Rekabet Kurulunun 06.04.2023 tarihli toplantısında alınan 23-17/301-M sayılı kararla 4054 sayılı Rekabetin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Melisa AĞYÜZ AYDOĞDU, Habil Arda KEL,

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 06.04.2023 tarihli toplantısında alınan 23-17/301-M sayılı kararla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca açılan soruşturma kapsamında, Rekabet Kurulunun taahhütlerde değişiklik yapılabileceğine ilişkin 26.10.2023 tarihli ve 23-50/965-M sayılı kararının ardından Storytel Turkey Yayıncılık Hizmetleri AŞ tarafından revize edilen taahhütlerin değerlendirilmesi.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Storytel Turkey Yayıncılık Hizmetleri AŞ’nin (STORYTEL) yayınevleri/hak sahipleri ile yaptığı uzun süreli münhasırlık anlaşmalarıyla rakip teşebbüslerin sesli kitap pazarına girişini ve pazarda büyümesini engellemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.01.2023 tarih, 34988 sayı ve 25.01.2023 tarih, 35069 sayı ile intikal eden başvuru çerçevesinde hazırlanan 06.02.2023 tarihli ve 2023-1-007/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 09.02.2023 tarihli toplantısında görüşülerek 23-07/120-M sayı ile STORYTEL hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Söz konusu önaraştırma kapsamında hazırlanan 03.04.2023 tarihli ve 2023-1-007/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 06.04.2023 tarihli toplantısında görüşülerek, 23- 17/301-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak; STORYTEL hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(5) Soruşturma Bildirimi 19.04.2023 tarihinde STORYTEL tarafından tebellüğ edilmiş olup tarafın birinci yazılı savunması 18.05.2023 tarih ve 38830 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Soruşturma sürecinde, 12.06.2023 tarihli, 66535 sayılı ve 19.09.2023 tarihli, 72978 sayılı yazılar ile STORYTEL’in rakibi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler olan Kitapyurdu Yayıncılık ve İletişim AŞ’den (KİTAPYURDU), Dinlebi Sesli Kitap Yayıncılık Ticaret AŞ’den (DİNLEBİ) ve Audioteka Yayıncılık Hizmetleri AŞ’den (AUDIOTEKA) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

(7) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında Kurum kayıtlarına 14.07.2023 tarih ve 40529 sayı ile intikal eden yazıyla, soruşturma tarafınca soruşturma konusu iddialar ile bağlantılı rekabet karşıtı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuştur. STORYTEL’in taahhüt sunma talebi üzerine hazırlanan 19.07.2023 tarihli ve 2023-1-007/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 20.07.2023 tarihli ve 23-32/628- M sayılı toplantısında görüşülerek STORYTEL ile taahhüt görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiş ve anılan Kurul kararına ilişkin olarak STORYTEL 21.07.2023 tarihli ve 68826 sayılı yazı ile bilgilendirilmiştir.

(8) 05.09.2023 tarihli ve 2023-1-007/BN-03 sayılı Bilgi Notu ile soruşturmanın süresinin altı ay uzatılması talebi Kurula sunulmuştur. Kurulun 07.09.2023 tarihli ve 23-41/804- M sayılı kararı ile soruşturma süresinin altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.

(9) Taahhüt görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 15.08.2023 tarihinde teşebbüs yetkilileri ile videokonferans yöntemiyle bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmenin ardından STORYTEL tarafından taahhüt başvurusu kapsamında 11.09.2023 tarihinde bir “Taslak Taahhüt Metni” sunulmuş ve tarafla gerçekleştirilen 15.09.2023 tarihli videokonferansın ardından Soruşturma Heyetinin görüşleri doğrultusunda taslak taahhütlerin bir kısmı revize edilmiş ve STORYTEL tarafından sunulan Birinci Taahhüt Metni, 05.10.2023 tarihli ve 43220 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) STORYTEL tarafından sunulan Birinci Taahhüt Metni üzerine hazırlanan 20.10.2023 tarihli ve 2023-1-007/BN-04 sayılı Bilgi Notu Kurulun 26.10.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş olup Kurul tarafından Birinci Taahhüt Metni’nde sunulan taahhütlerin dosya kapsamında oluşan rekabet karşıtı etkileri giderme noktasında yeterli olmadığı tespit edilmiş ve sunulan taahhütler reddedilerek taahhütlerde değişiklik yapılabilmesi için STORYTEL’e 15 gün süre verilmesine 23-50/965-M sayı ile karar verilmiştir. Anılan karar, STORYTEL tarafından 04.11.2023 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(11) 06.11.2023 tarihinde Soruşturma Heyeti ile STORYTEL arasında taahhüt metninin revize edilmesi hususunda videokonferans yöntemiyle bir görüşme daha gerçekleştirilmiştir. STORYTEL’in Revize Taahhüt Metni 20.11.2023 tarihli, 45030 sayılı ve 21.11.2023 tarihli, 45131 sayılı yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(12) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 27.11.2023 tarihli ve 2023-1-007/BN- 05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(13) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; STORYTEL hakkında yürütülen soruşturma kapsamında revize edilerek sunulan taahhütlerin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilebileceği ve teşebbüs hakkında başlatılan soruşturmanın sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (STORYTEL)

(14) Dosya mevcudu bilgilere göre, STORYTEL’in hisselerinin tamamına sahip olan (.....) [1], İsveç merkezli olarak 2005 yılında abonelik bazlı mobil sesli kitap akış (streaming) servisi olarak kurulmuştur. (.....) Storytel Grubu, 25’ten fazla coğrafi pazarda sesli kitap ve elektronik kitap (e-kitap) yayım ve akış hizmetleri sunmaktadır. İlaveten Storytel Grubu, sesli kitap ve e-kitap üretiminin yanı sıra daha geleneksel bir iş olan matbu kitapların basımı için yayınevlerini de bünyesinde barındırmaktadır.

(15) Storytel Grubu, 2017 yılında Seslenen Kitap Yayıncılık Hizmetleri AŞ’yi [2] (SESLENEN KİTAP) devralarak Türkiye pazarına girmiştir. SESLENEN KİTAP’ın kataloğunda bulunan yaklaşık (.....) kitabın hak sahiplerinin büyük çoğunluğunun yayınevleri olduğu, ancak aralarında yazarların da bulunduğu, devralma sonrasında (.....) ve aynı kitapların (.....) ((.....) CDA) aracılığı ile STORYTEL kataloğuna lisanslandığı yetkililerce ifade edilmiştir. Yazarlara ait kitapların ise (.....) ((.....), ALA) yoluyla Storytel Grubu içerisinde bulunan ve (.....) tarafından alındığı, sonrasında (.....) bu eserleri bir CDA aracılığıyla STORYTEL’e dağıttığı [3], STORYTEL’in piyasaya girmesi sonrasında ise SESLENEN KİTAP’ın satış operasyonlarının durdurulduğu ve yalnızca mevcut müşterilerine hizmet sağladığı belirtilmiştir. STORYTEL, devralma sonrasında da bünyesine kattığı yayınevleri/hak sahipleri ile hâlihazırda CDA ve ALA sözleşmeleri imzalamaktadır.

(16) Kullanıcılar, STORYTEL’e: (i) internet aboneliği [4], (ii) iOS (Apple) aracılığıyla uygulama içi abonelik (in-app subscription, IAS) ve (iii) Android (Google) aracılığıyla IAS olmak üzere üç şekilde abone olabilmektedir. STORYTEL tarafından kullanıcılara sunulan hizmet, kullanıcıların aylık üyelikleri süresince sabit bir abonelik ücreti karşılığında birçok farklı kitaba erişmekte özgür oldukları bir yaklaşıma dayanmaktadır [5]. STORYTEL, Türkiye’deki kullanıcılarına hem Türkçe hem de İngilizce dillerinde içerik (sesli kitap ve e-kitap) sunmaktadır.

I.2. STORYTEL Tarafından Yayınevleri ile Akdedilen Sözleşme Tipleri

(17) STORYTEL’in yayınevleri/hak sahipleri ile akdettiği CDA ve ALA olmak üzere başlıca iki tür sözleşme modeli bulunmaktadır.

(18) Teşebbüs yetkililerince STORYTEL tarafından yaygın olarak akdedilen ilk sözleşme modeli olan CDA’ların, eserin STORYTEL üzerinden sesli kitap olarak dağıtımına ilişkin telif hakkı lisansını içermek zorunda olduğu, genellikle ilgili yayınevinin/hak sahibinin kitaplığında bulunan tamamlanmış tüm dijital kitapları kapsayan ve münhasır olmayan bir sözleşme olduğu ifade edilmektedir. Bunun yanında, CDA’nın imzalanmasından sonra yayınevinin/hak sahibinin kitabın yayımlanması için gerekli tüm hakları sağlamakla ve kitapların son hallerini dijital formatta STORYTEL’e teslim etmekle yükümlü olduğu, ardından STORYTEL’in sesli kitap ve/veya e-kitap dosyasını nihai kullanıcılarına dağıttığı/sunduğu belirtilmektedir.

(19) Ayrıca, STORYTEL’in küresel ölçekteki sözleşmeleri aracılığıyla İngilizce içerik 1 (.....).

2 STORYTEL yetkilileri tarafından, SESLENEN KİTAP’ın devralınmadan önce, (.....) hizmeti sağlayıcısı olarak faaliyette bulunduğu ifade edilmiştir.

3 Söz konusu sözleşmelerin detayına ilerleyen bölümlerde değinilmektedir.

4 İnternet sitesi üzerinden abonelik işlemi gerçekleştirilse de sesli kitap dinleme hizmeti internet sitesi üzerinden değil, mobil uygulama üzerinden gerçekleştirilmektedir.

[5] STORYTEL cevabi yazısında, ilgili sistemi “sınırsız açık büfe” olarak adlandırmaktadır.

dağıtımı da yaptığı ve hem Türkçe hem de İngilizce dilindeki kitaplara ilişkin CDA’ların, çoğu durumda, münhasır hükümler içermediği belirtilmektedir. Dolayısıyla, STORYTEL’in CDA’ya konu bu eserlerin tek yeniden satıcısı/distribütörü konumunda olmadığı ve yayınevlerinin/hak sahiplerinin bu hakları başka yeniden satıcılara/distribütörlere ve STORYTEL’in rakiplerine lisanslayabildiği ifade edilmektedir.

(20) Diğer sözleşme modeli olan ALA’lar incelendiğinde ise bu model kapsamında STORYTEL’in yayınevinden/hak sahibinden 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca basit (münhasır olmayan) ruhsat veya tam (münhasır) ruhsat alabildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ALA’lar tam ruhsat şeklinde akdedildiğinde, bir eser genellikle (.....) [6] da beş yıl süreyle münhasır olarak lisanslanmaktadır.

