The Carlyle Group Inc.in tek kontrolü altında bulunan SER Global Holding GmbH üzerinde TA Associates…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Esra KÜÇÜKİKİZ, Can AKA, Büşra ÖZDEMİR,

Muhammet DEMİREL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - TA Associates Management, L.P.

- The Carlyle Group Inc.

Temsilcileri: Av. Dr. Gönenç GÜRKAYNAK, Ebru İNCE,

Av. Evgeniya DEVECİ, Petek GÜVEN, Av. Ata YANILMAZ

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: The Carlyle Group Inc.in tek kontrolü altında bulunan SER Global Holding GmbH üzerinde TA Associates Management L.P. ile The Carlyle Group Inc. tarafından ortak kontrol tesis edilmesi işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 26.04.2024 tarihli ve 51245 sayılı yazı ile intikal eden ve eksiklikleri 10.05.2024 tarihli ve 51705 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 23.05.2024 tarihli ve 2024-1-025/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda hâlihazırda The Carlyle Group Inc.’in (CARLYLE) kontrolünde bulunan SER Global Holding GmbH’nin (SER) hisselerinin belirli bir kısmının TA Associates Management L.P. (TA ASSOCIATES) tarafından devralınması suretiyle SER üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi ve böylelikle SER’in bir ortak girişime dönüşmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. Başvurunun temelini, taraflar arasında 18.03.2024 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır.

(5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7. maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır.” hükmü ile hangi tür işlemlerin birleşme veya devralma işlemi sayılacağı belirlenmiştir.

(6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca başvurunun 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için (i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve (ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsuru birlikte sağlaması gerekmektedir.

(7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında da belirtildiği üzere, iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrol mümkündür.

(8) Hâlihazırda SER’in hisseleri üzerindeki oy haklarının (.....) CETP III Investment 3 S.à.r.l aracılığıyla CARLYLE’ye, geriye kalan (.....)’ya aittir. Devralma sonrasında SER’in hisseleri üzerindeki oy haklarının (.....) Bock Capital EU Luxembourg Minerva S.a.r.l aracılığıyla TA ASSOCIATES, (.....) ise Carlyle V Investment S.à.r.l aracılığıyla CARLYLE sahip olacaktır.

(9) Başvuru öncesinde SER, CARLYLE tarafından CETP III Investment 3 S.à.r.l. aracılığıyla tek kontrol edilmektedir. Başvuruda yer alan bilgilere göre, işlem sonrasında SER üzerinde TA ASSOCIATES ve CARLYLE ortak kontrol tesis edecektir. Şöyle ki taraflar arasında imzalanan SÖZLEŞME uyarınca; öncelikle SER’in çıkarılmış hisselerinin ve oy haklarının tamamı işlem kapsamında kurulacak olan Varinem German Bidco GmbH’ye (BIDCO) devredilecektir. Yine işlem kapsamında kurulacak olan Varinem German Topco GmbH (TOPCO) ise BIDCO’nun tamamına ve BIDCO aracılığıyla SER’in %100’üne sahip olacaktır [1]. Sonraki aşamada ise TA ASSOCIATES, TOPCO’nun (.....) temsil eden hisselere, CARLYLE ise (.....) temsil eden hisselere sahip olacak ve böylece işlem tamamlanacaktır.

(10) Başvuru kapsamındaki bilgilere göre, SER’in dolaylı tek kontrolünü elinde bulunduracak TOPCO üzerinde TA ASSOCIATES ve CARLYLE ortak kontrol tesis edecektir. Başvuruda söz konusu haklara ilişkin olarak;

a. TOPCO’nun Yönetim Kurulunun (.....) kişiden oluşacağı, üyelerden (.....)

TA ASSOCIATES tarafından, (.....) CARLYLE tarafından atanacağı ve

(.....) Yönetim Kurulu üyesinin SER’in CEO’su olarak görev yaptığı sürece

TOPCO’nun Yönetim Kurulu üyesi olma hakkına sahip olacak olan CEO

(.....) olacağı,

b. Böylelikle TA ASSOCIATES’in, Yönetim Kurulunun çoğunluğunu kontrol

edeceği,

c. Bununla birlikte, üst düzey yöneticilerin atanması ve/veya değiştirilmesi,

TOPCO’nun bütçesi ve iş planı dâhil olmak üzere belirli hususlarda

CARLYLE’nin onayının aranacağı, dolayısıyla CARLYLE’nin işlem

ertesinde SER üzerinde belirleyici etki gösterme yetkisine sahip olacağı ifade edilmiştir.

(11) Taraflar arasında akdedilen SÖZLEŞME’nin “Ortak Yatırım Opsiyon Sözleşmesi-Ön Protokol” başlıklı eki incelendiğinde;

1 Başvuruda TOPCO ve BIDCO’nun bildirime konu işlem kapsamında kurulacağı ve herhangi bir ekonomik faaliyette bulunmayacağı belirtilmektedir.

a) Herhangi bir Yönetim Kurulu toplantısı için toplantı yeter sayısının TA

ASSOCIATES tarafından atanan (.....) direktör ve CARLYLE tarafından

atanan (.....) direktörü içermesi gerektiği,

b) Aşağıda yer alan hususların kilit konular olarak nitelendirildiği;

i. Konsolide iş planının ve/veya yıllık bütçenin kabul edilmesi, önemli ölçüde

değiştirilmesi ve/veya önemli ölçüde saptırılması; coğrafi kapsamdaki

önemli değişiklikler, mevcut önemli ticari faaliyetlerin kapatılması ve/veya

yeni önemli ticari faaliyetlerin açılması dâhil olmak üzere, işin niteliğinde

veya kapsamındaki önemli değişiklikler,

ii. C-level yöneticilerin atanması ve/veya değiştirilmesinin yanı sıra önemli

görev şartlarının belirlenmesi veya değiştirilmesi,

iii. Bütçe dışında (.....) eşiğinin üzerinde maddi sermaye harcanması,

c) Söz konusu kilit konulara ilişkin kararlarda CARLYLE’nin onayının gerekli

olduğu

anlaşılmıştır.

(12) Başvurudaki bilgilerden; üst yönetimin atanması, iş planı ve bütçe gibi stratejik kararlara ilişkin konularda CARLYLE’nin onayının alınması gerektiğinin taraflarca akdedilen SÖZLEŞME’de hüküm altına alındığı görülmüştür. Bu çerçevede, işlem ertesinde SER’in önemli kararlarında (üst yönetimin atanması, bütçe ve işletme planı) TA ASSOCIATES ve CARLYLE’nin mutabakata varmak zorunda olduğu, dolayısıyla SER üzerinde TA ASSOCIATES ve CARLYLE tarafından dolaylı ortak kontrol tesis edileceği değerlendirilmiştir.

(13) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için aranan ikinci kriter, üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin tam işlevsel ortak girişim olmasıdır. Kılavuz’un 82. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için ortak girişimin yeterli kaynaklara sahip olması, doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği belirtilmiştir.

(14) Tam işlevsellik kapsamında, başvuruda SER’in hâlihazırda ana teşebbüslerinden ayrı bir mevcudiyeti olan, kalıcı ticari faaliyetlere sahip, ekonomik olarak bağımsız ve işlevsel bir teşebbüs olduğu, bu nedenle bildirilen işlemin tamamen yeni bir teşebbüs oluşturulmasından farklılık arz ettiği belirtilmiştir. Buna ilaveten; SER’in işlem taraflarının ihtiyaçlarını karşılamak ya da onlar için belirli bir işlevi yerine getirmek için kurulmadığı, hâlihazırda kendine ait varlık, çalışan ve yönetime sahip olduğu, işlem tarafları dışında kendi müşteri ve tedarikçileri bulunduğu, işlem taraflarına satış/satın alma ilişkilerinde bağımlı olmayacağı, bağımsız olarak üçüncü şahıs müşterilere hizmet vermeye ve faaliyetlerini yürütmeye devam edeceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, SER’in başvuru kapsamında tam işlevsel bir ortak girişim olarak kalıcı bir şekilde faaliyet göstereceği değerlendirilmiş ve başvurunun 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(15) Dosya kapsamında yer alan ciro bilgilerinden, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde izne tabi bir devralma olduğu anlaşılmıştır

(16) Başvurunun 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta bir hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin

rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olup olmayacağı önem arz etmektedir.

(17) 2010/4 sayılı Tebliğ’de yer alan etkilenen pazar tanımı bağlamında, işlemin ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurup doğurmayacağı değerlendirilmiştir.

(18) Başvuruya göre ortak girişim şirketi SER, bir kurumsal yazılım türü olan kurumsal içerik yönetimi tedariki ve ilgili hizmetlerde faaliyet göstermektedir. SER, müşterilerin birleşik bir gösterge paneli arayüzü kullanarak büyük hacimli iş belgelerini depolamasını, işlemesini ve anlamasını sağlayan bir kurumsal içerik yönetimi platformu olan Doxis paketine sahiptir. Daha spesifik olarak ifade edilirse, Doxis kurumsal içerik yönetimi platformu (i) belge yönetimi (belgeleri sayısallaştırma, anlama ve belgelerle çalışma), (ii) akıllı arşiv (belgelerin güvenli bir şekilde saklanması ve geri alınması), (iii) süreç otomasyonu (belgelerle ilgili süreçlerin ve görevlerin otomatikleştirilmesi) ve (iv) içerik anlama (belgelerden bilgi çıkarma ve öngörü oluşturma) işlevselliklerini sunmaktadır. SER’in Türkiye’de (.....) olmak üzere (.....) adet müşterisi bulunmaktadır.

