Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan Metaş İzmir Metalürji Fabrikası T.A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ,

Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin Ünlü, İsmail Yücel ARDIÇ, Metin PEKTAŞ C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Büyükdere Cad.No: 143 Esentepe

34394 İstanbul

D. TARAFLAR: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (Metaş İzmir Metalurji

Fabrikası T.A.Ş.)

Büyükdere Cad.No: 143 Esentepe

34394 İstanbul

- Cer Çelik Endüstrisi A.Ş.

Rıhtım Cad. İzzettin Sok. Polat İş Hanı No: 2 Kat:5

Kadıköy - İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan Metaş İzmir Metalürji Fabrikası T.A.Ş. ticari ve iktisadi bütünlüğünün Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.5.2006 tarih ve 2858 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 18.5.2006 tarih, 3139 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ” çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 1.6.2006 tarih, 2006-1-71/Öİ-06-HHÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 2.6.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/95 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

Bildirime konu işlemde, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in

4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı eşikleri aşılmadığından dosya konusu devralma işleminin izne tabi olmadığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

1

Kurulumuzun daha önceki kararlarında belirtildiği üzere demir-çelik sektöründe, uzun demir çelik, yassı demir çelik ve vasıflı çelik ürünleri olmak üzere üç temel ürün grubu ve bu ürün gruplarına dayanılarak tanımlanan üç temel ürün pazarı bulunmaktadır. Ancak gerek Metaş İzmir Metalurji Fabrikası T.A.Ş, gerekse Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. gayri faal olduğundan ayrıntılı bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı, ilgili ürün pazarının genel olarak “uzun demir çelik ürünleri pazarı” olarak tanımlanmasının yeterli olacağı kanaatine varılmıştır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Demir çelik sektöründe ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Metaş İzmir Metalürji Fabrikası T.A.Ş. (Metaş)

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre Metaş, tel halat ve kaynak elektrodu gibi çelik ürünlerinin imalatı amacıyla 1956 yılında kurulmuştur. Metaş, 1988 yılında ekonomik darboğaza girerek 1990 yılında faaliyetlerini durdurmuştur. Şirkete 1992 yılında Kamu Ortaklığı Fonu tarafından kredi sağlanmış ve bu krediye karşılık gelen şirket hisseleri Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı lehine rehin edilmiştir. Daha sonra Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı elinde bulunan %42,55 oranındaki Metaş hisseleri, 14.4.1995 tarihinde Uzan Grubuna bağlı Rumeli Çelik Sanayi A.Ş.’ye satılmıştır. Metaş, Uzan Grubu bünyesinde de faaliyetlerini istikrarlı bir biçimde sürdürememiştir. Bu dönemde Metaş, düşük kapasite ile çalışmış ve sonunda üretime ara vermek zorunda kalmıştır. 1999 yılından beri gayri faal durumda olan Metaş’ın yönetimine 2004 yılında TMSF tarafından el konulmuştur.

Metaş faal olduğu dönemlerde aşağıdaki ana ürün gruplarında üretim yapmıştır:

- betonarme inşaat çelikleri,

- soğuk çekme işlemine elverişli düşük karbonlu çelikler,

- kaynak elektrodu ve gazaltı kaynak teli üretimine yönelik çelikler,

- halat ve yay üretimine yönelik çelikler,

- özel yay çelikleri,

- ısıl işlemine elverişli yalın karbon ve düşük alışımlı çelikler,

- vida, cıvata ve somun çelikleri

1

24.11.2005 tarih 05-79/1083-271 sayılı Erdemir T.A.Ş.’nin özelleştirilmesine ilişkin karar ve 14.10.2005 tarih 05-68/958-259 sayılı demir çelik üreticileri hakkındaki karar.

Aşağıdaki tabloda Metaş’ın sahip olduğu kapasitesi gösterilmiştir:

2

Tablo 1- Metaş’ın kapasitesi

Ürün Kapasite (ton/yıl)

Kütük demir üretim kapasitesi 750.000

Haddelenmiş çelik üretimi 430.000

Metaş tarafından 1995 ila üretimin durduğu 1999 yılları arasındaki dönemde gerçekleştirilen üretim ve satış miktarları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 2- Metaş’ın Üretim ve Satışları

Üretim (bin ton) Satışlar (bin ton)

Yıl Çelikhane Haddehane Yurtiçi Yurtdışı Toplam

TMSF tarafından gönderilen tanıtım kitapçığında, Metaş’ın tekrar üretime geçirilmesi için, oldukça eski bir teknolojiye sahip olan çelikhane ve haddehane bölümlerinde önemli tutarda bir yenileme yatırımına ihtiyaç bulunduğu ifade edilmektedir.

