Total Türkiye Pazarlama A.Ş.’ye ait standardize LPG tesisinin İpragaz A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Metin DEMİRCİ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: İpragaz A.Ş.

Temsilcisi: Av. Özgür AKMAN

Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11-12 34394

Levent Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Total Türkiye Pazarlama A.Ş.’ye ait standardize LPG tesisinin İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 18.03.2016 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 23.03.2016 tarih ve 2016-1-10/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. İlgili Pazar

G.1.1. İlgili Ürün Pazarı

(4) Bildirim konusu işlem LPG sektörüne ilişkindir. LPG’nin tedarikinden tüketiciye ulaştırılmasına kadar arz zincirinde iki temel aşamanın varlığı görülmektedir. Bunlar, LPG’nin üretim ve ithalat yolu ile temin edilip toptan dağıtımının yapıldığı tedarik, ve toptan dağıtımı yapılan LPG’nin dağıtım şirketleri ve bayileri kanalıyla perakende satışının gerçekleştirildiği dağıtım aşamalarıdır [1].

(5) Dağıtım pazarı, LPG'nin üç farklı kullanım şeklini teşkil eden tüplü, dökme ve oto gaz olmak üzere üç ayrı alt pazara ayrılmaktadır. Bildirime konu standardize LPG ise dökme gazın işlemden geçirilmesiyle meydana gelen özel bir ürün olması nedeniyle genel olarak sınıflandırmaya tabi tutulmamaktadır.

(6) Kokudan arındırılmış olması sebebiyle standardize LPG doğrudan tüketiciye dağıtılmamakta, yalnızca özel kullanım alanlarında faaliyet gösteren üretim şirketlerince diğer ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. Özellikle aerosol endüstrisinde kullanılan standardize LPG, sera gazı olmaması sebebiyle, kloroflorokarbonlara alternatif olarak itici güç vasfıyla kullanılmaktadır. Kozmetik, parfüm, oda kokuları, sprey boya, sprey ilaçlar ve yağlar, standardize LPG’nin kullanıldığı alanlara örnek teşkil etmektedir. Standardize LPG, söz konusu sektörlerde üretim yapan şirketlerin iş yerlerine kurulan dökme LPG tankına doldurulmakta ve üretici de standardize LPG’yi bu tanktan kullanmaktadır. Standardize 1 Kurulumuzun 13.01.2000 tarih ve 00-2/14-7 sayılı Bütangaz-Tüpgaz, 03.07.2003 tarih ve 03-48/544-237 sayılı BP Gaz-Ocakgaz, 06.07.2011 tarih ve 11-41/873-274 sayılı Aygaz kararları.

16-12/183-78

LPG pazarında faaliyet gösterebilmek için, dağıtıcıların “Dağıtım İzin Belgesi”, üreticilerin de “Satın Alma İzin Belgesi” alması zorunludur.

(7) Bildirim konusu işlem özelinde ilgili ürün pazarı “standardize LPG pazarı” olarak belirlenmiştir.

G.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

(8) Bildirim konusu işlem kapsamında tedarik kaynaklarına erişim, üretim, dağıtım ve pazar koşullarının tüm Türkiye’de çoğunlukla homojen olması ve önemli değişiklik göstermemesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

G.2. Değerlendirme

(9) Taraflar arasında 10.02.2016 tarihinde imzalanmış olan Alım ve Satım Sözleşmesi uyarınca gerçekleştirilecek olan devir işlemiyle Total Türkiye Pazarlama A.Ş.’nin (TTP) sahip olduğu standardize LPG tesisi İpragaz A.Ş.’ye (İPRAGAZ) devredilecektir. Bu çerçevede bildirim konusu işlem “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir devralma işlemidir. Öte yandan ilgili tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ciro eşiklerini aştığından, işlem Kurulumuzun iznine tabidir.

(10) Dosya mevcudu bilgilere göre İPRAGAZ ve TTP, (…..) LPG depolama ve dolum faaliyetleriyle iştigal etmekte olan Bütangaz A.Ş.’nin (BÜTANGAZ) ortağı olup BÜTANGAZ tesisi dâhilinde mülkiyeti TTP’ye ait olan bir standardize LPG tesisi mevcut bulunmaktadır. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre TTP, LPG dağıtım lisansı olmadığından Total Oil Türkiye A.Ş.’den (TOTAL OIL) devralmış olduğu tesisi kullanamamaktadır ve an itibarıyla LPG tesisi atıl durumdadır.

