Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin abonelerine, üçüncü şahıs ya da firmalardan mal ve hizmet alımları…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.

Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Sinan ÇÖRÜŞ, Hatice YAVUZ

C. BAŞVURAN: - NETGSM İletişim ve Bilgi Teknolojileri A.Ş.

ATB İş Merkezi, No: 194, Macunköy / Ankara

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.

Turkcell Plaza, Meşrutiyet Cad. No: 71, Tepebaşı / İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin abonelerine, üçüncü şahıs ya da firmalardan mal ve hizmet alımları sırasında sağladığı indirimler ile tekel bağımlılığını artırarak rekabeti bozduğu iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda;

 Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell)’nin “Mobil Haberleşme Hizmeti Pazarı”nda,

BTK tarafından etkin piyasa gücüne (EPG) sahip işletmeci olarak belirlendiği,

 25.03.2009 tarih ve 2009/DK-07/149 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

(BTK) kararıyla, Turkcell’in şebeke içi perakende ücretinin, işletmecilere sunduğu

toptan ücretin üstünde olması gerektiği ilkesinden hareketle, perakende ücretin

hesaplanmasına ilişkin düzenlemeler yapıldığı,

 NETGSM’nin BTK’nın söz konusu kararının uygulamasında indirimlerin

hesaplamalara dahil edilmesi yönünde talepte bulunduğu, ancak söz konusu talebin,

Turkcell’in abonelerine üçüncü şahıs ya da firmalardan mal ve hizmet alımları

sırasında sağladığı indirimlerin, mobil elektronik haberleşme hizmetleri pazarına

etkilerine ilişkin düzenleme yapılmasının, BTK’nın yetki alanı içerisinde olmadığı

gerekçesiyle reddedildiği,

 Turkcell’in uyguladığı söz konusu indirimlerin, mobil elektronik haberleşme hizmetleri

pazarında EPG özelliğini artırıcı olduğu, ilgili pazarda serbest rekabeti bozucu etki

doğurduğu ve tekel bağımlılığını artırdığı

iddialarına yer verilmiş ve konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında incelenmesi talep edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.09.2010 tarih ve 7378 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 25.02.2011 tarih ve 2010-2-325/İİ-11-372-ÜNÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 03.03.2011 tarih ve 11-12 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.05.2011 tarih ve 2010-2-325/ÖA-11-372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu 06.06.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110.02.02/347 sayılı Başkanlık önergesi ile 11-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Yapılan Tespitler

I.1.1. BTK Görüşü

BTK tarafından Kurumumuza gönderilen görüş yazısında, konuyla ilgili olarak 20.1.2011 tarih ve 2011/DK-10/24 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu kararının alındığı ifade edilmiştir. Bahse konu kararda;

 Mevcut durumda Turkcell’in “mobil şebekelere erişim ve çağrı başlatma pazarı” ile

“mobil çağrı sonlandırma pazarı” dışındaki herhangi bir pazarda BTK tarafından

EPG’ye sahip işletmeci olarak belirlenmediği,

 25.3.2009 tarih ve 2009/DK-07/149 sayılı Kurul kararı ile Turkcell’in son kullanıcı

tarifelerine değil, dakika başına ağırlıklı ortalama çağrı sonlandırma ücretine üst sınır

uygulandığı,

 25.03.2009 tarih ve 2009/DK-07/149 sayılı Kurul kararının uygulandığı dönemde

yaşanan gelişmelerin değerlendirilmesi neticesinde alınan 21.12.2010 tarih ve

2010/DK-07/149 sayılı Kurul kararı ile de bu düzenlemenin devamına karar verildiği,  5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı

6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında BTK’nın elektronik haberleşme

sektöründe faaliyet göstermekte olan işletmecilerin, bu alandaki faaliyetlerini

düzenleme yetkisine sahip olduğu,

 Turkcell’in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar neticesinde

abonelerine örneğin ayakkabı, giyim, gıda, turizm ve ulaşım gibi sektörlere ilişkin

olarak sağladığı indirimlerin bahse konu Kurul kararlarının kapsamında olmadığı hususlarına yer verilmiştir.