I.3. Dosya Kapsamında Tespit Edilen Rekabet Sorunları

(21) Soruşturma kapsamında STORYTEL’in yayınevleri/hak sahipleri ile yapmış olduğu uzun süreli münhasırlık anlaşmalarıyla rakip teşebbüslerin sesli kitap pazarına girişini ve aynı pazarda büyümesini engellemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası incelenmiştir.

I.4. Değerlendirme

I.4.1. STORYTEL Tarafından Sunulan Birinci Taahhüt Metni

(22) Kurum kayıtlarına 05.10.2023 tarihli ve 43220 sayılı yazı ile intikal eden Birinci Taahhüt Metni kapsamında STORYTEL tarafından:

- Kurulun soruşturmaya son vererek taahhütleri bağlayıcı hale getirilmesine ilişkin

gerekçeli kararının tebellüğünden itibaren iki ay içinde tüm ALA’ların, CDA’ların

ve Seslendirme Anlaşmaları’nın [7] gözden geçirileceği ve taahhütleri

gerçekleştirmek amacıyla bu sözleşmelerin tadil edileceği, belirtilen iki aylık

sürenin taahhütler açısından “Yürürlük Tarihi” olarak öngörüldüğü,

ALA’lara Yönelik Olarak;

- STORYTEL’e göre ALA'larda yer alan münhasırlık hükümlerinin 4054 sayılı

Kanun'un 4. veya 6. maddelerine aykırılık teşkil edecek mahiyette pazarın

kapanmasına yol açmadığı, nitekim Birinci Taahhüt Metni’nin ekinde sunulan

ekonomik analiz’de [8] STORYTEL’in yayıncılar ve hak sahipleriyle imzaladığı

sözleşmelerin çevrim içi sesli kitap akışı pazarındaki etkilerinin ölçüldüğü ve

gelişmekte olan bu pazar segmentinde münhasır ALA'ların pazar kapamaya yol

açmadığının ortaya konulduğu,

- STORYTEL ücretli kullanıcılarına 2018’de (.....) sesli kitap sunarken 2022’de bu

sayının (.....) ulaştığı, STORYTEL’in sesli kitap portföyünün son beş yılda

ortalama olarak %(.....) münhasır olmayan eserlerden oluştuğu, rakiplerin

münhasırlık içermeyen bu sesli kitaplara erişimi önünde bir engel bulunmadığı,

STORYTEL'in abonelerine sunduğu sesli kitaplar arasında en çok dinlenen ilk

yüz kitap içinde münhasırlık hükmü içeren lisansa sahip kitap sayısının en çok

(.....) olarak görüldüğü,

6 (…..), Storytel Grubu ile kitaplarının farklı STORYTEL yayım hizmetleri (Türkiye yayım hizmeti için Türkçe dilindeki eserleri de içeren) üzerinden küresel ölçekte dağıtımı için bir CDA akdettiği belirtilmiştir. 7 STORYTEL bünyesinde kullanıma sunulan sesli kitapları seslendiren Ses Sanatçıları ile yapılan anlaşmalar olarak tanımlanmıştır.

[8] Söz konusu analiz ICR Economic Research tarafından yapılmıştır.

- Bahse konu ekonomik analiz yapılırken 05.07.2023 tarihindeki veri setinin kullanıldığı, STORYTEL’in her bir sesli kitap için elde ettiği gelir tutarından hak sahibine verilen payın düşüldüğü ve yalnızca STORYTEL’e kalan tutarın esas alındığı, sesli kitabın üretimi için STORYTEL’in katlandığı maliyetin de STORYTEL’e kalan gelirden düşüldüğü, STORYTEL’in maliyeti olarak sadece bu üretim maliyetinin dikkate alındığı, hak sahiplerine verilen avanslar daha sonra hak sahibine verilecek paydan düşüldüğünden maliyet hesabında avansların dikkate alınmadığı ve STORYTEL’in (.....)’a yaptığı ödemelerin maliyet olarak görülmediği, dolayısıyla teşebbüsün toplam gelirinin esas alındığı,

- Yatırımlardan elde edilen gelirlerde tam ruhsatlı/münhasır olarak sunulan sesli kitap geliri ve dinlenme süreleri dikkate alındığında dakika başına STORYTEL gelirinin 2020 yılında ortalama (.....)TL/dk olduğu, 2023 yılının ilk 5 ayı ortalamasına bakıldığında gelirin (.....)TL/dk’ye çıktığı, bu değerler Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) TÜFE endeksi ile reel hale getirildiğinde, 2020 yılında ortalama (.....)TL/dk olan gelirin 2023 yılı ilk beş ayı için reel olarak %(.....) bir azalışla (.....)TL/dk olarak gerçekleştiğinin görüldüğü, ayrıca tam ruhsatlı/münhasır kitap başına 2020 yılında yaklaşık (.....)TL olan STORYTEL gelirinin ise 2023 yılına gelindiğinde reel olarak yaklaşık %(.....) bir azalışla (.....)TL’ye düştüğü,

- Pazarı oluşturmak için yapılan yatırımların gerekli getiriyi elde etmekte zorlandığı, getirilerin reel olarak düştüğü açıkken geri dönüş süresini daha da kısaltmanın yatırım güdüsü üzerinde olumsuz etkide bulunacağı, herhangi bir münhasırlık korumasının bulunmaması halinde STORYTEL’in veya rakiplerinin ALA'lara yatırım yapmak ve yatırımların geri dönüşünün alınacağına kesin gözle bakılan (en çok satan) kitaplar dışında sesli kitap üretim maliyetlerine katlanmak için herhangi bir teşviki olmayacağı,

- Soruşturma Heyeti ile yapılan görüşmelerde Soruşturma Heyeti tarafından münhasırlığın tamamen kaldırılmasının bir çözüm olarak tercih edilebileceğinin belirtildiği, ancak pazarın büyümesini sağlayan temel araç olduğu düşünülen münhasırlığın ortadan kaldırılmasıyla bu büyümenin yavaşlayacağının düşünüldüğü, dolayısıyla münhasırlığın kaldırılmasının sesli kitaplar için Türkiye segmentinin cazibesini azaltacağı ve nihayetinde büyük yabancı rakiplerin pazara girişini geciktireceği,

- Pazar segmentinin gelişiminin erken aşamalarında yayınevlerinin/hak sahiplerinin eserlerinin sesli kitap olarak üretilmesi ve/veya dağıtılmasının maliyetini üstlenmeye istekli olmadıkları, bu durumun STORYTEL'i gerekli yatırımların çoğunu kendisinin yapmak zorunda olduğu bir durumda bıraktığı, bu yatırımlar arasında STORYTEL'in eserlerin sesli kitap dosyalarını üretmeyi taahhüt ettiği ALA'ların da yer aldığı,

- Münhasırlığın mevcut olmamasının aynı zamanda bedavacılık (free riding) problemlerine sebebiyet vereceği ve dolayısıyla STORYTEL'in yatırım yapma güdüsünü daha da azaltacağı,

- STORYTEL’in ALA iş modeli kapsamında yaptığı yatırımın karşılığını alması için münhasırlık şartının ve süresinin önem arz ettiği, nitekim 2020 yılından itibaren ALA modeli kapsamında münhasır olarak yayımlanan (.....) eserin (.....) fazlasının avans ödemeleri ve pazarlama harcamaları hariç üretim maliyetlerini dahi karşılayamadığı, nitekim dosya kapsamında sunulan ekonomik analiz veri

setinde yer alan (.....) sesli kitabın, yayımlandıkları yıllara göre sınıflandırılarak yatırımlarının geri dönüş sürelerinin hesaplandığı, buna göre 2020 yılında yayımlanan (.....) kitabın (.....) adedinin yatırımını aynı yıl içinde; (.....) adedinin 1 yıl, (.....) adedinin 2 yıl,(.....) adedinin ise 3 yılsonunda çıkarttığı,(.....) adedi için ise yapılan yatırımların hala geri dönüşünün sağlanamadığı, başka bir deyişle 2020 yılında yayımlanan sesli kitapların %(.....) için yapılan yatırımların üç buçuk yıl içinde hala geri dönmediğinin görüldüğü,

- STORYTEL'in bir ALA vasıtasıyla ürettiği bir sesli kitaba yaptığı yatırımı telafi etmesinin uzun yıllar sürdüğü, ALA'ların büyük bir bölümünün münhasırlık süresi boyunca bile üretim maliyetlerini telafi edemediği [9], münhasırlık süresinin yetersiz olması durumunda, bu oranın kaçınılmaz olarak daha da artacağı ve STORYTEL'in iş modeli ile yatırımlarının uygulanabilirliği açısından ciddi bir risk yaratacağı,

- Sadece üretim maliyetleri dikkate alındığında bile çok yüksek olan bu oranın, hak sahiplerinin sesli kitabın üretimi için lisans devri yapmak amacıyla her zaman talep ettiği avans ödemeleri de hesaplamaya dâhil edildiğinde daha da artacağı,

- Dolayısıyla sadece sesli kitap üretim maliyetlerinin karşılanması için üç yıl ve daha uzun süreli münhasırlık şartının gerekli görüldüğü ancak Kurulun endişelerini giderebilmek amacıyla ve Kurul içtihadı [10] ile uyumlu şekilde iki yıl ile sınırlı münhasırlığın teklif edildiği,

- Münhasırlık süresinin zımnen orijinal süresinin ötesine geçmemesini engelleyecek şekilde otomatik uzatma hükümlerinin de sözleşmelerden kaldırılacağı,

- Belirtilen hususlara paralel olarak STORYTEL’in,

i. Yürürlük Tarihi itibarıyla yayımda olan eserlere ilişkin ALA’ların,

Yürürlük Tarihi’nden itibaren iki yılı aşan bir süre boyunca münhasır

bir hak sağlamayacak şekilde tadil edilmesini,

ii. Yürürlük Tarihi’nden sonra akdedilecek ALA'larda ilgili eserin

(STORYTEL'in ilgili eserden gelir elde etmeye başlama zamanına

paralel olarak) STORYTEL platformunda yayımı tarihinden itibaren iki

yılı aşan bir süre boyunca STORYTEL’e münhasır bir hak

sağlamayacağını,

iii. ALA'larda yer alan münhasırlık hükümlerinin otomatik uzatma hükmü

uyarınca/kendiliğinden yenilenmeyecek şekilde güncelleneceğini taahhüt ettiği [11],

CDA’lara Yönelik Olarak;

- STORYTEL’in münhasıran çalışma isteğinin olmadığı ve çok az sayıda CDA’nın

STORYTEL tarafından ifade edildiği üzere, Temmuz 2023 itibarıyla, 2021'de yayımlanan kitapların

%(.....) yapılan yatırımları tam olarak karşılayamamıştır. Benzer şekilde, bu tarihe kadar STORYTEL,

2022'de yayımlanan kitapların yalnızca %(.....) yaptığı yatırımı geri alabilmiştir.

