Ciba Specialty Chemicals Holding Inc.'in Tekstil Efektleri iş kolunun Huntsman International LLC tarafından…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU, Fatma ATAÇ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Huntsman International LLC

Vekili: Av. Tolga KARATAŞ

La Martin Caddesi No.10 34437 Taksim/İstanbul

D. TARAFLAR: - Huntsman International LLC

500 Huntsman Way Salt Lake City, Utah 84108 ABD

- Ciba Specialty Chemicals Holding Inc.

Klybeckstrasse 141 CH 4002 Basel İSVİÇRE

E. DOSYA KONUSU: Ciba Specialty Chemicals Holding Inc.’in Tekstil Efektleri iş kolunun Huntsman International LLC tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.5.2006 tarih ve 3168 sayı ile giren bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve belgeler, Kurum kayıtlarına 5.6.2006 tarih ve 3560 sayı, 13.6.2006 tarih ve 3802 sayı ile intikal eden yazılarla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.6.2006 tarih, 2006-1-77/Oİ- 06-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 26.6.2006 tarih, REK.0.05.00.00- 120/121 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Huntsman International LLC’nin Ciba Specialty Chemicals Holding Inc.’in Tekstil Efektleri (TE) İş Kolu’nu devralması işlemi ile ilgili olarak edinilen bilgiler ışığında;

- “Reaktif boyalar”, “dağınık boyalar”, “vat boyalar”, “tekstil pigmentleri”, “direkt

boyalar”, “krom boyalar”, “boyama ve baskı araçları”, “donanım ve işletim

maddeleri”, “ölçme maddeleri”, “yumuşatıcı maddeler”, “beyazlatıcı araçlar”,

“kaplama maddeleri”, “kumaş hazırlama ürünleri”, “diğer tekstil kimyasalları”,

“amfoterik surfaktantlar”, “katyonik surfaktantlar”, “iyonik olmayan

surfaktantlar” ve “anyonik surfaktantlar” ilgili ürün pazarlarında 4054 sayılı

Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı

Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması

nedeniyle bu pazarlara ilişkin devirlerin Rekabet Kurulu’na bildiriminin

yapılmasının gerekmediği,

- “Metal kompleks boya”, “katyonik boya” ve “asit boya” ilgili ürün pazarlarında

25 trilyon Türk Lirası olan ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları

itibariyle %25 eşiğinin aşılması nedeni ile bu devirlerin söz konusu Tebliğin 4.

maddesi kapsamında olduğu,

- Söz konusu devralma işlemi sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde

belirtilen, hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun

güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz

konusu olmadığı,

- Hisse ve Varlık Alım Sözleşmesinin 10.11. maddesinde düzenlenmiş olan

rekabet etmeme yükümlülüklerinin makul ve gerekli olduğu,

- Dolayısıyla söz konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi

anlamında herhangi bir sakınca yaratmayacağı ve izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

70

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Huntsman International LLC (Huntsman)

Dosyada yer alan bilgilere göre Huntsman, Huntsman Corporation’ın %100’üne sahip olduğu bağlı şirketidir. Huntsman Corporation, bağlı şirketlerindeki haklarından başka hiçbir iş faaliyeti, gelir kaynağı, borcu veya varlığı bulunmayan bir holding şirketidir. Hunstman Corporation’ın yaklaşık %59 hissesi HMP Equity Trust’a aittir, HMP Equity Trust ise Huntsman Family Holdings Company LLC ve Matlin Patterson’a aittir

Dünya çapında çeşitli kimyasal ürünler geliştirmekte, üretmekte ve dağıtmakta olan Huntsman altı iş alanında organize olmuştur: poliüretan, gelişmiş teknoloji ürünleri (advanced materials), performans ürünleri, pigmentler, polimerler ve temel kimyasallar.

Huntsman Türkiye’de Huntsman İleri Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Huntsman Türkiye) ve Tioxide Europe Titanium Pigmentleri Ticaret Limited Şirketi aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Tioxide Europe Titanium Pigmentleri Ticaret Limited Şirketi şu anda tasfiye halindedir. Huntsman Türkiye, Türkiye kanunları uyarınca kurulmuş bir limited şirkettir ve Huntsman International LLC tarafından tamamen kontrol edilen Huntsman Advanced Materials( Belçika)’nın bağlı şirketidir; hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.

