Rekabet Kurulunun 26.09.2018 tarih ve 18-34/572-M sayılı kararı ile yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan) Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Mehmet TOKGÖZ, Furkan BAŞTÜRK, Osman AYAR,

Aykut KARAGÖZ

C. İLGİLİ TARAF: - DVS Doğalgaz Mühendislik

Serhat Mah. Milli Egemenlik Cad. Akbaş Gümüşevler

No:50 Van

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 26.09.2018 tarih ve 18 - 34/572 - M sayılı kararı ile yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında 16.05.2019 tarihinde DVS Doğalgaz Mühendislik’te yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi ve bilgi isteme tutanağında talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde gönderilmemesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.09.2018 tarih ve 18-34/572-M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında DVS Doğalgaz Mühendislik’te yapılmak istenen yerinde incelemenin en gellenmesi ve bilgi isteme tutanağında talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde gönderilmemesi üzerine hazırlanan 1 7.06.2019 tarih ve 2018 - 5 - 43 /BN - 1 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; önaraştırma kapsamında 16.05.2019 tarihinde DVS Doğalgaz Mühendislik’te yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi ve talep edilen bilgi/belgelerin gönderilmemesi nedeniyle teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun/Kanun) 16. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği; dosya kapsamında değerlendirilmek üzere talep edilen bilgi ve belgelerin belirlenen süre içerisinde gönderilmediği, bu nedenle teşebbüse Kanun’un 17. maddesi uyarınca ayrıca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

G.1. Yerinde İnceleme Süreci

(4) Kurulun 26.09.2018 tarih ve 18-34/572-M sayılı kararı ile Van ilinde doğalgaz tesisat alanında faaliyet gösteren firmaların ‘‘Van Doğalgaz ve Mekanik Tesisat Firmaları Mesleki Dayanışma Derneği’’ adında bir dernek kurdukları ve dernek çatısı altında aldıkları karar ile doğalgaz tesisatı fiyatını aralarında belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma kapsamında 31 teşebbüste yerinde inceleme gerçekleştirilmiş olup, 16.05.2019 tarihinde DVS Doğalgaz Mühendislik’e gidilmiştir

(5) Şirkette bulunan satış uzmanı ve teşebbüs çalışanına raportörlerin yetki belgeleri ve Rekabet Kurumu kimlik kartlarının ibrazının akabinde, bahse konu önaraştırma kararı hakkında bilgi verilmiş ve yerinde inceleme yapılacağı ifade edilmiştir.

(6) Yapılan bu bilgilendirmelerden sonra şirkette bulunan satış uzmanı tarafından teşebbüs yetkilisi olduğu söylenen bir kişi aranmıştır. Söz konusu yetkili kendisi hazır bulunmadan inceleme yapılmasına izin vermeyeceğini ifade etmiştir. Bunun üzerine yapılan telefon görüşmesinde; yürütülmekte olan önaraştırmanın konusu, Kanun’un 14 ve 15. maddeleri kapsamında sahip olunan yetkiler, yerinde incelemenin ertelenmesinin mümkün olmadığı, bunun yerinde incelemeden beklenen sonuçların doğmasını engelleyeceği ve yerinde incelemenin engellenmesi durumunda Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca idari para cezasına hükmedileceği anılan yetkiliye raportörler tarafından tekrar iletilmiştir. Ancak, şirket yetkilisi cevaben kendisinin Van merkez dışında olduğunu ve kendisi olmadan inceleme yaptırtmayacağını yinelemiş, verilecek idari para cezasına razı olduğunu beyan etmiştir.

(7) Daha sonra teşebbüste bulunan satış uzmanı ve teşebbüs çalışanına, diğer firma yetkililerine haber verilmesi, incelemeye izin verilmemesi durumunda yerinde incelemenin engellenmesi tutanağının tutulacağı ve Kanun kapsamında idari para cezası uygulanacağı tekrar hatırlatılmıştır. Bunun üzerine teşebbüs çalışanı tarafından firma yetkilisi olduğu belirtilen diğer bir kişi aranmış, kendisi durumdan haberdar edilmiş, ancak olumlu yanıt alınamamıştır.

(8) Yetkili kişinin aynı gün içinde teşebbüse gelip gelemeyeceği sorusu üzerine, yetkili kişi satış uzmanı tarafından tekrar aranmış, ancak teşebbüs yetkililerinin aynı gün içerisinde gelemeyeceği cevabı alınmıştır. Nihayetinde yerinde inceleme gerçekleştirilemeden teşebbüsten çıkılmıştır.

(9) Yerinde incelemenin engellenmesi sonrasında bahse konu teşebbüste yerinde inceleme, bir sonraki gün 17.05.2019 tarihinde şirkete tekrar gidilerek, teşebbüs yetkililerinin bulunduğu esnada gerçekleştirilmiştir.

G.2. Hukuki Değerlendirme

(10) Yerinde inceleme yetkisi, Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesinde büyük öneme sahiptir.

(11) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesinde;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse

suretlerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idari para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.

(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” hükmü yer almaktadır.