Kurulun 05.11.2013 tarihli ve 13-61/851-359 sayılı Biletix III kararı.

Birinci Taahhüt Metni’nde STORYTEL tarafından, söz konusu taahhütlerin STORYTEL’in rakiplerin

belirli bir eserin sesli kitap versiyonunu üretme konusunda özgür olması şartıyla, STORYTEL'in kendi

ürettiği ses dosyası üzerinde münhasır haklara sahip olmasını engellemeyeceği hususları ifade

edilmektedir.

münhasırlık içerdiği, bununla birlikte Kurulun ALA’lardaki münhasırlık şartlarının

CDA’lara sirayet etmesine dair endişeleri nedeniyle STORYTEL’in CDA’lar

bakımından gelecekte de münhasırlık öngörmeyeceği,

Seslendirme Anlaşmaları’na Yönelik Olarak;

- Seslendirme sanatçıları ile akdedilen Seslendirme Anlaşmaları’nda herhangi bir

münhasırlığın yer almadığı ve Kurulun endişelerini gidermek amacıyla

STORYTEL’in Seslendirme Anlaşmaları’nda münhasırlık şartına yer

vermeyeceği,

Taahhütlerin Yerine Getirilmesine, Taahhütlere Uyumun İzlenmesine ve Taahhütlerin Geçerlilik Süresine Yönelik Olarak;

- Taahhütlerin Yürürlük Tarihi içinde yerine getirilerek Kuruma tevsik edileceği ve

taahhütlere uyumun takibi amacıyla da Yürürlük Tarihi’nden bir yıl sonra

başlamak üzere taahhütlerin geçerlilik süresi boyunca yıllık raporlamanın

yapılacağı,

- Taahhütlerin;

i. Yürürlük Tarihi’nden itibaren altı yıl geçmekle kendiliğinden veya

ii. Altı yıldan erken olacak şekilde STORYTEL’in çevrim içi sesli kitap

akışı pazarındaki pazar payının %50’nin altına düşmesini takiben

yapılacak başvuru üzerine alınacak Kurul kararıyla

yürürlükten kalkacağı

hususları değerlendirmeye sunulmuştur.

I.4.2. STORYTEL Tarafından Sunulan Birinci Taahhüt Metni’ne İlişkin 4054 sayılı Kanun’un 43. Maddesi ve 2021/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Yapılan Değerlendirme

(23) 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, “Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır …” hükmü yer almaktadır. Bu doğrultuda Birinci Taahhüt Metni’nde yer alan hususlara ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

I.4.2.1. ALA’lara Yönelik Sunulan Taahhütlere İlişkin Değerlendirme

(24) STORYTEL’de yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bulgular ve dosya konusu iddiaları destekleyici nitelikte olduğu düşünülen belgeler ile rakip teşebbüslerden elde edilen bilgi/belgeler çerçevesinde incelemeye konu piyasa bakımından STORYTEL’in hak sahipleri/yayınevleri ile imzalamış olduğu münhasırlık hükmü içeren anlaşmaların ilgili pazarda rakip konumunda bulunan teşebbüslerin dışlanmasına sebebiyet verecek nitelikte olabileceği ve STORYTEL tarafından gerçekleştirilen uygulamaların ilgili pazardaki rekabet üzerinde kısıtlayıcı etkiye sahip olabileceğine ilişkin ciddi şüphelerin oluştuğu, STORYTEL’in yayınevlerine/hak sahiplerine yönelik uygulamaya koyduğu avans vb. ödemelerin yayınevlerini/hak sahiplerini fiilen STORYTEL ile çalışmaya teşvik edebileceği, başka bir deyişle bu ödemelerin fiili münhasırlık oluşturabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

(25) Bu kapsamda STORYTEL tarafından dosyadaki endişeleri bertaraf etmek üzere sunulan ilk taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olup olmadığı incelenmiştir. ALA’larda Yer Alan Münhasırlık Hükümlerinin Pazarın Gelişimine Katkıda Bulunduğu Yönündeki Savunmaya İlişkin Değerlendirme

(26) Birinci Taahhüt Metni’nde ilk olarak, münhasırlığın pazarın büyümesini sağlayan temel araç olduğu, bunun ortadan kaldırılmasıyla söz konusu büyümenin yavaşlayacağının düşünüldüğü, ALA'larda yer alan münhasırlık hükümlerinin 4054 sayılı Kanun'un 4. veya 6. maddelerine aykırılık teşkil edecek mahiyette bir pazar kapamaya yol açmadığı ifade edilmektedir.

(27) Bu noktada pazardaki gelişimi ortaya koyabilmek amacıyla STORYTEL’in ve rakiplerinin pazar paylarının incelenmesi yerinde olacaktır. Aşağıda yer verilen tablolardan görüleceği üzere, 2017 yılında SESLENEN KİTAP’ı devralarak Türkiye pazarına giriş yapan STORYTEL, 2018 yılından bu yana gerek gelir bazında gerekse de portföy olarak kayda değer bir büyüme sağlamıştır:

Tablo 1: 2018-2022 Yılları Arasında Teşebbüslerin Anlaşmalı Oldukları Yayınevi/Hak Sahibi Sayısı ve Sahip Oldukları Sesli Kitap Sayısı

Anlaşmalı Olunan Yayınevi/Hak Sahibi

Teşebbüsler

2018 2019 2020 2021 2022

STORYTEL (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Sesli Kitap Sayısı

Teşebbüsler

2018 2019 2020 2021 2022

STORYTEL (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler.

Tablo 2: 2018-2022 Yılları Arasında Teşebbüslerin Anlaşmalı Oldukları Yayınevi/Hak Sahibi ve Sahip Oldukları Sesli Kitap Sayısına Göre Pazar Payları (%)

Anlaşmalı Olunan Yayınevine/Hak Sahibine Göre Pazar Payı (%)

Teşebbüsler

2018 2019 2020 2021 2022

STORYTEL (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Sesli Kitap Sayısına Göre Pazar Payı (%)

Teşebbüsler

2018 2019 2020 2021 2022

STORYTEL (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler.

(28) Tablo 1 ve Tablo 2’de yer alan veriler incelendiğinde, STORYTEL’in anlaşmalı olduğu yayınevi/hak sahibi ve sesli kitap sayısının 2018 yılından itibaren giderek arttığı, 2022 yılında STORYTEL’in anlaşmalı olduğu yayınevi/hak sahibi sayısının en yakın rakibi olduğu görülen DİNLEBİ’den yaklaşık (.....) kat fazla olduğu; yine aynı şekilde STORYTEL’in sahip olduğu sesli kitap sayısının en yakın rakibi olan DİNLEBİ’nin yaklaşık (.....) katı, KİTAPYURDU’nun ise yaklaşık (.....) katı olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, her ne kadar pazarın genelinde -sınırlı da olsa- bir büyüme olduğu ifade edilebilecekse de yayınevlerinin/hak sahiplerinin rakipler yerine daha çok STORYTEL ile anlaşma yapma eğiliminde oldukları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu noktada STORYTEL tarafından yayınevleri/hak sahipleri ile imzalanan münhasır anlaşmaların, pazarın büyümesine olan katkısından çok STORYTEL’in portföyüne olan katkısı dikkat çekmektedir. Nitekim 2018 yılında piyasada toplam (.....) adet sesli kitap bulunuyorken 2022 yılına gelindiğinde bu sayı (.....)’e ulaşmıştır. Buna karşılık STORYTEL’in 2018 yılında bünyesinde (.....) adet sesli kitap varken 2022 yılına gelindiğinde (.....) adet bulunmaktadır. Yalnızca sesli kitap sayısına bakıldığında dahi 2018 yılından 2022 yılına dek pazarda sunulan sesli kitap sayısı yaklaşık (.....) kat artarken STORYTEL’in portföyünün yaklaşık (.....) kat kadar arttığı görülmüştür.

(29) Bununla birlikte STORYTEL’in rakibi konumunda bulunan teşebbüslerden (.....) tarafından;

- Pazardaki mevcut münhasırlık sözleşmeleri nedeniyle pazara yeni giren

teşebbüslerin yeterli çeşitlilikte içerik yayımlayamadığı ve bu nedenle tüketici

çekemediği, Türkiye’deki sesli kitap pazarının olgunlaşmış bir pazar olarak

nitelenemeyeceği,

- Sesli kitap hizmeti sunan teşebbüslerin pazarda faal olabilmesi için yayınevleri ve

eser sahipleri ile münhasırlık anlaşması yapmak zorunda olmadığı, aksine

münhasırlık anlaşmalarının teşebbüslerin faaliyetlerini engellediği

belirtilmiştir.

(30) Bir diğer rakip (.....) tarafından ise sesli kitap pazarında faaliyet gösterebilmek için yayınevleri ve eser sahipleri ile münhasıran anlaşma zorunluluğunun olmadığı, (.....) yayıncıları münhasırlık konusunda zorlamadığı, kitapların sesli formatları ne kadar çok yerde bulunursa sektörün o kadar büyüyüp gelişeceği anlayışına sahip olunduğu beyan edilmiştir.

(31) (.....) tarafından ise ünlü yazarlara ve çok satan kitaplara yüksek telif ücretlerinin peşin aktarımı suretiyle imza ettirilen ve diğer teşebbüslerin piyasaya girmesini zorlaştıran münhasırlık anlaşmalarının dışlayıcı/sınırlayıcı niteliği ile lisansların serbest dolaşımını engellemekte olup piyasa için zorunlu da olmadığı ifade edilmektedir.

(32) İlaveten 20.10.2023 tarihinde (.....) ile gerçekleştirilen telefon görüşmesinde;

- Türkiye’de sesli kitap hizmeti kullanan tüketici kitlesinin bir sesli kitap

uygulamasında aradığı yazarların ve eserlerin asgari düzeyde de olsa bulunmasını

isteyeceği,

- Söz konusu asgari beklenti içerisinde yer alan yazar veya eserlerin münhasır

olarak kapatılması durumunda kullanıcıların başka bir sesli kitap hizmeti

sağlayıcısını kullanmaya ihtiyaç duymayacakları, bu durumun da tekelleşmeye yol

açabileceği,

- Sesli kitap üretme maliyetinin münhasırlık süresi bakımından herhangi bir

parametre olmadığı, yatırım maliyetlerini karşılayamamanın iş modelinden

kaynaklandığı, (.....)’nin iş modelinin münhasırlık yapmadan da maliyetleri

karşılamaya yettiği, münhasırlığın tamamen kaldırılmasının daha olumlu etkiler

doğuracağı

hususları belirtilmiştir.