H.2.2. Cer Çelik Endüstrisi A.Ş. (Cer Çelik)

Dosyadaki bilgilere göre Cer Çelik 9.2.2005 tarihinde bildirime konu devralmayı gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş olup, herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. Toplam sermayesi 10.000.000 YTL olan şirketin hissedarlık yapısı ise aşağıdaki gibidir:

Tablo 3 – Cer Çelik hissedarlık yapısı

Hissedar Pay (%)

Rıza Kerim Tanyeri 51

Bir aile şirketi olan ve yönetim kurulu Rıza Kerim Tanyeri, Zeki Tanyeri, Gülden Tanyeri, Füsun Tanyeri, Halime Figen Tanyeri‘den oluşan Cer Çelik’in herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır.

Öte yandan aynı kişilerce kontrol edilen ancak bildirim konusu devralmanın tarafı olmayan Cer Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Cer Metal) 1995 yılına kadar bağımsız haddehane olarak uzun demir çelik üretimi gerçekleştirmiştir. Söz konusu haddehane üçüncü kişilere devredilmiş durumdadır. Dolayısıyla Cer 2

Uzun demir çelik ürün üretimine yönelik olarak Türkiye’nin toplam yıllık sıvı çelik (kütük) üretim kapasitesinin 20 milyon ton, nihai uzun ürün üretim kapasitesinin ise 30 milyon ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Buna göre Metaş’ın, Türkiye toplam kütük üretim kapasitesi içinde payının yaklaşık %3,75; nihai ürün üretim kapasitesi içerisindeki payının ise yaklaşık %1,43 olmaktadır.

Metal’in 1995 yılından bu yana herhangi bir üretim faaliyeti bulunmamaktadır. 7.000.000 YTL sermayeye sahip olan Cer Metal hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 4 – Cer Metal hissedarlık yapısı

Hissedar Pay (%)

Rıza Kerim Tanyeri 55

Cer Metal’in yönetim kurulu R. Kerim Tanyeri, Zeki Tanyeri, Gülden Tanyeri, Füsun Tanyeri, H. Figen Tanyeri’den oluşmaktadır.

H.3. Değerlendirme

1998/4 sayılı Tebliğ’de yer alan ilgili hükümler gereği, Uzan Grubu şirketlerinden Metaş İzmir Metalurji Fabrikası T.A.Ş. (Metaş), Demaş Demir Mamülleri A.Ş. (Demaş), Limaş Liman Hizmetleri A.Ş. (Limaş) ve Aysan Anadolu Yay Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Aysan)’nin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satışına ilişkin önbildirim, Kurumumuz kayıtlarına 25.11.2005 tarih, 1423 sayı ile intikal eden yazı ile yapılarak, Rekabet Kurulu Görüşü talep edilmiştir.

27.12.2005 tarih, 5431 sayı gönderilen Başkanlık yazısında, “… dosya mevcudu bilgilerden söz konusu teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri ilgili ürün pazarlarında 1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmadıkları ve herhangi bir hukuki veya fiili imtiyaza sahip olmadıkları anlaşıldığından, bu aşamada söz konusu bildirim ile ilgili olarak 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında görüş oluşturulmasına gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte anılan Tebliğ’in 5. maddesine göre ihale işleminin sonuçlanmasını takiben muhtemel alıcılar belirlendikten sonra, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve 1998/2 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkındaki 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. Maddesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ’de belirlenen eşiklerin aşılması halinde, işlemin izne tabi olacağı ve söz konusu Tebliğlere göre değerlendirme yapılması gerekeceği hususunda bilgi ve gereğini arz ederim.” denilmiştir.

Kurumumuz kayıtlarına 8.5.2006 tarih, 2858 sayı ile intikal eden TMSF’ye ait nihai bildirimde, Metaş’ın ticari ve iktisadi bütünlüğünün satışı ile ilgili olarak,

3

ekinde en yüksek teklifi veren Cer Çelik’e ait 1997/1 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan Form-2 gönderilmek suretiyle, 4054 sayılı Kanun ve ilgili Tebliğler doğrultusunda gerekli değerlendirmelerin yapılarak TMSF’ye bildirilmesi talep edilmektedir.

3

Artırmaya sadece Cer Çelik katılmıştır.

Bildirim konusu dosyada yer alan bilgilerden, Metaş’ın Cer Çelik tarafından devralınması işleminde Metaş’ın kontrolünün el değiştirdiği ve işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devir işlemi olduğu anlaşılmaktadır. 1998/2 sayılı tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” ifadesi yer almaktadır.