I.1.2. Sanal Mobil Şebeke Hizmetleri

NETGSM, Sanal Mobil Şebeke Hizmetleri (SMŞH), Sabit Telefon Hizmetleri (STH) ve İnternet Hizmetleri (ISS) lisanslarına sahip olan ve faaliyetlerini hâlihazırda bu lisanslardan SMŞH uyarınca sürdüren bir şirkettir. Sanal Mobil Şebeke Hizmeti İşletmecileri (Mobile Virtual Network Operator-MVNO), adlarına tahsis edilmiş frekans bandı ve GSM altyapısına sahip olmadan, lisanslı bir operatörün altyapısını kullanarak abonelerine mobil iletişim ve katma değerli telekomünikasyon hizmetleri sunmaktadırlar.

1

MVNO’ların çeşitli tipleri bulunmaktadır:

- Asgari MVNO modelinde işletmeciler mobil hizmetleri farklı bir marka ile sunmak için mobil şebeke altyapısı sahipleriyle anlaşmalar yaparak piyasaya girmektedirler. Bu işletmeciler lisans sahibi işletmeciden dakika satın almakta ve bu dakikaların kullanımını 1

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Piyasa Analizleri, Mobil Şebekeler Erişim ve Çağrı Başlatma Piyasası, Kamuoyu Görüşü Alınmasına İlişkin Doküman, 2008

kendi müşterilerine satmaktadırlar. Şebekeye erişimin sağlanması, çağrının başlatılması ve sonlandırılması, müşteriye hizmetlerin verilmesi, arabağlantı ve dolaşım konularında büyük oranda altyapısını kullandığı mobil şebeke işletmecisine bağlı konumdadırlar. - Orta tip MVNO modelinde işletmeciler, mobil şebeke işletmecisinin sahip olduğu altyapının bir kısmını ya da önemli bir kısmını kullanmakta, ancak arama dakikalarını yeniden satmak dışında farklı hizmetler de sunmaktadır. Asgari MVNO modeliyle bu model arasındaki en önemli fark, bu modelde MVNO’ların mobil şebeke işletmecisinin verdiği standart hizmetleri farklılaştırabilme imkânına sahip olmasıdır.

- Tam MVNO olarak tanımlanan bu gruptaki MVNO’lar kendi şebeke bileşenlerine sahip olmaları nedeniyle tamamen bağımsız oyuncular olarak kabul edilmektedirler. Tam MVNO’yu diğer MVNO gruplarından ayıran en belirleyici parametre; tam MVNO’ların kendi Mobil Anahtarlama Merkezi (Mobile Services Switching Center, MSC) birimine sahip olmasıdır. Bu itibarla, kendi MSC’sine sahip olan bir MVNO kendi arabağlantı ve dolaşım anlaşmalarını imzalama ve fiyat performansını dikkate alarak trafiğin hangi yol üzerinden taşınacağına karar verme imkânına kavuşmaktadır. Ancak, tam MVNO’lar da kendi şebekesi üzerinden erişim ve buna bağlı olarak çağrı başlatma hizmeti sunamamaktadır.

Mobil elektronik haberleşme hizmetleri piyasasında faaliyete başlayacak işletmeciler için çağrının başlatılması gerçekleşmeksizin sadece erişim hizmetinin verilmesi herhangi bir anlam ifade etmemektedir. Kendisine ait bir şebekesi olmayan herhangi bir işletmecinin (MVNO) hizmet sunulabilmesi için sadece mevcut diğer bir işletmecinin şebekesine erişilmesi yeterli olmamaktadır. Aynı zamanda söz konusu çağrının başlatılması da gerekmektedir. Bu nedenle, piyasaya yeni giren işletmeciler, mobil işletmecilerden her iki hizmeti bir arada talep etmektedirler.

NETGSM mobil elektronik haberleşme hizmeti sunarken Turkcell’in altyapısını kullandığını belirtmiştir. Telekomünikasyon şebekelerine erişim ve arabağlantıyla ilgili usul ve esaslar 08.09.2009 tarih ve 27343 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği” ile düzenlenmektedir. Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin arabağlantı yükümlüsü olduğu ifade edilmektedir.

