Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş. ile Öztürk Ailesi tarafından kontrol edilecek bir ortak girişim kurulması…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

D. DOSYA KONUSU: Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş. ile Öztürk Ailesi tarafından kontrol edilecek bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.

E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.10.2011 tarih ve 7185 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 22.11.2011 tarih ve 7996 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 30.11.2011 tarih ve 2011-2-424/Öİ-11-412.YY sayılı Ön İnceleme Raporu, 19.12.2011 tarih ve REK.0.16.00.00-120/715 sayılı Başkanlık Önergesi ile görüşülerek karara bağlanmıştır.

F. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı, koordinasyon riski açısından yapılan değerlendirmede Kanun’un 5. maddesinde yer alan muafiyet şartlarının sağlandığı ve dolayısıyla işleme izin verilmesinde sakınca olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Dosya konusu işlem, Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş. (Arkaz) ile Saim ÖZTÜRK, Seçim ÖZTÜRK, Cem Türker ÖZTÜRK ve Cenk Turgut ÖZTÜRK (Öztürk Ailesi) tarafından

1

kontrol edilecek bir “Ortak Girişim” kurulmasına ilişkindir.

G.1. Taraflar

Arkaz; genel cerrahi, kadın doğum, anestezi, cildiye, diyaliz vb. farklı branşları bünyesinde bulunduran çeşitli hastaneleri işletmektedir. Diğer taraf olan Öztürk Ailesi ise 1

Ortak Girişim Ana Sözleşmesi incelendiğinde, ortak girişime henüz herhangi bir unvan verilmediği görülmüştür.

Genesis Holding A.Ş.’de sahip oldukları hisseler aracılığı ile hastane işletmeciliği alanında faaliyet göstermektedir.

G.2. Pazar Tanımları

G.2.1. İlgili Ürün Pazarı

2 Bildirim konusu işlem taraflarının faaliyetleri ve Rekabet Kurulu’nun geçmiş kararları dikkate alındığında mevcut işlem bakımından ilgili ürün pazarı “özel hastane işletmeciliği” olarak belirlenmiştir.

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Rekabet Kurulu’nun önceki kararları çerçevesinde; özel sağlık kuruluşlarının seçiminde uzmanlık gerektiren özel sağlık sorunları söz konusu olmadığı sürece bu alandaki tüketici tercihlerini genellikle hizmete erişim kolaylığının oluşturduğunu belirtmek mümkündür. Konuyla ilgili alınan bir kararda, bu hususa ilişkin somut verilere yer verilmiş olup, özellikle genel sağlık hizmetleri açısından İstanbul’un Avrupa yakasında ikamet eden hastaların çoğunlukla Avrupa yakasındaki hastaneleri, Anadolu yakasında ikamet eden hastaların

3

ise Anadolu yakasındaki hastaneleri tercih ettiği ifade edilmiştir. İşlem taraflarından Öztürk Ailesi’nin İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde (Avrupa yakası); Arkaz’ın ise İstanbul ili Avcılar (Avrupa yakası) ve Silivri ilçelerinin (Avrupa yakası) yanı sıra Çanakkale ve Zonguldak-Ereğli’de de özel hastanelerinin bulunduğu görülmektedir. Dolayısıyla, mevcut dosya bakımından incelenen tarafların faaliyet alanlarının, İstanbul il sınırları içinde ve Avrupa yakasında örtüştüğü anlaşılmıştır. Kurul’un geçmiş kararlarında özel hastane işletmeciği pazarı açısından yapılan ilgili coğrafi pazar tanımlamalarının gerek il bazında, gerekse ulaşım koşulları ve coğrafi yapı dikkate alınarak ilçe bazında veya belirli bir bölgeyi kapsayacak şekilde (İstanbul ili Avrupa yakası, İstanbul ili Anadolu yakası gibi) belirlenebildiği görülmektedir. Bununla birlikte, alternatif ilgili coğrafi pazar tanımlamalarının mevcut işlem bakımından farklı sonuçlara yol açmayacağı, dolayısıyla ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Öte yandan, işlemin etkilenen pazarlar üzerindeki etkisinin daha net anlaşılabilmesini teminen değerlendirmeler, İstanbul ili ve İstanbul ili Avrupa yakası esas alınarak yapılmıştır.

G.3. Değerlendirme

Mevcut işlem ile Arkaz ile Öztürk Ailesi’nin kontrolünde bir ortak girişim kurulması planlanmaktadır. Ana Sözleşme’ye göre, Ortak Girişim’e ait hisselerin %(…..) Arkaz, %(…..) ise Öztürk Ailesi sahip olacaktır. Ortak Girişim yönetim kurulu üç kişiden oluşmaktadır. Sözleşmenin 9. maddesine göre, Arkaz’ın bir, Öztürk Ailesi’nin ise iki yönetim kurulu üyesini atama yetkisi bulunmaktadır. Sözleşme’nin 12. maddesi ise yönetim kurulunun toplantı ve karar nisabını düzenlemektedir. Buna göre karar, yönetim kurulu üyelerin tamamının katılımı ve oybirliği ile alınabilecektir. Dolayısıyla, kurulması tasarlanan Ortak Girişim’in tarafların ortak kontrolünde olacağı kanaatine varılmıştır.

Ortak Girişim’in kurulması ile gerçekleştirilmesi hedeflenen faaliyetler arasında, Özel İdeal Sağlık Hizmetleri İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. (İdeal Sağlık) ile Arkaz 2

3.8.2011 tarih, 11-44/974-324 sayılı; 14.4.2011 tarih, 11-23/460-138 sayılı; 7.4.2011 tarih, 11-22/382-119 sayılı; 12.1.2011 tarih, 11-03/40-12 sayılı; 24.6.2009 tarih, 09-30/663-154 sayılı; 7.11.2008 tarih, 08- 62/1019-395 sayılı; 5.6.2008 tarih, 08-37/486-170 sayılı; 7.2.2008 tarih, 08-12/125-42 sayılı; 21.8.2007 tarih, 07-65/797-293 sayılı Rekabet Kurulu kararları.

3

Kurul tarafından 21.08.2007 tarih, 07-65/797-293 sayı ile alınan kararda; İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde yer alan Özel Nisa Hastanesi’ne başvuran hastaların %(…..)’ini Avrupa yakasında ve %(…..)’sını ise Özel Nisa Hastanesi’nin bulunduğu Bahçelievler ilçesinde ikamet eden kişilerin oluşturduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan Medipol Hastanesi’ne başvuran hastaların %(…..)’ını Anadolu yakasında ve %(…..)’sını ise Medipol Hastenesi’nin bulunduğu Kadıköy ilçesinde ikamet edenlerin oluşturduğu tespit edilmiştir.

arasında 22.9.2011 tarihinde imzalanan Ön İzin Devir Sözleşmesi’nin Ortak Girişim’e devredilmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmeye göre, Ortak Girişim, İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde bulunan bir alana inşa edilecek bina ile hastane işletmeciliği faaliyeti yürütecektir. Dolayısıyla, kurulacak Ortak Girişim’in bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir yapıya sahip olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, tarafların Türkiye pazarından elde ettikleri cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL, toplamda ise yüz milyon TL eşiğini aşması nedeniyle işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu kanaatine varılmıştır.

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.

Tarafların faaliyet alanları yatay ve dikey ilişki çerçevesinde ele alındığında, teşebbüslerin etkilenen pazarlara ilişkin payları aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir.

4

Tablo 1: İşlem taraflarının 2010 yılında etkilenen pazarlardan elde ettiği paylar (%)

Pazar Payı

No Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/ Dikey)

Arkaz Öztürk Ailesi Toplam

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

1 İşletmeciliği (yatak İstanbul Yatay

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

2 İşletmeciliği (ameliyat İstanbul Yatay

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

3 İşletmeciliği (hekim İstanbul Yatay

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

4 İşletmeciliği (poliklinik İstanbul Yatay

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

5 İşletmeciliği (hasta İstanbul Yatay

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

İstanbul ili

6 İşletmeciliği (ameliyat Yatay

Avrupa Yakası

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

İstanbul ili

7 İşletmeciliği (poliklinik Yatay

Avrupa Yakası

sayısı bakımından)

Özel Hastane (…..) (…..) (…..)

İstanbul ili

8 İşletmeciliği (hasta Yatay

Avrupa Yakası

sayısı bakımından)

Tarafların etkilenen pazarlardaki payları İstanbul ili ve İstanbul ili Avrupa Yakası olmak üzere iki farklı coğrafi pazar tanımı açısından incelenmiştir. Farklı kriterler göz önünde bulundurularak hesaplanan pazar paylarının genel itibarıyla düşük seviyelerde kaldığı, tarafların toplamda elde edebilecekleri en yüksek pazar payının İstanbul ili Avrupa Yakası’nda poliklinik sayısı bakımından %(…..) olacağı görülmektedir. Bununla birlikte, 4

Taraflar, İstanbul ili Avrupa yakası için toplam yatak ve hekim sayısı bakımından tahmini herhangi bir veri sunamamışlardır. Dolayısıyla, bu alt pazarlar açısından pazar paylarını hesaplamak mümkün olmamıştır. Bununla birlikte, Arkaz’ın İstanbul Avrupa yakasında toplam (…..) yatak kapasitesi ve (…..) hekimi, Öztürk Ailesi’nin ise toplam (…..) yatak kapasitesi ve (…..) hekimi bulunmaktadır.

Ortak Girişim tarafından işletilecek hastanenin Gaziosmanpaşa ilçesinde kurulması planlandığından, bu ilçe bakımından da bir değerlendirme yapılmıştır.

Tablodan görüleceği üzere, Öztürk Ailesi, Gaziosmanpaşa ilçesinde %(…..) ila %(…..) arasında değişen pazar paylarına sahiptir. Arkaz’ın ise anılan ilçede özel hastane işletmeciliği faaliyeti bulunmamaktadır. Öte yandan, İstanbul ve İstanbul ili Avrupa yakası bakımından taraf teşebbüslerin bu alanda faaliyetlerinin bulunması nedeniyle 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesi çerçevesinde, koordinasyon riski açısından değerlendirme yapılmış ve ortak girişimin, taraflar arasında rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkisinin bulunmadığı, hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açan bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.