Tablo1: Huntsman Türkiye’nin Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı Hisse Değeri

(%) (TRY)

Huntsman Advanced Materials (Belçika) (…..) (…..)

Magdi Rizk (…..) (…..)

Huntsman Türkiye, basit kimyasallardan, yüksek değerli kimyasallara kadar değişik kimyasal ürünler üretmekte ve dağıtmaktadır.

H.1.2. Ciba Specialty Chemicals Holding Inc. (Ciba)

Dosyadaki bilgilere göre Ciba, İsviçre kanunları uyarınca kurulmuş bir şirkettir ve Ciba Şirketler Grubu’nun ana holding şirketidir. Ciba’nın hisseleri New York ve İsviçre borsalarında birçok hissedar tarafından halka açık olarak alınıp satılmaktadır. Herhangi bir başka şirket veya kişi Ciba’yı kontrol etmemektedir. Ciba, özel kimyasalların geliştirilmesi ve üretiminde yer almaktadır ve dört iş sektöründe faaliyet göstermektedir: plastik katkı maddeleri, kaplama etkileri, su ve kağıt bakımı ve tekstil efektleri.

Ciba’ nın TE İş Kolu, tekstil endüstrisine boya ve kimyasallar ile entegre çözümler sunmaktadır. Özellikle selüloz, yün, ipek ve poliamid, dağıtılmış boya, katyonik boya ve tekstil pigmentleri için boya, kumaş hazırlama ürünleri, ölçme ve yeniden ölçme maddeleri, beyazlatıcı araçları, surfaktantlar, yumuşatıcı maddeler, boyama ve baskı yardımcıları, optik aydınlatıcıları, malzemeleri ve işletim ve kaplama maddeleri geliştirmekte, üretmekte ve pazarlamaktadır.

Ciba, Türkiye’de Ciba Özel Kimyevi Ürünler Sanayi ve Ticaret Ltd. (Ciba Türkiye) ve Ciba Specialty Chemicals Services Inc.(Ciba Basel)’in şubesi niteliğinde olan Ciba Specialty Chemicals Services Inc. (Tuzla Şubesi) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Ciba Türkiye, dolaylı olarak Ciba tarafından kontrol edilmektedir. Ciba Türkiye, herhangi bir ürün üretmemekte ve Türkiye’de satış faaliyetinde bulunmamaktadır. Türkiye’de bir müşteri danışmanı olarak faaliyet göstermekte, müşterilere teknik servis sağlamakta ve müşteri taleplerini yönetmektedir. Ciba Türkiye ticari stok tutmamakta ve depolama yapmamaktadır. Benzer şekilde Ciba Türkiye, Türkiye’de TE İş Kolu’nda hiçbir üretim faaliyetinde bulunmamakta ve bu iş koluna ait ürünleri satmamaktadır. TE İş Kolu ile ilgili bütün satışlar Tuzla Şubesi veya Ciba Basel tarafından yürütülmektedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

130

Devralmaya konu olan Ciba’nın TE İş Kolu tekstil boyaları, tekstil kimyasalları ve tekstil kimyasallarının bir parçası olarak surfaktant üretmektedir.

Tekstil boyaları, tekstillerin boyanması için kullanılan suda çözünebilir veya dağıtılmış (dispersible) maddelerdir. Ciba’nın tekstil boyaları boyaların uygulandığı substratların çeşitleri, boyaların fiziksel ve kimyasal durumları ve uygulama yöntemleri göz önüne alınarak sınıflara ayrılmaktadır.

