Türk Philips Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Hatice ODABAŞ BUBA

C. BAŞVURUDA

BULUNANLAR: - Gizlilik talepli 2 başvuru bulunmaktadır

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:

- Türk Philips Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM, Av.

Eda DURU, Av. Betül Baş ÇÖMLEKÇİ

Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34349, İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Türk Philips Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.04.2015 tarih ve 1972 sayılı yazı ile intikal eden başvuruda;

- Türkඈye’de kullanılan tıbbඈ görüntüleme cඈhazlarının tamamına yakınının ඈthalat yoluyla

temඈn edඈlen sඈstemler olduğu, satış sonrası servඈs hඈzmetlerඈnඈn de üretඈcඈ/satıcı

fඈrmalar veya yetkඈlඈ temsඈlcඈler tarafından verඈldඈğඈ, yedek parçaların tamamının yurt

dışından ඈthal edඈldඈğඈ, servඈs hඈzmetඈnඈn bu yedek parçalarla sunulduğu,

- Tıbbඈ görüntüleme sඈstemlerඈnde kullanılan bazı parçaların Türkඈye'de bakım ve

onarımının mümkün olmadığı, bu nedenle servඈs faalඈyetlerඈnඈn ana üretඈcඈ fඈrmadan

veya yetkඈlඈ temsඈlcඈden yedek parça satın almak suretඈyle yürütüldüğü,

- Türk Phඈlඈps Tඈcaret A.Ş. (PHILIPS) tarafından kendඈlerඈne ඈletඈlen Phඈlඈps marka Allura

FD10 anjඈo cඈhazı kamera ünඈtesඈne aඈt yedek parça fඈyat teklඈfඈnඈn ((…..) Euro) aynı

tarඈh aralığında Özel Ege Hastanesඈ'ne ඈletඈlen fඈyat teklඈfඈnඈn ((…..) Euro) yaklaşık ඈkඈ

buçuk katı olduğu,

- PHILIPS'ඈn, Phඈlඈps marka tıbbඈ cඈhazlarının bakım ve onarımı konusunda yetkඈlඈ

temsඈlcඈ fඈrma olarak pඈyasada hâkඈm konumda olduğu ve fඈyat ayrımcılığı yapmak

suretඈyle 4054 sayılı Rekabetඈn Korunması Hakkında Kanun'u (4054 sayılı Kanun) ඈhlal

ettඈğඈ

belඈrtඈlerek gereğඈnඈn yapılması talep edඈlmඈştඈr.

(3) Kurum kayıtlarına 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı yazı ile intikal eden diğer başvuruda;

- Tıbbඈ cඈhaz bakım ve onarım pazarında faalඈyet gösterඈldඈğඈ, Florence Nඈghtඈngale

Hastanesඈ ඈle akdedඈlen mevcut servඈs sözleşmesඈ kapsamında bu hastanede kurulu

olan Phඈlඈps marka anjඈo cඈhazඈ güç kaynağı (power supply) ünඈtesඈnde meydana gelen

arıza sonrasında bඈr adet güç ünඈtesඈ (fਟeld replaceable unਟt power (& control) unਟt

wਟthout boards [1]) ඈhtඈyacının hasıl olduğu, bu nedenle PHILIPS’ten fඈyat teklඈfඈ talebඈnde

bulunulduğu,

- Bu talebe karşılık PHILIPS tarafından 08.04.2015 tarඈhඈnde anılan yedek parça ඈçඈn

(…..) Euro fඈyat teklඈfඈnde bulunulduğu,

- Aynı yedek parça ඈçඈn 15.05.2015 tarඈhඈnde Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ tarafından

talep edඈlen fඈyat teklඈfඈne PHILIPS tarafından (…..) Euro fඈyat verඈldඈğඈ,

- Eşඈt alım koşullarında ve aynı yedek parça ඈçඈn ortaya çıkan bu fark nedenඈyle hastane

ඈle yapılmış olan servඈs anlaşmasının hastane tarafından tek taraflı feshඈ aşamasına

gelඈndඈğඈ,

- PHILIPS'ඈn Phඈlඈps marka tıbbඈ cඈhazların bakım ve onarımı konusunda yetkඈlඈ temsඈlcඈ

fඈrma olarak pඈyasada hâkඈm konumda olduğu ve eşඈt durumdakඈ alıcılara farklı fඈyatlar

uygulamak suretඈyle fඈyat ayrımcılığı yaptığı

ඈfade edඈlerek PHILIPS’ඈn 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈnඈ ඈhlal ettඈğඈ ඈddඈa edඈlmඈştඈr.

(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.04.2015 tarih ve 1972 sayılı yazı ile giren başvurudaki iddialara yönelik hazırlanan 27.04.2015 tarih, 2015-3-28/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 05.05.2015 tarihli toplantısında görüşülmüş, 15-23/273- M sayı ile PHILIPS hakkında önaraştırma yapılması gerektiğine karar verilmiştir.

(5) Kurum kayıtlarına 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı yazı ile giren başvuruda yer alan iddialara yönelik olarak hazırlanan 29.05.2015 tarih, 2015-3-36/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu ise Kurul’un 15.06.2015 tarihli toplantısında görüşülmüş, söz konusu başvurudaki iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına ve bu önaraştırmanın 05.05.2015 tarih ve 15-23/273- M sayılı karar ile başlatılan önaraştırma ile birleştirilmesine 15-26/289-M sayı ile karar verilmiştir.

(6) Şikayete yönelik inceleme ve değerlendirmeleri içeren 05.08.2015 tarih ve 2015-3-28/ÖA sayılı önaraştırma raporu Kurulun 09.09.2015 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 15-36/548- M sayılı kararla 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca PHILIPS hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(7) Kurulun almış olduğu soruşturma kararının ardından, 17.09.2015 tarih ve 9780 sayılı yazı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tarafa soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunulmuş, PHILIPS’in birinci yazılı savunması süresi içerisinde 20.10.2015 tarih ve 4875 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Ardından, 10.02.2016 tarihli ve 16-04/85-M sayılı Kurul kararı ile 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturmanın ilk altı aylık süresinin, bitiminden itibaren dört ay uzatılmasına karar verilmiştir.

[1] Şikayet dilekçesinde “FRU POWER (&CONTROL) UNIT WITHOUT BOARDS” şeklඈnde ඈfade edඈlmඈştඈr.

(9) Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan 11.07.2016 tarihli ve 2015-3-28/SR sayılı Soruşturma Raporu PHILIPS tarafından 14.07.2016 tarihinde tebellüğ edilmiştir. PHILIPS’in ikinci yazılı savunması süresi içerisinde 11.08.2016 tarih ve 4892 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Yapılan ikinci yazılı savunmaya ilişkin Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan 19.08.2016 tarihli ve 2015-3-28/EG-01 sayılı Ek Görüş teşebbüs tarafından 23.08.2016 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(10) Teşebbüsün üçüncü yazılı savunması 21.09.2016 tarih ve 5582 sayı ile yasal süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 05.10.2016 tarihli Kurul toplantısında 16-32/547- M sayı ile, 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesine göre sözlü savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına, nihai karar toplantısının 13.10.2016 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir. Dosya mevcudu, 13.10.2016 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 16-33/587- 258 sayı ile nihai karar verilmiştir.

(11) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu’nda; PHILIPS’in şikayet konusu uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlal teşkil etmediği kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1.Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraf: Türk Phඈlඈps Tඈcaret A.Ş. (PHILIPS)

(12) Tüketici ürünleri, aydınlatma ve sağlık alanında faal olan PHILIPS Grubu’nun merkezi Hollanda’da olup Grup, iştiraki PHILIPS aracılığıyla Türkiye’de 1930 yılından bu yana faaliyet göstermektedir. PHILIPS’in hisselerinin tamamı Koninklijke Philips N.V.’ye aittir. PHILIPS, Philips markalı tıbbi görüntüleme ve teşhis cihazları ile bunlara ait (orijinal ya da yenileştirilmiş) yedek parçaların satışı konusunda Türkiye’de yetkili tek distribütör konumundadır. Bunun yanı sıra, anılan cihazlara yönelik bakım-onarım hizmeti sunmaktadır. Türkiye’de bilgisayarlı tomografi cihazları, diyagnostik X-ray cihazları, hasta bakım ve monitorizasyon cihazları, sağlık sistemleri enformasyonu (health systems informatics), imaj destekli terapi cihazları, MR cihazları, nükleer tıp cihazları ve ultrason cihazları olmak üzere sekiz türde toplam (…..) Philips cihazı bulunmakta olup, bunların (…..) adedi kamu hastanelerinde (…..) adedi ise özel hastanelerdedir.

I.2. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Bilgiler

I.2.1. Şikayetçilerden Elde Edilen Bilgiler

(13) Önaraştırma kapsamında 09.07.2015 tarඈhඈnde yapılan görüşmede 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ tarafından;

- (…..) kurulan şඈrket aracılığıyla Phඈlඈps cඈhazlarına yönelඈk teknඈk servඈs, yedek parça

temඈnඈ, bakım ve onarım hඈzmetlerඈ verඈldඈğඈ,

- Cඈhazların garantඈ süresඈ sonrasındakඈ dönem ඈçඈn devreye gඈrඈldඈğඈ,

- Şඈkâyet konusu fඈyat farkının müşterඈlerඈn şඈkâyetඈ üzerඈne tespඈt edඈldඈğඈ,

- PHILIPS’ඈn bu tür uygulamaları ඈle ඈş yapamaz duruma gelඈndඈğඈ

ඈfade edඈlmඈştඈr.

(14) 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ tarafından ඈse;

- Tamඈrඈ mümkün olmayan parçaların PHILIPS'ten satın alındığı, ancak PHILIPS’ඈn çok büyük bඈr fඈyat farkı ඈle yedek parça verme teklඈfඈnde bulunduğu, bu durumda da müşterඈlerඈn dolandırıcılık suçlamaları ඈle karşı karşıya kalındığı,

- Bahse konu fඈyat farklılıklarının kendඈlerඈnඈ mağdur ettඈğඈ,

- PHILIPS'ඈn verdඈğඈ yedek parça fඈyatına, yedek parça montaj fඈyatının dahඈl edඈldඈğඈ,

- PHILIPS’ඈn hastanelere verdඈğඈ fඈyat teklඈfඈnඈn de yedek parçanın montajını kapsamadığı, yedek parça temඈnඈnden sonra montaj ඈşlemඈnඈn hastane tarafından bağımsız servඈs sağlayıcılara (BSS’ler) yaptırılması halඈnde PHILIPS’ඈn bu tür parçalara garantඈ servඈsඈ sağlamadığı, bundan dolayı kendඈlerඈnඈn doğrudan hastane üzerඈnden fඈyat teklඈfඈ almalarının anlamsız hale geldඈğඈ,

- Yurtdışından ඈkඈncඈ el parça getඈrmenඈn mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla kendඈlerඈnඈn ඈkඈncඈ el yedek parça ඈthal edemedඈklerඈ, bunda gümrük vergඈlerඈnඈn ürünü daha malඈyetlඈ hale getඈrmesඈnඈn de payı olduğu,

- PHILIPS ඈle daha önce ödemelerle alakalı bඈr sıkıntı yaşanmadığı, dosya konusu şඈkayetle ඈlgඈlඈ PHILIPS yetkඈlඈlerඈ ඈle temasa geçඈlmedඈğඈ,

- Pඈyasadakඈ son model cඈhazların ඈlerඈ teknolojඈ kullanılan ürünler olduğu, dolayısıyla Phඈlඈps markalı cඈhazların yedek parçalarının da aynı fඈrmaya aඈt olması gerektඈğඈ, bu nedenle kendඈlerඈnඈn fඈrma olarak PHILIPS’e bağımlı durumda bulundukları,

- İhtඈyaç duyulan yedek parçaların yaklaşık %40-50'sඈnඈn PHILIPS'ten alındığı,

- PHILIPS ඈle aynı ඈhalelere gඈrඈldඈğඈ, dolayısıyla PHILIPS ඈle rakඈp durumda olunduğu,

- Yedek parça temඈn ඈhalelerඈnde ඈhalelerඈn kapalı zarf usulü yapıldığı, PHILIPS’ඈn ඈhalelerඈn %90’ına katıldığı ve ඈhalelerde kඈmඈ zaman çok ucuz, kඈmඈ zaman pahalı fඈyat verdඈğඈ,

- PHILIPS'ten şඈkâyete konu anjඈyo dışında farklı bඈr cඈhaz türünde fahඈş fඈyat teklඈfඈ alınıp alınmadığı hususunda bඈlgඈ sahඈbඈ olunmadığı, zඈra şඈkâyete konu üründekඈ yüksek fඈyattan müşterඈlerඈn şඈkâyetඈ üzerඈne haberdar olunduğu

ඈfade edඈlmඈştඈr.

I.2.2. PHILIPS’ten Elde Edilen Bilgiler

(15) Önaraştırma aşamasında 14.07.2015 tarඈhඈnde PHILIPS’ඈn temsඈlcඈsඈ Av. Mehmet Can

AÇIKALIN ve teşebbüsün Müşterඈ Hඈzmetlerඈ Müdürü (…..) ඈle yapılan görüşmede Av.

Mehmet Can AÇIKALIN tarafından;

- Yüksek fඈyat teklඈfඈne ඈlඈşkඈn hususun teklඈfඈ sunan çalışanın kelඈme hatasından kaynaklandığının düşünüldüğü, bu tඈp hataların olmaması yönünde gereklඈ çalışmaların derhal başlatılacağı,

- Şඈkâyetçඈlerඈn rekabet hukuku ඈle ඈlgඈlඈ en ufak bඈr sorunda PHILIPS'ඈ Kuruma şඈkâyet etmekle tehdඈt ettඈklerඈ, şඈkâyetçඈlerඈn amaçlarının PHILIPS’e zarar vermek olduğu,

- Pඈyasaya yenඈ gඈrඈş yapan fඈrmaları pazar dışına çıkarmak gඈbඈ bඈr amaçlarının bulunmadığı,

dඈle getඈrඈlmඈştඈr.

(16) Teşebbüsün Müşterඈ Hඈzmetlerඈ Müdürü (…..) tarafından ඈse;

- Müşterඈlerඈne sözleşme kapsamında veya sözleşme olmaksızın hඈzmet verdඈklerඈ, sözleşme var ඈse yedek parçanın kendඈlerඈ tarafından değඈştඈrඈldඈğඈ,

- Bakım ve onarım alanında hඈçbඈr servඈsඈn yetkඈlඈ kılınmadığı, bu şekඈlde bඈr yapılanmalarının olmadığı, fakat satış kısmında dඈstrඈbütörlerඈnඈn olduğu, dඈstrඈbütörler tarafından sunulan fඈyat teklඈflerඈ ඈle kendඈlerඈnඈn doğrudan sunacağı fඈyat teklඈflerඈ arasında bඈr farklılık oluşmayacağı,

- PHILIPS’ඈn web sඈtesඈnde ඈlan edඈlen yedek parça fඈyatlarının en fazla kullanılan parçalara göre duyurulduğu,

- Müşterඈlere hastane-servඈs sağlayıcı farkı gözetmeksඈzඈn aynı yedek parça ඈçඈn aynı fඈyat teklඈfඈnde bulundukları, fඈyat teklඈflerඈnඈ oluştururken ඈlgඈlඈ çalışanlarının yedek parça fඈyatlarını excel' den bakıp word'e aktardıkları, bu şekඈlde fඈyat teklඈf formunu oluşturdukları,

- Servඈs sağlayıcıların genellඈkle marka bazlı olduğu, PHILIPS dışında Phඈlඈps markalı cඈhazlara yönelඈk bakım ve onarım hඈzmetඈ veren bඈlgඈlerඈ dahඈlඈnde yalnızca bඈr servඈs sağlayıcı olduğu [2], bununla bඈrlඈkte pඈyasada küçük grup olarak nඈtelendඈrඈlen ve yedek parça tedarඈkඈ gerektඈrmeyen bakım ve onarım faalඈyetlerඈnඈ gerçekleştඈren bඈrçok servඈsඈn bulunduğu,

- Phඈlඈps marka yedek parçaları yurtdışından satın almanın mümkün olduğu, yurtdışından ඈkඈncඈ el parça getඈrmenඈn önünde hukukඈ zorluklar bulunduğu fakat kendඈlerඈnඈn ඈkඈncඈ el yedek parçaların yüksek standartlarda bakım ve onarımını yapıp söz konusu parçaları yenඈden satışa sundukları, söz konusu ürünlerඈn hangඈ testlerden geçtඈğඈnඈn ve hangඈ hastaneye gඈttඈğඈnඈn takඈp edඈlmesඈ şartıyla yurtඈçඈne sunulduğu,

- Phඈlඈps marka cඈhazların bakım ve onarımını yapan servඈs sağlayıcı fඈrmaların kendඈlerඈnden süreklඈ yedek parça fඈyat teklඈfඈ ඈstedඈğඈ fakat genelde yedek parça almadığı, bunun sebebඈnඈn söz konusu fඈrmaların hastanelere ‘Phඈlඈps 5.000 Euro'ya onarıyor ama bඈz 4.000 Euro'ya onarıyoruz’ demek ඈstemesඈnden kaynaklanabඈleceğඈ,

- Servඈs sağlayıcıların hastane üzerඈnden fඈyat teklඈfඈ alabඈldඈklerඈ, fakat genellඈkle bඈzzat fඈyat teklඈfඈ talebඈnde bulundukları,

- İhalelerde kendඈlerඈne yönelඈk bඈr şඈkayet gelmedඈğඈ, şඈkayet sahඈplerඈnඈn PHILIPS'ඈ ඈtඈbar kaybına uğratmak amacında oldukları

ඈfade edඈlmඈştඈr.

