Wincor Nixdorf Aktiengesellschaft’ın kontrolünün Diebold lncorporated tarafından devralınması işlemine izin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER : Selvi KOCABAY, Ali ŞENGÜL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Diebold Incorporated

Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Deniz ÖZKAN,

Av. Nur Duygu BOZKURT

Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Wincor Nixdorf Aktiengesellschaft’ın kontrolünün Diebold lncorporated tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 05.02.2016 tarih ve 811 sayı ile giren ve en son 29.02.2016 tarih ve 1443 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.03.2016 tarih ve 2016-2-4/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Taraflar

G.1.1. Diebold Incorporated (DIEBOLD)

(4) Direkt ya da bağımsız tedarikçileriyle 90’dan fazla ülkede faaliyet gösteren DIEBOLD, ABD merkezli, New York Menkul Kıymetler Borsası'na kayıtlı halka açık bir şirkettir. DIEBOLD’un, aşağıda belirtilen teşebbüsler dışında sermayesinde %5'ten fazla paya sahip teşebbüs bulunmamaktadır.

Tablo 1- DIEBOLD’un Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Gabelli Funds, LLC 9,1

Kaynak: Bildirim Formu

(5) DIEBOLD, hizmet odaklı ve yazılım destekli mali çözüm hizmetleri sunmakta, elektronik ve fiziksel güvenlik ürünleri (kasa ve döviz işletim sistemleri vb.) üretmekte ve güvenlik çözümleri hizmeti vermektedir. DIEBOLD'un sunduğu mali çözüm hizmetleri; donanım ve yazılım ürünleri ile bakım onarım ve iş hizmetlerinden ibarettir. DIEBOLD, donanım ürünleri kapsamında müşteriler tarafından kullanılan nakit dönüşüm/otomasyon sistemleri (veya otomatik para çekme makinaları (ATM)) ile banka çalışanları tarafından kullanılan gişe destek ATM’leri dahil olmak üzere birçok ATM çeşidinin üretimini ve satışını gerçekleştirmektedir. Yazılım ürünleri kapsamında ise, ATM'lerin çalıştırılması için gerekli olan ve ATM donanımı ile birlikte satılan basit yönetim sistemini (Microsoft Windows) ve açık platform yazılımını kapsayan özel yazılımları (CEN/XFS) kullanmaktadır [1]. DIEBOLD ayrıca, donanımların çalıştırılması için uygulama yazılımı, bankanın ağ sahiplerini çalıştıran ve işlem sürücüsünün yanında ATM'leri kontrol eden terminal sürücü yazılımı, uzaktan kumanda/durum kontrolü yazılımı, güvenlik yazılımı ve pazarlama yazılımı sağlamaktadır.

(6) DIEBOLD, mali çözüm hizmetlerine yönelik sunduğu donanım bakım onarım hizmetleri kapsamında, tüketim maddesi takviyesini, kağıt veya banka kartı sıkışmalarının onarımını, ATM ve kioskların bakım ve onarımını gerçekleştirmektedir. İş hizmetleri kapsamında ise DIEBOLD yazılım platformuna sahip müşterilere görünürlük yönetimi, ATM güvenlik ve uyumu, dolandırıcılık önleme, nakit yönetimi, içerik aktarma ve yazılım desteği hizmetleri ve sınırlı olarak şube dönüşüm işlemlerine ilişkin danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır. DIEBOLD’un ayrıca şifreleme cihazları alanında faaliyet gösteren şirketi olmasına rağmen Türkiye’de bu alanda faaliyet göstermemektedir.

(7) DIEBOLD’un Türkiye’de hisselerinin tamamına sahip olduğu iki iştiraki bulunmaktadır. Bunlardan Diebold ATM Cihazları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (DIEBOLD TÜRKİYE) nakit yönetim ürünlerinin satışını yapmakta, Altus Bilişim Hizmetleri A.Ş. ise DIEBOLD TÜRKİYE müşterilerine yazılım, iş hizmetleri ve donanım koruma hizmetleri sunmaktadır. DIEBOLD’un, ATM ile ilgili güvenlik yazılımları dışında, güvenlik ürünleri ile güvenlik çözümleri alanında Türkiye'de faaliyeti bulunmamaktadır.