Tekstil kimyasalları iplik üretiminde, iplik hazırlanmasında, kumaş oluşturulmasında, kumaş bitiminde ve diğer üretim işlemlerinde kullanılmaktadır. TE İş Kolu’nun tekstil kimyasalları, uygulanan substratların çeşitleri, uygulamanın zamanı (üretim aşaması) ve tekstil kimyasalının etkisi göz önüne alınarak sınıflara ayrılmaktadır. Surfaktant (Yüzey etkili madde), bir solüsyonun yüzey sürtünmesini azaltarak onun yüzeylere daha kolay yayılmasını ve yüzeyleri daha kolay ıslatmasını sağlayan bir maddedir. Surfaktantlar, tüketici ürünleri sektöründe deterjan ve endüstri sektöründe işleme yardımcısı olarak yer almakta olup, işleme yardımcısı olma niteliği ile fiziksel özelliklerin (köpüklü düzenleyiciler,

ıslatma, vurma, solübilazyon, dağılım, vs.) işlenmesi sürecini hızlandırmaktadır.

Surfaktantlar, bileşimlerinin ve (dolaylı olarak) kullanılan üretim yollarının bir

sonucu olan farklı surfaktant parçacıklarının sudaki iyonik (elektrik yükü)

özelliklerine göre dört farklı ürün pazarına ayrılmaktadır: Anyonik surfaktantlar,

iyonik olmayan surfaktantlar, katyonik surfaktantlar, amfoterik surfaktantlar.

Bu bilgiler ışığında ilgili ürün pazarları aşağıdaki gibidir:

 Tekstil boyaları

- Reaktif boyalar

- Metal kompleks boya

- Katyonik boya

- Dağınık boya

- Vat boya

- Asit boya

- Tekstil pigmentleri

- Direkt boya

- Krom boya

- Diğer tekstil boyaları

 Tekstil kimyasalları

- Boyama ve baskı

- Donanım ve işletim

- Optik aydınlatıcılar

- Ölçme maddeleri

- Yumuşatıcı maddeler

- Beyazlatıcı araçlar

- Kaplama maddeleri

- Kumaş hazırlama ürünleri

- Diğer tekstil kimyasalları

- Surfaktantlar

o Anyonik surfaktant

o İyonik olmayan surfaktant

o Katyonik surfaktant

o Amfoterik surfaktant

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

TE İş Kolu tüm Türkiye’de faaliyette bulunduğu için ilgili coğrafi pazarın “Türkiye

Cumhuriyeti sınırları” olduğu kabul edilmiştir.

H.3. Devralma İşlemi

Huntsman ve Ciba 18.2.2006 tarihinde Ciba’nın TE İş Kolu’nun devri için Hisse

ve Varlık Alım Sözleşmesi imzalamışlardır. Bildirime konu işlem sonucunda

Huntsman tarafından devralınacak TE İş Kolu kapsamına şunlar girmektedir:

- TE İş Kolu ile ilgili başlıca markalar, patentler, alan adları (domain names), ürün tescilleri, pazarlama hakları ve know-how;

- TE İş Kolu ile ilgili başlıca taşınmaz mallar, kiralar ve maddi mallar;

- TE İş Kolu ile ilgili başlıca üretim lisanslarını da içeren devlet izinleri;

- TE İş Kolu ile ilgili başlıca sözleşmeler çerçevesindeki envanter, alacaklar

ve hak edişler;

- Dünya çapındaki yaklaşık 4200 Ciba çalışanı.

200

Bunların yanında, Huntsman aşağıdaki kuruluşların kontrolünü sağlayacak hisseleri devralacaktır:

- Ciba Spezialitätenchemie Pfersee GmbH (Almanya),

- Guangdong Ciba Specialty Chemicals Co., Ltd. (Çin),

- Shenzhen Ciba Specialty Chemicals Co., Ltd. (Çin),

- Qingdao Ciba Dyes Co. Ltd. (Çin),

- Swathi Organics& Specialties Private Limited (Hindistan).