(33) Yine 20.10.2023 tarihinde (.....) ile yapılan telefon görüşmesinde de;

- Münhasırlığa ilişkin sürenin kısa ya da uzun olmasının bir önemi olmadığı, nitekim

münhasırlığın doğrudan pazarı kapamaya yol açtığı, STORYTEL’in pek çok önemli

kitabı bünyesine katmış olması dolayısıyla hâlihazırda pazarın rekabete açık

kısmının bulunmadığı,

- Sesli kitap üretme sürecinde STORYTEL tarafından yapılan yatırımların ticari bir

karar olduğu, STORYTEL’in almış olduğu bu karar dolayısıyla rakiplerin rekabet

etme imkânlarının elinden alınmaması gerektiği

hususları ifade edilmiştir.

(34) Yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, münhasırlığın pazarın büyümesine katkı sağlayacağı hususunda STORYTEL tarafından yapılan açıklamalara katılmak mümkün görülmemiştir. Aksine münhasırlık hükümlerinin sözleşmelerde yer alıyor olmasının, rakip teşebbüsler bakımından yeterli portföye ulaşılmasının önünde bir engel teşkil ettiği ve söz konusu münhasırlığın pazarın gelişiminden çok STORYTEL’in pazar payını artırmasına imkân sağladığı anlaşılmıştır. Yayınevlerine/Hak Sahiplerine Yapılan Avans Ödemelerine İlişkin Değerlendirme

(35) STORYTEL tarafından ifade edilen bir diğer husus ise yayınevlerinin/hak sahiplerinin eserlerinin sesli kitap olarak üretilmesi ve/veya dağıtılmasının maliyetini üstlenmeye istekli olmadıkları, dolayısıyla STORYTEL'in eserlerin sesli kitap dosyalarını üretmeyi taahhüt ettiği ALA'ları uygulamaya almak durumunda kaldığıdır. ALA iş modeli kapsamında yapılan yatırımın karşılığının alınması için münhasırlık şartının ve süresinin önem arz ettiği belirtilmekle birlikte 2020 yılından itibaren ALA modeli kapsamında münhasır olarak yayımlanan (.....) eserin (.....) fazlasının avans ödemeleri ve pazarlama harcamaları hariç üretim maliyetlerini dahi karşılayamadığı, bu oranın hak sahiplerinin sesli kitabın üretimi için lisans devri yapmak amacıyla her zaman talep ettiği avans ödemeleri de hesaplamaya dâhil edildiğinde daha da artacağı, dolayısıyla sadece sesli kitap üretim maliyetlerinin karşılanması için üç yıl ve daha uzun süreli münhasırlık şartının gerekli görüldüğü, ancak Kurulun endişelerini giderebilmek amacıyla ve Kurul içtihadı [12] ile uyumlu şekilde iki yıl ile sınırlı münhasırlığın teklif edildiği ifade edilmiştir.

(36) Taahhüt sürecinin başlatılması akabinde 15.08.2023 tarihinde teşebbüsle yapılan ilk çevrim içi toplantıda, Soruşturma Heyeti tarafından ALA’larda öngörülen münhasırlık hükümlerinin neden vazgeçilmez olduğuna ve münhasırlık süresi öngörülecekse de bu sürenin ne kadar olması gerektiğine ilişkin açık ve gerekçeli ifadeler sunulması talep edilmiştir. Yapılan toplantı akabinde Soruşturma Heyetine 11.09.2023 tarihinde iletilen Taslak Taahhüt Metni’nde ALA’lar ile ilgili netleşmeyen hususlar olduğu, yatırımların karşılanabilmesi için ALA’larda bir yıldan uzun süreli münhasırlık öngörülmesine ilişkin beyanların yer aldığı ancak bu beyanların gerekçelendirilmediği görüldüğünden Soruşturma Heyeti, tarafla ikinci bir toplantı yapma talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine 15.09.2023 tarihinde yapılan ikinci toplantıda, teşebbüsün bir kitabın seslendirilmesi için neden bir yıllık süreye ihtiyaç duyduğu ve münhasırlık süresinin neden iki yıl olarak öngörüldüğüne ilişkin ek açıklamalar ile yatırımların geri dönüşüne

[12] Kurulun 05.11.2013 tarihli ve 13-61/851-359 sayılı Biletix III kararı.

yönelik daha detaylı bir sunum talep edilmiştir.

(37) STORYTEL tarafından bu defa, kendileri tarafından önerilen iki yıllık sürenin de aslında yatırımların karşılığını almaya yetmediği, yayıncılık sektöründeki sesli kitap payının oldukça düşük olduğu ve teşebbüsün münhasırlık olsa dahi yatırımlarının geri dönüşünü elde edemediği, münhasırlığın talep edilmesinin asıl sebebinin yatırım maliyetlerinin ve avans ödemelerinin karşılığını almak olduğu, avans ödemelerinin hak sahiplerini ikna eden esas unsur olduğu, uluslararası lisans devri anlaşmalarında avans ödemesi olmadığında tarafların anlaşma yapmaya yanaşmadığı, yapılan avans ödemesinin bir yılda karşılığının alındığı durumların da çok istisna olduğu belirtilmiştir.

(38) Bu noktada ilk olarak dosya kapsamında STORYTEL tarafından sunulan Birinci Taahhüt Metni’nin ekinde yer alan ekonomik analiz veri setine konu (.....) adet münhasır sesli kitaba ilişkin ödenen avans miktarlarına bakılmasının faydalı olacağı değerlendirilmektedir. 2020 yılında yayımlanan (.....) adet sesli kitaba toplamda (.....) TL avans ödemesi gerçekleştirildiği, 2021 yılında yayımlanan (.....) adet sesli kitaba toplamda (.....) TL avans ödemesi gerçekleştirildiği, 2022 yılında yayımlanan (.....) adet sesli kitaba toplamda (.....) TL avans ödemesi gerçekleştirildiği ve son olarak 2023 yılında yayımlanan (.....) adet sesli kitaba toplamda (.....) TL avans ödemesi gerçekleştirildiği görülmektedir [13]. Buna karşılık STORYTEL, 2020 yılında (.....) TL, 2021 yılında (.....) TL ve 2022 yılında (.....) TL gelir elde etmiştir. STORYTEL tarafından 2020- 2022 yılları arasında hak sahibi/yayınevlerine ödenen toplam avans miktarının STORYTEL’in toplam geliri içinde yıllar itibarıyla sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) oranında pay aldığı görülmektedir.

(39) Yukarıdaki açıklamalar akabinde yayınevleri bakımından -STORYTEL’in iddia ettiği üzere- sesli kitaplara ilişkin hakların devri noktasında avans ödemelerinin önemli olup olmadığı hususu sorgulanmıştır. Bu doğrultuda yaklaşık 48 adet yayınevine [14] ilk olarak hak sahibi oldukları kitapların sesli kitap formatında yayımlanabilmesi için teamül/yerleşik uygulama olarak sesli kitap hizmeti sunan teşebbüslerden avans ödemesi talebinde bulunup bulunmadıkları sorulmuştur. Bu doğrultuda söz konusu talebe yanıt sağlayan 22 adet yayınevi tarafından herhangi bir avans ödenmesi talebinde bulunmadıkları, 13 adet yayınevi tarafından ise avans ödemesi talebinde bulundukları ifade edilmiştir. Avans talebinde bulunan yayınevlerinin sağladıkları yanıtlar daha detaylı incelendiğinde ise söz konusu cevabi yazılarda;

- (.....) tarafından STORYTEL’in sesli kitap için yaptığı sözleşmelerde avans (+) telif

şeklinde çalıştıklarının taraflarına ilettiği ve dolayısıyla kendilerinin de avans

talebinde bulunduğu,

- (.....) tarafından hak sahibi oldukları kitapların sesli kitap formatında

yayımlanabilmesi için teamül/yerleşik uygulama olarak sesli kitap hizmeti sunan

teşebbüsün avans ödemesi yaptığını öğrendiklerinde kendilerinin de

müzakerelerde avans isteklerini dile getirdikleri,

- (.....) tarafından avans talebi sesli kitap hizmeti sunan firmadan geliyorsa bu teklifi

kabul ettikleri ancak yıllık performans üzerinden ödeme yapacağını ifade eden

firmaların teklifini de kabul ettikleri,

13 Söz konusu veriler ayıklanırken (.....) adet sesli kitap özelinde dört yıla (2020, 2021, 2022 ve 2023) yaygın olarak ödenen en düşük ((.....)TL) ve en yüksek ((.....)TL) avans miktarları da göz önünde tutulmuş olup sağlıklı sonuç vermeyeceği değerlendirildiğnden kitap başına ödenen avans miktarları hakkında değerlendirme yapılmamıştır.

14 Bilgi ve belge talebinde bulunulan 48 adet yayınevinden söz konusu bilgi ve belge talebine yanıt sağlayan yaklaşık 45 teşebbüsün beyanları esas alınmıştır.

- (.....) tarafından ise hak sahibi oldukları eserlerle ilgili STORYTEL’den bir avans

talepleri olmadığı, ancak STORYTEL’in yaygın uygulaması olarak ön ödeme

yaptığı, dolayısıyla kendilerinin de bu çalışma modelini olumlu karşılayarak avans

ödemesi talep ettikleri

hususlarının ifade edildiği görülmüştür.

(40) Pazarda STORYTEL’in rakibi konumunda bulunan teşebbüslerin sağladığı yanıtlar incelendiğinde ise DİNLEBİ, KİTAPYURDU ve AUDIOTEKA tarafından avans sistemi ile çalışılmadığı ifade edilmektedir. Dolayısıyla yukarıda cevaplarına yer verilen yayınevlerinin, kendilerine avans ödemesi talebinde bulunan sesli kitap platformuyla STORYTEL’i kastettikleri anlaşılmaktadır.

(41) İlaveten yayınevlerine sesli kitap hizmeti sunan teşebbüslerin ödediği avansların, kitapların sesli kitap formatında sunulabilmesi için bir öneme sahip olup olmadığı, eğer avans ödemelerinin bir önemi varsa bu önemin gerekçelerinin neler olduğu, avans ödemelerinin miktarının, anlaşmaların münhasırlık sürelerine etkisi olup olmadığı ve düşük bir avans ödemesi karşılığında kısa süreli bir münhasırlık ile yüksek bir avans ödemesi karşılığında uzun süreli münhasırlık arasındaki tercihleri ve bu tercihin nedenleri hakkında sorular yöneltilmiştir.