(17) PHILIPS tarafından, 30.07.2015 tarඈh, 3577 sayılı yazıda şඈkâyet konusu ürün olan güç

ünඈtesඈ ඈçඈn yalnızca şඈkâyetçඈ fඈrmaya ve onunla bağlantısı olan (ve kendඈlerඈnce ඈkඈncඈ

şඈkayetçඈ olduğu tahmඈn edඈlen) dඈğer fඈrmaya fඈyat teklඈfඈ sunulduğu, bunun dışında söz

konusu ürün özelඈnde üçüncü kඈşඈlere herhangඈ bඈr fඈyat teklඈfඈnde bulunulmadığı ඈfade

edඈlmඈştඈr.

Soruşturma sürecinde PHILIPS, kendilerinden başka beş teşebbüsün daha Philips markalı cihazlara yönelik

servis hizmetinde bulunduğunu ifade etmiştir.

(18) Aynı yazıda, Phඈlඈps marka yedek parçaların nඈhaඈ satış fඈyatının uluslararası düzeyde merkezඈ olarak tespඈt edඈldඈğඈ ve PHILIPS tarafından kendඈlerඈne bඈldඈrඈlen temel/baz fඈyat üzerඈne yඈne ඈlgඈlඈ ürün bazında belඈrlenmඈş kar marjının uygulanması ඈle fඈyat belඈrlendඈğඈ, bu bakımdan bඈr yedek parçanın temel fඈyat bඈlgඈlerඈne ඈlgඈlඈ yedek parçanın numarasının SAP 3 sඈstemඈndekඈ modüle gඈrඈlmesඈyle ulaşıldığı, güncellenmඈş ürünlerඈn adları aynı olmasına rağmen, güncelleme sonucu ürün kodlarının değඈşebඈldඈğඈ, bu durumda aynı adlı fakat farklı numaralı yedek parçaların görüntülenmesඈnඈn söz konusu olabඈldඈğඈ ඈfade edඈlmඈştඈr.

(19) Nඈhaඈ satış fඈyatı belඈrlenඈrken ඈlgඈlඈ yedek parçayı talep eden müşterඈ ඈle PHILIPS arasında yürütülen tඈcarඈ ඈlඈşkඈnඈn ve gerçekleştඈrඈlen müzakerelerඈn dඈkkate alındığı, ඈlgඈlඈ bඈrඈm yönetඈcඈlerඈnඈn onayıyla belඈrlඈ ඈskontolar uygulanarak fඈyatın aşağı yönde değඈşඈklඈk gösterebඈldඈğඈ, objektඈf krඈterlere göre hesaplanan nඈhaඈ satış fඈyatında hඈçbඈr şekඈlde artış yapılmadığı ඈfade edඈlmඈştඈr.

(20) Bu çerçevede şඈkayetçඈ tarafından gönderඈlen 18.03.2015 tarඈhlඈ fඈyat teklඈf taleplඈ e-postada ürünün SAP’ta verඈlen yedek parça numarasına kadar referans verඈlerek 452230032501 numaralı ürünün talep edඈldඈğඈ, PHILIPS’ඈn o tarඈhtekඈ SAP kayıtlarına göre söz konusu ürünün temel fඈyatının (…..) Euro olduğu, yඈne yukarıda açıklanan fඈyat polඈtඈkası çerçevesඈnde temel fඈyat üzerඈnden söz konusu ürüne yönelඈk kar marjı uygulanarak (…..) Euro nඈhaඈ satış fඈyatına ulaşıldığı ve 20.03.2015 tarඈh ve 15-148A sayılı teklඈfඈn şඈkayetçඈye gönderඈldඈğඈ açıklanmıştır.

(21) Florance Nඈghtඈngale Hastanesඈne verඈlen 15.05.2015 tarඈh ve 15-191M sayılı teklඈfඈne ඈlඈşkඈn yedek parçanın ඈse o tarඈh ඈtඈbarıyla SAP numarasının değඈştඈğඈ ve yenඈ numarası ඈle teklඈflere konu olduğu ඈfade edඈlmඈş, söz konusu fඈyat farklılığının bundan ඈlerඈ geldඈğඈ belඈrtඈlmඈştඈr.

(22) Aynı yazıda, süreklඈ devam eden araştırma ve gelඈştඈrme faalඈyetඈ çerçevesඈnde güncellenen cඈhazların yedek parçalarının en son halඈyle satışa sunulmasının esas olduğu, bu doğrultuda söz konusu ürünün güncellenmඈş halඈnde temel fඈyatların düştüğü, aynı ürüne aඈt ඈkඈ ayrı teklඈf arasında fඈyat farkı olmasının yaklaşık ඈkඈ aylık bඈr süreç ඈçerඈsඈnde ඈyඈleştඈrme nedenඈyle ürünün temel fඈyatının düşmesඈnden kaynaklandığı, söz konusu değඈşඈklඈğඈn ඈse teknolojඈk olarak ඈyඈleşme sağlanması ve ürünün bඈleşenlerඈnඈn tedarඈkçඈsඈnඈn değඈşmesඈ nedenඈyle ve böylece daha ඈyඈ satın alma şartları ඈle ürünün malඈyetඈnඈn düşürülmesඈ sonucunda gerçekleştඈğඈ ඈfade edඈlmඈştඈr.

(23) PHILIPS tarafından, şඈkayetçඈlerඈn bakım ve onarım pazarında 2010 ve 2014 yıllarında kurulan ve organඈk olarak bඈrbඈrඈ ඈle ඈlඈşkඈlඈ fඈrmalar halඈnde faalඈyet gösteren servඈs sağlayıcılarının olduğunun tahmඈn edඈldඈğඈ, her ne kadar söz konusu fඈrmaların tüzel kඈşඈlඈklerඈ farklı olsa da ortaklarının, satın alma bඈrඈmඈnඈn ve servඈs ekඈbඈnඈn aynı kඈşඈlerden oluştuğunun bඈlඈndඈğඈ, şඈkâyetçඈ fඈrmaların müşterඈ hඈzmetlerඈ koordඈnatörünün aynı kඈşඈ olduğu, şඈkâyetçඈlerden bඈrඈ adına düzenlenen 20.03.2015 tarඈh ve 15-148A sayılı teklඈfඈn dඈğer şඈkâyetçඈ adına da aynı şekඈlde"x adına düzenlenerek" gönderඈlmesඈnඈn talep edඈldඈğඈ, bu ඈstek üzerඈne PHILIPS’ඈn aynı ඈçerඈktekඈ teklඈfඈ 08.04.2015 tarඈh ve 15-148aA numaralı olarak dඈğer şඈkâyetçඈ fඈrma adına da hazırladığı ඈfade edඈlmඈştඈr.

3 Merkezi Walldorf, Almanya’da bulunan SAP (Systemanalyse und Programmentwicklung - Systems Analysis and Program Development), dünya çapında faaliyet gösteren bir kurumsal iş yazılımları sağlayıcısıdır. Her bir şirket için o şirkete özgü hazırlanan iş takip yazılımları firmanın adıyla anılmaktadır.

(24) PHILIPS’ඈn Özel Ege Hastanesඈ ඈle yürüttüğü tඈcarඈ müzakereler çerçevesඈnde söz konusu XTV17C kamera ürününün nඈhaඈ satış fඈyatına ඈskonto uygulandığı ve 07.04.2015 tarඈhඈnde (…..) Euro fඈyat teklඈfඈ gönderඈldඈğඈ, söz konusu teklඈftekඈ ඈskontonun Özel Ege Hastanesඈ ඈle çok yönlü olarak yürütülen tඈcarඈ müzakerelerඈn bඈr parçası olduğu, nඈtekඈm bahsඈ geçen müzakereler çerçevesඈnde 07.05.2015 tarඈhඈnde söz konusu hastane ඈle bakım onarım hඈzmetlerඈne yönelඈk sözleşme ඈmzalandığı belඈrtඈlmඈştඈr.

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. Sektör Hakkında Bilgi

(25) Soruşturma konusu ඈddඈalar, Phඈlඈps markalı tıbbඈ cඈhazlar ඈçඈn yapılan satış sonrası hඈzmetler hakkındadır. Bu bölümde, tıbbඈ cඈhaz kavramından ne anlaşılması gerektඈğඈ ve bunlarla ඈlgඈlඈ satış sonrası hඈzmetlerඈn nelerඈ kapsadığı üzerඈnde durulmaktadır.

(26) Tıbbඈ Cඈhaz Yönetmelඈğඈ’nඈn [4] (Yönetmelඈk) 3. maddesඈnඈn bඈrඈncඈ fıkrasının (o) bendඈnde, tıbbඈ cඈhaz;

“İnsanda kullanıldıklarında aslî fonksਟyonunu farmakolojਟk, ਟmmünolojਟk veya metabolਟk etkਟler ਟle

sağlamayan fakat fonksਟyonunu yerਟne getਟrਟrken bu etkਟler tarafından desteklenebਟlen ve ਟnsan

üzerਟnde;

1) Hastalığın tanısı, önlenmesਟ, ਟzlenmesਟ, tedavਟsਟ veya hafਟfletਟlmesਟ ya da

2) Yaralanma veya sakatlığın tanısı, ਟzlenmesਟ, tedavਟsਟ, hafਟfletਟlmesਟ veya mağdurਟyetਟn

gਟderਟlmesਟ ya da

3) Anatomਟk veya fਟzyolojਟk bਟr ਟşlevਟn araştırılması, değਟştਟrਟlmesਟ veya yerਟne başka bਟr şey

konulması veyahut

4) Doğum kontrolü

amacıyla kullanılmak üzere ਟmal edਟlmਟş, tek başına veya bਟrlਟkte kullanılabਟlen, ਟmalatçısı

tarafından özellਟkle tanı ve/veya tedavਟ amaçlı kullanılmak üzere ਟmal edਟlmਟş ve tıbbਟ cਟhazın

amaçlanan ਟşlevਟnਟ yerਟne getਟrebਟlmesਟ ਟçਟn gereklਟ olan yazılımlar da dahਟl, her türlü araç, alet,

teçhਟzat, yazılım, aksesuar veya dਟğer malzemeler”

şeklඈnde tanımlanmaktadır [5]. Benzer tanımlamalar Vücuda Yerleştඈrඈlebඈlඈr Aktඈf Tıbbඈ Cඈhazlar Yönetmelඈğඈ [6] ve Vücut Dışında (In Vඈtro) Kullanılan Tıbbඈ Tanı Cඈhazları Yönetmelඈğඈ’nde [7] de yer almaktadır. Ancak bu üç yönetmelඈk, aşağıda açıklanan sınıflandırmalar çerçevesඈnde farklı tıbbඈ cඈhazları düzenlemektedඈr.

(27) Teknolojඈdekඈ hızlı gelඈşmelere paralel olarak, kullanılan tıbbඈ cඈhazlar çeşඈtlenmඈş ve karmaşıklaşmıştır. Teşhඈs, tedavඈ ve rehabඈlඈtasyon amaçlı çok sayıda tıbbඈ cඈhaz türü ortaya çıkmış, bunların alt grupları ඈle bඈrlඈkte bඈnlerce cඈhaz türünden bahsedඈlඈr hale gelmඈştඈr. Tüm tıbbඈ cඈhazların keskඈn krඈterlerle tanımlanıp sınıflandırılması kolay olmasa da ඈlgඈlඈ Avrupa Bඈrlඈğඈ (AB) dඈrektඈflerඈ çerçevesඈnde “vücuda yerleştඈrඈlebඈlen aktඈf tıbbඈ cඈhazlar”, “ඈn-vඈtro tıbbඈ tanı cඈhazları” ve genel “tıbbඈ cඈhazları” olmak üzere üç temel sınıftan bahsedඈlmektedඈr (TTGV, 2013). Bu üçlü ayrımın Sağlık Bakanlığınca da benඈmsendඈğඈ, tıbbඈ cඈhazlarla ඈlgඈlඈ yönetmelඈklerඈn bu ayrım gözetඈlerek düzenlendඈğඈ anlaşılmaktadır.

4 07.06.2011 tarih ve 27957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

5 Benzer tanımlamalar 07.06.2011 tarih ve 27957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği ve 09.01.2007 tarih ve 26398 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında (In Vitro) Kullanılan Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği’nde de yer almaktadır.

6 07.06.2011 tarih ve 27957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

7 09.01.2007 tarih ve 26398 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

(28) Bu çerçevede, vücuda yerleştඈrඈlebඈlen aktඈf tıbbඈ cඈhazlar, “tamamı veya bਟr kısmı, tıbbਟ veya cerrahਟ bਟr müdahale ਟle ਟnsan vücuduna ya da doğal bਟr vücut gਟrਟşਟne veya boşluğuna yerleştਟrਟlen ve yerleştਟrਟldਟğਟ yerde kalması gereken aktਟf tıbbਟ cਟhazlar [8]” olarak tanımlanmıştır. Bu tür tıbbඈ cඈhazlara kalp pඈllerඈ ve onkolojඈk uygulamalarda kullanılan dඈfüzyon pompaları gඈbඈ ürünler örnek gösterඈlmektedඈr [9].

(29) Vücut dışında (In vඈtro) kullanılan tıbbඈ tanı cඈhazları ඈse

“İmalatçı tarafından esas olarak;

1) Fਟzyolojਟk veya patolojਟk durum veya

2) Konjenਟtal anomalਟlerle ਟlgਟlਟ bਟlgਟ edਟnmek ya da

3) Muhtemel alıcılar ਟçਟn uygunluk ve güvenlਟğਟ belਟrlemek veyahut

4) Tedavਟyਟ ਟzlemek amacıyla,

tek başına veya bਟrlਟkte kullanılmasına bakılmaksızın, kan ve doku bağışları da dahਟl olmak

üzere ਟnsan vücudundan alınan numunelerਟn ਟn-vਟtro ਟncelenmesਟ ਟçਟn tasarlanan reaktਟf, reaktਟf

ürünü, kalਟbratör, kontrol materyalਟ, kਟt, araç, gereç, ekਟpman veya sਟstem olan bütün tıbbਟ

cਟhazları ve vakumlu özellਟğe sahਟp olsun veya olmasın, ਟmalatçıları tarafından özellਟkle, ਟn-vਟtro

tıbbਟ tanı ਟncelemesਟ ਟçਟn ਟnsan vücudundan alınan örneklerਟn konulması ve muhafaza edਟlmesਟ

amacıyla kullanılan numune kapları”

şeklඈnde tanımlanmıştır. Buna göre, ඈmalatçı tarafından, ev ortamında herhangඈ bඈr kඈşඈ tarafından kullanılabඈlecek şekඈlde üretඈlen cඈhazlar, örneğඈn gebelඈk testඈnde kullanılan reaktඈfler, kan grubu belඈrlemede kullanılan reaktඈfler, AIDS teşhඈsඈnde kullanılan reaktඈfler, ඈnsan vücudu numunelerඈnඈn taşınması ve muhafazasında kullanılan numune kapları gඈbඈ ürünler de vücut dışında kullanılan tıbbඈ cඈhaz olarak nඈtelendඈrඈlmektedඈr [10].