H.4. Değerlendirme

Dosya konusu işlem sonucunda Ciba’nın TE İş Kolu’nun kontrolünün tamamen Hunstman’a geçecek olması nedeniyle devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır. Tarafların 2005 yılına ait ilgili ürün pazarındaki ciro ve pazar payları aşağıdaki gibidir:

Tablo 2-Tarafların İlgili Ürün Pazarlarındaki 2005 yılına Ait Ciroları ve Pazar Payları

CİRO(YTL) TOPLAM PAZAR PAYI(%) TEKSTİL BOYALARI CIBA HUNTSMAN TOPLAM CIBA HUNTSMAN TOPLAM

KİMYASALLARI

ürünleri

Diğer tekstil (………) (………) (………) (.…) (.…) (.…) kimyasalları

olmayan

- Anyonik (………) (………) (………) (.…) (.…) (.…) Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere tarafların hiç bir ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro eşiğini aşmamakla birlikte, toplam

pazar payları metal kompleks boyalar (%...), katyonik boyalar (%...) ve asit boyalarda (%...) ilgili ürün pazarlarında söz konusu fıkradaki pazar payı eşiğini aşmaktadır. Dolayısıyla, gerçekleştirilen işlem izne tabi bir devir işlemidir.

Metal kompleks boya, katyonik boya ve asit boya ilgili ürün pazarlarında rakiplerin pazar payları aşağıdaki gibidir:

Tablo-3: Rakiplerin Pazar Payları

RAKİPLER İlgili Ürün Pazarları

Metal Kompleks Boya Katyonik Boya Asit Boya

(…….) (…….) (…….)

Dystar

(…….) (…….) (…….)

Clariant

(…….) (…….) (…….)

Dohmen

(…….) (…….) (…….)

Benar

(…….) (…….) (…….)

Taiacryl

(…….) (…….) (…….)

Kemcolor

Yukarıdaki tabloda pazar payları ve pazardaki oyuncuların sayısı incelendiğinde, Ciba TE İş Kolu’nun metal kompleks boya, katyonik boya ve asit boya ilgili ürün pazarlarında hakim durumda olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Huntsman’ın söz konusu ilgili ürün pazarlarında faaliyet göstermemesi nedeniyle, dosya konusu işlem sonucunda söz konusu pazarlarda herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacaktır. Dolayısıyla devralma işlemi sonucunda hakim durum yaratılması veya hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu olmamaktadır.

Taraflar arasında imzalanan anlaşmanın 10.11. maddesine göre satıcı ve alıcıya kapanış tarihinden itibaren 2 ve 3 yıllık rekabet etmeme yükümlülükleri getirilmektedir. Ciba ve bağlı kuruluşları 3 yıl süresince doğrudan veya dolaylı olarak devredilen iş kolunda faaliyet göstermeyecektir. Devredilen iş kolu bazı mülkiyet hakları, know-how, mevcut tedarik sözleşmeleri, siparişleri ve mevcut ürünleri de kapsamaktadır. Ayrıca taraflar devri öngörülen işçilerin dışında kalan işçilerin ayartılmaması hususunda karşılıklı olarak 2 yıllığına taahhütte bulunmaktadırlar. Söz konusu rekabet etme yasaklarının dosya konusu devralma işleminde yan sınırlama olarak bulunduğu ve birleşmenin uygulanması açısından doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ancak bu şekilde devredilen Ciba TE İş Kolu’nun müşterilerinin bağlılığının sağlanabileceği ve devralınan malvarlığının değerinin karşılanabilmesinin mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Anılan kısıtlamalar süre, coğrafi alan, konu ve tabi olan kişiler açısından, belirtilen amacı gerçekleştirmek için makul ve zaruri olarak kabul edilmektedir.

250

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Bildirim konusu işlemin; “Reaktif boyalar”, “dağınık boyalar”, “vat boyalar”, “tekstil pigmentleri”, “direkt boyalar”, “krom boyalar”, “boyama ve baskı araçları”, “donanım ve işletim maddeleri”, “ölçme maddeleri”, “yumuşatıcı maddeler”, “beyazlatıcı araçlar”, “kaplama maddeleri”, “kumaş hazırlama ürünleri”, “diğer tekstil kimyasalları”, “amfoterik surfaktantlar”, “katyonik surfaktantlar”, “iyonik olmayan surfaktantlar” ve “anyonik surfaktantlar” ilgili ürün pazarlarında, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle ilgili Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığına;

2. “Metal kompleks boya”, “katyonik boya” ve “asit boya” ilgili ürün pazarlarında, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

3. Hisse ve Varlık Alım Sözleşmesinin 10.11. maddesinde düzenlenmiş olan rekabet etmeme yükümlülüklerinin makul birer yan sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.