Turkcell, mobil şebekelere erişim ve çağrı başlatma piyasasında, BTK tarafından etkin piyasa gücüne (EPG)’ye sahip işletmeci olarak belirlenmiştir. Ayrıca ilgili pazarda faaliyet gösteren her üç operatöre ilişkin 01.04.2010 tarihinden itibaren geçerli olan arabağlantı ücretleri BTK’nın 10.02.2010 tarih ve 2010/DK–07/88 sayılı kararı ile düzenlenmiştir.

2

NETGSM de hâlihazırda… Turkcell ile anlaşma imzaladığını belirtmiştir.

I.2. Değerlendirme

Başvuruda Turkcell’in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar sırasında abonelerine sağladığı indirimler aracılığıyla hâkim durumunu “dışlayıcı” uygulamalar yoluyla kötüye kullanarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddia edilmektedir.

Sektörün işleyişi itibariyle NETGSM’nin abonelerine hizmet verebilmek için GSM operatörleri ile ara bağlantı sözleşmesi imzalamak ve onların altyapısını kullanmak zorunda olduğu ve hâlihazırda buna ilişkin tarifelerin BTK tarafından belirlenmiş olduğu 2

Anlaşma koşulları uyarınca ses çağrıları sonlandırma ücreti… Kr/dk, SMS (Kısa Mesaj) sonlandırma ücreti… Kr/adettir.

görülmüştür. Ayrıca BTK 20.01.2011 tarih ve 2011/DK-10/24 sayılı kararı uyarınca Turkcell’in “diğer işletmecilere uyguladığı dakika başına ağırlıklı ortalama çağrı sonlandırma ücretinin (toptan ücretin), her bir abonelik paketi bazında kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan dakika başına ortalama şebeke içi tarifeleri (perakende ücreti) geçmemesi” gerekmektedir. Ancak BTK tarafından gönderilen görüşten Turkcell’in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar aracılığıyla sağladığı indirimlerin yukarıda belirtilen karar kapsamında değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu indirimlerin Turkcell’in maliyetleri bakımından “artan” (incremental) etkileri incelenmiştir. Ayrıca, şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell’in bertaraf edeceği maliyetin etkisi de incelenmiştir.

I.2.1. Turkcell’in İndirim Uygulamaları

Turkcell tarafından Kurumumuza gönderilen yazıdan, Turkcell’in üçüncü taraflar ile yürütmekte olduğu kampanyalar aracılığıyla sağladığı indirimlerin “tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar” ve “belirli kriterleri sağlayan abonelere sunulan kampanyalar” olarak ayırmanın mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

I.2.1.1. Tüm Bireysel Abonelere Yönelik Kampanyalar

İlgili yazıda, “Turkcell’liler Kazanır” kapsamında bireysel abonelere yönelik olarak düzenlenen kampanyaların, tüm Turkcell bireysel abonelerinin katılımına açık olacak şekilde kurgulandığı, bu kampanyaların tümünde katılımın, abonenin aktif bir Turkcell hattına sahip olması (hattının herhangi bir nedenle görüşmeye kapatılmamış olması) koşuluna bağlandığı belirtilmektedir.

Turkcell tarafından kampanya kurgularına, uygulanan indirimleri sübvanse etmek anlamında doğrudan finansal katkıda bulunulmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, Turkcell’in her bir kampanya özelinde oluşan teknik kurgunun hazırlanması, uygulanacak kampanyaların iletişim mecralarında duyurulması ve bazı durumlarda (örnek: Collezione kampanyası) hediye çeklerinin basımı gibi maliyetlere katlanabildiği

3

anlaşılmaktadır.

Buna göre, tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalarda Turkcell, tüketicilere sağlanan faydanın maliyetine katlanmamakta; bu indirimlere, kampanya sahibi teşebbüs tarafından katlanılmaktadır. Bu bağlamda, şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell açısından bertaraf olacak herhangi bir maliyet bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu kampanyalar kapsamında üçüncü taraflarca sağlanan indirimler, dışlayıcı uygulamaların değerlendirilmesi bakımından dikkate alınabilir maliyet kalemleri değildir. Buna karşın Shell kampanyasında, Turkcell tarafından kampanyaya katılım sağlayan abonelere yüklenen her bir ek puan için Shell & Turcas Petrol A.Ş’ye … TL+KDV kampanya katılım ücreti ödemiştir. Kampanya kapsamında katlanılan net maliyet … TL olarak gerçekleşmiş, bu miktarın yarısı Turkcell tarafından karşılanmıştır. Bu bağlamda, şikâyete konu olan indirimlerin sağlanmaması durumunda Turkcell açısından … TL’lik maliyetin bertaraf olacağı görülmektedir.

3 Shell kampanyası tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalarda gerçekleştirilen uygulamaya istisna oluşturmaktadır. Shell kampanyasında, Turkcell abonelerinin kampanyadan faydalanma koşulu olarak, Shell Club Smart veya Money Club Kart üyesi olma koşulu öngörülmüştür.…

Tablo 1: 2010 Yılında Tüm Bireysel Abonelere Yönelik Kampanyalar

KAMPANYA YAPILAN FİRMA UYGULANDIĞI DÖNEM İNCİ

HOTİÇ AYAKKABI

YKM

ÇİÇEK SEPETİ

TATİL SEPETİ 01.11.2010 - 30.11.2010 KİĞILI GİYİM

BEYMEN BUSSINESS

FABRİKA

ALTINYILDIZ CLASSICS

ULUSOY

DOMINOS PIZZA 01.11.2010 - 31.12.2010 FIX SILVER

ORKA TEKSTİL (DAMAT TWEEN)

VARAN TURİZM SEYAHAT 15.03.2010 - 30.04.2010 BİMEKS BİLGİ İŞLEM

COLLEZİONE AKYİĞİT MAĞ.

22.03.2010 - 30.04.2010 DOMINOS PIZZA

01.02.2010 - 28.02.2010/ WORLDCARD

29.03.2010 - 31.05.2010

I.2.1.2. Belirli Kriterleri Sağlayan Abonelere Sunulan Kampanyalar

4

Bu kapsamda ele alınabilecek ilk tür, platinum abone olarak adlandırılan abonelere yönelik olarak düzenlenen kampanyalardır. Söz konusu kampanyalar bakımından; teknik kurgunun hazırlanması ve uygulanacak kampanyaların iletişim mecralarında (TV ve diğer iletişim mecralarında) duyurulması gibi iş ve işlemler için oluşan maliyetler Turkcell tarafından karşılanmıştır.

Tablo 2: 2010 Yılında Platinum Abonelere Yönelik Kampanyalar

İndirimin

Kampanya Yapılan Uygulanan İndirime

İçeriği/ Kampanyaya Katılım Koşulu

Firma(lar) Katlanan Teşebbüs

Oranları

İstanbul, Ankara ve İzmir'deki

Blackberry

Platinum abonelere Turkcell

Bold ve Torch

KVK tarafından bayi kanalı olmadan…

ürünlerinde

doğrudan yapılan teslimatlar için

150 TL indirim

uygulanmıştır.

Nokia E71,

geçerli 100TL uygulanmıştır.

indirim

Cihaz Tamir

İstanbul, Ankara ve İzmir'deki

Masrafının

Platinum abonelere Turkcell

KVK/Genpa/Başarı/ 100TL'ye

tarafından bayi kanalı olmadan…

Telpa kadarki

doğrudan alım ve teslimatlar için

kısmının

uygulanmıştır.

karşılanması

İstanbul, Ankara ve İzmir'deki

uygulanmıştır.

İstanbul'daki Platinum abonelere

TEKNOMAR DENİZ Sefer başına

Teknomar Deniz taksi…

TAKSİ % 50 indirim

kullanımlarında uygulanmıştır.

Bu kampanyalardan yararlanan abone miktarları ve katlanılan toplam maliyetlere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 3: 2010 Yılında Platinum Abonelere Yönelik Kampanyalarda Katlanılan Maliyetler

Firma/Kampanya Faydalanan Abone Miktarı Katlanılan Maliyet Miktarı

(KDV Dahil)

4

Platinum plus paket veya i-phone büyük veya i-phone orta paketi alan, ayrıca son 7 faturasının en yüksek 6 tanesinin ortalaması 150 TL ve üzeri olan ve bu faturalardan en düşüğü 140 TL olan aboneler platinum abone olarak belirlenmektedir.

Görüldüğü üzere, platinum abonelere yönelik kampanyalarda, Turkcell tarafından KDV

dâhil toplam… TL maliyete katlanılmıştır. Turkcell tarafından belirli kriterleri sağlayan

abonelere sunulan kampanyalar dâhilinde ele alınabilecek bir diğer kampanya türü ise

Genç Turkcell kampanyalarıdır. Bu kampanyalara katılım için GNCTRKCLL programına

üye olmak yeterli olmaktadır. Söz konusu kampanyaların içeriği, katılım koşulları ve

indirim sunan taraflarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Tablo 4: 2010 Yılında Genç Turkcell Abonelerine Yönelik Düzenlenen Kampanyalar

TAB GIDA

(Burger King, Popeyes, Sbarro ve Arby’s markaları altında)

Kampanyadaki İndirim Uygulanan indirime

Kampanya Katılım Koşulu

İçeriği katlanan teşebbüs bilgisi

sunulan ürünleri satın alan üyesi Turkcell aboneleri, GNCTRKCLL

GNCTRKCLL üyesi şifrelerini ve telefon numaralarını

Turkcell abonelerine, ücreti kasadaki Mobil Posa girdiklerinde cep

ikinci bir menü ücretsiz…

olarak verilmiştir. Kampanyaya katılım için aboneye

gönderilen şifre tek kullanımlık olup,

Ayrıca TAB Gıda'nın kampanyadan tekrar faydalanmak için

Burger King Menülerinden abonenin yukarıdaki işlemle yeni şifre

satın alan ve başarılı alması gerekmiştir.

katılım yapan GNCTRKCLL

üyesi Turkcell abonelerine Kampanya-2: Aboneler, Sbarro,

ses paketlerinin ücreti TAB Popeyes, Arby's restoranlarından

Gıda tarafından yukarıda açıklanan usulle ikinci bir

karşılanacak şekilde hediye menüyü ücretsiz olarak almışlardır.

işlemle yeni şifre alması gerekmiştir.

GİTTİ GİDİYOR

Kampanyadaki İndirimin Uygulanan indirime

Kampanya Katılım Koşulu

İçeriği katlanan teşebbüs bilgisi

Kampanya, Gitti Gidiyor

Kampanyaya katılım, Turkcell

web sayfasında yer alan

GNCTRKCELL üyesi abonelerinin,

"Günün fırsatı" bölümünde

belirlenen kısa numaraya gönderdikleri

sırayla dönen ürün

kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, Gitti

gösterimlerinden birisinin

gidiyor sayfasında satın alım sırasında

GNCTRKCLL’lilere özel

çıkan alana girilmesi gerekmiştir.…

indirimle satılması ve

banner alanlarının bu

Kısa mesaj ile gelen şifreler tek

dönem içerisinde Turkcell’e

kullanımlık olup, Turkcell abonelerinin

tahsisi üzerine

kampanyadan yararlanma sayısı

kurgulanmıştır.

açısından herhangi bir sınırlamaya

gidlilmemiştir.

CAFE NERO

Kampanyadaki İndirimin Uygulanan indirime

Kampanyaya Katılım Koşulu

İçeriği katlanan teşebbüs bilgisi Kampanyaya katılım, 30 gün içerisinde

Kampanya CAFE NERO

önödemeli hatlarına en az 20 TL

kafelerinde satılan belirli

yükleme yapan veya faturalı hattını aktif

ürünlerden 2 (iki) adet satın

olan Turkcell GNCTRKCELL üyesi

alan GNCTRKCLL üyesi

abonelerinin, belirlenen kısa numaraya

Turkcell abonelerinin bir…

gönderdikleri kısa mesaja karşılık gelen

tanesinin bedelini ödeyerek

şifreyi, ilgili ürünün satın alımı

ikinci ürünü ücretsiz

esnasında ibraz etmeleri esasına

almaları kurgusuyla

dayanmaktadır

oluşturulmuştur

ULUSOY

Kampanyadaki İndirimin Uygulanan indirime

Kampanyaya Katılım Koşulu

içeriği katlanan teşebbüs bilgisi Kampanyaya katılım, son 30 gün

içerisinde önödemeli hatlarına en az 20

Ulusoy'dan alınan biletlerde TL yükleme yapan veya faturalı hattı

şifrenin, Ulusoy satış noktalarındaki web

arayüzü üzerinden tanımlanması ile

sağlanmıştır.