G.1.2. Wincor Nixdorf Aktiengesellschaft (WINCOR)

(8) Direkt ya da tedarikçileri vasıtasıyla 130’dan fazla ülkede faaliyet gösteren WINCOR, Almanya merkezli, Frankfurt Menkul Kıymetler Borsası'na kayıtlı halka açık bir şirkettir. WINCOR’un sermayesinin %10’u hazineye ait olup [2], geriye kalan %90’ı halka arz edilmiştir. WINCOR’un hissedarlık yapısının gösterildiği Tablo 2’de en büyük dört hissedarın hissedarlık oranları yaklaşık olarak belirtilmiştir.

Tablo 2- WINCOR’un Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Kiltearn Global Equity Fund/Kiltearn Limited >5,0

Kaynak: Bildirim Formu

1 Basit yönetim sistemi ve CEN/XFS yazılımları ayrı olarak değil, ATM ile birlikte satılmaktadır.

2 Devralma işlemi hazine payını kapsamamaktadır.

(9) WINCOR, bankacılık ve perakende sektörüne yönelik bilişim olanakları ve hizmetleri alanında faaliyette olup, bankalara donanım (ATM’ler dahil olmak üzere), yazılım ürünleri ile bunlara ilişkin hizmetler sunmaktadır. Bu kapsamda bankalara ödeme ve nakit dönüşüm sistemleri ile kioskları tedarik etmekte, sunduğu ürünlere ilişkin temel işletim sistemi, açık platform, uygulama, durum kontrolü, güvenlik ve pazarlama yazılımı sunmaktadır. Ayrıca donanım ve yazılımlar ile ilgili destek ve bakım hizmeti vermektedir. Bankacılık sektörünün yanı sıra, perakende sektörüne yönelik donanım, yazılım ve hizmet çözümleri de sunmaktadır.

(10) WINCOR Türkiye’de, hisselerinin tamamına sahip olduğu WINCOR Nixdorf Bilgisayar Sistemleri A.Ş. (WINCOR TÜRKİYE) aracılığıyla, nakit otomasyon ürünlerinin ve bunlara ilişkin yazılımların satışı ile bakım onarım ve destek hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir.

G.2. İlgili Pazar

(11) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafından hareketle, bildirime konu devralmanın rekabeti bozucu bir etki yaratmayacak oluşu, dosya konusu işleme ilişkin ilgili ürün pazarı tanımı yapılması gerekliliğini ortadan kaldırdığından, dosya konusu işlemde kesin bir ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır.

(12) Dosya konusu ürünler bakımından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış gibi rekabet şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

(13) Başvuruya konu işlem, 23.10.2015 tarihinde DIEBOLD ve WINCOR arasında imzalanan İş Birleştirme Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca WINCOR’un kontrolünün, çağrı yoluyla ortaklık paylarının toplanması suretiyle DIEBOLD tarafından devralınması işlemidir. Yapılan Sözleşme uyarınca DIEBOLD tarafından devralınacak WINCOR adi hisse senetleri, DIEBOLD ya da DIEBOLD’un iştiraki olan Diebold Holding Germany Inc. & Co. KGaA’ya (DIEBOLD HOLDING) devredilecektir. Sözleşme hükümlerine göre DIEBOLD, WINCOR’un tedavüldeki her bir payı için nakit para veya DIEBOLD adi pay senetleri teklif edecektir. Bu çerçevede, DIEBOLD hisse sahiplerine her bir adi hisse için (…..) Avro ve (…..) adet DIEBOLD adi hisse senedi teklif etmeyi hedeflemektedir.

(14) İşlem neticesinde WINCOR’un %90 oranındaki hissesinin DIEBOLD tarafından devralınması hedeflenmektedir. Şirketin %10 oranındaki hissesi ise hazinede kalacaktır. Dosya konusu işlem, bir teşebbüsün kontrolünün, hisse satın alınması yoluyla başka bir teşebbüs tarafından devralınması niteliğinde olduğundan, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi uyarınca bir devralma işlemidir.

