbüsün Gerçekleşen Satış Bazlı Pazar Payları

Ciro Bazında Yıllara Göre Pazar Payı (%)

Teşebbüs Unvanı 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banvit

Bey Piliç

Erpiliç

Şen Piliç

Cp Piliç

Keskinoğlu

Şeker Piliç

Abalıoğlu

Pak Tavuk

Gedik Piliç

Bozok

Kılıç Deniz (Mupi)

Arpi

Bupiliç

Ak Piliç

Kaynak: 12.6.2009 tarihli, 2008-3-116 / SR-09-OTÇ sayılı Soruşturma Raporu

Tablo 1’de görüldüğü üzere Şeker Piliç ve Erpiliç’in 2008 yılı pazar payları sırasıyla %.... ve %......... olup, ilgili pazarda lider konumunda bulunmamaktadırlar. Söz konusu iki teşebbüsün de pazarda lider konumda olmaması, dağıtımda veya kendilerine iktisadi anlamda bir üstünlük tanıyan başka bir konuda, mevcut durumda, yakın rakiplerine nazaran istisnai bir özelliği bulunmaması nedenleriyle hakim durumda olmadıkları kanaatine varılmıştır. Hakim durumda bulunmayan teşebbüslerin iktisadi gerekçelerle oluşturdukları pazarlama seçeneklerine göre bireysel kararlarıyla düşük fiyat uygulaması 4054 sayılı Kanun tarafınca yasaklanan yıkıcı fiyat eylemi kapsamında yer almamaktadır.

Bu çerçevede, Türkiye’de % …’in altında pazar payları ile hakim durumda olmadığı açık olan her iki teşebbüs bakımından, Kanun’un 6. maddesi anlamında bir ihlalden söz etmek mümkün değildir.

J. SONUÇ

140

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.