UNILEVER (CORNETTO)

Kampanyadaki İndirimin Uygulanan indirime

Kampanyaya Katılım Koşulu

içeriği katlanan teşebbüs bilgisi Kampanyaya katılım, son 30 gün

içerisinde önödemeli hatlarına en az 20

Belirli ürünlerden iki adet

TL yükleme yapan veya faturalı hattı

alınması halinde bir ürün

aktif olan Turkcell GNCTRKCELL üyesi

anında ücretsiz olarak…

abonelerinin, kampanya için

verilmiştir.

tanımlanmış kısa numaraya

gönderdikleri kısa mesaja karşılık gelen

şifreyi, numarasıyla birlikte Turkcell

İletişim Merkezlerinde tanımlatması ve

çıkan onay kuponunu Algida satış

noktalarına teslim etmesi suretiyle

sağlanmıştır.

SEVENHILL

Kampanyadaki İndirimin Uygulanan indirime

Kampanyaya Katılım Koşulu

içeriği katlanan teşebbüs bilgisi

Turkcell abonelerinin satın GNCTRKCELL üyesi abonelerinin,

alacakları dört üründen en belirlenen kısa numaraya gönderilen…

düşük fiyatlısının bedava kısa mesaja karşılık gelen şifrenin, satış

verilmesi üzerine noktalarındaki pos cihazları üzerinden

kurgulanmıştır. tanımlanması ile sağlanmıştır.

Turkcell tarafından gönderilen elektronik postada GNCTRKCLL kampanyaları kapsamında sunulan kampanyalar arasında sadece Fida Film ile yapılan Sinema Bileti kampanyasında Turkcell tarafından karşılanan bir faydanın (bilet bedeli) söz konusu olduğu ve bunun toplam maliyetinin net… TL olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, TAB Gıda kampanyası kapsamında da… TL tutarında bir maliyete katlandığı

5

anlaşılmaktadır. Dolayısıyla,… TL’lik bu tutarın, Genç Turkcell kampanyalarına ait artan maliyet olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

I.2.2. Turkcell’in İndirim Uygulamalarına İlişkin Değerlendirme

Yukarıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, Turkcell tarafından doğrudan kampanya kapsamında katlanılan artan maliyetler; “tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar” için… TL, “belirli kriterleri sağlayan abonelere sunulan kampanyalar” içinse… TL olarak gerçekleşmiştir.

Bunun haricinde, artan maliyetler kapsamında, kampanyalar için katlanılan tutundurma faaliyetleri nedeniyle katlanılan maliyetlerin de hesaba katılması gerekmektedir. Zira bu maliyetler, başvuru konusu indirim kampanyasının yürütülmemesi halinde katlanılmayacak maliyetlerdir. Turkcell tarafından gönderilen elektronik postada Genç Turkcell kampanyalarında katlanılan reklam/tanıtım maliyetlerine yer verilmektedir.

Tablo 5: Genç Turkcell Kampanyalarında Katlanılan Net Reklam/Tanıtım Maliyetleri

Genç Turkcell Kampanyaları Katlanılan Reklam/Tanıtım Maliyetinin Miktarı

CORNETTO (UNILEVER)…

FİDA FİLM…

TAB GIDA… 5

Turkcell’in TAB Gıda ile gerçekleştiği kampanya kapsamında da Turkcell tarafından bir maliyete katlanılmış olabileceği görülmektedir. Kuruma gönderilen elektronik postadan, kampanyada sağlanan faydalara ilişkin olarak tarafların herhangi bir nakit ödemesi yapmadığı, işleyişin mahsuplaşma esasına göre gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki karşılıklı anlaşma gereği; TAB’ın kampanya kapsamında sağladığı ürün (Burger King menüsü) miktarına bağlı tutarın, Turkcell tarafından ücretsiz olarak sağlanan toplam dakika tutarından fazla dahi olsa, TAB toplu dakika tutarının üstünde kalan Burger King menü talebini ücretsiz karşılamıştır. Söz konusu kampanya kapsamında sağlanan dakikalar karşılığında Turkcell tarafından TAB’a fatura edilen toplam tutar KDV ve ÖİV dâhil… TL (Net:… TL) olarak gerçekleşmiştir.