Yukarıda da belirtildiği üzere, Metaş’ın 1999 yılından bu yana faaliyet konusu ile ilgili olarak, herhangi bir üretimi veya satışı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili ürün pazarında herhangi bir pazar payı söz konusu değildir. Dosya mevcudu bilgilerden Metaş’ın 2004 yılı cirosunun (………) YTL. olduğu anlaşılmaktadır. Metaş bu ciroyu hurda, bakır yolluk, elektrik kablosu ve çelik halat gibi işletme malzemesi satışından elde etmiştir.

Cer Çelik tarafından gönderilen yazılardan, Cer Çelik’in Metaş’ın devralınması işlemini gerçekleştirmek üzere 9.2.2005 tarihinde kurulmuş bir şirket olduğu, dolayısıyla herhangi bir cirosunun veya pazar payının bulunmadığı, ana şirket

4

olan Cer Metal’in ise 1995 yılından bu yana üretimi durdurduğu, gayrı faal olduğu, dolayısıyla ilgili ürün pazarında herhangi bir pazar payının bulunmadığı, Cer Metal’in 2005 yılı için gayrimenkul kira gelirlerinden elde ettiği (………….) YTL. tutarında cirosunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Başkanlık Makamı tarafından 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun görüşünün alınması gerekmekte iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu’nun söz konusu görüşü alınmamış ise de, alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve bu durumun sonucu değiştirmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen bilgilerden, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin çok altında olan bildirime konu işlemin, aynı Tebliğ hükümleri gereği izne tabi olmadığı anlaşılmaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Başkanlık Makamı tarafından 27.12.2005 tarih ve 5431 sayı ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun görüşünün alınması gerekmekte iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu’nun söz konusu görüşü alınmamış ise de, alıcı adayı belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı ve bu durumun sonucu değiştirmediği dikkate alınarak;

4

Bu tarihe kadar Cer Metal uzun demir çelik mamulleri üreten bir haddehane olarak faaliyette bulunmuştur.

Bildirim konusu işlemin, taraflarının toplam pazar paylarının ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde izne tabi bir devralma olmadığına Kurul Üyesi Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Kurul Üyesi Rıfkı ÜNAL, Kurul Üyesi Süreyya ÇAKIN’ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

FARKLI GEREKÇE

(07.06.2006 tarihli ve 06-41/514-135 sayılı Kurul Kararı)

Özelleştirme işlemlerine özgü düzenlenen 1998/4 Tebliği, ön bildirime tabi başvurularda uygulanacak işlemleri 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde öngörmektedir. Bu bağlamda ilgili hükümlerde özelleştirme işleminin ön bildirime tabi olup olmaması hususu ciro veya pazar payları eşiği ile fiili veya hukuki imtiyaz koşullarıyla çözümlenmiş, ön bildirimin bu ölçeklere uygun olup olmadığının değerlendirmesini Kurum yerine, bizatihi Kurula bırakmıştır. Gerek Tebliğin 3 üncü, gerekse 4 üncü maddelerinde bu konuda çok açık ifadeler yer almaktadır.

Özelleştirme uygulamaları ön bildirime tabi olup olmama bakımından şimdiye değin bu yönde sonuçlandırılmıştır. Ön bildirime tabi olmadığı halde, herhangi bir şekilde ön bildirimle Kuruma getirilen özelleştirme işleminin Tebliğin öngördüğü koşulları taşıyıp taşımadığına Başkanlık (İdare) tarafından karar verilemeyeceği çok açık iken, Başkanlık tarafından bu değerlemelerin yapılarak, üstelik ihaleye çıkılabileceği hususunun belirtilmesi mevzuata uygun olmamış ve şimdiye kadarki Kurum uygulamasına ters düşmüştür. Olay bazında, ciro ve pazar payları itibariyle zaten izne tabi olmayan bu işlemde Kurul yerine Kurumun başvurunun ön bildirime tabi olmadığını bildirmesi sonucu değiştirmemektedir. Ancak, alınan Kurul kararında bu sonucu teyit eden ifadeler yer almakla birlikte, Kuruma yapılan başvuruların eşik ve koşullar bakımından ön bildirime tabi olup olmayacağı hususunun eskiden olduğu gibi, bundan böyle de -nihai izin kararını veya ihale sonucunu etkileyip etkilemediğine bakılmaksızın- her durumda Başkanlık (İdare) tarafından değil, Kurul tarafından karara bağlanabileceğinin de açıkça öngörülmesi ve uygulamanın bu yönde sürdürülmesi gereğini belirtmekteyiz.

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL Süreyya ÇAKIN

Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi