Borealis A/S tarafından kontrol edilen Borealis A/S (Norway)'in tüm hisselerinin Ineos Group Limited…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Ineos Group Limited

Temsilcileri; Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat

Hakan ÖZGÖKÇEN

Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. 34349 Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR: - Ineos Group Limited

Hawkslease Chapel Lane, Lynhurst Hampshire SO43 7FG

BİRLEŞİK KRALLIK

- Borealis A/S

IZD Tower, Wagramerstrasse 17-19, a-1220 Viyana

AVUSTURYA

E. DOSYA KONUSU: Borealis A/S tarafından kontrol edilen Borealis A/S (Norway)’in tüm hisselerinin Ineos Group Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.7.2007 tarih ve 4882 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.8.2007 tarih, 2007-1-86/Öİ-07-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.8.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/153 sayılı Başkanlık önergesi ile 07- 65 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Borealis AS (Norway)’in tüm hisselerinin, Ineos Group Limited tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla anılan devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Ineos Group Limited (IGL)

IGL, Ineos Enterprise Group Limited, Ineos Vinyls Italia Limited ve Ineos Paraform Holding Limited ile birlikte Ineos Grubu şirketlerinden biridir. Ineos Grubu, petrokimyasallar, uzmanlık kimyasalları ve petrol ürünlerinin üretiminde faaliyet göstermektedir.

İşlemin devralan tarafı konumundaki Ineos grubu şirketi olan IGL’nin faaliyetleri, ara kimyasalların ve uzmanlık kimyasallarının üretimi, dağıtımı, satışı ve pazarlaması gibi çok sayıda iş kolunu içermektedir. Teşebbüsün %74,08 oranındaki hissesi James Ratcliffe tarafından kontrol edilmektedir.

IGL’nin Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamakta olup, teşebbüs Türkiye’deki satışlarını ithalat yoluyla gerçekleştirmektedir.

H.1.2. Borealis A/S (Borealis Denmark)

Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, Borealis grubu bünyesinde yer alan ve devre konu Borealis AS Norway (Borealis Norway), yine bir Borealis grubu şirketi olan Borealis Denmark tarafından kontrol edilmektedir. Borealis Denmark, 30.6.2007’ye kadar, tüm Borealis grubu için satış faaliyetleri ile iştigal eden tek şirket olduğu gibi, satış bedelinin faturalanması ve toplanması ile grubu idare etme görevini üstlenmiş iken, bu idare görevlerini bu tarihten sonra Borealis GmbH Viyana, Avusturya’ya devretmiştir. Temmuz 2007’den itibaren Borealis AG Viyana, Avusturya’nın tüm Borealis grubu adına idareci şirket ve satış faaliyetleri ile iştigal eden şirket olarak hareket etmesi, grubun geriye kalan bölümünün ise sınırlı operasyon ve işlem ile sorumlu olması kararlaştırılmıştır.

Bildirime konu işlem çerçevesinde IGL’ye devri planlanan Borealis Norway, esas olarak, polipropilen ve polietilenden oluşan poliolefin grubu ürünlerinin üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Bildirime konu devir işlemi neticesinde teşebbüsün sahip olduğu polipropilen, düşük yoğunlukta polietilen ve yüksek yoğunlukta polietilen ünitelerinin yanı sıra Kerling ASA ile müştereken sahip olunan ve bir gas

1

cracker işleten olan bir ortak girişim şirketi olan Noretyl AS’nin de %50 hissesi IGL’nin kontrolüne geçecektir.

Borealis Norway’in Türkiye’de doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmamakta olup, tüm satış ve pazarlama faaliyetleri Borealis Denmark’ın Türkiye’deki temsilci ofisi tarafından organize edilmektedir. Borealis Norway, Türkiye’deki satış acentası olarak hareket eden Borealis Denmark vasıtasıyla Türkiye’de gerçekleştirdiği ürün satışları neticesinde 2006 yılı itibarıyla (…………) Avro’luk bir ciro elde etmiştir.

1

Dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, “cracker”in geniş hidrokarbon moleküllerini parçalamaya ve daha hafif ve basit moleküllere ayrıştırmaya yarayan bir tesis olduğu ve söz konusu tesisin ortak girişimin sahipleri tarafından VCM, polipropilen ve polietilen üretiminde kullanılan etilen ve propilen hammaddelerinin üretimi için kullanıldığı görülmektedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim Formu’nda yer alan bilgilerden, ilgili işlem çerçevesinde, IGL’nin Borealis Norway’in sahip olduğu polipropilen, yüksek yoğunlukta polietilen ve düşük yoğunlukta polietilen ünitelerinin yanı sıra bir gas cracker işletmek suretiyle etilen ve propilen üretimi gerçekleştiren Noretyl AS’nin %50 hissesini alacağı; bununla birlikte, tarafların faaliyetlerinin Türkiye’de polipropilen ve polietilen ürünlerinin satışı alanında örtüştüğü anlaşılmaktadır.

110

Söz konusu ürünlerden polipropilen (PP), propilenden elde edilen ve dünya çapında kullanılan üç plastik türünden biri olup, homopolimer (HPP), sıradan kopolimer (RCP) ve blok etkili kopolimer (blok kopolimer) olmak üzere üç alt gruba ayrılmaktadır. Bildirim Formu’nda yer alan bilgilerden, bu PP türlerinin niteliklerinin ve nihai kullanım alanlarının farklı olduğu, ancak HPP ve RCP’nin aynı reaktör içinde üretilebildiği, buna karşın blok kopolimerlerin üretimi için ikinci bir reaktör gerektiği ve dolayısıyla HPP ve RCP ile blok kopolimer arasında arz yönünden bir ikame edilebilirliğin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla anılan PP türlerinden HPP ve RCP arasında yüksek oranda arz ikamesinin mümkün olması sebebiyle, bu iki ürünün birlikte bir ilgili ürün pazarı, blok kopolimerin ise ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak kabul edilmesinin söz konusu olabileceği görülmektedir. Bununla birlikte, ileride yer verileceği üzere, devre konu Borealis Norway’in Türkiye’de PP pazarındaki payının düşüklüğü ve bu pazarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermekte olduğu dikkate alındığında, mevcut dosya özelinde PP pazarı bakımından böyle bir ayrıma gitmeye gerek olmadığı kanaati oluşmuştur.

Tarafların Türkiye’deki ortak faaliyet alanlarını oluşturan bir diğer ürün ise polietilen (PE) olup; PE’nin yüksek yoğunluklu PE (HDPE), düşük yoğunluklu PE (LDPE) ve doğrusal düşük yoğunluklu PE (LLDPE) olmak üzere üç ayrı çeşidi bulunmaktadır. Dosya mevcudunda yer alan bilgilerden Borealis Norway’in HDPE ve LDPE fabrikalarının bulunduğu, ancak teşebbüsün Ekim 2006’da HDPE üretimine ilişkin faaliyetlerini askıya aldığı ve mevcut durumda PE’nin türevi olarak sadece LDPE üretiminde aktif olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, işleme taraf teşebbüslerin Türkiye’deki PE alanındaki faaliyetleri, (Borealis Norway’in bu alandaki faaliyetleri askıya alınana kadar) sadece, PE türevlerinden HDPE’nin satışı bakımından örtüşmekte ve Borealis Norway’in 2006 senesi itibarıyla Türkiye’ye HDPE satışı bulunmaktadır. Ayrıca HDPE, LDPE’ye nazaran çok daha yaygın bir kullanım alanı bulduğu gibi, 2006 yılının Ekim ayına kadar, Borealis Norway’in Türkiye’deki PE satışlarının büyük kısmını oluşturmuştur. Bu çerçevede, tarafların PE alanındaki faaliyetleri bakımından, pazarın daha dar ya da geniş tanımlanmasının, ilgili dosyaya ilişkin olarak yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceği de dikkate alındığında, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarı daha dar bir şekilde, tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü HDPE pazarı olarak tanımlanabilecektir.

Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarları “polipropilen” ve “yüksek yoğunluklu polietilen” olarak tanımlanmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

150

Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde, işlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşulların var olmadığı ve dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

H.3. DEĞERLENDİRME

H.3.1. İşlem

Bildirime konu devir işleminin hukuki dayanağını, 4.6.2007 tarihinde, Borealis Denmark ile IGL arasında imzalanan “Alım ve Satım Anlaşması” oluşturmaktadır. Söz konusu anlaşma uyarınca Borealis Norway’in hisselerinin tamamı IGL tarafından Borealis Denmark’tan devralınacak ve böylece Borealis Norway’in kontrolü tam olarak IGL’nin eline geçecektir. Dolayısıyla anılan işlem 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir.

H.3.2. Ciro ve Pazar Payları

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca “birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” Bu bağlamda, tarafların ve rakiplerinin 2006 yılı itibarıyla, Türkiye’de, ilgili ürün pazarlarında IGL’nin satılan ürün hacmi (kiloton üzerinden) tahminlerine dayanılarak elde edilmiş paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 1- Taraflar ve rakiplerinin PP pazarındaki payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Basel (…)

Tablo 2- Taraflar ve rakiplerinin HDPE pazarındaki payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Petkim (…)

Sabic (…)

Borealis Grubu (Borealis Norway (…)

2

Söz konusu işlem sonrasında Borealis grubu kendi tüzel kişiliğini tamamen koruyacağından Borealis grubunun ilgili pazarlarda Borealis Norway’in faaliyetleri haricindeki faaliyetleri neticesinde elde etmiş olduğu pazar paylarına tablolarda yer verilmiştir.

hariç)

Tablolarda yer verilmekte olan bilgilerden görüleceği üzere, tarafların toplam pazar payları, PP pazarında % (…), HDPE pazarında ise % (…) dolayında olup, ilgili Tebliğ’de öngörülen %25’lik pazar payı eşiğinin oldukça altındadır. Buna karşın, dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, 2006 yılı itibarıyla, tarafların PP pazarındaki toplam cirolarının yaklaşık (…………) YTL, HDPE pazarındakinin ise (…….….) YTL

3

olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam paylarının %25’lik pazar payı eşiğini aşmamasına rağmen, teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki toplam cirosunun 25 trilyon TL.’lik ciro eşiğini aştığı ve dolayısıyla işlemin, Rekabet Kurulu iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, devre konu teşebbüsün ilgili pazarlardaki payının düşüklüğü ve ilgili pazarlarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, söz konusu işlemin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratacak veya mevcut bir hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.

4.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik

Bildirim konusu devralma işleminin dayanağını oluşturan Anlaşma’da herhangi bir rekabet etmeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bununla birlikte Anlaşma’nın “Ayartmama” başlıklı 19. maddesinde Borealis grubuna, anılan devir işleminin tamamlanmasından itibaren 1 yıl boyunca hiçbir grup şirketinin idareci ve yöneticisinin hizmetlerinden yararlanma çabasına girmeme ve bu kişileri ayrılmaya teşvik etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir.

210

Anlaşma’nın “Gizlilik” başlıklı 29. maddesinde ise;

“29. GİZLİLİK

29.1. Kloz 29.3’e tabi olarak, Tamamlanmadan sonra üç (3) yıllık bir süre boyunca, Satıcı üçüncü taraflara herhangi bir İş Bilgisini açıklamayacağını taahhüt eder (işin normal seyri içindekiler ve İş veya Alıcı açısından makul olarak ticari ve mali bakımdan hassas olarak düşünülmeyen bilgiler hariç) ve Alıcı makul olarak Satıcı veya Satıcının elinde bulundurduğu işler açısından ticari ve mali açıdan hassas olabilecek bir bilgiyi açıklamayacaktır.

29.2. Kloz 29.3’e tabi olarak, Taraflardan her biri yazılı, sözlü veya sair suretle alınan veya işbu Anlaşmanın akdi veya ifası sonucu elde edilen ve kamusal 3

Teşebbüslerin Türkiye’de PP pazarındaki toplam ciroları (……….) Avro (IGL: (………), Borealis Norway: (……), HDPE pazarındaki toplam ciroları ise (………) Avro (IGL: (………..) Avro, IGL: (………) Avro) olup; bu rakamlar 29 Aralık 2006 tarihindeki Avro döviz satış kuru (1,8604) esas alınarak YTL’ye çevrilmiştir.

olmayan bir bilgiye çok gizli bir bilgi olarak muamele edecektir. Bu bilgiler:

(a) işbu Anlaşma hükümleri ile ilgili bilgilerle veya

(b) işbu Anlaşma ile ilgili müzakerelerle veya

(c) diğer Tarafla ilgili bilgileri kapsar…”

düzenlemesine yer verilmektedir.

Madde 29.3’te ise taraflardan birinin gizli kalması gereken bir bilgiyi hangi hallerde açıklayabileceği hükme bağlanmıştır.

Esas olarak, alıcının personelinin istihdamdan ayrılmaya teşvik edilmemesine yönelik olarak satıcıya getirilen bu türden sınırlamalar ile gizlilik hükümleri rekabet yasağı ile aynı bağlamda değerlendirilebilmektedir. Bununla birlikte, dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, Borealis grubunun Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında Borealis Norway ürünleri haricinde ürünlerin satışını yapmak suretiyle de faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Anılan Anlaşma’da devreden taraf olan Borealis’in ilgili pazarlarda faaliyet göstermesini engellemeye yönelik herhangi bir hükmün yer almadığı ve dolayısıyla Borealis grubunun ilgili işlem sonrasında ilgili pazarlarda faaliyetine devam etmesinin önünde herhangi bir engel olmadığı dikkate alındığında, söz konusu hükümlerin ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı bir nitelik taşımadığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

250

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.