(15) Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2014 yılı Türkiye ve dünya cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından bildirime konu işlem izne tabidir.

(16) DIEBOLD ve WINCOR Türkiye’de sahip olduğu iştirakleri aracılığıyla nakit otomasyon ürünleri ile bunlara yönelik yazılım ürünleri, bakım onarım koruma hizmeti ile iş hizmetleri sunmaktadır. Bu çerçevede işlem taraflarının faaliyetleri nakit otomasyon ürünlerinin satışı, bunlara ilişkin yazılım ürünlerinin sağlanması ve bakım onarım ve iş hizmetleri pazarında yatay olarak örtüşmektedir.

(17) Rekabet hukuku bağlamında, bir birleşme devralma işleminin, yoğunlaşma doğurucu bir işlem olup olmadığının ve ilgili pazarın rekabetçi yapısı üzerinde olumsuz bir etki gösterip göstermeyeceğinin belirlenmesinde kullanılacak önemli kriterlerin ilki pazar payı ve yoğunlaşma oranları olarak kabul edilmektedir. Bu bakımdan, ilk olarak tarafların birleşme öncesi ve sonrası pazar payları incelenmiş ve ardından pazarın işlem öncesi ve sonrası yoğunlaşma düzeyleri Herfindahl-Hirschman Endeksi (HHI) kullanılarak değerlendirilmiştir.

(18) Dosya konusu işlem öncesi ve sonrasında tarafların ve rakiplerin nakit otomasyon ürünleri pazarındaki 2014 yılı pazar payları yükleme ve sevkiyat bazlı olmak üzere aşağıdaki tablolarda sunulmuştur:

Tablo-3: Nakit Otomasyon Ürünleri Pazarında Yükleme Bazlı [3] Pazar Payları (2014) (%)

DIEBOLD WINCOR Toplam En önemli rakipler

NCR Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. (…..)

Nakit Otomasyon

(…..) (…..) (…..) GRG Banking (…..)

Ürünleri

Glory (…..) Kaynak: Bildirim Formu

Tablo-4: Nakit Otomasyon Ürünleri Pazarında Sevkiyat Bazlı [4] Pazar Payları (2014) (%)

DIEBOLD WINCOR Toplam En önemli rakipler

NCR Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. (…..)

Nakit Otomasyon

(…..) (…..) (…..) Glory (…..)

Ürünleri

Diğer (GRG Banking dahil) (…..) Kaynak: Bildirim Formu

(19) Dosya içeriği bilgilerden, devreden ve devralan tarafın nakit otomasyon ürünlerine yönelik yazılım pazarındaki pazar payının devralma sonrası (…..)'nin altında olacağının ifade edildiği anlaşılmıştır. Yazılım pazarlarında faaliyet gösteren firmaların çeşitliliği, sunulan yazılım paketlerinin alıcıların ihtiyacına göre çeşitlenmesi ve yazılımların genellikle donanımla birlikte satılması sebebiyle net bir pazar payı bilgisi sunulamamıştır.

(20) Nakit otomasyon ürünlerine ilişkin bakım onarım pazarındaki pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-5: Bakım Onarım Hizmetleri Pazarında [5] Yükleme Bazlı Pazar Payları (2014) (%)

DIEBOLD WINCOR Toplam En önemli rakipler

NCR Bilişim Sistemleri Ltd. Şti. (…..)

Grg Banking (…..)

Bakım Onarım (…..) (…..) (…..) Desmer (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

3 Yükleme bazlı ürünler, Türkiye'ye daha önce getirilen, kurulan ve çalışmakta olan ATM'leri içermektedir. 4 Türkiye'ye yakın zamanda getirilen ürün sayısına göre bilgi içermektedir.