(42) Yayınevleri tarafından sağlanan yanıtlara bakıldığında genel itibarıyla avans ödemelerinin yayınevlerinin hak edeceği muhtemel alacakların garanti altına alınması bakımından önem arz edebileceği ve avans ödemesi yapılıyor olmasının sesli kitaplardan elde edilecek muhtemel gelire ilişkin güvenilirliği ve öngörülebilirliği artırdığı ifade edilmiştir. Bu noktada avans ödemesi alan yayınevlerinin/hak sahiplerinin beyanları incelendiğinde, ileride ne kadar gelir elde edeceklerini bilmedikleri bir uygulama kapsamında bugünden verilen avansların daha avantajlı ve cazip görüldüğü de anlaşılmaktadır. Her ne kadar avans miktarının anlaşmaların münhasırlık sürelerine etkisi olup olmadığı hususunda yayınevleri/hak sahipleri beyanlarında bir görüş birliği bulunmasa da avans ödemelerinin miktarı arttıkça avans ödemesi yapan teşebbüsün yatırımlarını karşılamak isteyeceği, dolayısıyla avans miktarı ile münhasırlık süresinin doğru orantılı olabileceği yönünde beyanlar mevcuttur.

(43) Yukarıdaki açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ne kadar sektörde faaliyette bulunan yayınevleri/hak sahipleri bakımından avans ödemelerinin ve miktarlarının önemli olduğu söylenebilecekse de sesli kitap üretim sürecinde her zaman yayınevleri/hak sahipleri tarafından avans talebinde bulunulduğu söylenemeyecektir. Kimi zaman STORYTEL’den yayınevlerine/hak sahiplerine yöneltilen bu teklifler, gelir elde etme noktasında belirsizlikleri azaltmada etkili olduğundan elbette tercih edilir olacaktır. Bu noktada kendisine avans teklifinde bulunulan yayınevinin/hak sahibinin bu talebi geri çevirmeyeceği aşikârdır.

(44) İlaveten STORYTEL tarafından sektörde yerleşik olduğu iddia edilen avans uygulamasının, yayınevlerinin/hak sahiplerinin münhasırlık içeren ALA modeli yerine kendi ses dosyalarını üreterek münhasırlık içermeyen CDA modeli ile çalışabilme noktasındaki motivasyonlarını da sekteye uğratabileceği değerlendirilmektedir.

(45) Bu noktada (.....) tarafından da STORYTEL’in avans ödemeleri şeklindeki iş yapış biçiminin sektöre miras kaldığı, eş deyişle sektörde teamül olduğu düşünülen uygulamaların hâkim durumdaki teşebbüslerce yaratıldığı, (.....)’nin ilk faaliyet yıllarında da avans ödemesi taleplerinin yayınevleri ile yapılan görüşmelerde gündem olduğu, bazı büyük yayınevleri ile bu nedenle anlaşma yapılamadığı, sonraki yıllarda ise (.....)’nin avans ödememe yönündeki tavrına karşılık kendilerine yönelen taleplerin azaldığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla sektörde gözlemlenen avans ödenmesi

uygulamasının yayınevleri/hak sahipleri için STORYTEL’i daha da cazip kıldığı ve yayınevini/hak sahibini STORYTEL ile münhasıran çalışma noktasında teşvik ettiği değerlendirilmektedir.

(46) Öte yandan, yayınevlerine/hak sahiplerine ödenen avanslar, ilgili yayınevinin/hak sahibinin gelecekte oluşacak alacaklarından düşülmektedir. Dolayısıyla verilen avansların karşılıksız bir bedel olduğundan bahsedilemeyecek olup yayınevinin/hak sahibinin gelecekte oluşacak alacaklarının öne çekilmesinden ibaret bir harcama olduğu değerlendirilmektedir. Bu yönüyle yayınevlerine/hak sahiplerine ödenen/ödenecek avans miktarları ile doğru orantılı münhasırlık süreleri öngörülmesinin yahut münhasırlık sürelerinin avans miktarları nazara alınarak tayin edilmesinin mevcut dosya bakımından rekabet karşıtı endişeleri beraberinde getirebileceği, eş deyişle yayınevleri/hak sahipleri bakımından rakip sesli kitap yayıncıları ile çalışılmasının önünde fiili bir engel oluşturabileceği değerlendirilmektedir.

(47) Üretim maliyetlerine ilişkin olarak ise, bu maliyetlerin karşılanması için STORYTEL’in sözleşme imzaladığı yayınevlerinin/hak sahiplerinin ilgili eser bakımından sahip olduğu hakları bir başkasına devretmesini engelleyecek bir tam ruhsat lisansına sahip olmasının zorunlu olmadığı değerlendirilmektedir. Önemle belirtmek gerekir ki STORYTEL tarafından belirli bir yatırım maliyetine katlanılarak seslendirilen kitaplara ait ses dosyalarının rakip teşebbüsler yahut üçüncü taraflar ile paylaşılması beklenmemektedir. Başka bir deyişle STORYTEL tarafından seslendirilen ses dosyalarının rakip teşebbüsler/üçüncü taraflar ile paylaşılmasını engelleyecek seviyede bir münhasırlık hükmü elbette uygulanabilecektir.

(48) Bununla birlikte sesli kitap olarak kullanıcılara sunulması planlanan bir kitabın hakları ilgili yayınevinden/hak sahibinden devralındığında, sesli kitabın üretilmesi sürecinde yatırım ve üretim maliyetleri gibi nicel ölçütlerin yanında seslendirme kalitesi, ses dosyasının uzunluğu, prodüksiyon, seslendirme sanatçısı vb. gibi nitel ölçütler de devreye girmektedir. Dolayısıyla bir sesli kitabın üretim ve yayım sürecinin kendi başına -STORYTEL’in iddia ettiği gibi- bedavacılık problemine sebebiyet vermeyeceği söylenebilecektir. Münhasırlık hükümlerinin uygulanmadığı bir senaryoda da STORYTEL ve onun rakibi konumunda bulunan teşebbüslerin bahse konu nitel ölçütler bakımından rekabet halinde olabileceği, bu vesileyle tüketicilerin ilgili sesli kitabın farklı versiyonlarına farklı ortamlarda ulaşabilecekleri, böylece tüketici tercihlerinin de çeşitlenebileceği değerlendirilmiştir.

Münhasırlık Hükümlerinin Başlangıç Zamanına İlişkin Değerlendirme

(49) Ele alınması elzem görülen bir diğer konu ise Birinci Taahhüt Metni’nde münhasırlık için öngörülen iki yıllık sürenin ne zamandan itibaren başlayacağıdır. STORYTEL tarafından 15.09.2023 tarihinde gerçekleştirilen ikinci toplantıda, münhasırlık içeren sözleşmelerin münhasırlığa konu sesli kitabın STORYTEL bünyesinde yayınlanmasından itibaren yürürlüğe gireceği yönünde açıklamalar yapılmıştır. Soruşturma Heyeti tarafından ise yapılan bu açıklamanın münhasırlık süresi açısından yanıltıcı olabileceği, sözleşmenin imzalanmasından eserin sesli kitaba dönüştürülüp STORYTEL üzerinden kullanıcıya sunulmasına kadar geçen sürenin de münhasırlık süresinin bir parçası olarak değerlendirilebileceği, nitekim bu süre zarfında ilgili yayınevinin/hak sahibinin STORYTEL ile imzalanan münhasırlık anlaşması gereği başka bir teşebbüsle sözleşme imzalayamayacağı belirtilmiştir. Teşebbüs yetkilileri tarafından sözleşmenin imza aşamasından sesli kitabın yayımlanmasına kadar geçen sürede bir boşluğun bulunmasının üretim süresi nedeniyle doğal olduğu ifade edilmiştir. Soruşturma Heyeti tarafından ise söz konusu boşluğun azami süresinin ve hangi süreçleri içerdiğinin net

bir biçimde sunulmasının uygun olacağı belirtilmiştir. 05.10.2023 tarihinde Kuruma sunulan Birinci Taahhüt Metni incelendiğinde, 15.09.2023 tarihli toplantıda belirtilen bu hususun netleştirilmediği görülmüştür.

(50) İlaveten Birinci Taahhüt Metni’nde sunulan taahhütlerin Kurul kararı ile bağlayıcı hale getirilmesinden sonra imzalanacak olan ALA’lar bakımından, bir sesli kitabın STORYTEL bünyesinde yayımı tarihinden [15] itibaren iki yılı aşan bir süre boyunca münhasırlık uygulanmayacağı taahhüt edilmektedir. Ancak yine de sözleşmenin imza tarihi ile sözleşmeye konu eserin seslendirilip STORYTEL üzerinden sesli kitap olarak yayıma alınması arasında geçecek sürede ne gibi prosedürlerin izlendiğine ilişkin bir açıklama sağlanmamıştır. İş yoğunluğu gibi çeşitli sebeplerle bu sürelerin değişebileceği ancak ortalama iki-üç ay gibi bir sürede sesli kitap üretim sürecinin tamamlandığı belirtilmiştir.

(51) STORYTEL tarafından sunulan Birinci Taahhüt Metni’nin ekinde yer alan ekonomik analize dayanak teşkil eden Excel dosyası ile STORYTEL tarafından mevcut dosya kapsamında Kurum kayıtlarına intikal ettirilen cevabi yazı ekinde yer alan Excel dosyası birlikte değerlendirildiğinde, münhasırlık içeren sesli kitaplara ilişkin sözleşme başlangıç tarihi ile ilgili sesli kitabın STORYTEL üzerinden yayıma alındığı tarih arasında geçen sürenin STORYTEL’in de ifade ettiği üzere iki-üç aylık bir süreyi kapsayıp kapsamadığının incelenmesi gerekliliği doğmuştur.

(52) Bu doğrultuda, 2020 yılında STORYTEL bünyesinde yayıma alınan ve münhasırlık içeren (.....) adet sesli kitaptan (.....) adedinin imza tarihinin 2019 yılının Ekim ayından daha eski olduğu, hatta aralarında 2018 yılında imzalanan sözleşmelerin de bulunduğu tespit edilmiştir. İlgili içeriklerin 2020 yılının Ocak ayında yayımlandığı varsayılsa dahi (.....) adet sesli kitap bakımından beş aydan daha fazla bir kayıp zaman söz konusudur. İlaveten 2021 yılında STORYTEL bünyesinde yayıma alınan ve münhasırlık içeren (.....) adet sesli kitaptan (.....) adedinin imza tarihinin 2020 yılının Ekim ayından daha eski olduğu, hatta aralarında 2019 ve 2018 yılında imzalanan sözleşmelerin de bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu defa yine ilgili içeriklerin 2021 yılının Ocak ayında yayımlandığı varsayıldığında dahi (.....) adet sesli kitap bakımından beş aydan daha uzun bir kayıp zaman söz konusu olmuştur.