Görüldüğü üzere, Fida Film ile yapılan kampanya haricinde katlanılan reklam tanıtım maliyetleri… TL ile… TL arasında değişmektedir. Bu rakamlar yukarıda anılan diğer indirim kampanyaları için de referans oluşturabilecektir.

Yukarıda yer verilen maliyetlerin görece büyüklüğünün ortaya konulması bakımından aşağıda Turkcell’in 2010 yılı sonu itibarıyla abone sayısı, ses trafiği miktarı ve arama gelirlerine ait verilere yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, Turkcell’in 2010 yılı sonu itibarıyla kampanyaların hedef kitlesini oluşturan bireysel abone sayısı otuz milyonun üzerindedir. Bu aboneler yıl içinde… dakika ses trafiği oluşturmuş ve Turkcell’e yaklaşık… TL gelir kazandırmıştır. 2010 yılında Turkcell’in toplam cirosu ise… TL olarak gerçekleşmiştir. Tablo 6: Turkcell’in 2010 yılı Abone Sayısı, Ses trafiği Miktarı ve Arama Gelirleri

Abone Sayısı Ses Trafiği Arama Gelirleri Kurumsal……… Bireysel……… Toplam……… “Tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar” bakımından her bir kampanya için … TL reklam/tanıtım maliyetine katlanıldığı düşünülse bile ortaya çıkan birim artan maliyet …

6

Kr/dk civarında oluşmaktadır.

Platinum abonelere yönelik kampanyalar bakımından ise üyelik koşulları dikkate

7

alındığında, ortaya çıkan … TL’lik maliyetin ihmal edilebilir olduğu ortaya çıkmaktadır. Genç Turkcell kampanyalarının artan etkilerinin değerlendirilebilmesi için öncelikle Genç Turkcell’in özelliklerine bakılması gerekmektedir. Genç Turkcell, Turkcell’in gençlere özel olarak kurguladığı bir “gençlik kulübü” olarak tanımlanmaktadır. İşTcell ve AloVatan üyeleri ile kurumsal hatlar dışındaki tüm Turkcell abonelerinin Genç Turkcell üyesi olabileceği belirtilmektedir. Bu bakımdan, Genç Turkcell kampanyaları da “tüm bireysel abonelere yönelik kampanyalar” kapsamında değerlendirilebilecektir.

Buna göre, Genç Turkcell kampanyaları kapsamında katlanılan … TL’lik artan maliyetin marjinal etkisi … Kr/dk’dır.

Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında, Turkcell’in üçüncü taraflar aracılığıyla sağladığı indirimler sonucu katlandığı maliyetlerin fiyat-maliyet analizini değiştirebilecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla şikâyetçiyi dışlayıcı bir nitelik taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, şikâyet konusu eylemler 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal eder nitelikte bulunmamıştır.

6 Hesaplamada, en riskli durumun değerlendirmesini temin etmek amacıyla referans olarak Fida Film Kampanyası’nın ardından en yüksek reklam/tanıtım maliyeti dikkate alınmıştır. Ayrıca, kampanyalar tüm bireysel abonelere yönelik olduğundan bireysel kullanıcıların toplam ses trafiği üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu bağlamda, incelenen pazarlama faaliyetlerine ilişkin maliyetlerin hesaplamalarda bir yıla yayıldığı belirtilmelidir. Yapılan bu tercih daha riskli olan durumu değerlendirmeyi teminen benimsenmiş olup uygulamada bu maliyetlerin daha uzun sürelere yayılması söz konusu olabilecektir.

[7] Bir platinum abonenin Turkcell’e ödediği ortalama ücretin en az vergiler dâhil… TL olması gerektiği ve ortalama bir bireysel abonenin vergiler dâhil… TL (ortalama gelir olan… TL’nin üzerine %25 ÖİV ve %18 KDV eklenmesiyle bulunmuştur) ödediği dikkate alındığında bu durum daha net ortaya çıkmaktadır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.