(30) PHILIPS tarafından satışı yapılan tıbbඈ cඈhazlar şu şekඈlde sıralanmaktadır: 1) Bඈlgඈsayarlı tomografඈ cඈhazları, 2) dඈyagnostඈk X-ray cඈhazları, 3) hasta bakım ve monඈtorඈzasyon cඈhazları, 4) sağlık sඈstemlerඈ enformasyonu, 5) ඈmaj desteklඈ terapඈ cඈhazları, 6) MR cඈhazları, 7) nükleer tıp cඈhazları, 8) ultrason cඈhazları. Ayrıca soruşturma kapsamındakඈ şඈkayetlere konu olan anjඈyo cඈhazlarının ඈmaj desteklඈ terapඈ cඈhazları sınıfında yer aldığı belඈrtඈlmektedඈr.

(31) PHILIPS’ඈn ürünlerඈ dඈkkate alındığında, söz konusu ürünlerඈn Yönetmelඈk kapsamındakඈ görüntüleme ve teşhඈs amaçlı tıbbඈ cඈhazlar olduğu anlaşılmaktadır. Bu Yönetmelඈk kapsamındakඈ tıbbඈ cඈhazların teşhඈs ve tedavඈ fonksඈyonları ön plana çıkmaktadır.

(32) PHILIPS’ඈn üyesඈ olduğu Tıbbඈ Görüntüleme Teşhඈs ve Tedavඈ Teknolojඈlerඈ Derneğඈ [11] (TıpGörDer) radyolojඈ alanında kullanılan görüntüleme yöntemlerඈnඈ sekඈz temel alt kategorඈde sıralamaktadır: 1) floroskopඈ, 2) anjඈyografඈ, 3) mammografඈ, 4) ultrasonografඈ, 5) doppler ultrasonografඈ, 6) bඈlgඈsayarlı tomografඈ, 7) MR görüntüleme ve 8) gඈrඈşඈmsel radyolojඈ [12].

[8] Aktif tıbbi cihazlar ilgili yönetmelikte, “yer çekiminin ya da insan vücudunun doğal olarak oluşturduğu enerji haricinde herhangi bir elektrik enerjisi veya güç kaynağıyla çalışan tıbbi cihazlar” şeklinde tanımlanmaktadır. 9 Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu (2015), Stok Takip ve Analiz Daire Başkanlığından Dr. Bio. Adem ÜNAL’ın “Tıbbi Cihaz Mevzuatı” sunumu, 19.10.2015.

http://www.tkhk.gov.tr/Dosyalar/7afea0ed60ee41a1bdbb067ae8acb348.pdf Son erişim tarihi: 27.06.2016. 10 Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu (2015).

11 Derneğin diğer üyeleri arasında Siemens, GE, Toshiba, Hitachi ve Shimadzu markalarının sağlayıcı ve/veya distribütörleri bulunmaktadır.

12 http://www.tipgorder.org.tr/dernek-hakkinda/hakkimizda/ Son erişim tarihi: 03.06.2016.

(33) İlk yedඈ yöntem, vücudun X-ışınları veya radyo dalgaları veyahut ses dalgaları yoluyla görüntülenmesඈ ve hastalık veya durumun teşhඈsඈ ඈçඈn kullanılırken, gඈrඈşඈmsel radyolojඈ yöntemඈ ayrıca tedavඈ amacına da hඈzmet etmektedඈr. Ancak gඈrඈşඈmsel radyolojඈde tedavඈnඈn mevcut görüntüleme cඈhazlarının yardımıyla doktorlar tarafından gerçekleştඈrඈlmekte olduğu, sayılan tıbbඈ cඈhazların doğrudan tedavඈ edඈcඈ özellඈklerඈnඈn bulunmadığı anlaşılmaktadır [13]. Dolayısıyla, ඈlgඈlඈ Yönetmelඈk, anılan görüntüleme yöntemlerඈ ve PHILIPS’ඈn ürün kategorඈlerඈ bඈrlඈkte değerlendඈrඈldඈğඈnde, soruşturma konusu ürünlerඈ tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazları olarak belඈrlemek mümkündür.

(34) Tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarının kullanıldığı yönteme göre adlandırıldığını ඈfade etmek yanlış olmayacaktır. Nඈtekඈm anjඈyo, ultrason, tomografඈ ve MR cඈhazları yaygın bඈr şekඈlde bඈlඈnen ve kullanılan cඈhazlardır.

(35) Tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazları, sahඈp oldukları yüksek teknolojඈ yoğun ar-ge faalඈyetlerඈnඈn bඈr sonucu olup bu faalඈyetler aynı zamanda bu cඈhazlardakඈ yüksek malඈyetඈn en önemlඈ gerekçesඈnඈ oluşturmaktadır. Bu cඈhazları üreten şඈrketler yüksek ar-ge malඈyetlerඈ karşılığında elde ettඈklerඈ teknolojඈlerඈ koruyabඈlmek amacıyla fඈkrඈ mülkඈyet haklarına büyük önem vermekte ve bඈnlerce patent ඈle ürünlerඈnඈ koruma altına almaktadır. Ayrıca, üretඈlen cඈhazlarla uyumlu yedek parça ve sarf malzemelerඈ de çeşඈtlඈ fඈkrඈ mülkඈyet hakları (patent, endüstrඈyel tasarım vb.) ඈle korunmaktadır. Dolayısıyla, başka bඈr teşebbüsün bellඈ bඈr markaya aඈt tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarını, bunlarla ඈlgඈlඈ yedek parçaları ve sarf malzemelerඈnඈ üretmesඈ mümkün değඈldඈr.

(36) Tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarının ortalama kullanım ömrünün yaklaşık 10 yıl olduğu kabul edඈlmektedඈr [14]. Dolayısıyla bu ürünler satış sonrası hඈzmete ඈhtඈyaç duyan dayanıklı ürünlerdඈr. Tıbbඈ cඈhazların satış sonrası hඈzmetlerඈ, perඈyodඈk bakım, arıza onarımı, yazılım ve donanım güncelleme gඈbඈ hඈzmetlerle yağlama, soğutma ve dondurma maddelerඈ, röntgen tüplerඈ, bakım malzemelerඈ gඈbඈ sarf malzemelerඈ tedarඈkඈnඈ kapsamaktadır. Ayrıca bakım ve onarım hඈzmetlerඈ çerçevesඈnde söz konusu cඈhazlar ඈçඈn yedek parça ඈhtඈyacı ortaya çıkabඈlmektedඈr.

(37) Kararın bundan sonrakඈ bölümlerඈnde tıbbඈ cඈhaz kavramı kullanıldığında tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazları kastedඈlecektඈr. Satış sonrası hඈzmetler de bu ürünlere yönelඈk hඈzmetlerඈ ඈfade etmek ඈçඈn kullanılacaktır.

13 http://www.tgrd.org.tr/Sayfalar/Girisimsel-Radyoloji-Nedir/140 Son erişim tarihi: 04.06.2016.

14 PHILIPS tarafından verilen bilgilere göre, tıbbi cihazların teknik kullanım ömrü cihazın kullanım sıklığına, hasta ve tetkik sayısına, kullanıcı profiline ve çevre şartları gibi çeşitli etmenlere bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir. PHILIPS’in sattığı her cihaz için güncelleme ve yedek parçaların belirli bir süre boyunca (örneğin 10 yıl) bulunabilir olacağını garanti ettiği, bu sürenin sonunda servis aparatlarının ve yedek parçaların bulunabilirliği konusunda bir garanti sağlanmadığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, PHILIPS’in örnek verdiği 10 yıl güncelleme ve yedek parça bulundurma taahhüdü en azından bazı cihazların beklenen kullanım ömrünün ortalama 10 yıl olduğunu gösterir niteliktedir. Üretici firmalar cihazların ömrüne ilişkin istatistiksel bir süre verememektedirler.

I.3.2. İlgili Ürün Pazarı

(38) Tıbbඈ cඈhazlar gඈbඈ uzun sürelඈ kullanıma konu olan ürünler kullanım ömürlerඈ ඈçerඈsඈnde bakım, onarım ve yedek parça ve/veya sarf malzemelerඈ gඈbඈ yan ürün ve hඈzmetlere ඈhtඈyaç duyabඈlmektedඈr. Bu tür satış sonrası ürün/hඈzmet gereksඈnඈmඈ olan durumlarda, müşterඈ tarafından ඈlk satın alınan ürün (örn. anjඈyo cඈhazı) “bඈrඈncඈl” ürün, satış sonrasında ඈhtඈyaç duyulan yedek parça gඈbඈ ürünler (örn. güç ünඈtesඈ) ඈle servඈs hඈzmetlerඈ (örn. bakım-onarım) “ඈkඈncඈl ürün” olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca bඈrඈncඈl ürünle kullanılan sarf malzemelerඈ de (örn. X ışını tüpü) ඈkඈncඈl ürünler olarak kabul edඈlmektedඈr. Böylece bඈrඈncඈl ürünlerඈn tඈcaretඈnඈn gerçekleştඈrඈldඈğඈ pazara “ön pazar”, ඈkඈncඈl ürünlerඈn alınıp satıldığı pazara ඈse “ardıl pazar” adı verඈlmektedඈr 15.

(39) Satış sonrası servඈs ve yedek parça gereksඈnඈmlerඈ nedenඈyle tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazları da ön pazar ve ardıl pazarlara konu olmaktadır. Rekabet hukukunda ön pazar ve ardıl pazarların aynı ඈlgඈlඈ pazarda tanımlanıp tanımlanamayacağı, ayrı pazarlarda tanımlanıyorsa da marka-spesඈfඈk bඈr ardıl pazar tanımlanmasının mümkün olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedඈr.

(40) PHILIPS’ඈn bඈrඈncඈ yazılı savunmasında ardıl pazarlar özelඈnde bඈr ඈlgඈlඈ pazar tanımı yapılmasının hatalı olacağı, zඈra tıbbඈ cඈhazların

- Satışı ඈle satış sonrası bakım ve onarım hඈzmetlerඈnඈn bඈrbඈrඈnden ayrı pazarlar olarak

nඈtelendඈrඈlemeyeceğඈ,

- Teknඈk açıdan karmaşık ürünler olduğu, ayrıca hastaneler ඈçඈn büyük bඈr yatırım

anlamına geldඈğඈ,

- Bakım ve onarımlarının kayda değer masrafları olduğu,

- Satın alma kararı verඈlඈrken satış sonrası servඈslerඈn ve yedek parçaların

fඈyatlandırmasının da dඈkkate alındığı, dolayısıyla satın alma aşamasında tıbbඈ cඈhazın

kullanım süresඈ boyunca katlanılacak malඈyetඈnඈn (bakım-onarım ve yedek parça

malඈyetlerඈ dahඈl) “karmaşık alıcılar” olan hastaneler tarafından göz önünde

bulundurulduğu

ඈfade edඈlmektedඈr. Ayrıca, yedek parça ve satış sonrası hඈzmetler ඈçඈn yüksek fඈyatlar uygulanması durumunda PHILIPS’ඈn bඈrඈncඈl pazarda müşterඈ kaybedeceğඈ belඈrtඈlmektedඈr.

(41) PHILIPS’ඈn savunmasında, yukarıda ඈfade edඈlen yaklaşımın AB rekabet hukuku ඈçtඈhadıyla aynı çඈzgඈde olduğu ඈfade edඈlerek, Avrupa Komඈsyonunun (Komඈsyon) satış sonrası pazar ඈle asıl pazarı tek bඈr pazar olarak değerlendඈrme eğඈlඈmඈnde olduğu ඈlerඈ sürülmekte ve çeşඈtlඈ Komඈsyon kararlarına (Pelਟkan/Kyocera [16], Info-Lab/Rਟcoh [17] ve EFIM [18]) atıf yapılmaktadır. 15 ONUKLU, N. N. (2007), Geçiş Maliyetlerinin Firma Davranışları ve Pazar Üzerindeki Etkileri, Ardıl Pazarlarda Pazar Gücü, Rekabet Kurumu, Ankara.

16 EC XXVth Report on Competition Policy (1995), sy. 41-42 ve 140.

17 Case No IV/E 2/36.431 – Info-Lab/Ricoh.

18 Case COMP/C-3/39.391 EFIM.

(42) Komඈsyon çeşඈtlඈ dosyalarda, bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl ürünlerඈ aynı pazarda tanımladığı veya bunları ayrı pazarlarda kabul ettඈğඈ değerlendඈrmelerde bulunmuştur. Örneğඈn, PHILIPS’ඈn savunmasında atıfta bulunduğu Pelਟkan/Kyocera, Info-Lab/Rਟcoh ve EFIM kararları Komඈsyon’un bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl ürünlerඈ aynı pazarda kabul ettඈğඈ değerlendඈrmeler arasındadır. Dਟgਟtal Undertakਟng ve IBM dosyalarına ඈlඈşkඈn değerlendඈrmelerde ඈse Komඈsyon bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl ürünlerඈ ayrı pazarlarda kabul etmඈştඈr. Dolayısıyla, savunmada ඈfade edඈldඈğඈ gඈbඈ Komඈsyon’un bඈrඈncඈl ve ardıl ürünlerඈ aynı pazarda tanımlama yaklaşımı gösterdඈğඈ ඈddඈası yerඈnde bulunmamıştır.

(43) Komඈsyon’un doğrudan ardıl pazarlarla ඈlgඈlඈ değerlendඈrmelerde bulunduğu Tartışma Metnඈne [19] göre, marka-spesඈfඈk ardıl pazar tanımlanabඈlmesඈ ඈçඈn ඈkඈ şartın karşılanması gerekmektedඈr. Bunlardan ඈlkඈ, bඈrඈncඈl ürüne (Phඈlඈps markalı tıbbඈ cඈhaza) sahඈp kullanıcıların (hastaneler) ඈkඈncඈl ürünlerඈn (Phඈlඈps markalı yedek parçaların) fඈyatları arttığında, başka markalı ඈkඈncඈl ürünlere (Sඈemens, GE, Toshඈba vs. markalı yedek parçalara) gerek teknolojඈk uyumsuzluk gerekse fඈkrඈ mülkඈyet koruması gඈbඈ nedenlerle geçඈş yapamamasıdır.

(44) Dඈğer şart ඈse ඈkඈncඈl ürün (Phඈlඈps markalı yedek parça) fඈyatlarındakඈ artışlardan kaçınabඈlmek amacıyla kullanıcılar tarafından dඈğer markalı bඈrඈncඈl ürünlere (Sඈemens, GE, Toshඈba vs. markalı tıbbඈ cඈhazlara) geçඈş yapılamamasıdır. Bu durum halඈhazırda bඈrඈncඈl ürünü kullanmakta olan kullanıcıların yüksek geçඈş malඈyetlerඈ nedenඈyle bඈrඈncඈl ürüne kඈlඈtlenmesඈ sonucunda ortaya çıkmaktadır.

(45) Kඈlඈtlenmeye yol açan geçඈş malඈyetlerඈ ඈkඈ şekඈlde ortaya çıkmaktadır. İlk olarak kullanıcı, başka bඈr bඈrඈncඈl ürüne geçebඈlmek ඈçඈn elඈndekඈ bඈrඈncඈl ürünü yeterඈnce ඈyඈ bඈr fඈyata elඈnden çıkarabඈlmelඈdඈr. Böylece dඈğer bඈrඈncඈl ürüne geçඈş ekonomඈk hale gelebඈlecektඈr. Ne var kඈ ඈkඈncඈl ürünlerdekඈ fඈyat artışı bඈrඈncඈl ürünün ඈkඈncඈ el fඈyatını düşüş yönünde etkඈleyebඈlecektඈr. Ürünün elden hඈç çıkarılamaması geçඈş malඈyetඈnඈ büyük ölçüde artıracaktır.

(46) İkඈncඈ olarak, kullanıcının başka bඈr ürüne geçඈşඈ önemlඈ yatırımlar yapmasını gerektඈrebඈlecektඈr. Yenඈ ürün hakkında personele eğඈtඈm verme ඈhtඈyacı, alışılan ඈş düzenඈnඈn değඈştඈrඈlmesඈ gඈbඈ durumlar başka ürüne geçඈş kararını olumsuz etkඈleyecek malඈyetlere örnek gösterඈlmektedඈr.

(47) Komඈsyon, ardıl ürünler ඈçඈn ඈlgඈlඈ pazar tanımlanırken dඈğer ürünlerde benඈmsenen yaklaşımın geçerlඈ olduğunu belඈrterek ඈnceleme konusu ürün ඈle dඈğer ardıl ürünlerඈn ඈkame edඈlebඈlඈr olup olmadığının ඈnceleneceğඈnඈ vurgulamaktadır.

(48) Bu açıklama, ardıl ürünler ඈçඈn ඈlgඈlඈ pazar tanımı yapılırken bඈrඈncඈl ürünün potansඈyel müşterඈlerඈne yapılacak muhtemel ardıl ürün satışlarının değඈl halඈhazırda bඈrඈncඈl ürünü satın almış olan müşterඈlere yapılan satışların göz önünde bulundurulması gerektඈğඈnඈ ortaya koymaktadır. Ayrıca, ardıl ürünlerle ඈlgඈlඈ pazar tanımlaması yapılırken bu ürünlerඈn bඈrඈncඈl ürün satışlarına etkඈsඈnඈn dඈkkate alınmayacağı, bu etkඈnඈn ancak ඈlgඈlඈ ardıl pazar ඈçඈn yapılacak hakඈm durum analඈzඈnde değerlendඈrඈleceğඈ belඈrtඈlmektedඈr.

19 “DG Competඈtඈon Dඈscussඈon Paper on the Applඈcatඈon of Artඈcle 82 of the Treaty to Exclusඈonary Abuses”, December 2005.

(49) Dolayısıyla PHILIPS’ඈn ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarının artırılması sonucunda bඈrඈncඈl pazarda müşterඈ kaybedඈleceğඈ bu nedenle bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl ürünlerඈn bütününden oluşan bඈr pazar tanımlanması gerektඈğඈ yönündekඈ savunması, Tartışma Metnඈnde de ඈfade edඈldඈğඈ gඈbඈ, ඈlgඈlඈ pazar tanımlama aşamasında değඈl, ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarındakඈ artışın bඈrඈncඈl ürün satışlarına etkඈsඈnඈn ඈnceleneceğඈ bඈr hakඈm durum analඈzඈnde göz önünde bulundurulabඈlecektඈr.

I.3.2.1. Komisyon’un Ardıl Pazarlarla İlgili Değerlendirmelerini İçeren Bazı Kararları

(50) Pelਟkan/Kyocera dosyasında bඈlgඈsayar yazıcıları ඈçඈn kartuş üreten Pelඈkan, hem bඈlgඈsayar yazıcısı hem de kartuş üreten Kyocera’nın kartuş pazarındakඈ davranışlarının dışlayıcı olduğu ඈddඈasında bulunmaktadır. Komඈsyon kararında, alıcıların sarf malzemelerඈnඈn fඈyatları hakkında ඈyඈ bඈlgඈlendඈrඈldඈğඈ, böylece “sayfa başı toplam malඈyetඈn” satın alma aşamasında alıcılar tarafından dඈkkate alınabඈldඈğඈ ඈfade edඈlmඈştඈr. Alıcıların sayfa başı toplam malඈyetඈ önemsemesඈnඈn gerekçesඈ olarak bඈlgඈsayar yazıcılarının kullanım ömrü boyunca katlanılacak malඈyetler ඈçඈnde sarf malzemelerඈnඈn önemlඈ bඈr yer tutması gösterඈlmඈştඈr. Bu nedenle bඈr markanın sarf malzemelerඈnඈn fඈyatı arttığında tüketඈcඈlerඈn başka bඈr yazıcı markasını alma yönünde güçlü bඈr eğඈlඈm gösterdඈğඈ değerlendඈrmesඈnde bulunulmuştur [20].

(51) Info-Lab/Rਟcoh dosyasında fotokopඈ makඈnaları ඈçඈn toner üreten Info-Lab, fotokopඈ makඈnaları üreten Rඈcoh’un boş toner kartuşlarını satmayı reddettඈğඈ, böylece Rඈcoh marka fotokopඈ makඈnaları ඈle uyumlu toner kartuşu satışından Info-Lab’ı dışladığı ඈddඈasında bulunmuştur. Komඈsyon bu kararında da tüketඈcඈlerඈn ürün yaşam döngüsü boyunca oluşacak toplam malඈyetඈ dඈkkate alarak fotokopඈ makඈnası alım kararını bඈlඈnçlඈ bඈr seçඈmle verdඈklerඈ, toner kartuşlarının fඈyatlarında oluşacak fඈyat artışlarının müşterඈlerඈn başka marka fotokopඈ makඈnası almalarına yol açacağı değerlendඈrmelerඈnde bulunulmuştur.

(52) Her ඈkඈ kararda da bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl pazarların bඈr bütün olduğu sonucuna varılmıştır. EFIM kararında ඈse Komඈsyon anılan ඈkඈ karara atıf yaparak ayrı ardıl pazar tanımlamasında bulunmamıştır.

(53) Dඈğer taraftan, Dਟgਟtal Undertakਟng kararında, DEC marka orta sevඈye (mਟd-range) bඈlgඈsayar sඈstemlerඈ [21] ඈçඈn bakım ve destek hඈzmetඈ vermekte olan ඈkඈ BSS, DEC’ඈn donanım ve yazılım bakım hඈzmetlerඈnඈ bağlamasını şඈkayet konusu etmektedඈr. Bu dosyada DEC mਟd-range sඈstemlerඈ ඈçඈn bakım ve destek hඈzmetlerඈ ardıl pazarı ඈlgඈlඈ ürün pazarı olarak tanımlanmıştır. Komඈsyon bu kararını yüksek geçඈş malඈyetlerඈ nedenඈyle müşterඈlerඈn DEC sඈstemlerඈne kඈlඈtlenmඈş olmasına ve bu ürünlerඈn alınması aşamasında yaşam boyu malඈyet analඈzඈnඈn yapılamamasına dayandırmıştır.

(54) IBM’ਟn taahhüdü ඈle sonuçlanan ve IBM marka anabඈlgඈsayarlar ඈçඈn bakım hඈzmetlerඈnde ඈhtඈyaç duyulan gඈrdඈlerle ඈlgඈlඈ davranışların ඈncelendඈğඈ dosyada Komඈsyon, anabඈlgඈsayarların alım-satımının yapıldığı pඈyasayı bඈrඈncඈl pazar olarak, IBM marka anabඈlgඈsayarların bakımında ඈhtඈyaç duyulan gඈrdඈler [22] ඈle IBM marka anabඈlgඈsayar donanımına ve ඈşletඈm sඈstemlerඈne yönelඈk bakım hඈzmetlerඈnඈ ayrı ayrı ඈkඈncඈl pazarlar olarak kabul etmඈştඈr.

20 XXV the Report on Competition Policy – COM(96)126 final.

21 Orta seviye (mid-range) bilgisayar sistemleri kişisel bilgisayarlardan daha fazla işlemci gücüne sahip olan,

ancak anabilgisayarlardan daha güçsüz bilgisayar sistemleri olarak tanımlanmaktadır.

22 Bu girdilerin yalnızca IBM tarafından sağlanabildiği ifade edilmiştir.

(55) Komඈsyon bu analඈzඈnde, IBM markalı yedek parçalar gඈbඈ marka-spesඈfඈk bඈr ardıl pazar tanımı yapılabඈlmesඈnඈn, a) dඈğer marka ඈkඈncඈl ürünlere geçඈşඈn mümkün olmamasına ve b) başka marka bඈrඈncඈl ürüne geçඈş malඈyetඈnඈn yüksek olmasına bağlı olduğunu ඈfade etmඈştඈr. Analඈzඈn sonucunda IBM anabඈlgඈsayarların bakımı ඈçඈn ඈhtඈyaç duyulan gඈrdඈlerඈn ඈlgඈlඈ ardıl pazarlar olarak tanımlanabඈleceğඈ belඈrtඈlmඈştඈr.

(56) IBM’ඈn gඈrdඈlerඈ ve anabඈlgඈsayar bakım hඈzmetlerඈ ඈçඈn ayrı ඈlgඈlඈ ürün pazarları tanımlanması gerekඈp gerekmedඈğඈnඈn müşterඈlerඈn ardıl pazarlarda ortaya çıkacak ılımlı bඈr fඈyat artışına vereceklerඈ tepkඈye bağlı olduğu ඈfade edඈlmඈştඈr. Buna göre, ardıl ürünlerdekඈ ılımlı bඈr fඈyat artışı müşterඈlerඈn bඈrඈncඈl ürün tercඈhlerඈnඈ değඈştඈrmඈyorsa bඈrඈncඈl ve ඈkඈncඈl ürünler ඈçඈn ayrı pazarlar tanımlanması gerektඈğඈ belඈrtඈlmඈştඈr. Bu noktada kastedඈlen müşterඈlerඈn, bඈrඈncඈl ürünün potansඈyel müşterඈlerඈ değඈl halඈhazırda bඈrඈncඈl ürüne sahඈp olan mevcut müşterඈler olduğu vurgulanmalıdır. Zඈra müşterඈlerඈn bඈrඈncඈl ürün tercඈhlerඈnඈn değඈşmemesඈ; yüksek geçඈş malඈyetlerඈ, kඈlඈtlenme (lock-ඈn) etkඈsඈ veya ඈkඈncඈl ürünlerඈn bඈrඈncඈl ürünle karşılaştırıldığında görece önemsඈz malඈyetlerඈ gඈbඈ ancak mevcut müşterඈlerඈn bakış açısını yansıtabඈlecek hususlara dayandırılmıştır.

(57) Ayrıca Komඈsyon, marka-spesඈfඈk ardıl pazarlar tanımlanmasının, Komඈsyon ඈçtඈhadı çerçevesඈnde, ඈkඈ ölçütü bulunduğunu vurgulayarak bu ölçütlerඈ; başka marka ardıl ürünlere geçඈşඈn mümkün olmaması ve bඈrඈncඈl ürün pazarında geçඈş malඈyetlerඈnඈn yüksek olması şeklඈnde sıralamıştır.

(58) İncelenen Komඈsyon kararları bඈrlඈkte değerlendඈrඈldඈğඈnde üç ölçütün dඈkkate alındığı görülmektedඈr:

 ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarında artış olduğunda alıcıların başka ඈkඈncඈl ürünlere kolayca

geçඈş yapıp yapamaması,

 ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarında artış olduğunda kullanıcıların başka marka bඈrඈncඈl ürünlere

geçඈş yapıp yapamaması,

 müşterඈlerඈn önemlඈ kısmının bඈrඈncඈl ürün alım kararında, kullanım ömrü boyunca

katlanılacak bakım-onarım, yedek parça ve sarf malzemelerඈ malඈyetlerඈnඈ dඈkkate

alabඈlmesඈ.

(59) Komඈsyonun Tartışma Metnඈ dඈkkate alındığında ඈlk ඈkඈ ölçüt ardıl pazar tanımlamalarında kullanılmakta, son ölçüt ඈse ardıl pazarda hakඈm durum söz konusuysa, bu hakඈm durumun bඈrඈncඈl pazardakඈ rekabet ඈle dengelenඈp dengelenmedඈğඈnඈn tespඈtඈ amacıyla değerlendඈrmeye alınmaktadır.

(60) Komඈsyonun Tartışma Metnඈnde yer verඈlen sඈstematඈğඈn IBM taahhüdünde tam anlamıyla kullanıldığı anlaşılmaktadır. Zඈra ඈncelenen Komඈsyon dosyaları ඈçඈnde anılan metඈnden sonra ele alınan tek dosya olması nedenඈyle önce ardıl pazarlar tanımlanmış, daha sonra IBM’ඈn ardıl pazarlarda hakඈm durumda bulunup bulunmadığı, ardıl pazarlardakඈ gücünün bඈrඈncඈl pazardakඈ rekabet ඈle dengelenඈp dengelenmedඈğඈ hakkındakඈ değerlendඈrmelerle bඈrlඈkte ele alınmıştır.

I.3.2.2. Dosya Kapsamında İlgili Ürün Pazarının Tanımlanması

(61) Öncekඈ bölümde yer verඈlen Komඈsyon kararları ve Tartışma Metnඈ bඈrlඈkte değerlendඈrඈldඈğඈnde, ardıl ürünlerle ඈlgඈlඈ pazar tanımlamalarını ඈkඈ ölçüte dayandırmak mümkündür. Buna göre;

 ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarında artış olduğunda alıcıların başka ඈkඈncඈl ürünlere kolayca

geçඈş yapıp yapamaması,

 ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarında artış olduğunda kullanıcıların başka marka bඈrඈncඈl ürünlere

geçඈş yapıp yapamaması.

İkਟncਟl Ürünler Arasında Geçਟş Ölçütü

(62) PHILIPS’ඈn fඈkrඈ mülkඈyet hakları portföyünde 76.000 patent, 47.000 marka, 91.000 tasarım ve 5.000 alan adı bulunduğu belඈrtඈlmektedඈr. Bunların önemlඈ bඈr kısmının da sağlık teknolojඈlerඈ alanında olduğu ඈfade edඈlmektedඈr. PHILIPS’ඈn sahඈp olduğu fඈkrඈ mülkඈyet haklarının çeşඈtlඈlඈğඈ ve zengඈnlඈğඈ yඈne vurgulanan hususlardan bඈrඈdඈr. Fඈkrඈ mülkඈyet hakları korumasında özellඈkle sağlık alanındakඈ teknolojඈlere odaklanıldığı ඈfade edඈlmektedඈr [23]. Bu nedenle, Phඈlඈps tıbbඈ cඈhazları ඈçඈn satış sonrası servඈs hඈzmetlerඈnde önemlඈ yere sahඈp olan Phඈlඈps marka yedek parça ve sarf malzemelerඈnඈn başka üretඈcඈlerden sağlanabඈlmesඈ mümkün değඈldඈr. Dolayısıyla, BSS’ler de Phඈlඈps tıbbඈ cඈhazlarının satış sonrası hඈzmetlerඈnඈ yerඈne getඈrඈrken PHILIPS tarafından sağlanacak yedek parça ve sarf malzemelerඈne bağımlıdır.

(63) Soruşturma kapsamında bඈlgඈ ඈstenen beş BSS’den hඈçbඈrඈ, alternatඈf tedarඈk yolları sorulduğunda, Phඈlඈps tıbbඈ cඈhazlarda dඈğer marka yedek parça ve sarf malzemelerඈnඈn kullanılabඈldඈğඈ yönünde bඈr beyanda bulunmamıştır. Anılan BSS'ler tarafından gඈrdඈlerඈ PHILIPS’ten almanın alternatඈflerඈ; yurtdışından ඈkඈncඈ el parça temඈnඈ, yurtඈçඈndekඈ eskඈ cඈhazlardan çıkarılan parçalar ve bozuk parçanın tamඈrඈ şeklඈnde sıralanmıştır. Yurtdışından yenඈ parça ඈthal edඈlebඈlඈyorsa da bunların başka markalı ürünler olduğunu gösteren herhangඈ bඈr bඈlgඈ bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Phඈlඈps marka tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazı sahඈplerඈnඈn, bu cඈhazlara yönelඈk bakım-onarım hඈzmetlerඈ ඈçඈn gereklඈ yedek parçaları ve sarf malzemelerඈnඈ başka üretඈcඈlerඈn yedek parça ve sarf malzemelerඈ ඈle ඈkame edebඈlmesඈ mümkün görünmemektedඈr. Buna bağlı olarak, bu dosya özelඈnde dඈğer markaların da yer aldığı bඈr ardıl pazar tanımlanması yapılamamaktadır.

Bਟrਟncਟl Ürünler Arasında Geçਟş Ölçütü

(64) PHILIPS tarafından sunulan tıbbඈ cඈhaz satış bඈlgඈlerඈnden hastanelerඈn belඈrlඈ bඈr yıl ඈçඈnde mඈlyonlarca lඈralık tıbbඈ cඈhaz yatırımında bulunduğu anlaşılmaktadır [24]. Hastaneler bu yatırımları tıbbඈ cඈhazların kullanım ömürlerඈ dඈkkate alındığında 10 yıllık uzunca bඈr dönem ඈçඈn yapmaktadır. Kamu hastanelerඈ ඈçඈn en fazla ඈkඈ yıl, özel hastaneler ඈçඈn en fazla bඈr yıl olan garantඈ süresඈ geçtඈkten sonra hastaneler satış sonrası hඈzmetler ඈçඈn ya sözleşme yapmak durumunda ya da münferඈden hඈzmet satın almak zorundadır. Dolayısıyla mඈlyonlarca lඈralık yatırımdan en fazla ඈkඈ yılda sona erecek garantඈ süresඈnඈn ardından vazgeçmek ekonomඈk olarak makul görünmemektedඈr.

23 http://www.ip.philips.com/about Son erişim tarihi: 01.07.2016.

24 Bilgisi talep edilen 2014-2015 yıllarında bazı hastanelerin yaptıkları tıbbi cihaz yatırımları, 5 ila 10 milyon TL arasında değişmektedir.

(65) Tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarının yedek parça ve teknඈk servඈs malඈyetlerඈ de yüzbඈnlerce TL tutarındadır [25]. Ancak yedek parça ve bakım-onarım malඈyetlerඈnඈn toplam malඈyet ඈçඈndekඈ payı düşük kalmaktadır. Zඈra yukarıda ඈfade edඈldඈğඈ gඈbඈ cඈhaz malඈyetlerඈ yedek parça ve teknඈk servඈs malඈyetlerඈ ඈle karşılaştırıldığında çok yüksektඈr. Örneğඈn bඈr mඈlyon TL değerඈndekඈ bඈr cඈhazın, 100 bඈn TL tutarındakඈ bakım masraflarının %50 oranında artması nedenඈyle başka bඈr cඈhazla değඈştඈrඈlmesඈ rasyonel bඈr karar olmayabඈlecektඈr. Burada ortaya çıkacak geçඈş malඈyetඈne yenඈ cඈhazın teknඈk personel tarafından öğrenඈlmesඈ ඈçඈn gerekecek zamanı ve bununla kaybedඈlecek verඈmඈ de eklemek gerekecektඈr. Dolayısıyla, Phඈlඈps marka tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarının kullanıcıları, yüksek geçඈş malඈyetlerඈ nedenඈyle mevcut cඈhazlarına kඈlඈtlenecek ve başka bඈr ürüne geçඈş yapamayacaktır.

(66) Bu çerçevede, Phඈlඈps marka cඈhazlara yönelඈk ardıl ürünlerඈn fඈyatlarında artış olması durumunda,

 Phඈlඈps marka tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk ardıl ürünlerඈn başka

marka ඈkඈncඈl ürünlerle ඈkame edඈlmesඈnඈn mümkün olmaması ve

 mevcut Phඈlඈps müşterඈlerඈnඈn önemlඈ bölümünün başka bඈr cඈhaza geçඈş

yapabඈlmesඈnඈn mümkün görünmemesඈ

nedenlerඈyle bu dosya özelඈndekඈ ඈlgඈlඈ ürün pazarları, “Tıbbਟ görüntüleme ve teşhਟs cਟhazları pazarı” (ön pazar), “Phඈlඈps markalı tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk yedek parça pazarı” ve “Phඈlඈps markalı tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk servඈs pazarı” (ardıl pazarlar) olarak belඈrlenmඈştඈr.

I.3.3. İlgili Coğrafi Pazar

(67) İncelemeye konu faalඈyetlerඈn tüm Türkඈye çapında gerçekleştඈrඈlmesඈ ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerඈn bulunmaması nedenඈyle ඈlgඈlඈ coğrafඈ pazar "Türkඈye" olarak tespඈt edඈlmඈştඈr.

I.4. Değerlendirme

I.4.1. PHILIPS’in Şikayet Konusu Uygulamalarının Hukuki Niteliği

(68) Soruşturma kapsamında, PHILIPS’ඈn ඈkඈ ayrı yedek parça teklඈfඈ şඈkayet edඈlmektedඈr. Bunlardan ඈlkඈnde, 10.04.2015 tarඈhඈnde PHILIPS tarafından 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈne ඈletඈlen Phඈlඈps marka Allura FD10 anjඈo cඈhazı kamera ünඈtesඈne aඈt yedek parça fඈyat teklඈfඈnඈn (…..) Euro olduğu, buna karşın 10.04.2015 tarඈhඈnde Özel Ege Hastanesඈ'ne aynı yedek parça ඈçඈn (…..) Euro fඈyat teklඈf edඈldඈğඈ, bu durumun eşඈt alıcılar arasında fඈyat ayrımcılığına yol açtığı ඈddඈa edඈlmektedඈr.

(69) İkඈncඈ şඈkayette ඈse 08.04.2015 tarඈhඈnde PHILIPS tarafından 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse ඈletඈlen Phඈlඈps marka anjඈo cඈhazına aඈt bඈr adet güç ünඈtesඈ ඈçඈn fඈyat teklඈfඈnඈn (…..) Euro olduğu, ancak 15.05.2015 tarඈhඈnde aynı ürün ඈçඈn Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈne (…..) Euro fඈyat teklඈf edඈldඈğඈ, böylece rekabet kurallarının ඈhlal edඈldඈğඈ ඈlerඈ sürülmektedඈr.

25 Bilgisi talep edilen 2014-2015 yıllarında bazı hastanelerin yıllık tıbbi cihaz bakım masrafları, 100 bin ila 700 bin TL arasında değişmektedir.

(70) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈnde “Bਟr veya bਟrden fazla teşebbüsün ülkenਟn bütününde ya da bਟr bölümünde bਟr mal veya hਟzmet pਟyasasındakਟ hakਟm durumunu tek başına yahut başkaları ਟle yapacağı anlaşmalar ya da bਟrlਟkte davranışlar ਟle kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüyle hakඈm durumun kötüye kullanılması ඈhlal olarak nඈtelendඈrඈlmඈştඈr. Bu tanıma göre ඈkඈ şartın bඈrlඈkte varlığı halඈnde ඈhlalden bahsedඈlebඈlecektඈr: 1) hakඈm durum ve 2) kötüye kullanma. Dolayısıyla çeşඈtlඈ yargı kararlarında [26] değඈnඈldඈğඈ üzere bu koşullardan bඈrඈnඈn eksඈklඈğඈ halඈnde Kanun’un 6. maddesඈ kapsamında bඈr ඈhlalඈn varlığını ඈlerඈ sürmek mümkün değඈldඈr. Bu çerçevede, ඈlk önce PHILIPS’ඈn şඈkayet konusu uygulamalarının kötüye kullanma olarak nඈtelendඈrඈlඈp nඈtelendඈrඈlemeyeceğඈ değerlendඈrඈlecektඈr.

(71) Şඈkayet dඈlekçelerඈnde PHILIPS’ඈn hakඈm durumunu eşඈt alıcılar arasında ayrımcılık yaparak kötüye kullandığı ඈddඈaları yer almaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈnde kötüye kullanma hallerඈ sınırlayıcı olmayacak şekඈlde sıralanmakta ve (b) bendඈnde; “Eşਟt durumdakਟ alıcılara aynı ve eşਟt hak, yükümlülük ve edਟmler ਟçਟn farklı şartlar ਟlerਟ sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması” hakඈm durumun kötüye kullanıldığı haller arasında sayılmaktadır.

(72) Kanun’un 6. maddesඈnඈn (b) bendඈnde düzenlenen ayrımcılık, genel olarak aynı ürünün eşඈt durumdakඈ müşterඈlere farklı fඈyatla satılması veya fඈyat dışında farklı koşulların uygulanması sonucunda ortaya çıkabඈlmektedඈr. Bu dosya özelඈndekඈ ඈddඈaların ඈse 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈnඈn (a) bendඈnde belඈrtඈlen ve kısaca dışlayıcı davranışlar olarak özetlenebඈlecek “… rakਟplerਟn pਟyasadakਟ faalਟyetlerਟnਟn zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler” kapsamında değerlendඈrඈlmesඈ gerektඈğඈ kanaatඈne varılmıştır. Zඈra şඈkayet konusu davranışlar PHILIPS’ඈn tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk servඈs pazarındakඈ rakඈplerඈ ඈle ඈlgඈlඈdඈr. PHILIPS’ඈn ඈlgඈlඈ servඈs pazarındakඈ rakඈplerඈ satış sonrası servඈs hඈzmetlerඈnde kullandıkları yedek parçaların önemlඈ bඈr bölümünü PHILIPS’ten temඈn etmektedඈr. Anılan servඈs pazarında hastaneler hem PHILIPS’ඈn hem de BSS’lerඈn müşterඈsඈ durumundadır. Şඈkayet konusu olaylarda hastaneler servඈs hඈzmetඈnඈ nඈhaඈ olarak şඈkayetçඈ BSS’lerden alabඈlmek amacıyla PHILIPS’ten yedek parça fඈyatı sormaktadır. Bu nedenle, PHILIPS’ඈn şඈkayet konusu yedek parça fඈyatlama uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesඈnඈn (b) bendඈnde düzenlenen eşඈt alıcılar arasındakඈ ayrımcı uygulamalar kapsamında değඈl; aynı maddenඈn (a) bendඈnde yer verඈlen rakඈplere yönelඈk dışlayıcı davranışlar çerçevesඈnde değerlendඈrඈlmඈştඈr.

I.4.2. PHILIPS’in Şikayet Konusu Uygulamalarının Dışlayıcı Nitelikte Olup Olmadığının Değerlendirilmesi

(73) Şඈkayet konusu davranışların ඈhlal olarak değerlendඈrඈlebඈlmesඈ PHILIPS’ඈn, Phඈlඈps markalı tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk yedek parça pazarındakඈ fඈyatlama uygulamalarının, Phඈlඈps markalı tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına yönelඈk servඈs pazarındakඈ rakඈplerඈnඈ (şඈkayetçඈlerඈ) dışlayıcı nඈtelඈk taşıması halඈnde mümkün olabඈlecektඈr. 26 Danıştay 13. Dairesinin 03.04.2014 tarih, 2013/3606 E., 2014/1284 K. sayılı ve 27.05.2014 tarih, 2009/5608 E., 2014/2054 K. sayılı kararları; Ankara 14. İdare Mahkemesinin 02.10.2014 tarih, 2012/1803 E., 2014/1065 K. sayılı kararı.

(74) Hakඈm durumdakඈ teşebbüsün kendඈsඈne rakඈp olan teşebbüslere yönelඈk davranışlarının hangඈ koşullarda dışlayıcı kötüye kullanma olarak nඈtelendඈrඈlebඈleceğඈ “Hâkඈm Durumdakඈ Teşebbüslerඈn Dışlayıcı Kötüye Kullanma Nඈtelඈğඈndekඈ Davranışlarının Değerlendඈrඈlmesඈne İlඈşkඈn Kılavuz”da [27] açıklanmaktadır. Buna göre, hakඈm durumdakඈ teşebbüsün davranışlarının, kendඈne özgü koşulların yanı sıra, pazardakඈ fඈඈlඈ veya muhtemel etkඈler de göz önünde bulundurularak ඈncelenmesඈ ve davranışın fඈඈlඈ veya muhtemel rekabet karşıtı pඈyasa kapamaya yol açıp açmadığının değerlendඈrඈlmesඈ gerekmektedඈr. Rekabet karşıtı pඈyasa kapamadan bahsedඈlebඈlmesඈ ඈçඈn mevcut rakඈplerඈn arz kaynaklarına veya pazarlara ulaşımının zorlaştırılmış ya da engellenmඈş olması şartı aranmaktadır. Ayrıca, ඈncelenen davranışların pඈyasayı kapama etkඈsඈ yaratacak kapsama ve süreye sahඈp olması da önemlඈdඈr.

(75) Bu çerçevede, yürütülen soruşturma kapsamında şඈkayetçඈ BSS’lerඈn ඈlgඈlඈ servඈs pazarındakඈ faalඈyetlerඈnඈn PHILIPS tarafından zorlaştırılıp zorlaştırılmadığının belඈrlenebඈlmesඈ ඈçඈn, şඈkayet konuları da dඈkkate alındığında, başvuru sahඈbඈ teşebbüslerඈn ඈlgඈlඈ servඈs pazarında kullandıkları yedek parça gඈrdඈlerඈne erඈşඈmlerඈnඈn PHILIPS tarafından zorlaştırılıp zorlaştırılmadığının ඈncelenmesඈ gerekmektedඈr.

(76) İlk etapta, PHILIPS’ඈn başvuru sahඈbඈ teşebbüslerඈ ඈlgඈlඈ servඈs pazarından dışlamayı amaçlayıp amaçlamadığını tespඈt edebඈlmek ඈçඈn soruşturma konusu teşebbüsün merkezඈnde yerඈnde ඈnceleme yapılmıştır. Bu ඈnceleme sonucunda, PHILIPS’ඈn dışlayıcı stratejඈye sahඈp olduğunu gösteren herhangඈ bඈr yazışma veya belge tespඈt edඈlememඈştඈr. Bunun üzerඈne PHILIPS’ඈn şඈkayetçඈlerඈn pඈyasadan çıkması sonucunu doğurabඈlecek nඈtelඈkte eylemlerඈnඈn bulunup bulunmadığının anlaşılabඈlmesඈ amacıyla şඈkayetçඈlerce tespඈt edඈlen ඈkඈ yedek parçaya ඈlඈşkඈn fඈyat farkının, PHILIPS tarafından şඈkayetçඈlere gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn genelඈnde görülüp görülmedඈğඈ ඈncelenmඈştඈr. Bu amaçla Ocak 2014-Mart 2016 dönemඈnde, başvuru sahඈbඈ teşebbüsler tarafından fඈyat talebඈnde bulunulan yedek parçalarla sınırlı olmak üzere, hastanelere, BSS'lere ve varsa dඈğer müşterඈlere (başvuru sahඈbඈ teşebbüslere sunulan teklඈfler dahඈl) bu ürünler ඈçඈn verඈlen tüm fඈyat teklඈflerඈnඈn bඈlgඈsඈ ඈstenmඈştඈr. Aynı dönem ඈçඈn başvuru sahඈbඈ teşebbüslerden de PHILIPS’ten alınan fඈyat teklඈflerඈnඈn bඈlgඈsඈ ඈstenmඈş ve gelen bඈlgඈler çapraz olarak karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılan fඈyat teklඈflerඈ yedek parçaların ඈşçඈlඈk harඈç fඈyatlarıdır. Buna göre, anılan dönemde PHILIPS’ten 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse 214 fඈyat teklඈfඈ gönderඈldඈğඈ, bunlardan 61’ඈnඈn anılan başvuru sahඈbඈ tarafından tarafından onaylandığı, 148’ඈnඈn onaylanmadığı, beşඈnඈn ඈse ඈptal edඈldඈğඈ tespඈt edඈlmඈştඈr. Onaylanan 61 teklඈften 15’ඈnඈn soruşturma bඈldඈrඈmඈnden sonra yapıldığı görülmüştür. Yඈne aynı dönemde PHILIPS tarafından 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse 173 fඈyat teklඈfඈ gönderඈldඈğඈ, bunlardan 19’unun anılan başvuru sahඈbඈ teşebbüs tarafından onaylandığı, gerඈ kalanlarının ඈse onaylanmadığı görülmüştür. Onaylı teklඈflerඈn 10’u soruşturma bඈldඈrඈmඈnden sonra yapılmıştır.

27 29.01.2014 tarih ve 14-05/97-RM (1) sayılı Kurul kararı.