(11) Kurulumuzun 14.01.2016 tarih ve 16-02/28-7 sayılı kararı ile TOTAL OIL’in kontrolünün Demirören Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmiş olup TOTAL OIL’in BÜTANGAZ üzerindeki hisseleri devralma işlemi kapsamı dışında tutulmuştur. BÜTANGAZ üzerindeki TOTAL OIL hisseleri devralma işleminin kapanışından önce Total Outre-Mer S.A. (TOTAL) tarafından kontrol edilen TTP’ye devredilmiştir.

(12) 2014 yılında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan LPG Piyasası Sektör Raporu’na göre dağıtıcı lisansı sahiplerince 2013 yılında 72.975 ton, 2014 yılında ise 61.263 ton standardize LPG satışı yapılmış olup 2014 yılında söz konusu ürünün satışlarında %16’lık bir azalma olmuştur. EPDK tarafından 2015 yılı için yayımlanan aylık sektör raporları bütüncül olarak değerlendirildiğinde ise 2015 yılında dağıtıcı lisansı sahiplerince 55.453 ton standardize LPG satışı yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre standardize LPG pazarının 2015 yılında da % 9,5 oranında küçüldüğü görülmektedir. Söz konusu veriler son üç yılda standardize LPG pazarının daralmakta olduğunu göstermektedir. Esasen, daralan pazarlar, yeni girişler için cazip olmayan, pazardaki oyuncuların pazar paylarını korumak gayesiyle hareket ettikleri pazarlardır.

(13) Aşağıda 2014 yılında standardize LPG pazarında %1’den fazla pazar payına sahip teşebbüslere yer verilmiştir:

Tablo- Standardize LPG Pazarındaki Teşebbüslerin Pazar Payları (2014)

Etkilenen Pazarlar Teşebbüsler Satış Miktarı (Ton) Pazar Payı (%)

AYGAZ 17.468 28,51

16-12/183-78

(14) Tablo’da görüldüğü üzere, standardize LPG satışı pazarında 2014 yılında TOTAL OIL’in pazar payı %17,73, İPRAGAZ’ın payı %7,75 olup tarafların toplam pazar payı %25,48’dir.

(15) Öte yandan başvuru sahibi tarafından gönderilen konuya ilişkin yazıda TOTAL OIL’in 2015 yılı pazar payının %(…..), İPRAGAZ’ın ise %(…..) olduğu ifade edilmektedir. Dolayısıyla devralma işlemine izin verilmesi durumunda tarafların toplam pazar payı %(…..) olmaktadır.

(16) Yukarıda yer verildiği üzere, Kurulumuzun 14.01.2016 tarih ve 16-02/28-7 sayılı kararı ile TOTAL OIL’in, Demirören Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmiş olup, bunun sonucunda TOTAL OİL’in standardize LPG satışı pazarındaki faaliyetleri son bulmuştur. TTP’nin de, TOTAL OIL’in standardize LPG tesisinin devralınmasına rağmen LPG dağıtım lisansının olmaması nedeniyle standardize LPG satışı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

(17) Bildirim konusu işlem pazarda yoğunlaşmaya neden olacağından, işlemin hâkim durum yaratma riskinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede pazara ve rakiplere ilişkin diğer faktörlerin de incelenmesi gereklidir. EPDK’nın yukarıda sözü edilen sektör raporuna göre 2014 yılında toplam 3.723.989 ton LPG satışı yapılmış olup bunun sadece 61.263 tonunu standardize LPG satışları oluşturmaktadır. Dolayısıyla standardize LPG’nin toplam LPG satışları içerisindeki oranı %1,6’dır.

(18) Bütün bunlara ilave olarak, standardize LPG pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin pazardaki konumuna bakıldığında, LPG pazarının bütün aşamalarında faaliyet gösteren Aygaz A.Ş.’nin 2014 yılında %28,51 ve 2015 yılında da (…..) pazar payı ile lider konumda olduğu görülmektedir. Bu bağlamda Aygaz A.Ş.’nin, standardize LPG pazarında önemli bir konuma sahip olduğu ve bildirim konusu işlem sonrasında da bu konumunu koruyacağı öngörülmektedir.

(19) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, bildirime konu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir sonuç doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.