(19) Ortak girişim taraflarından olan TA ASSOCIATES, ABD merkezli küresel bir özel sermaye şirketidir. TA ASSOCIATES; iş hizmetleri, tüketici, finansal hizmetler, sağlık ve teknolojiler dahil olmak üzere ilgili sektörlerde, dünya çapında faaliyet gösteren portföy şirketlerine sahiptir. Teşebbüs Türkiye’de de portföy şirketleri aracılığıyla ciro elde etmektedir. TA ASSOCIATES’in ortak girişim şirketi olan SER’in doğrudan faaliyet gösterdiği “kurumsal içerik yönetimi” alanında olmamakla birlikte, “kurumsal yazılım” alanında çeşitli portföy şirketleri aracılığıyla faaliyetleri bulunmaktadır.

(20) Diğer ortak girişim tarafı olan CARLYLE de merkezi ABD’de bulunan özel sermaye, kredi ve yatırım çözümleri olmak üzere üç alanda yatırım yapan fonları yöneten küresel bir alternatif varlık yönetim şirketidir. CARLYLE, diğer ortak girişim tarafı TA ASSOCIATES’e benzer şekilde, ortak girişim şirketi SER’in doğrudan faaliyet gösterdiği “kurumsal içerik yönetimi” alanında olmamakla birlikte, “kurumsal yazılım” alanında çeşitli portföy şirketleri aracılığıyla faaliyet göstermektedir.

(21) Başvuru kapsamında, ortak girişim şirketi SER’in bir kurumsal yazılım türü olan “kurumsal içerik yönetimi” alanında, ana şirketlerin ise en geniş anlamda “kurumsal yazılım” alanında faaliyette bulunduğu anlaşılmıştır. Kurulun çeşitli kararlarında [2] bilgi teknolojileri alanında bağımsız bir araştırma şirketi olan Gartner, Inc. (GARTNER) tarafından kurumsal yazılımların 19 kategoriye ayrıldığı, bu kategorilerin (i) işletme bilişimi ve analizi, (ii) müşteri ilişkileri yönetimi, (iii) dijital içerik oluşturma, (iv) kurumsal içerik yönetimi, (v) kurumsal kaynak planlama, (vi) ofis serileri, (vii) proje ve portföy yönetimi, (viii) tedarik zinciri yönetimi, (ix) web konferansı ve iş birliği/sosyal yazılım serileri, (x) diğer uygulama yazılımı, (xi) uygulama geliştirme, (xii) uygulama altyapısı ve ara yazılımı, (xiii) veri yönetimi ve entegrasyon, (xiv) bilgi teknolojileri operasyonları yönetimi yazılımı, (xv) işletim sistemleri, (xvi) güvenlik yazılımı, (xvii) depolama yönetimi yazılımı, (xviii) sanallaştırma yazılımı ve (xix) diğer altyapı yazılımları şeklinde sınıflandırıldığı ve her bir yazılım için ayrı bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılabileceği ifade edilmiştir. Kurulun Qualtrics International/Silver Lake [3] kararında kurumsal yazılımların alt segmentlere ayrılabileceği belirtilmiş olup tarafların “kurumsal yazılım pazarı”ndaki pazar payları da incelenmiştir. Diğer yandan Avrupa

[2] Kurulun 13.03.2017 tarihli, 17-10/115-51 sayılı Entco/Micro Focus ve 10.11.2022 tarihli, 22-51/745- 309 sayılı Open Text/Micro Focus kararları.

3 Kurulun 25.05.2023 tarihli ve 23-24/444-152 sayılı kararı.

Komisyonunun Oracle/Peoplesoft [4] kararında da sektörün kurumsal yazılımları farklı kategorilere ayrıştırdığı tespitinde bulunulmuştur.

(22) Başvuruda ortak girişim şirketi olan SER’in söz konusu 19 kategoriden biri olan “kurumsal içerik yönetimi pazarı”nda faaliyet gösterdiği, ana şirketlerden TA ASSOCIATES ve CARLYLE’nin ise söz konusu alanda herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru kapsamında tarafların faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey anlamda herhangi bir örtüşme ortaya çıkmadığı belirtilmiştir.