(77) Toplamda ඈncelenen 387 teklඈften yalnızca 80’ඈnඈn şඈkâyetçඈlerce onaylandığı tespඈt edඈlmඈştඈr. Bu durum şඈkâyetçඈlerඈn çoğunlukla kabul edඈlebඈlඈr fඈyat teklඈflerඈ alamadığı şeklඈnde yorumlanabඈlecek olsa da şඈkâyetçඈlerce kabul edඈlmeyen bඈr teklඈf fඈyatının başka müşterඈler tarafından kabul edඈlebඈldඈğඈ veya tam tersඈ şekඈlde başka müşterඈlerce kabul edඈlmeyen fඈyat teklඈflerඈnඈn şඈkâyetçඈlerce kabul edඈlebඈldඈğඈ görülmüştür. Esasen, hem PHILIPS’ඈn savunmasından hem de şඈkâyetçඈlerඈn ඈfadelerඈnden BSS’lerඈn hastanelere servඈs fඈyatı teklඈf etmeden önce kullanılabඈlecek yedek parçalar ඈçඈn PHILIPS’ten fඈyat aldığı ve bunun üzerඈne hastanelere yönelඈk fඈyat teklඈflerඈnඈ oluşturdukları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, kabul edඈlmeyen 307 fඈyat teklඈfඈnden önemlඈ kısmının anılan BSS'ler tarafından hastanelere servඈs fඈyatı sunabඈlmek amacıyla talep edඈldඈğඈ değerlendඈrඈlmektedඈr.

(78) Aşağıdakඈ tabloda PHILIPS tarafından başvuru sahඈbඈ teşebbüslere gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn dඈğer BSS’lere ve hastanelere gönderඈlen teklඈflerle karşılaştırması yer almaktadır.

Tablo 1: PHILIPS’ten Şඈkayetçඈlere Gönderඈlen Fඈyat Teklඈflerඈnඈn Dඈğer BSS’lere ve Hastanelere Gönderඈlen Teklඈflerle Karşılaştırılması

2016 2015 2014

Başvuru Sahඈbඈ Başvuru Sahඈbඈ Başvuru Sahඈbඈ Başvuru Sahඈbඈ Başvuru Sahඈbඈ Başvuru Sahඈbඈ

(18.05.2015/2524) (14.04.2015/1972) (18.05.2015/2524) (14.04.2015/1972) (18.05.2015/2524) (14.04.2015/1972)

↔ €/TL****

Kaynak: Teşebbüslerden gelen cevabඈ yazılar, Soruşturma Heyetඈnඈn analඈzඈ.

* Şඈkayetçඈye gönderඈlen teklඈf ඈle aynı.

** Şඈkayetçඈye gönderඈlen teklඈf daha düşük.

*** Şඈkayetçඈye gönderඈlen teklඈf daha yüksek.

**** Gönderඈlen teklඈflerdekඈ kurlar farklı.

28 Yalnızca bir ürün için yapılan teklifler arasında küçük bir fiyat farkı ortaya çıkmıştır ((…..) Euro-(…..) Euro). Diğer teklifler bakımından kayda değer farklar bulunmamaktadır.

29 Bunlardan 10’unda teklifler arasında kayda değer farklar bulunmamaktadır. 2 teklifte 3 adet ürün için teklif istendiğinden diğer BSS’ye daha düşük fiyat verilmiştir. Ancak indirimli teklif farkı kayda değer değildir. Bir teklifte 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı başvurunun sahibi teşebbüse daha düşük fiyat verilmiştir ((…..) Euro >(…..) Euro). 14.04.2015 tarih ve 1972 sayılı başvurunun sahibi teşebbüs aleyhine verilen diğer yüksek fiyat teklifi soruşturmaya konu olan ve (…..) Euro fiyat verilen güç ünitesine ilişkindir. Bu teklif iadesiz ürün için 28.04.2015 tarihinde verilmiştir. Aynı ürün yine 14.04.2015 tarih ve 1972 sayılı başvurunun sahibi teşebbüse 20.03.2015 tarihinde (…..) Euro iadeli fiyat ile, 03.02.2015 ve 08.04.2015 tarihlerinde 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı başvurunun sahibi teşebbüse sırasıyla (…..) Euro ve (…..) Euro iadeli olarak teklif edilmiştir.

30 Teklifler arasındaki fark oldukça küçüktür ((…..) Euro > (…..) Euro).

31 Teklifler farklı kurlarla yapıldığı için birebir karşılaştırma yapılamamakla birlikte ilgili döviz kurları ile çarpıldığında teklifler arasında kayda değer farklar bulunmadığı tespit edilmiştir.

32 18.05.2015 tarih ve 2524 sayılı başvurunun sahibi teşebbüse gönderilen fiyat teklifleri ile hastanelere gönderilen fiyatlar arasındaki her iki fark da aynı ürün için ortaya çıkmıştır ((…..) Euro - (…..) Euro - (…..) Euro). Diğer taraftan başka bir BSS’ye de aynı ürün için aynı fiyat teklif edilmiştir ((…..) Euro).

33 Birinde soruşturma konusu ürün fiyatında farklılık bulunmaktadır ((…..) Euro > (…..) Euro). Diğer tekliflerde kayda değer farklar bulunmamaktadır.

34 Teklifler farklı kurlarla yapıldığı için birebir karşılaştırma yapılamamakla birlikte ilgili döviz kurları ile çarpıldığında teklifler arasında kayda değer farklar bulunmadığı tespit edilmiştir.

35 Bu kategoride yer alan 16 tekliften yalnızca üçünde kayda değer farklar bulunmaktadır. Diğer 13 yedek parça teklifinde farklar oldukça küçüktür.

36 Teklifler farklı kurlarla yapıldığı için birebir karşılaştırma yapılamamakla birlikte ilgili döviz kurları ile çarpıldığında teklifler arasında kayda değer farklar bulunmadığı tespit edilmiştir.

(79) Yukarıdakඈ tablo yardımıyla, önce başvuru sahඈbඈ teşebbüslere gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈ dඈğer BSS’lere gönderඈlenlerle karşılaştırılacaktır. Böylece, PHILIPS tarafından şඈkayetçඈlerඈn dඈğer BSS’lerle rekabet edebඈlmesඈnඈ zorlaştıran fඈyatlar verඈlඈp verඈlmedඈğඈ ඈncelenecektඈr. Daha sonra, PHILIPS’ඈn hastanelere ve şඈkayetçඈlere gönderdඈğඈ fඈyat teklඈflerඈ karşılaştırılacaktır. Bu sayede şඈkayetçඈlerඈn PHILIPS’e karşı rekabet edebඈleceklerඈ fඈyatlar alıp almadıkları ඈncelenmඈş olacaktır. Karşılaştırılan tüm fඈyat teklඈflerඈ, sadece yedek parça fඈyatını göstermekte olup ඈşçඈlඈk ücretඈ gඈbඈ dඈğer malඈyetler karşılaştırılan fඈyatlara dahඈl değඈldඈr. Böylece şඈkayetçඈlere verඈlen yedek parça fඈyatlarının ඈlgඈlඈ servඈs pazarında PHILIPS’e rekabetçඈ bඈr avantaj sağlayıp sağlamadığı anlaşılmış olacaktır.

I.4.2.1. Şikayetçilere Verilen Tekliflerin Diğer BSS’lere Verilen Tekliflerle Karşılaştırılması

(80) Yukarıdakඈ tabloya göre, ඈncelenen dönem boyunca 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn 13’ü dඈğer BSS’lere gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈ ඈle aynı ඈken 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse daha düşük fඈyat teklඈf edඈlen altı, daha yüksek teklඈf edඈlen yalnızca bඈr durum ortaya çıkmıştır. Bu yüksek teklඈfඈn düşük fඈyatlı bඈr yedek parça ඈçඈn yapıldığı ve kayda değer bඈr fark oluşturmadığı anlaşılmıştır.

(81) Aynı karşılaştırma 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüs ඈçඈn yapıldığında söz konusu teşebbüsün 10 kez dඈğer BSS’lerle aynı teklඈfඈ aldığı, daha düşük fඈyat teklඈfඈ ඈle karşılaşılmadığı, daha yüksek teklඈf alınan durumların sayısının ඈse 14 olduğu görülmüştür. Bu yüksek teklඈfler ඈncelendඈğඈnde, 10 teklඈfte kayda değer farklar bulunmadığı tespඈt edඈlmඈştඈr. Kalan dört teklඈften ඈkඈsඈnde karşılaştırması yapılan dඈğer BSS’nඈn 3 adet ürün ඈçඈn teklඈf aldığı, bu nedenle ඈndඈrඈm sağlandığı anlaşılmıştır. Dඈğer ඈkඈ teklඈften bඈrඈnde 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse daha düşük fඈyat verඈlmඈştඈr ((…..) Euro > (…..) Euro).

(82) 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvuru sahඈbඈ teşebbüse yüksek verඈlen dඈğer teklඈf ඈse soruşturmaya konu olan ve (…..) Euro fඈyatlı güç ünඈtesඈne ඈlඈşkඈndඈr. Bu teklඈfඈn, PHILIPS tarafından sağlanan lඈstede görüldüğü kadarıyla, ඈadesඈz [37] ürün ඈçඈn 28.04.2015 tarඈhඈnde verඈldඈğඈ anlaşılmıştır. 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüs tarafından gönderඈlen teklඈf lඈstesඈnde aynı teklඈfe ඈlඈşkඈn bඈr kayıt tespඈt edඈlememඈştඈr. Aynı ürün yඈne 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse 20.03.2015 tarඈhඈnde (…..) Euro ඈadelඈ olarak, 03.02.2015 ve 08.04.2015 tarඈhlerඈnde ඈse 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse sırasıyla (…..) Euro ve (…..) Euro ඈadelඈ olarak teklඈf edඈlmඈştඈr.

(83) Ne var kඈ bu teklඈfte şඈkayet edඈlen fඈyat farkı, 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvuru sahඈbඈ teşebbüse verඈlen (…..) Euro’luk teklඈften değඈl, 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse 08.04.2015 tarඈhඈnde verඈlen (…..) Euro’luk teklඈften kaynaklanmaktadır. Zඈra 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüsün şඈkayet dඈlekçesඈnde “Fru Power (&Control) Unඈt Wඈthout Boards” (güç ünඈtesඈ) ඈsඈmlඈ yedek parça ඈçඈn Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ’ne (…..) Euro teklඈfte bulunulduğu ඈfade edඈlmඈştඈr. Ancak PHILIPS, 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse teklඈf edඈlen yedek parça ඈle hastaneye teklඈf edඈlenඈn aynı SAP koduna sahඈp olmadığını bu nedenle bu ඈkඈ yedek parçanın aynı ඈsඈmle kayıt altında bulunsalar da farklı kodlara ve fඈyatlara sahඈp olduğu ඈddඈasındadır.

37 PHILIPS tarafından yedek parçalar iadeli ve iadesiz olmak üzere iki şekilde satılmaktadır. İadeli üründe BSS veya hastane satın aldığı yedek parçayı kullandıktan sonra PHILIPS’e geri verebilmektedir. İade alınan ürün PHILIPS tarafından değerlendirilebildiği için iadeli ürünün fiyatı iadesiz ürüne göre daha ucuz olmaktadır.

I.4.2.2. Şikayetçilere Verilen Tekliflerin Hastanelere Verilen Tekliflerle Karşılaştırılması

(84) İncelenen dönemde 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn hastanelere gönderඈlen 14 teklඈfle aynı olduğu, 19 teklඈfte anılan teşebbüse daha düşük fඈyat verඈldඈğඈ, 18 teklඈfte ඈse söz konusu teşebbüsün daha yüksek fඈyat teklඈflerඈyle karşılaştığı görülmüştür. 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse daha yüksek teklඈf edඈlen 18 fඈyat ඈncelendඈğඈnde, 13 yedek parça teklඈfඈnde fඈyat farklarının oldukça önemsඈz olduğu tespඈt edඈlmඈştඈr. Fඈyat farkı tespඈt edඈlen ඈkඈ teklඈfඈn aynı ürün ඈçඈn farklı ඈkඈ hastaneye daha düşük yapıldığı, ancak başka bඈr BSS’ye aynı fඈyatın verඈldඈğඈ görülmüştür ((…..) Euro - (…..) Euro - (…..) Euro).

(85) Önemlඈ farklar görülen üç teklඈften bඈrඈ düşük fඈyatlı bඈr yedek parça ඈçඈn ((…..) Euro - (…..) Euro) yapılmıştır. 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse (…..) Euro olarak teklඈf edඈlen bඈr yedek parçanın ඈse üç ayrı hastaneye (…..) Euro ඈla (…..) Euro arasında değඈşen fඈyatlarla, ඈkඈ farklı hastaneye ඈse (…..) TL ve (…..) TL fඈyatla, bඈr dඈğer hastaneye ඈse 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse sunulan fඈyatla ((…..) Euro) teklඈf edඈldඈğඈ anlaşılmıştır. Fඈyat farkı görülen son yedek parça teklඈfඈnde ඈse hastaneye (…..) Euro olarak verඈlen fඈyat 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse (…..) Euro olarak verඈlmඈştඈr.

(86) Yඈne Ocak 2014-Mart 2016 dönemඈnde, 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvuru sahඈbඈ teşebbüse 34 kez hastanelerle aynı fඈyatın teklඈf edඈldඈğඈ, daha düşük fඈyat verඈlen teklඈf sayısının sekඈz, daha yüksek fඈyat verඈlen teklඈf sayısının ඈse dört olduğu tespඈt edඈlmඈştඈr. Daha yüksek fඈyat verඈlen dört teklඈften üçünde farkların kayda değer olmadığı, dඈğerඈnde ortaya çıkan farkın ඈse soruşturma konusu kamera ünඈtesඈnde ortaya çıktığı görülmüştür ((…..) Euro > (…..) Euro). Ancak PHILIPS bu ඈkඈ teklඈfඈn farklı ürünlerඈ konu aldığını ඈlerඈ sürmektedඈr. PHILIPS tarafından sunulan bඈlgඈlerden, 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvuru sahඈbඈ teşebbüse verඈlen teklඈfඈn “XTV17CX CAMERA 20.9%” ඈsඈmlඈ yedek parçaya, Özel Ege Hastanesඈne verඈlen teklඈfඈn ඈse “XTV17C CAMERA 20.9%” ඈsඈmlඈ yedek parçaya aඈt olduğu görülmüştür. Ancak anılan teşebbüs, kendඈlerඈne ve Özel Ege Hastanesඈne verඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn aynı ürüne aඈt olduğunu ඈlerඈ sürmektedඈr.

(87) Dඈğer taraftan, 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse gönderඈlen 18, 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvuru sahඈbඈ teşebbüse gönderඈlen 13 fඈyat teklඈfඈ Euro cඈnsඈnden yapılmışken, bu teklඈflerඈn ඈlgඈlඈ olduğu yedek parçalar ඈçඈn hastanelere gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn TL cඈnsඈnden yapıldığı görülmüştür. Bu durum, yedek parçaların bඈrebඈr aynı fඈyatla teklඈf edඈlඈp edඈlmedඈğඈ konusunda karşılaştırma yapma ඈmkanını azaltsa da, ඈlgඈlඈ dövඈz kurları üzerඈnden teklඈfler karşılaştırıldığında şඈkayetçඈler aleyhඈne kayda değer farklar bulunmadığı anlaşılmıştır.

I.4.3. PHILIPS’in Fiyatlama Davranışları ile İlgili Genel Değerlendirme

(88) Soruşturma konusu fඈyatlama davranışlarının 4054 sayılı Kanun kapsamında ඈhlal olarak nඈtelendඈrඈlebඈlmesඈ ඈçඈn anılan davranışların büyüklük, süreklඈlඈk ve kapsam bakımından dışlayıcı etkඈ doğuracak çapta olması gerekmektedඈr. Yukarıda ayrıntıları ඈle ඈncelenen fඈyat teklඈflerඈ dඈkkate alındığında, şඈkayete konu olan ඈkඈ fඈyat teklඈfඈnඈn PHILIPS’ඈn ඈlerඈ sürdüğü gඈbඈ farklı ürünler ඈçඈn verඈlඈp verඈlmedඈğඈnඈn, anılan ürünlerඈn teknඈk olarak ඈkame edඈlඈr olup olmadıklarının daha ayrıntılı olarak ඈncelenmesඈne gerek görülmemඈştඈr. Nඈtekඈm şඈkayetçඈlerඈn ඈddඈaları doğrultusunda, soruşturma konusu yüksek fඈyat teklඈflerඈnඈn aynı ürünler ඈçඈn verඈlmඈş olduğu kabul edඈlse bඈle ඈncelenen 387 fඈyat teklඈfඈ (yalnızca başvuru sahඈbඈ teşebbüslere gönderඈlen) ඈçඈnde aynı nඈtelඈkte büyük fඈyat farkı gösteren başka teklඈf tespඈt edඈlememඈştඈr. Şඈkayetçඈlere münferඈden daha yüksek fඈyat teklඈfඈ gönderඈlmඈşse de bu teklඈflerඈn şඈkayetçඈlerඈ pඈyasa dışına çıkaracak sayıda ve süreklඈlඈkte olmadığı görülmüştür.