(53) Yukarıdaki ifadeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, STORYTEL tarafından dosya kapsamında sunulan taahhütlere ilişkin olarak münhasırlık süresinin başlangıç şekli ve zamanı dikkate alındığında, sözleşmenin imza tarihi ile ilgili eserin sesli kitap olarak STORYTEL bünyesinde yayımlanması arasında geçirilen sürelerin de münhasırlık sürelerine dâhil olacağı, dolayısıyla fiili sürenin öngörülen iki yıllık münhasırlık süresinin de üzerine çıkabileceği söylenebilecektir. Buradan hareketle STORYTEL’in, yayınevi/hak sahibi ile sözleşme imzaladıktan sonra hâlihazırda münhasıran kendine aktarılmış olan haklar bakımından üzerinde bir rekabetçi baskı hissetmeyeceği, eş deyişle sözleşmenin imzalanmasından sonra ilgili eseri ivedilikle sesli kitaba dönüştürüp bünyesinde yayımlama noktasında rakip teşebbüslerden gelecek olası bir baskı ile karşı karşıya kalmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Arada geçen süre zarfı boyunca yayınevlerinin/hak sahiplerinin sözleşmeye konu esere yönelik başka teşebbüsler ile sözleşme imzalayamayacaklarından rakip teşebbüslerin manevra alanları da daralacaktır.

(54) Sözleşmenin imza tarihi ile ilgili eserin sesli kitap olarak STORYTEL bünyesinde yayımlanması arasında geçirilen sürelerin münhasırlık sürelerine dâhil olması 15 STORYTEL'in ilgili eserden gelir elde etmeye başlama zamanına paralel olarak yayım tarihinin öngörüldüğü belirtilmiştir.

durumunda, bu süre boyunca, tüketicinin sesli kitaba ulaşımı da mümkün olmayacaktır. Ayrıca hem münhasırlık süresinde hem de bahsi geçen ilave sürede yayınevlerinin/hak sahiplerinin rakip teşebbüslerle sözleşme imzalayamayacak olması sesli kitaplar bakımından çeşitlilikte azalmaya neden olacağından, tüketicilerin söz konusu sesli kitaplar bakımından seçeneğini azaltacaktır. Dolayısıyla bu noktada tüketici zararının da oluşabileceği değerlendirilmiştir.

Münhasırlık Hükmü İçeren Geçmiş Tarihli Sözleşmelerin Durumuna İlişkin Değerlendirme

(55) STORYTEL tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilen Birinci Taahhüt Metni’nde, Kurulun taahhütleri bağlayıcı hale getirmesine ilişkin gerekçeli kararının tebellüğünden itibaren iki ay içinde, STORYTEL bünyesinde erişilebilir olan mevcut sesli kitaplar için geçmiş tarihte imzalanmış olan ALA'ların STORYTEL'e iki yılı aşan bir süre boyunca münhasır bir hak sağlamayacak şekilde tadil edileceği ifade edilmiştir.

(56) Daha önce de ifade edildiği üzere, STORYTEL’in çok sayıda yayınevi/hak sahibi ile gerçekleştirmiş olduğu münhasır sözleşmeler rakip teşebbüslerin aynı içeriğe kendi bünyelerinde yer verebilmelerinin önünü kapamaktadır. Nitekim (.....) de cevabi yazısında; yayınevlerinden/hak sahiplerinden bazıları ile iletişime geçilmesine rağmen sözleşme imzalanamadığını, yayınevlerinin genellikle STORYTEL ile münhasır anlaşmalar yapması dolayısı ile bazı kitaplarını (.....) ile yapılan anlaşmalardan hariç tuttuğunu belirtmiştir. STORYTEL’in diğer rakiplerinin sahip olmadığı ve bir oyuncunun pazarda kayda değer ölçüde varlık göstermesi için elzem olan çok sayıda yayınevi/hak sahibi ile anlaşmalarının olduğu ve bu avantajın STORYTEL’in ilgili pazarlarda sahip olduğu pazar gücünü pekiştiren bir etkiye sahip olduğu değerlendirilmiştir.

(57) STORYTEL’in geçmiş dönemde imzalanan ve münhasırlık kaydı içeren sözleşmelerinde yayınevlerine/hak sahiplerine belirli miktarlarda avans ödemesinde bulunması ve söz konusu sözleşmelere yönelik olarak otomatik uzatma hükümlerini de kaldıracağı yönündeki beyanları dikkate alındığında; geçmişte imzalanmış olan ancak yalnızca avans ödemeleri ile üretim maliyetlerinin geri dönüşünün henüz sağlanamadığı sözleşmeler bakımından münhasırlık süresi öngörülmesi kabul edilebilecektir.

(58) Ancak bu noktada münhasırlık süreleri tayin edilirken, STORYTEL bünyesinde yayımlanan ve münhasırlık uygulanan mevcut sesli kitapların sözleşme bitiş sürelerine göre bir değerlendirme yapılması faydalı olacaktır. Taahhütlerin bağlayıcı hale getirileceği varsayımı altında, ilgili tarih itibarıyla, imza tarihinden itibaren bitimine iki yıldan daha az bir zaman kalan sözleşmelerin tadil edilmesine gerek olmadığı, bitimine iki yıldan fazla zaman kalan sözleşmeler tadil edilirken ise imza tarihinden itibaren bu sözleşmelerdeki münhasırlık sürelerinin iki yıl ile sınırlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir. Aksi halde STORYTEL’in önerdiği gibi tüm sözleşmelerin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki aylık süre içerisinde iki yılı aşmayan bir münhasırlık hükmü içerecek şekilde düzenleniyor olması, ilgili tarihte zaten süresi bitecek olan sözleşmelerin iki yıl daha münhasırlık içerecek şekilde uzatılması ihtimalini de beraberinde getirebilecektir.

(59) Sonuç olarak Birinci Taahhüt Metni’nde ALA’lara yönelik olarak sunulan taahhütler, 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır…” şeklindeki hüküm kapsamında bir bütün olarak değerlendirildiğinde; STORYTEL tarafından sunulan taahhütlerin soruşturma konusu rekabet sorunları ile orantılı olmadığı, pazara yönelik oluşan rekabet karşıtı endişeleri gidermediği değerlendirilmiştir. İlaveten, STORYTEL

tarafından sunulan taahhütler yalnızca sözleşmesel birtakım değişiklikleri gerektirdiğinden söz konusu taahhütlerin, gerekçeli kararın tebliği yerine Kurulun taahhütlere ilişkin alacağı nihai kararın (kısa karar) tebliğinden itibaren de yerine getirilebileceği göz önüne alındığında, taahhütlerin kısa sürede yerine getirilebilir olmadığı değerlendirilmiştir.

I.4.2.2. CDA’lara ve Seslendirme Anlaşmaları’na Yönelik Sunulan Taahhütlere İlişkin Değerlendirme

(60) STORYTEL tarafından sunulan Birinci Taahhüt Metni’nde CDA’lara ilişkin münhasıran çalışma isteğinin hâlihazırda olmadığı ve çok az sayıda CDA’nın münhasırlık içerdiği ifade edilmektedir. Bununla birlikte 15.08.2023 tarihinde STORYTEL ile yapılmış olan ilk toplantıda, Soruşturma Heyeti tarafından ALA’lardaki münhasırlık şartlarının zamanla CDA’lara sirayet edebilecek olmasına yönelik endişeler dile getirilmiştir. Bu doğrultuda STORYTEL, CDA’lar bakımından gelecekte imzalanacak olan sözleşmeler bakımından münhasırlık öngörmeyeceğini ve geçmişte sınırlı da olsa imzalanmış bulunan münhasır CDA’ların gerekçeli kararının tebellüğünden itibaren iki ay içinde tadil edileceğini belirtmiştir.

(61) İlaveten Birinci Taahhüt Metni’nde geçmişte imzalanmış olan hiçbir Seslendirme Anlaşması’nda münhasırlığa ilişkin bir hüküm bulunmadığı ifade edilmekle birlikte gerekçeli kararının tebliğinden itibaren iki ay içinde Seslendirme Anlaşmaları’nın gözden geçirileceği ve gelecekte imzalanacak olan Seslendirme Anlaşmaları’nda da münhasırlık hükümlerinin uygulamaya konulmayacağı taahhüt edilmektedir.

(62) CDA’larda ve Seslendirme Anlaşmaları’nda münhasırlık hükümleri uygulama alanı bulmadığından ve gelecekte oluşabilecek muhtemel endişelerin önüne geçilecek şekilde bir taahhüt sunulduğundan CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları bakımından sunulan taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı ve bu sorunları gidermeye elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak sınırlı da olsa münhasırlık hükmü içeren ve göz ardı edilebilecek sayıda olan CDA’lar için gerekçeli kararın tebliği beklenmeksizin kısa kararın tebliği akabinde de bu sözleşmelerin tadil edilebileceği, Seslendirme Anlaşmaları bakımından da yine gerekçeli karar beklenmeksizin kısa kararın tebliği akabinde sunulan taahhütlerin yerine getirilebileceği, böylece her iki sözleşme kapsamında sunulan taahhütlerin kısa sürede yerine getirilebilir olma şartını da sağlayabileceği değerlendirilmiştir.

(63) Yukarıda detaylarına yer verilen ve Birinci Taahhüt Metni kapsamında ALA’lar, CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları’na yönelik sunulan taahhütler hakkında yapılan değerlendirmelere istinaden, Kurulun 26.10.2023 tarihli ve 23-50/965-M sayılı kararı ile;

- CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları bakımından sunulan taahhütlerin, gerekçeli

kararın tebliğinden itibaren iki aylık bir sürede yerine getirileceği öngörüldüğünden

mevcut durumda sunulan taahhütlerin kısa sürede yerine getirilebilir olma

koşulunu sağlamadığına,

- ALA’lara ilişkin sunulan taahhütlerde, iki yılı aşmayacak şekilde bir münhasırlık

süresi öngörüldüğünden mevcut durumda sunulan taahhütlerin rekabet

sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir

ve etkili şekilde uygulanabilir olmadığına,

- Dolayısıyla STORYTEL hakkında yürütülen soruşturma kapsamında sunulan

taahhütler hakkında 2021/2 sayılı Tebliğ’in 10. maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, bir kereye mahsus olmak üzere kısa kararın tebliğinden itibaren 15 gün

içinde soruşturma tarafının sunmuş olduğu taahhütlerde değişiklik yapabileceğine

karar verilmiştir.