5 Bildirim Formunda, işlem taraflarının Türkiye’de iş hizmetlerinden elde ettikleri cironun sınırlı olduğu; iş hizmetleri pazarının büyüklüğü, rakiplerin sayısı ve bu alanda çok çeşitli hizmetler sunulması sebebiyle pazar payı sunulamadığı, ayrıca tarafların iş hizmetlerindeki pazar payı toplam hizmetlerdeki paya dahil edildiğinde toplam pazar payının azalacağı belirtilmiştir. Bu sebeple işlem taraflarının hizmet faaliyetindeki pazar payları bakım onarım hizmetlerini içermektedir.

(21) “Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz”da (Kılavuz); birleşme sonrası pazardaki HHI endeksi 2.000’nin üzerinde olan, ancak işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimi 150’nin altında kalan işlemlerde, belirli istisnalar hariç olmak üzere rekabetçi kaygı oluşma ihtimalinin düşük olduğu ifade edilmiştir. Aşağıdaki tabloda bildirime konu işlem ile ilgili olarak Türkiye’de etkilenen pazarlarda işlem öncesi ve sonrası için hesaplanan HHI değerlerine yer verilmiştir.

Tablo-6: Nakit Otomasyon Ürünleri ve Bakım Hizmetleri Alanında HHI değerleri

İşlem Öncesi İşlem Sonrası Fark

Nakit Otomasyon Ürünleri (Yükleme Bazlı) 4.158 4.530 372

Nakit Otomasyon Ürünleri (Sevkiyat Bazlı) 5.020 5.362 342

Bakım Onarım Hizmetleri 2.616 2.692 76

(22) Nakit otomasyon ürünleri pazarında HHI değerleri ile HHI değişimlerinin Kılavuz’da belirtilen değerleri aştığı Tablo 6’dan görülmektedir. Bakım onarım hizmetlerinde ise HHI değeri 2000’in üzerinde olmakla birlikte, HHI’daki değişim 150’nin altındadır. Söz konusu HHI değerlerinin oligopol piyasa yapısına işaret ettiği değerlendirilmekle birlikte, yukarıdaki tablolarda yer verilen işlem tarafları ve rakiplerin pazar payları dikkate alındığında, işlemin rekabetçi bir endişe yaratmayacağı kanaati oluşmuştur. Bunun yanı sıra, dosya içeriğinden, Türkiye’de nakit otomasyon ürünleri pazarının olgunlaşmamış ve gelişmekte olan bir pazar olması, pazardaki rekabetçi yapının sürekli değişkenlik arz etmesi, pazarda patent zorunluluğuna veya marka bağlılığına dayalı giriş engellerinin bulunmaması, pazara girmek isteyen teşebbüslerin nakit otomasyon ürünleri için gerekli bileşenleri Çin, Kore ve Japonya’dan temin edip birleştirerek yeni ürünler üretebilmesi, dolayısıyla pazara girişlerin kolay olması, pazara yeni giren çok sayıdaki rakibin varlığı, pazara yeni giren bir teşebbüsün kısa zamanda yüksek pazar payına ulaşması, son olarak bankalar ve finansal kuruluşlar gibi güçlü müşterilerin bulunması nedenleriyle işlemin pazarda rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(23) Dosya içeriğinden nakit otomasyon ürünleri satışında, pazara yeni giren rakiplerin yanı sıra piyasada güçlü rakip teşebbüslerin olmasının, pazara giriş engelinin bulunmamasının pazarın dinamik bir yapıda olmasının, banka ve finansal kuruluşlar gibi alıcı gücü yüksek müşterilerin varlığının ve bu müşterilerin nakit otomasyon ürünü alımlarında fiyat düşürme gücüne sahip olmalarının, alımların ihaleler şeklinde gerçekleşmesinin rekabete katkı sağladığı anlaşılmıştır. Söz konusu hususlar dikkate alındığında, dosyaya konu işlemin işbirliği doğurucu etkiler ortaya çıkarmayacağı değerlendirilmiştir.

(24) Yukarıda yer verilen tablolardan; nakit otomasyon ürünleri pazarı yükleme ve sevkiyat bazlı pazar payları ve bakım onarım hizmetleri yükleme bazlı pazar payları incelendiğinde; devralma işleminin söz konusu pazarlarda hakim durum yaratması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.