(23) Bununla birlikte, dosya kapsamında yapılan incelemelerde TA ASSOCIATES ve CARLYLE’nin doğrudan “kurumsal içerik yönetimi pazarında” faaliyetleri olmasa da bir üst pazar olan “kurumsal yazılım pazarı”nın farklı kategorilerinde faaliyetleri olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, her ne kadar yerleşik içtihatta “kurumsal yazılım pazarı” çatısı altındaki alt pazarlar özelinde bir pazar tanımı yapılması eğilimi benimsenmişse de bildirim konusu işlem kapsamında ortaya çıkabilecek tüm endişelerin detaylıca ortaya koyulabilmesi adına daha geniş bir perspektiften “kurumsal yazılım pazarı”ndaki yatay örtüşmeye istinaden pazar paylarının incelenmesinde yarar görülmüştür. Bu kapsamda yapılan incelemelerde, Türkiye’de CARLYLE’nin %(.....)’in, TA ASSOCIATES’in (.....)’nın ve SER’in ise (.....)’in altında bir pazar payına sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna ilaveten işlem tarafınca, küresel açıdan bakıldığında da CARLYLE’nin ve TA ASSOCIATES’in %(.....)’in, SER’in ise (.....)’in altında bir pazar payına sahip olduğu belirtilmiştir.

(24) Tarafların pazar payı bilgilerine ilaveten, yakın tarihli Kurul kararlarında kurumsal yazılım pazarında Microsoft, Oracle, SAP, Amazon, IBM ve Google gibi Türkiye’de ve dünya çapında faaliyet gösteren önemli küresel rakiplerin bulunduğu, pazarın Türkiye ve dünya çapında çok sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği rekabetçi bir yapıda olduğu değerlendirmelerine yer verilmiştir [5]. Benzer şekilde, GARTNER tarafından hazırlanan bir çalışmada 2022 yılında Microsoft, Oracle, Amazon, Salesforce ve SAP’nin küresel ölçekte pazarın %34,1’ini elinde bulundurduğu, devam eden beş teşebbüs olan IBM, Adobe, Google, VMware ve Cisco’nun da toplamda %11,2’lik bir pazar payı bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır [6]. Bu çerçevede, pazarın en geniş haliyle “kurumsal yazılım pazarı” olarak ele alınması halinde, tarafların faaliyetleri bakımından ortaya çıkacak yatay bir örtüşmenin tek taraflı etkiler bakımından etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı ve Türkiye’de rekabetçi bir endişeye yol açmayacağı değerlendirilmiştir.

(25) Bunun yanı sıra, gerek ortak girişim tarafları TA ASSOACIATES ve CARLYLE’nin gerekse de ortak girişim şirketi SER’in en muhafazakâr yaklaşımla “kurumsal yazılım pazarı”nda faaliyet göstermeleri nedeniyle dosya kapsamında taraflar arasında ortaya çıkabilecek koordinasyon riski de değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, ilk olarak tarafların Türkiye’de sınırlı pazar payına sahip oldukları, pazarda Türkiye’de ve küresel ölçekte güçlü oyuncuların bulunduğu ve pazarın çok sayıda oyuncuyu barındıran rekabetçi bir yapı sergilediğinin altı çizilmelidir. İkinci olarak da ortak girişim şirketi ile ana şirketlerin faaliyetleri arasındaki örtüşme en genel anlamıyla “kurumsal yazılım pazarı”nda gerçekleşse de raporun önceki bölümlerinde değinildiği üzere taraflar söz konusu pazarın farklı alt segmentlerine odaklanmışlardır. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, işlem neticesinde taraflar arasında koordinasyon doğurucu bir risk ortaya çıkma ihtimalinin oldukça düşük olduğu ve işlemin Türkiye’de herhangi bir 4 Case No COMP/M.3216, paragraf 18.

[5] Kurulun 25.05.2023 tarihli, 23-24/444-152 sayılı Qualtrics International/Silver Lake ve 07.06.2023 tarihli, 23-26/490-168 sayılı Software Aktiengesellschaft/Silver Lake kararları.

[6] Bkz https://www.gartner.com/en/documents/4801931, Erişim Tarihi: 21.05.2024.

rekabetçi endişeye sebebiyet vermeyeceği değerlendirilmiştir. Ek olarak, işlem tarafınca, ortak girişim şirketi SER ile ana şirketler TA ASSOCIATES ve CARLYLE’nin faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir dikey örtüşme bulunmadığı belirtilmiştir.

(26) Sonuç olarak SER’in faaliyet gösterdiği “kurumsal içerik yönetimi pazarı”nda SER ve TA ASSOCIATES ile CARLYLE’nin faaliyetleri arasında herhangi bir yatay ve/veya dikey örtüşme bulunmadığı, daha muhafazakâr bir bakış açısıyla “kurumsal yazılım pazarı”nda ortaya çıkabilecek yatay örtüşmenin ise tarafların pazar payları ve pazarın rekabetçi yapısı dikkate alındığında Türkiye’de herhangi bir rekabetçi endişeye sebebiyet vermeyeceği değerlendirilmiştir.

(27) Yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde, başvurunun 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca izne tabi olduğu, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı değerlendirilmiş ve işleme izin verilmesine karar verilmiştir.

H. SONUÇ

(28) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.