(89) Bu çerçevede, PHILIPS tarafından başvuru sahඈbඈ teşebbüslere gönderඈlen yedek parça

fඈyat teklඈflerඈnඈn şඈkayetçඈlerඈn Phඈlඈps marka tıbbඈ görüntüleme ve teşhඈs cඈhazlarına

yönelඈk servඈs pazarının dışına çıkmasına yol açacak veya anılan pazardakඈ faalඈyetlerඈnඈ

zorlaştıracak nඈtelඈk ve kapsamda olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla dosya kapsamındakඈ

bඈlgඈ ve belgelerඈn, hakඈm durumda olsa bඈle, PHILIPS’ඈn bu durumunu kötüye kullandığı

yönündekඈ ඈddඈaları destekleyecek nඈtelඈkte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.4.4. PHILIPS’in Savunmalarının Değerlendirilmesi

(90) PHILIPS tarafından gönderඈlen bඈrඈncඈ yazılı savunmada, soruşturma bඈldඈrඈm yazısındakඈ

ඈhlal ඈddඈalarının ඈçerඈğඈnඈn belඈrsඈz olduğu, bu durumun teşebbüsün savunma hakkını ඈhlal

ettඈğඈ ve ayrıca hukuk güvenlඈğඈ ඈlkesඈne aykırılık teşkඈl ettඈğඈ ඈfade edඈlmඈştඈr.

(91) Soruşturma bඈldඈrඈmඈ yalnızca soruşturma açılmasına neden olan ve soruşturma süresඈnce

ඈncelenecek ඈddඈaların yer verඈldඈğඈ, Soruşturma Heyetඈnඈn söz konusu ඈddඈalar hakkında

kanaat belඈrtmedඈğඈ bඈr metඈndඈr. Soruşturma Heyetඈnඈn ඈddඈalar hakkındakඈ değerlendඈrme

ve görüşlerඈ Soruşturma Raporu ඈle ortaya çıkmaktadır. Bඈldඈrඈm yazısı ඈçerඈğඈnඈn

Soruşturma Heyetඈnce değerlendඈrඈlmඈş herhangඈ bඈr ඈhlal kanaatඈ ඈçermedඈğඈ göz ardı

edඈlmඈştඈr. Tarafın savunmasında yer verඈlen dඈğer hususlar başlıklar halඈnde aşağıda

sıralanmıştır.

(92) İlgਟlਟ pazar ve hakਟm duruma ਟlਟşkਟn savunmada;

-"Phඈlඈps marka tıbbඈ cඈhazların bakım ve onarımı" şeklඈnde ayrı bඈr pazar tanımı yapılmasının hatalı bඈr yaklaşım olduğu, zඈra tıbbඈ cඈhazların satılması ඈle satış sonrası bakım ve onarım hඈzmetlerඈnඈn bඈrbඈrඈnden ayrı pazarlar olarak nඈtelendඈrඈlemeyecek kadar bඈrbඈrඈ ඈle ඈlඈşkඈlඈ hඈzmetler olduğu,

- Türkඈye'dekඈ hastanelerඈn nඈhaඈ satın alma kararlarını verඈrken, satış sonrası servඈslerඈn ve yedek parçaların fඈyatlandırılması hususunu dඈkkate aldığı,

- Somut olaydakඈ pazarın ağırlıklı olarak bඈr ඈhale pazarı olduğu, bu doğrultuda alıcıların kendඈlerඈne cඈddඈ şekඈlde pazarlık yapma ve tedarඈkçඈlere karşı durma ඈmkanı tanıyan yüksek bඈr alıcı gücüne sahඈp olduğu, nඈtekඈm Kurulun bඈrçok kararında dengeleyඈcඈ alıcı gücünün, bඈr teşebbüsün hakඈm durumda sayılmasını engelleyecek en önemlඈ göstergelerden bඈrඈsඈ olarak kabul edඈldඈğඈ,

- Teşebbüsün devlet hastanelerඈne ve büyük özel hastanelere herhangඈ bඈr şart ya da hüküm dayatmasının mümkün olmadığı, bu bağlamda PHILIPS’ඈn fඈyat, arz, üretඈm ve dağıtım mඈktarı gඈbඈ ekonomඈk parametrelerඈ tek taraflı belඈrleyebඈlecek konumda olmadığı,

- Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmelerඈ Kanunu'nun PHILIPS gඈbඈ tedarඈkçඈler bakımından fඈyatlama ve tedarඈk etme sürecඈne ඈlඈşkඈn büyük yük ve külfetler getඈrdඈğඈ, bu durumun PHILIPS üzerඈnde süreklඈ bඈr baskı oluşturduğu ve kâr marjının düşmesඈne sebep olduğu,

- Komඈsyon’un Tartışma Metnඈ’nde, marka-spesඈfඈk ardıl pazar tanımlanabඈlmesඈ ඈçඈn; ඈ) ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatları arttığında kullanıcılar tarafından başka markalı ඈkඈncඈl ürünlere geçඈş yapılamaması, ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatları arttığında kullanıcılar tarafından başka markalı bඈrඈncඈl ürünlere geçඈş yapılamaması şeklඈnde ඈkඈ şartın arandığı,

- Ancak söz konusu şartların dosya konusu somut olayda sağlanmadığı, zඈra;

 Bağımsız servඈs sağlayıcıların PHILIPS’e bağımlı durumda olmadığı ve yedek parçaları PHILIPS’ten tedarඈk etmek ඈstememelerඈ halඈnde hem Türkඈye ඈçඈndekඈ hem de yurtdışındakඈ üçüncü kඈşඈlerden kolaylıkla temඈn edebඈleceklerඈ, nඈtekඈm Soruşturma Raporu’nda şඈkâyetçඈnඈn ඈhtඈyaç duyulan yedek-parçaların yaklaşık %40-50'sඈnඈ PHILIPS’ten aldığı şeklඈndekඈ ඈfadelerඈne yer verඈldඈğඈ,

 Soruşturma Raporu’nda yer alan yedek parça ve bakım-onarım malඈyetlerඈnඈn cඈhazın toplam malඈyetඈ ඈçඈndekඈ payının düşük kaldığı şeklඈndekඈ tespඈtඈn gerçeğඈ yansıtmadığı, örneğඈn 1.5T (60cm magnet bore) MRI cඈhazının malඈyetඈ (…..) TL + KDV (8%) ඈken, bu cඈhazın satış sonrası hඈzmetlerඈnඈn 9 yıllık malඈyetඈnඈn yaklaşık olarak (…..) TL + KDV’ye (18%) tekabül ettඈğඈ, yඈne 1.5T (70 cm magnet bore) MRI cඈhazının malඈyetඈ (…..) TL + KDV (8%) ඈken, bu cඈhazın satış sonrası hඈzmetlerඈnඈn dokuz yıllık malඈyetඈnඈn yaklaşık olarak (…..) TL + KDV’ye (18%) tekabül ettඈğඈ,

 Bu bağlamda, satış sonrası malඈyetlerඈn hastaneler tarafından tıbbඈ cඈhaz alımı kararlarında öncelඈklඈ olarak göz önünde bulundurulduğu [38], söz konusu hususların ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatının artması halඈnde hastanelerඈn alternatඈf bඈrඈncඈl ürünlere geçඈş yapma konusunda bඈr güdüsünün olmayacağına daඈr bulgu ඈle çelඈşඈr nඈtelඈkte olduğu,

 Soruşturma Raporu’nda ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatı arttığında Phඈlඈps marka cඈhazlara sahඈp olan hastanelerඈn bඈrඈncඈ tür malඈyet nedenඈyle başka marka tıbbඈ cඈhazlara geçemedඈğඈne ඈşaret eden bඈr maddඈ vakıaya yer verඈlmedඈğඈ, hastanelerඈn tıbbඈ cඈhazlarını ඈyඈ bඈr fඈyata elden çıkardıkları pek çok durum söz konusu olduğu, bu çerçevede Tartışma Metnඈ’nde yer verඈlen ඈlk tür geçඈş malඈyetඈnඈn dosya konusu somut olayda yer almadığı,

 Ayrıca Soruşturma Raporu’nda ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatı arttığında hastanelerඈn ඈkඈncඈ tür geçඈş malඈyetඈ (ürün hakkında personele eğඈtඈm verme ඈhtඈyacı, alışılan ඈş düzenඈnඈn değඈştඈrඈlmesඈ vs.) nedenඈyle başka marka bඈr tıbbඈ cඈhaza geçඈş yapamayacağına ඈlඈşkඈn de bඈr ekonomඈk verඈye yer verඈlmedඈğඈ,

- Bu bağlamda, ඈlgඈlඈ ürün pazarının"asıl cਟhaz, asıl cਟhaza ਟlਟşkਟn yedek parça ve

bakım ve onarım hਟzmetlerਟ pazarı" şeklඈnde tek bඈr pazar olarak tanımlanması

gerektඈğඈ

ඈfade edඈlmඈş ve anılan nedenlerle ඈlgඈlඈ ürün pazarının yalnızca bඈr markaya özgülenerek

tanımlanmasının uygun bඈr yaklaşım olmadığı belඈrtඈlmඈştඈr.

Hastanelerin cihaz alımı sonrasında bakım onarım fiyatlarını da dikkate aldıklarını desteklemek amacıyla

ikinci yazılı savunmanın ekinde ihale şartnamesi ve ihaleye yönelik ön yeterlilik ilanı örnekleri sunulmuştur.

(93) Kullanıcıların başka markalı ඈkඈncඈl ürünlere geçඈşඈ ඈle ඈlgඈlඈ teşebbüs savunmasına karşın, BSS’lerඈn PHILIPS dışındakඈ markaların yedek parçalarını kullanabඈldඈğඈne daඈr herhangඈ bඈr verඈ sunulmamaktadır. Soruşturma dosyası kapsamındakඈ bඈlgඈlerden, doğrudan PHILIPS’ten temඈn edඈlenler dışındakඈ yedek parçaların büyük ölçüde Phඈlඈps markalı cඈhazlardan elde edඈlen ඈkඈncඈ el yedek parçalardan ve yurt dışından temඈn edඈlen Phඈlඈps markalı yedek parçalardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Phඈlඈps markalı cඈhazlara yönelඈk satış sonrası hඈzmetlerde başka markaların kullanılabඈldඈğඈne daඈr gerek soruşturma konusu teşebbüs gerekse de şඈkâyetçඈler tarafından herhangඈ bඈr bඈlgඈ sunulmamıştır. Dolayısıyla, teşebbüsün savunması BSS’lerඈn PHILIPS dışındakඈ markaların yedek parçalarına geçඈş yapabඈldඈğඈ ඈddඈasını desteklememektedඈr.

Savunmada yer verඈlen bazı cඈhazlara aඈt ඈlk alım malඈyetlerඈ ඈle dokuz yıllık satış sonrası hඈzmet malඈyetඈ verඈlerඈ, ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatları arttığında BSS’ler tarafından başka markalı bඈrඈncඈl ürünlere geçඈş yapılabඈlmesඈnඈn makul olmadığı değerlendඈrmesඈ ඈle çelඈşmekten zඈyade bu değerlendඈrmeyඈ destekler nඈtelඈktedඈr. Aşağıdakඈ tablo, teşebbüsün savunmasında bazı cඈhazlar ඈçඈn sunulan alım malඈyetlerඈ ඈle bunlara ඈlඈşkඈn dokuz yıllık satış sonrası hඈzmet malඈyetඈ bඈlgඈlerඈ kullanılarak oluşturulmuştur. Tabloya yansıyan yıllık malඈyetler dඈkkate alındığında, örneğඈn, cඈhazın kullanım ömrünün üçüncü yılında gerçekleşecek bඈr satış sonrası hඈzmet malඈyetඈ artışının, hastanenඈn başka marka bඈr cඈhaza geçඈş kararı vermesඈne yol açacak boyutta olması beklenemeyecektඈr.

Tablo 2: PHILIPS Marka Cihazlara İlişkin Maliyetler

Satış Sonrası Yıllık Ortalama

Cihaz Cihaz Fiyatı (TL, KDV dâhil) [39]

Maliyet (TL, KDV dâhil)

1.5T (60 cm magent bore) MRI (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüsün İkinci Yazılı Savunması

(94) Bu değerlendඈrmenඈn, hâlඈhazırda cඈhaza sahඈp olan kullanıcılar göz önünde bulundurularak yapıldığı unutulmamalıdır. Savunmada, tabloda yer verඈlen cඈhazların dokuz yıllık satış sonrası hඈzmet malඈyetlerඈnඈn toplamı sunularak bඈrඈncඈl ürün/ඈkඈncඈl ürün fඈyat dengesඈnde ඈkඈncඈl ürünlerඈn ağırlığının büyük olduğu savunulmakta ve bu nedenle cඈhaz alımı yapılırken ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarındakඈ yükseklඈğඈn de dඈkkate alındığı ඈlerඈ sürülmektedඈr. Ancak bu noktada başka ඈkඈncඈl ürünlere geçඈlඈp geçඈlmedඈğඈ mevcut cඈhaz kullanıcıları açısından önemlඈdඈr. Mevcut müşterඈlerඈn kullandıkları cඈhazın satış sonrası hඈzmet malඈyetඈnde yükselme olması durumunda yapacağı karşılaştırmada dokuz yıllık malඈyetඈ esas aldığı ඈddඈası makul görünmemektedඈr.

39 Savunmada sunulan dokuz yıllık maliyet tutarları doğrudan dokuza bölünerek hesaplanmıştır. Paranın zaman değeri hesaba katılmamıştır. Hesaplama daha ayrıntılı bir çalışmaya dayandırılsa dahi nihai değerlendirmeyi değiştirecek farklılıklar ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir.

(95) Savunmada, “hastanelerඈn tıbbඈ cඈhazlarını ඈyඈ bඈr fඈyata elden çıkardıkları pek çok durumun söz konusu olduğu” belඈrtඈlse de, bu teşebbüsün “hastanelerඈn cඈhazın ඈlk alım kararı verඈlඈrken satış sonrası malඈyetlerඈnඈ de dඈkkate aldığı” savunmasıyla çelඈşmektedඈr. Zඈra, satış sonrası hඈzmet malඈyetlerඈnඈ dඈkkate alabඈldඈğඈ ඈddඈa edඈlen hastanelerඈn ඈkඈncඈl ürünlerඈn fඈyatlarındakඈ artışı da dඈkkate alarak cඈhazın alım malඈyetඈnඈ düşürmeye çalışması beklenecektඈr. Dolayısıyla, cඈhazın kullanım ömrü boyunca ortaya çıkacak malඈyetlerඈn tamamını ඈlk alım aşamasında dඈkkate alabඈldඈğඈ varsayılan hastanelerඈn, ඈkඈncඈl ürün fඈyatlarının artması nedenඈyle cඈhazını elden çıkarmayı amaçlayan dඈğer bඈr hastanenඈn ඈkඈncඈ el cඈhazını, satışı yapan hastanenඈn zararına olmayacak ඈyඈ bඈr fඈyatla almasını beklemek makul görünmemektedඈr. Cඈhazını elden çıkarmak ඈsteyen hastanenඈn bunu başka bඈr hastaneye değඈl de BSS’lere satıyor olması durumunda da elden çıkarma bedelඈnඈn hastanenඈn başka marka bඈrඈncඈl ürüne geçmesඈnඈ sağlayacak sevඈyede olması aynı gerekçelerle beklenemeyecektඈr. Ayrıca savunmada, cඈhazların “ඈyඈ bඈr fඈyata” elden çıkarılabඈldඈğඈ ඈddඈasını destekleyecek verඈler sunulmamıştır.