(12) Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması” teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Bu çerçevede, yukarıda ayrıntılarıyla anlatılan ve DVS Doğalgaz Mühendislik’te gerçekleşen olayın yerinde incelenmenin engellenmesi niteliğinde olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

(13) Yerinde incelemelerin temel amacı dosya kapsamında yer alan iddialara yönelik delil elde etmektir. Bu doğrultuda genellikle ani baskınlar şeklinde ve gerektiğinde eş zamanlı olarak yerinde incelemeler gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğinin ortaya çıkarılabilmesi için delillerin yok edilmeden ele geçirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda 16.05.2019 tarihinde gerçekleştirilmek istenen yerinde incelemeye izin verilmeyerek yerinde incelemenin amacına ulaşması açık bir şekilde engellenmiştir. 17.05.2019 tarihinde teşebbüse tekrar gidildiğinde yerinde inceleme gerçekleştirilebilmiştir. Yerinde incelemenin bilinçli bir şekilde geciktirilmesinin DVS Doğalgaz Mühendislik’e muhtemel delilleri karartma imkânı sağlayabileceği de açıktır.

(14) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında; DVS Doğalgaz Mühendislik’e, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince 2018 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

(15) Bununla birlikte, Kanun’un 16. maddesi doğrultusunda uygulanacak idari para cezasının hesaplanabilmesi ve dosya kapsamında değerlendirilmesi bakımından yerinde inceleme sonrasında hazırlanan yerinde inceleme ve bilgi isteme tutanağı ile teşebbüsün doğalgaz faaliyetleri ve sektörün işleyişi ile ilgili birtakım bilgilerle birlikte teşebbüse ait 2018 yılına ilişkin resmi kurumlarca onaylanmış gelir tablosu ve bilanço örneğinin Rekabet Kurumuna göndermesi talep edilmiştir. Talep edilen bilgilerin gönderilmesi için verilen sürenin son günü 22.05.2019 olup, anılan bilgiler süresi içinde gönderilmemiştir.

(16) Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre, Kanun’un 14 ve 15. maddelerinin uygulanmasında eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi ya da bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde ya da hiç verilmemesi halinde idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca, Kanun’un 17. maddesinde, Kanun’un 14 ve 15. maddelerinin uygulanmasında, istenen bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde verilmemesi durumunda her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idari para cezası verileceği de hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede teşebbüse, Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yıllık gayri safi gelirinin binde biri oranında ve ayrıca 22.05.2019 tarihini takip eden ilk gün olan 23.05.2019 tarihinden itibaren aynı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yıllık gayrisafi gelirinin onbinde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(17) Talep edilen bilgilerin gönderilmemesi nedeniyle T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığından 27.05.2019 tarih ve 6326 sayı ile DVS Doğalgaz Mühendislik’in 2018 yılına ilişkin mali

tabloları talep edilmiş, söz konusu bilgiler 13.06.2019 tarih ve 3886 sayı ile Kurum

kayıtlarına girmiştir.

(18) Teşebbüsün 2018 yılı gayri safi gelirinin binde beşi dikkate alındığında para cezası

miktarı (…..) TL, binde biri dikkate alındığında ise para cezası miktarı (…..) TL olarak

hesaplanmaktadır. Ancak 2019/1 sayılı “4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesinin Birinci

Fıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının 31.12.2019 Tarihine Kadar

Geçerli Olmak Üzere Artırılmasına İlişkin Tebliğ”de (2019/1 sayılı Tebliğ) Kanun’un 16.

maddesinin birinci fıkrasında belirlenmiş olan idari para cezası alt sınırı, 01.01.2019

tarihinden 31.12.2019 tarihine kadar geçerli olmak üzere 26.027 TL olarak

belirlenmiştir.

(19) Bu çerçevede teşebbüse, yerinde incelemenin engellenmesi nedeniyle Kanun’un 16.

maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ve 2019/1 sayılı Tebliğ uyarınca 26.027 TL, talep

edilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde gönderilmemesi nedeniyle Kanun’un 16.

maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 2019/1 sayılı Tebliğ uyarınca 26.027 TL,

ayrıca 23.05.2019 gününden başlamak ve talebe konu bilgi ve belgelerin Rekabet

Kurumu kayıtlarına girmesine kadar yürütülmek üzere her gün için, Kanun’un 17.

maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, 2018 mali yılı sonunda oluşan gayri

safi gelirinin on binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

H. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun

26.09.2018 tarih ve 18-34/572-M sayılı kararı uyarınca yürütülen önaraştırma

kapsamında;

a) 16.05.2019 tarihinde yapılmak istenen yerinde incelemenin DVS Doğalgaz Mühendislik tarafından engellediğine, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte, bu bent uyarınca verilecek idari para cezası 2019/1 sayılı “4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesinin Birinci Fıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının 31.12.2019 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırılmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca öngörülen 26.027,00 TL’den az olamayacağından, DVS Doğalgaz Mühendislik’e 26.027,00 TL idari para cezası verilmesine,

b) Yerinde inceleme akabinde düzenlenen tutanakta istenen bazı bilgi ve belgelerin DVS Doğalgaz Mühendislik tarafından süresi içinde Kurumumuza gönderilmemesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında olmak üzere idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte, bu bent uyarınca verilecek idari para cezası 2019/1 sayılı “4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesinin Birinci Fıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının 31.12.2019 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Artırılmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca öngörülen 26.027,00 TL’den az olamayacağından, DVS Doğalgaz Mühendislik’e 26.027,00 TL idari para cezası verilmesine;

c) DVS Doğalgaz Mühendislik’ten talep edilen bilgi ve belgeler için verilen sürenin dolduğu 22.05.2019 gününü takip eden 23.05.2019 gününden başlamak ve talebe konu bilgi ve belgelerin Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine kadar yürütülmek üzere her gün için, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci

fıkrasının (c) bendi uyarınca, 2018 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin

on binde beşi oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.