I.4.3. STORYTEL Tarafından Sunulan Revize Taahhüt Metni

(64) Revize Taahhüt Metni kapsamında STORYTEL tarafından:

ALA’lara Yönelik Olarak;

- Taahhüdün bağlayıcı hale gelmesinden önce akdedilen ve hâlihazırda yürürlükte olan ALA’lar bakımından;

i. İmza tarihinden itibaren taahhüdün bağlayıcı hale geleceği ana kadar bir

yıl ve üzeri bir sürenin geçmiş olması durumunda, münhasırlığın birinci

yılın sonunda tamamlanmış sayılacağı ve bu sözleşmelere yönelik

münhasırlık hükümlerinin, taahhütlerin bağlayıcı hale getirilmesine yönelik

alınacak kısa kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde tamamen

kaldırılacağı,

ii. İmza tarihinden itibaren taahhüdün bağlayıcı hale geleceği ana kadar bir

yıllık sürenin geçmemiş olması durumunda, ilgili sözleşmenin imza

tarihinden itibaren birinci yılını doldurmasıyla beraber münhasırlığın

tamamen kaldırılacağı,

- Taahhütlerin bağlayıcı hale geldiği tarihten sonra imzalanacak ALA'lar ile belirli bir eserin sesli kitap versiyonunun üretilmesi için STORYTEL lehine münhasırlık sağlanmayacağı,

- 04.11.2023 tarihinde tebellüğ edilen Kurul Kararı’ndaki ve 06.11.2023 tarihli Taahhüt Görüşmesi Tutanağı’ndaki değerlendirmeler ışığında, sunulan taahhütlerin kapsamının genişletildiği, bu doğrultuda münhasırlığın süre bakımından kısaltılması yerine tamamen kaldırılması çözümünün sunulduğu,

- Revize Taahhüt Metni’nin kendi yatırımlarıyla belirli bir eserin sesli kitap versiyonunu üretme konusunda rakipleri özgür kılacağı ancak 06.11.2023 tarihli Taahhüt Görüşmesi Tutanağı’na paralel şekilde STORYTEL'in kendi ürettiği ses dosyası üzerinde münhasır haklara sahip olmaya devam edeceği,

CDA’lara Yönelik Olarak;

- STORYTEL’in ALA iş modeline kıyasla CDA’ları daha çok tercih ettiği ve CDA'ların büyük çoğunluğunun münhasırlık hükmü içermediği, CDA'lar aracılığıyla lisanslanan binlerce eserden yalnızca (.....) tanesinin münhasırlık hükmü içerdiği, taahhütlerin bağlayıcı hale getirilmesi ile CDA’ların gözden geçirileceği ve taahhütleri gerçekleştirmek amacıyla bu sözleşmelerin de münhasırlık içermeyecek şekilde tadil edileceği,

- Potansiyel endişelerin önüne geçebilmek adına STORYTEL’in gelecekte de CDA’larda münhasırlık öngörmeyeceği,

Seslendirme Anlaşmaları’na Yönelik Olarak;

- STORYTEL ile Seslendirme sanatçıları arasında akdedilen Seslendirme Anlaşmaları’nda hâlihazırda herhangi bir münhasırlık hükmünün yer almadığı,

- STORYTEL’in akdedeceği Seslendirme Anlaşmaları’nın münhasırlık içermeyeceği, böylelikle rakiplerin meşhur seslendirme sanatçılarına erişim imkânı konusunda bir endişenin söz konusu olmayacağı,

Taahhütlerin Yürürlüğe Girişine ve Taahhütlere Uyumun İzlenmesine Yönelik

Olarak;

- Taahhütlerin özünde bir sözleşme revizyonu önermekte olduğu, bu revizyonun taahhütlerin gerçekleştirilmesine yönelik olarak ilgili muhataplara tek taraflı değişiklik bildirimlerinin gönderilmesi yoluyla gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla STORYTEL’in kısa kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde tüm ALA'ları, CDA'ları ve Seslendirme Anlaşmaları’nı gözden geçirerek tadil edeceği [16], gerekli revizyonlar tamamlandığında STORYTEL’in bunu Kuruma tevsik edeceği,

- Kısa kararın tebliğinden sonra imzalanacak olan yeni ALA’lar, CDA’lar veya Seslendirme Anlaşmaları’nın münhasırlık hükmü içermeyeceğine dair taahhüde ilişkin olarak STORYTEL'in taahhüt süresi boyunca her yıl taahhütlere uyumunu tevsik eden bir raporu Kuruma sunacağı ve bu raporlama yükümlülüğünün kısa kararın tebliğini takiben bir yıl sonra başlayacağı,

Taahhütlerin Geçerlilik Süresine Yönelik Olarak;

- Çevrim içi sesli kitap akış hizmetleri pazarının hızla büyüyen ve gelişmekte olan bir pazar olduğu, nitekim bu hususun son yıllarda pazara yapılan girişlerden ve pazardaki büyümelerden de gözlendiği,

- Dolayısıyla STORYTEL’e göre pazarın belirsiz süreli bir davranışsal taahhüt önermek için hâlihazırda olgunlaşmamış/doymamış bir aşamada olduğu, Kurulun benzer gerekçelerle birçok geçmiş kararında [17] pazarlara erken safhalarda müdahale etmekten imtina ettiği veya Martı kararında [18] olduğu gibi taraf teşebbüsün belirli bir süreyle sınırlandırılmış birçok taahhüdünü kabul ettiği,

- Nitekim Martı kararında ilgili ürün pazarının hızla büyüyen ve gelişmekte olan niteliğinin, görece kısa bir zaman sınırı olan ilgili taahhüdün kabul edilmesinin açık bir gerekçesi olarak sunulduğu, Kurulun zikredilen bu dosyalardaki tercihinin ve bilhassa Martı kararındaki gerekçesinin eldeki dosya bakımından da geçerli olduğu için belirsiz süreli bir davranışsal taahhüde şu aşamada gerek duyulmayabileceği,

- Bu doğrultuda;

i. STORYTEL’in taahhütleri kısa kararın tebliğinden itibaren azami olarak

beş yıllık bir dönem için uygulamayı üstlendiği ve beş yılın geçmesiyle

taahhütlerin kendiliğinden yürürlükten kalkacağı, bu sürenin hem böylesi

yeni ve dinamik bir pazarın esaslı dönüşüm geçirmesi hem de mevcut ya

da potansiyel rakiplerin daha önce STORYTEL'e münhasır olan eserleri

kendi platformlarında yayımlayabilmeleri için oldukça yeterli olacağı,

ii. İlaveten, beş yıllık süre bitmeden STORYTEL'in çevrim içi sesli kitap akışı

STORYTEL tarafından ayrıca, Kurulun 9.09.2021 tarihli ve 21-42/614-301 sayılı Singer ve 08.09.2022

tarihli ve 22-41/579-239 sayılı BSH kararlarında soruşturma tarafı teşebbüslerin kısa kararın tebliğinden

itibaren 90 gün içinde önerilen taahhütleri hayata geçirmeyi taahhüt ettiği, 02.03.2023 tarihli ve 23-12/186-

62 sayılı Engingrup ve 30.03.2023 tarihli ve 23-16/285-99 sayılı Mavili kararlarında ise kısa kararın

tebliğinden itibaren 60 günlük sürenin yeterli bulunduğu, öte yandan 07.07.2022 tarihli ve 22-32/505-202

sayılı Tadım kararında Kurulun gerekçeli kararın tebliğinden itibaren dört aylık bir uyum süresini kabul

ettiği ifade edilmiştir.

02.07.2014 tarihli ve 14-23/462-200 sayılı; 25.03.2004 tarihli ve 04-22/231-48 sayılı; 15.8.2003 tarihli

ve 03-57/671-304 sayılı Kurul kararları.

08.09.2022 tarihli ve 22-41/587-247 sayılı Kurul Kararı, ilgili kararda bu sürenin altı ay olduğu

anlaşılmaktadır.

hizmetleri pazarındaki pazar payının %50’nin altına düşmesi durumunda

STORYTEL’in beş yıl geçmeden Kuruldan taahhütlerin yürürlükten

kaldırılmasını talep edebileceği, zira bu tür bir durumda STORYTEL’in

iddia edilen pazar gücünün ortadan kalkmış olacağı ve dolayısıyla

taahhütlere artık gerek olmayabileceği

hususları değerlendirmeye sunulmuştur.

I.4.4. STORYTEL Tarafından Sunulan Revize Taahhüt Metni’ne İlişkin 4054 sayılı Kanun’un 43. Maddesi ve 2021/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Yapılan Değerlendirme I.4.4.1. ALA’lara Yönelik Sunulan Taahhütlere İlişkin Değerlendirme

(65) Daha önce de ifade edildiği üzere, mevcut dosya kapsamında, STORYTEL’in hak sahipleri/yayınevleri ile imzalamış olduğu münhasırlık hükmü içeren anlaşmaların ilgili pazarda rakip konumunda bulunan teşebbüslerin dışlanmasına sebebiyet verecek nitelikte olabileceği ve STORYTEL tarafından gerçekleştirilen uygulamaların ilgili pazardaki rekabet üzerinde kısıtlayıcı etkiye sahip olabileceği kanaatine ulaşıldığından, ilk olarak STORYTEL tarafından dosyadaki endişeleri bertaraf etmek üzere sunulan taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Yayınevleri/Hak Sahipleri ile İmzalanmış Geçmiş Tarihli ALA’lara Yönelik Sunulan Taahhütler

(66) STORYTEL tarafından ilk olarak, STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanmış olan ve imza tarihinden itibaren taahhütlerin bağlayıcı hale geleceği ana kadar bir yıl veya daha uzun süredir yürürlükte olan mevcut ALA'ların tadil edileceği ve STORYTEL’e sözleşmeler ile tanınan münhasırlığın kısa kararın tebliğinden itibaren iki ay içerisinde tamamen kaldırılacağı taahhüt edilmektedir.

(67) Sunulan taahhüt ile belirtilen niteliği taşıyan ALA’lara konu eserler bakımından imza tarihi ile yayımlanma tarihi arasında geçen süreler de münhasırlık süresine dâhil edilmiş olacak ve imza tarihinden itibaren bir yılı doldurmuş olan eserler artık STORYTEL’in rakibi konumunda bulunan teşebbüslerin erişimine açık hale gelecektir. Böylece rakipler söz konusu eserlerin farklı versiyonlarını kendi bünyelerinde tüketicilere sunabilecektir. Bu bakımdan tüketicilerin daha fazla seçeneğe farklı kanallar üzerinden erişme imkânı olacağı değerlendirilmektedir.

(68) Eldeki belgelerden yola çıkarak durumu somutlaştırmak gerekirse Birinci Taahhüt Metni’nin eki olarak sunulan Ekonomik Analiz’e dayanak teşkil edilen veriler incelendiğinde, 2020 yılından sonra STORYTEL tarafından münhasıran yayımlanan (.....) eserden Aralık 2022 tarihinden önce imza altına alınan (.....) [19] tanesi, eş deyişle yaklaşık %(.....), artık STORYTEL’in rakipleri tarafından da sesli kitap haline getirilebilecek ve tüketicilere sunulabilecektir.

(69) STORYTEL tarafından ikinci olarak STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanmış olan ve bir yıldan kısa süredir yürürlükte olan mevcut ALA'ların, imza tarihinden itibaren birinci yılını doldurduğu tarih itibarıyla STORYTEL’e münhasır hak sağlamayacak şekilde, kısa kararın tebliğinden itibaren iki ay içerisinde tadil edileceği taahhüt edilmektedir.