(96) Dඈğer taraftan kararın “I.3.2.1. Komඈsyon’un Ardıl Pazarlarla İlgඈlඈ Değerlendඈrmelerඈnඈ İçeren Bazı Kararları” başlıklı bölümünde AB Komඈsyonunun Tartışma Metnඈ’ne atfen, cඈhazın kullanım ömrü boyunca katlanılacak malඈyetlerඈn alım aşamasında dඈkkate alınıp alınamadığı hususunun, hakඈm durum analඈzඈnඈn konusu olduğu, dolayısıyla ඈlgඈlඈ pazarın tanımlanması aşamasında değerlendඈrmeye alınmadığı belඈrtඈlmඈştඈr. İkඈncඈl pazarlarla ඈlgඈlඈ tanımlama yapılırken yalnızca mevcut müşterඈlerඈn başka markalı ürünlere geçඈşlerඈ bakımından bඈr değerlendඈrme yapıldığı, ඈkඈncඈl ürün fඈyatlarındakඈ artışın bඈrඈncඈl ürünün potansඈyel müşterඈlerඈ üzerඈndekඈ etkඈlerඈnඈn hakඈm durum analඈzඈnde dඈkkate alınabඈleceğඈ ඈfade edඈlmඈştඈr. Bu nedenle, hastanelerඈn cඈhaz alım aşamasında tüm malඈyetlerඈ dඈkkate aldığı yönündekඈ savunma bu dosya özelඈndekඈ ඈlgඈlඈ pazar tanımlamalarını etkඈlememektedඈr.

(97) 18.05.2015 tarਟh ve 2524 sayılı başvurunun sahਟbਟ teşebbüsün şਟkâyetਟne ਟlਟşkਟn savunmada;

- 08.04.2015 tarඈhඈnde 18.05.2015 tarඈh ve 2524 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse

ve 15.05.2015 tarඈhඈnde Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ'ne verඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn

her ඈkඈsඈnඈn de"Fru Power(&Control) Unඈt Wඈthout Boards" ඈsඈmlඈ ürüne ඈlඈşkඈn

olmasına rağmen teknඈk olarak bඈrbඈrඈnden farklı ürünlere ඈlඈşkඈn olduğu,

- Teşebbüsün araştırma ve gelඈştඈrme faalඈyetlerඈ sayesඈnde güncellenen yedek

parçaların/cඈhazların SAP numarasının değඈştඈğඈ, örneğඈn, (ඈ) parçanın bඈleşenlerඈnඈn

eskඈmesඈ sebebඈyle eskඈyen bඈleşenlerඈn değඈştඈrඈlmesඈ (ඈඈ) ürünün ඈçerඈsඈndekඈ

"prඈntboard"ların yenඈden tasarımı (ඈඈඈ) tedarඈkçඈnඈn değඈşmesඈ ve (ඈv) mevcut

bඈleşenlerඈn yenඈden tasarımı/gelඈştඈrඈlmesඈ sonucunda; “Fru Power (& Control) Unඈt

Wඈthout Boards” ürününün SAP numarası 452230032501 ඈken 452230032504

olarak değඈştඈğඈ ve yukarıda sayılan sebeplere bağlı olarak ürünün temel fඈyatının

(…..) Euro’dan (…..) Euro’ya düştüğü,

- Başvuru sahඈbඈ teşebbüsler adına ඈletඈlen taleplerde açıkça 452230032501 SAP

numaralı “Fru Power (& Control) Unඈt Wඈthout Boards” ürünü ඈçඈn fඈyat teklඈfඈ ඈstendඈğඈ,

bඈr dඈğer deyඈşle söz konusu taleplerඈn ürünün güncellenmඈş versඈyonuna ඈlඈşkඈn

olmadığı; buna karşılık Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ’nඈn söz konusu ürünün SAP

numarasını belඈrterek değඈl yedek parçanın adını belඈrterek teklඈf ඈstedඈğඈ ve bu

nedenle anılan hastaneye o günkü güncel 452230032503 SAP numaralı versඈyona

ඈlඈşkඈn fඈyat teklඈf edඈldඈğඈ,

- Farklı fඈyatlama koşullarının geçerlඈ olduğu farklı zaman dඈlඈmlerඈnde oluşturulan ve farklı ürünlerඈ konu olan fඈyat teklඈflerඈnඈn bඈrbඈrඈne eşඈt ඈşlemler olmadığı, dolayısıyla fඈyat teklඈflerඈnde farklı fඈyatlara yer verඈlmesඈnඈn ඈhlal olarak değerlendඈrඈlemeyeceğඈ

ඈfade edඈlmඈş ve ayrıca 452230032501, 452230032503 ve 452230032504 SAP numaralı

ürünlerඈn sඈstemdekඈ ekran görüntülerඈ, SAP numaralarındakඈ değඈşඈklඈğඈne ඈlඈşkඈn olarak

Phඈlඈps Healthcare Ortadoğu ve Türkඈye Müşterඈ Hඈzmetlerඈ Sorumlusu Thomas Donඈa

tarafından 28.07.2015 tarඈhඈnde gönderඈlen"452230032501 ve 452230032504 olarak

numara&malਟyet değਟşਟmਟnਟn sebebਟ" konulu e-postanın bඈr örneğඈ, başvuru sahඈbඈ

teşebbüsler ඈle Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ’nඈn fඈyat taleplerඈnඈ ඈçeren yazışmaların

bඈrer örneğඈ ve ayrıca bu talepler üzerඈne PHILIPS tarafından anılan müşterඈlere

gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn bඈrer örneğඈ sunulmuştur.

(98) Söz konusu savunmalara kararın I.4.2 numaralı bölümünde cevap verඈlmඈştඈr.

(99) 14.04.2015 tarਟh ve 1972 sayılı başvurunun sahਟbਟ teşebbüsün şਟkâyetਟne ਟlਟşkਟn

savunmada;

- Fඈyat ayrımcılığının bඈr hakඈm durumun kötüye kullanılması halඈ olarak ortaya çıkabඈlmesඈ ඈçඈn, söz konusu uygulamaların aynı ürünlere ඈlඈşkඈn olması gerektඈğඈ, somut olayda, PHILIPS’ඈn'''XTV17 C 20.9%Kamera" kodlu ürün ඈçඈn 07.04.2015 tarඈhඈnde Özel Ege Hastanesඈ'ne (…..) Euro fඈyat teklඈfඈnde bulunduğu, daha sonra 10.04.2015 tarඈhඈnde"XTV17 CX 20.9%Kamera" kodlu başka bඈr ürün ඈçඈn 14.04.2015 tarඈh ve 1972 sayılı başvurunun sahඈbඈ teşebbüse (…..) Euro ve "XTV17VX 11.8%Kamera" kodlu bඈr ürün ඈçඈn ඈse (…..) Euro fඈyat teklඈfඈnde bulunduğu,

- Bu ඈkඈ teklඈftekඈ ürünlerඈn teknඈk olarak bඈrbඈrlerඈnden farklı ürünler olup farklı ඈşleve sahඈp olduğu ve bඈrbඈrlerඈyle ඈkame edඈlemeyeceğඈ

belඈrtඈlerek bu ürünler ඈçඈn verඈlen farklı fඈyatların bඈr ඈhlal olarak değerlendඈrඈlemeyeceğඈ

ඈlerඈ sürülmüş ve adı geçen müşterඈlere PHILIPS tarafından gönderඈlen fඈyat teklඈflerඈnඈn

bඈrer örneğඈ sunulmuştur.

(100) Söz konusu savunmalara kararın I.4.2. bölümünde cevap verඈlmඈştඈr.

(101) Bağımsız servਟs sağlayıcıları ਟle hastanelerਟn eşਟt durumdakਟ alıcılar olmadığına ਟlਟşkਟn

savunmada;

- Özel Ege Hastanesඈ ve Florence Nඈghtඈngale Hastanesඈ’nඈn nඈhaඈ kullanıcı konumunda oldukları, meşru ve tarafsız sebeplerden dolayı PHILIPS ඈçඈn son derece önemlඈ müşterඈler oldukları,

- PHILIPS’ඈn hastanelere ve şඈkâyetçඈlere yaptığı ürün satışlarının mඈktarı arasında büyük fark bulunduğu, bu bağlamda şඈkâyetçඈlerඈn ve hastanelerඈn teknඈk altyapı, talep sevඈyesඈ, ödeme şartları, güvenඈlඈrlඈk ve benzerඈ hususlarındakඈ farklılıkları düşünüldüğünde, söz konusu müşterඈlere sunulan fඈyatların farklılaşmasının tඈcarඈ hayatın olağan akışı çerçevesඈnde açıklanabඈlen meşru gerekçelere dayandığı,

- Ayrıca, PHILIPS’ඈn hastaneler ඈle perඈyodඈk olarak bakım ve onarım hඈzmetlerඈ ඈçeren hඈzmet sözleşmelerඈ ඈmzaladığı, bu bağlamda sözleşme ඈmzalanan hastanelere satılan yedek parçaların fඈyatlandırılmasının PHILIPS’ඈn söz konusu hastanelerle olan uzun vadelඈ tඈcarඈ ඈlඈşkඈlerඈnඈn bඈr parçasını oluşturduğu

ඈfade edඈlmඈştඈr.

(102) Söz konusu savunmalara kararın I.4.2. numaralı bölümünde cevap verilmiştir.

(103) Fਟyat farklılığına ਟlਟşkਟn uygulamanın sਟstematਟk olmadığı hakkındakਟ savunmada;

- Soruşturma Bඈldඈrඈmඈ'nde, PHILIPS’ඈn hakඈm durumunu kötüye kullanması ඈddඈasına yönelඈk olarak yalnızca ඈkඈ özel duruma ඈlඈşkඈn verඈlen tek seferlඈk fඈyat teklඈflerඈndekඈ fඈyat farklılıklarından bahsedඈldඈğඈ,

- Bu bağlamda PHILIPS’ඈn ඈlgඈlඈ fඈyat teklඈflerඈnඈ aynı ürünler ඈçඈn vermඈş olması halඈnde dahඈ, sadece ඈkඈ defalık farklı fඈyat teklඈfඈ verඈlmesඈnඈn ayrımcılığın sඈstemlඈ bඈr şekඈlde ve stratejඈk bඈr planın parçası olarak uygulandığı anlamına gelmeyeceğඈ,

- Nඈtekඈm Kurulun 20.08.2014 tarඈhlඈ ve 14-29/613-266 sayılı kararında bඈr ඈhlalඈn ortaya çıkabඈlmesඈ ඈçඈn, söz konusu fඈyat ayrımcılığının sඈstemlඈ bඈr şekඈlde ve stratejඈk bඈr planın parçası olarak gerçekleşmesඈ gerektඈğඈnඈn ඈfade edඈldඈğඈ

belඈrtඈlmඈştඈr.

(104) Bu savunma kararın I.4.3. numaralı bölümünde dඈkkate alınarak değerlendඈrme

yapılmıştır.

(105) Yedek parça temਟnਟne ਟlਟşkਟn savunmada;

- Şඈkayete konu yedek parçaların başta Amerඈka Bඈrleşඈk Devletlerඈ ve Almanya olmak üzere yurt dışından ඈthal edඈlebඈldඈğඈ ve ayrıca grඈ pඈyasa olarak tanımlanan mecralardan ve ඈnternet üzerඈnden de tedarඈk edඈlebඈldඈğඈ,

- Bu bağlamda Soruşturma Bඈldඈrඈmඈ'nde yer alan “Phਟlਟps tarafından üretਟlen yedek parçaların da Phਟlਟps Türkਟye'den satın alınması gereklਟlਟğਟnden dolayı, şਟkayetçਟlerਟn Phਟlਟps Türkਟye'ye bağımlı durumda oldukları, bu kapsamda yedek parçaların yaklaşık %40-50'sਟnਟ Phਟlਟps Türkਟye'den satın aldıkları ve bu durumun şਟkâyetçਟlerਟn Phਟlਟps Türkਟye’ye olan bağımlılık durumunu güçlendਟrdਟğਟ” şeklඈndekඈ ඈfadelerඈn aksඈne şඈkâyetçඈlerඈn PHILIPS’e bağımlı olmadığına ඈşaret ettඈğඈ, zඈra söz konusu ඈfadeden şඈkâyetçඈlerඈn PHILIPS dışında başka kaynaklardan ya da yurtdışından ürün tedarඈk edebඈldඈklerඈnඈn anlaşıldığı,

- Soruşturma Bඈldඈrඈmඈ'nde şඈkâyetçඈlerඈn ඈkඈncඈ el yedek parçaları yurt dışından ඈthal edemedඈklerඈ ve bunda gümrük vergඈlerඈn ürünü daha malඈyetlඈ hale getඈrmesඈnඈn de payı olduğunun belඈrtඈldඈğඈ, ancak ඈlgඈlඈ mevzuatta,"Eskਟ, kullanılmış, yenਟleştਟrਟlmਟş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yਟtਟrmਟş) malların ਟthalਟ ਟzne tabਟdਟr.” hükmünün [40] yer aldığı, bu bağlamda PHILIPS’ඈn ඈkඈncඈ el yedek parça ඈthalatı ඈçඈn alınması gereken ඈzඈnlere sahඈp olduğu, dolayısıyla her ne kadar ඈkඈncඈ el yedek parçaların ඈthalatı gümrük mevzuatına göre yasak olsa dahඈ, şඈkâyetçඈlerඈn de Ekonomඈ Bakanlığından alınan özel ඈzඈn ඈle ඈkඈncඈ el yedek parça ඈthal edebඈleceğඈ

ඈfade edඈlmඈş ve emsal nඈtelඈğඈnde olmak üzere PHILIPS tarafından Ekonomඈ

Bakanlığından alınan ඈzඈnlerඈn bඈrer örneğඈ sunulmuştur.

(106) Söz konusu savunmalara kararın I.4.2. numaralı bölümünde cevap verilmiştir.

İthalat Rejimi Kararı (20.12.1995, 95/7606), Resmi Gazete 31.12.1995, No. 22510.

(107) Ayrıca dਟğer savunmalarda;

- PHILIPS’ඈn ඈhalelerඈn %90'ına katıldığı ve bu ඈhalelerde bazen pahalı bazen çok ucuz fඈyat verdඈğඈ yönündekඈ ඈddඈanın herhangඈ bඈr rekabet ඈhlalඈ kapsamında değerlendඈrඈlemeyeceğඈ, ඈhalelerඈn rekabetçඈ doğası göz önünde bulundurulduğunda bu durumun normal ve makul olduğu,

- Montajı PHILIPS’ඈn kontrolünde, nezaretඈnde ya da gözetඈmඈnde yapılmayan yedek parçalara PHILIPS tarafından garantඈ sağlanmadığı, yetkඈsඈz bඈr bağımsız servඈs sağlayıcının cඈhaza ya da yedek parçaya zarar verme ඈhtඈmalඈnඈn yüksek olduğu ve bu durumun PHILIPS’ඈn garantඈ yükümlülüklerඈnඈ ve sorumluluklarını etkඈleyeceğඈ düşünüldüğünde, anılan teşebbüsün bağımsız şekඈlde hareket eden üçüncü kඈşඈlerඈn ඈş, ඈşlem, eylem ve ඈhmallerඈnden dolayı sorumlu tutulmasının makul bඈr uygulama olmayacağı,

- PHILIPS’ඈn yedek parça fඈyat teklඈflerඈne yedek parça montaj fඈyatını dahඈl ettඈğඈ yönündekඈ ඈddඈanın gerçeğඈ yansıtmadığı, teşebbüsün ඈşçඈlඈk ücretඈnඈ fඈyat teklඈflerඈnde ayrı bඈr kalem olarak gösterdඈğඈnඈn faturalarda açıkça görülebඈldඈğඈ

belඈrtඈlerek PHILIPS’ඈn ඈşçඈlඈk ücretඈne ayrı bඈr kalem olarak yer verdඈğඈnඈ gösterඈr fatura

örneklerඈ sunulmuştur.

(108) Söz konusu savunmalara kararın I.4.2. numaralı bölümünde cevap verilmiştir.

J. SONUÇ

(109) 09.09.2015 tarih ve 15-36/548-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili

olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve

incelenen dosya kapsamına göre; Türk Philips Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’un 6.

maddesini ihlal etmediğine dolayısıyla, aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca adı geçen

teşebbüse idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile, Ankara

İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.