(70) Sunulan taahhüt ile belirtilen niteliği taşıyan ALA’lar, STORYTEL’e bir geçiş süreci 19 Veri setindeki eserlerden Kasım 2022 ve daha eski tarihte imza altına alınmış olanlar filtrelenerek bu sayıya ulaşılmıştır.

sağlamak adına imza tarihinden itibaren bir yıllık yürürlük süresinin dolmasıyla münhasırlığı sona erecek şekilde tadil edilecek ve bu ALA’lara konu eserler, ALA’nın imza tarihinden başlayarak bir yıllık yürürlük süresinin dolmasıyla STORYTEL’in rakiplerinin erişimine açılacaktır.

(71) STORYTEL tarafından ifade edildiği üzere, sesli kitap yayımlama sürecinde maliyet analizleri ve kâr tahminleri yapılarak bir eser seçilmekte ve bu eserin sesli kitaba dönüştürülebilmesi için hak sahibi/yayınevi ile ticari pazarlık yürütülerek ALA akdedilmektedir. STORYTEL’in bu süreç için katlandığı işlem maliyetleri (avans ve telif ödemesi gibi) göz önüne alındığında kısa kararın tebliği itibarıyla bir yıldan kısa süredir yürürlükte olan ALA’lar bakımından bu şekilde kısa ve Birinci Taahhüt Metni’nin aksine münhasırlık süresini uzatma potansiyeli taşımayan bir geçiş sürecinin öngörülmesinin dosya kapsamında oluşan rekabet karşıtı endişeleri giderme noktasında uygun olduğu değerlendirilmektedir.

(72) Ayrıca, bu şekilde kısa bir geçiş sürecinin pazarda rekabeti bozucu etki doğurması da beklenmemektedir. Nitekim Birinci Taahhüt Metni’nin eki olarak sunulan Ekonomik Analiz’e dayanak teşkil edilen veriler incelendiğinde, 2020 yılından sonra STORYTEL tarafından münhasıran yayımlanan (.....) eserden sadece (.....) [20] tanesinin, eş deyişle yaklaşık %(.....), Aralık 2022 ve sonrasında imza altına alındığı görülmektedir. Dolayısıyla çok az sayıda eserin kısa bir süre boyunca münhasıran STORYTEL tarafından yayımlanmaya devam edeceği söylenebilecektir.

(73) Bu kapsamda, kısa kararın tebliğinden önce STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanmış olan (i) bir yıl veya daha uzun süredir yürürlükte olan mevcut ALA’lardaki münhasırlık şartının kaldırılmasına ilişkin taahhüt ve (ii) kısa kararın tebliğinden önce STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanmış olan ve bir yıldan kısa süredir yürürlükte olan mevcut ALA’lardaki münhasırlık şartının bir yıllık yürürlük süresinin dolmasıyla sona ermesine dair taahhüdün söz konusu eserleri rekabete açık hale getireceği, bu anlamda piyasada rakip teşebbüslere yönelik herhangi bir kapamanın oluşmayacağı, dolayısıyla sunulan taahhütlerin dosya kapsamındaki rekabet karşıtı sorun ile orantılı ve bu sorunu gidermeye elverişli olduğu değerlendirilmektedir.

Yayınevleri/Hak Sahipleri ile Gelecekte İmzalanacak Olan ALA’lara İlişkin Taahhütler

(74) STORYTEL tarafından sunulan Revize Taahhüt Metni’nde, kısa kararın tebliğinden sonra STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanacak olan yeni ALA'lar kapsamında eserin sesli kitabının üretimi noktasında STORYTEL’e herhangi bir münhasır hak sağlanmayacağı taahhüt edilmektedir.

(75) STORYTEL tarafından akdedilecek olan yeni ALA’larda münhasırlığa yer verilmeyeceğine dair taahhüt ele alındığında, söz konusu taahhüdün rakip sesli kitap platformlarının bir eseri kendi platformlarında bulundurma noktasında STORYTEL’in pazar davranışından kaynaklanan herhangi bir engelle karşılaşmamasını sağlayacağı değerlendirilmektedir. Böylece STORYTEL’in rakipleri söz konusu eserleri kendi bünyelerinde sesli kitap haline getirebilecek ve tüketiciler de daha fazla seçeneğe farklı kanallar üzerinden erişme imkânına sahip olacaktır. Ayrıca yeni ALA’lar için münhasırlık şartının öngörülmemesiyle birlikte dosya kapsamında oluşan rakiplere pazarın kapanması yönündeki rekabet karşıtı endişeler de ortadan kalkmış olacaktır.

20 Veri setindeki eserlerden Aralık 2022 ve daha yeni tarihte imza altına alınmış olanlar filtrelenerek bu sayıya ulaşılmıştır.

(76) Bu kapsamda, kısa kararın tebliğinden sonra STORYTEL ile yayınevleri/hak sahipleri arasında imzalanacak olan yeni ALA’lardaki münhasırlık şartının tamamen kaldırılmasına ilişkin taahhüdün, dosya kapsamındaki rekabet karşıtı sorun ile orantılı ve bu sorunu gidermeye elverişli olduğu değerlendirilmektedir.

CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları’na Yönelik Sunulan Taahhütlere İlişkin Değerlendirme

(77) STORYTEL tarafından sunulan Revize Taahhüt Metni’nde, CDA’lara ve Seslendirme Anlaşmaları’na ilişkin olarak Birinci Taahhüt Metni’nde sunulan açıklamalar korunmakla birlikte söz konusu sözleşmelere yönelik olarak sunulan taahhütlerin hayata geçirileceği zaman ile alakalı revize yapılmıştır.

(78) Bu doğrultuda CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları’na yönelik olarak sunulan taahhütlerin kısa kararının tebliğinden itibaren iki ay içinde gözden geçirileceği ve gelecekte imzalanacak olan CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları’nda münhasırlık hükümlerinin uygulamaya konulmayacağı taahhüt edilmektedir.

(79) Sonuç olarak CDA’larda ve Seslendirme Anlaşmaları’nda münhasırlık hükümleri uygulama alanı bulmadığından ve gelecekte oluşabilecek muhtemel endişelerin önüne geçilecek şekilde bir taahhüt sunulduğundan, sunulan taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı ve bu sorunları gidermeye elverişli olduğu değerlendirilmektedir.

Taahhütlerin Yerine Getirileceği Süre, Taahhütlere Uyumun Takibi ve Taahhüdün Geçerlilik Süresine İlişkin Değerlendirme

(80) STORYTEL tarafından, dosya kapsamında oluşan rekabet sorunlarını gidermek amacıyla sunulan taahhütlerin, söz konusu taahhütlerin bağlayıcı hale getirilmesine ilişkin gerekçeli karar beklenmeksizin ilgili kısa kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde yerine getirilebileceği ifade edilmektedir. STORYTEL'in Birinci Taahhüt Metni’nde sunduğu süreyi (gerekçeli kararın tebellüğünden itibaren iki ay) önemli ölçüde kısalttığı, bu kısa uyum süresi karşısında ALA, CDA ve Seslendirme Anlaşmaları’na yönelik sunulan taahhütlerin 2021/2 sayılı Tebliğ'in 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kısa sürede yerine getirilebilir nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

(81) İlaveten, yukarıda detayları aktarılan Revize Taahhüt Metni’nde sunulan taahhütlerin, STORYTEL’in tek taraflı sözleşme tadili ile yerine getirilebilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle sadece sözleşemesel hüküm değişiklikleri ile taahhütler yerine getirilmiş olacak, STORYTEL ve hak sahipleri/yayınevleri arasında akdedilen sözleşmelerin değerlendirilmesiyle taahhütlere uyum kolaylıkla takip edilebilecektir. Nitekim STORYTEL de kısa kararın tebliğinden itibaren bir yıl sonra başlamak üzere taahhütlere uyumu, taahhütlerin geçerliliği süresi boyunca yıllık yapılacak düzenli raporlama ile Kuruma tevsik edeceğini taahhüt etmektedir. Bu noktada dosya kapsamında sunulan taahhütlerin etkili şekilde uygulanabilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

(82) Revize Taahhüt Metni kapsamında taahhütlerin geçerlilik süresine ilişkin olarak ise kısa kararın tebliğinden itibaren beş yıl geçmesiyle birlikte kendiliğinden sona ereceği ya da beş yıl sona ermeden STORYTEL’in pazar payının %50’nin altına düşmesi durumunda da Kurula yapılacak bir başvuru ile taahhütlerin kaldırılmasının talep edilebileceği belirtilmiştir. Pazarın yapısı gereği sesli kitap portföyünün en önemli rekabetçi parametrelerden biri olduğu dikkate alındığında; STORYTEL tarafından sunulan taahhütlerin beş yıl boyunca uygulanması sonucunda sesli kitap portföyü oluşturma imkânı oluşması sebebiyle pazara girişlerin artabileceği ve rakip teşebbüslerin pazarda büyüyebileceği öngörülmektedir. Taahhütlerin beş yıldan önce sona ermesi durumu ise

STORYTEL’in pazar payının %50’nin altına inmesine ve Kuruldan alınacak onaya bağlanmıştır. Bununla birlikte taahhütler, ancak Kurulun onayı ile erken sona ereceği için pazardaki rekabetçi seviyenin Kurulun beklediği düzeye gelmemesi durumunda taahhütlerin uygulanmaya devam etmesi mümkün olacaktır.

(83) Sonuç olarak, 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Revize Taahhüt Metni bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ALA’lar, CDA’lar ve Seslendirme Anlaşmaları’na yönelik sunulan taahhütlerin soruşturma konusu rekabet sorunlarıyla orantılı ve bu sorunları gidermeye elverişli olduğu, ilgili taahhütlerin kısa kararın tebliğ tarihinden itibaren iki ay içerisinde yerine getirileceği öngörüldüğünden kısa sürede yerine getirilebilir nitelikte olduğu ve sunulan taahhütlerin sadece sözleşme tadili gerektirmesi nedeniyle etkili şekilde uygulanabilir olduğu kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(84) Rekabet Kurulunun 06.04.2023 tarihli ve 23-17/301-M sayılı kararı ile yürütülen

soruşturma kapsamında,

- Storytel Turkey Yayıncılık Hizmetleri AŞ tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 20.11.2023 tarihli, 45030 sayılı ve 21.11.2023 tarihli, 45131 sayılı yazılar ile giren nihai taahhütlerin, dosya kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabulüne,

- Sunulan taahhütlerin Kurul kısa kararının tarafa tebliğinden itibaren iki ay içerisinde yerine getirilerek Kuruma tevsik edilmesine,

- Dolayısıyla nihai taahhüt metninin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilerek 06.04.2023 tarihli ve 23-17/301-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.