Daimler AG iştiraklerinin bünyesindeki kamyon ve otobüs iş kolunun Daimler Truck AG’ye ve nihai olarak…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Elif Nurdan ŞARBAK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Daimler Truck Holding AG

Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK

Levent Mah. Mektep Sok. No:14 34330 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Daimler AG iştiraklerinin bünyesindeki kamyon ve otobüs iş kolunun Daimler Truck AG’ye ve nihai olarak Daimler Truck Holding AG'ye devredilmesi işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 04.11.2021 tarih ve 22697 sayı ile giren ve eksiklikleri 24.11.2021 tarih ve 23155 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.12.2021 tarih ve 2021-6-046/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 02.12.2021 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve dosya konusunun ek çalışma yapılmak üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına 21-58/836-Mİ sayı karar verilmiştir.

(3) Bunun üzerine yapılan incelemeler sonucunda taraflardan ek bilgi talebinde bulunulmuş olup son cevabi yazı 10.12.2021 tarih ve 23628 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu doğrultuda hazırlanan 15.12.2021 tarih ve 2021-6-046/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili dosya kapsamında, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) Başvuruda; Daimler AG (DAG) iştiraklerinin bünyesindeki kamyon ve otobüs iş kolunun Daimler Truck AG (DTAG) ve nihai olarak Daimler Truck Holding AG’ye (DTHAG) devredilmesi işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(6) Bildirime konu işlemin, Daimler grubunun küresel ölçekte yeniden yapılandırılmasına ilişkin adımlardan birisi olduğu bildirilmiştir. Buna göre öncelikle DTHAG’nin, DAG’den ayrıştırılması (Spin-Off) ve ardından Mercedes Benz AG (MBAG) ile Daimler Mobility AG’nin (DMO) kamyon ve otobüs iş koluna ilişkin belirli bölümlerinin DTAG ile iştiraklerine ve nihai olarak da DTHAG'ye devredilmesi planlanmaktadır. Böylece hâlihazırda hisseleri DAG’nin elinde bulunan kamyon ve otobüs iş koluna yönelik yaklaşık 20 adet tüzel kişilik ve malvarlıklarının devredilerek DAG’den ayrıştırılacak ve DTHAG tarafından, bahsedilen iş kolunda DAG Grubu bünyesinde gerçekleştirilen faaliyetler ile aynı nitelikteki faaliyetlerin yürütülmesine ve piyasada aynı ürün ve hizmetlerin sunulmasına devam edilecektir.

(7) Söz konusu işlemin temelini kamyon ve otobüs iş kolunun DTHAG'ye devredilmesine yönelik olan Spin-Off Sözleşmesi, Devredilecek İş Kolu’nun ayrıştırılması ve devri ile

ilgili birtakım yol gösterici esaslar üzerinde DAG ve DTHAG’nin anlaşmış olduğu Grup Ayrılma Sözleşmesi ve Dekonsolidasyon Sözleşmesi oluşturmaktadır.

(8) Bildirim Formunda sunulan bilgilere göre; (…..) 1, 2, 3

(9) Başvuru sahibi tarafından sunulan bilgiler doğrultusunda DTAG ve DTHAG'nin işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir.

Şekil 1: DTAG ve DTHAG’nin İşlem Öncesi Hissedarlık Yapısı 4

(…..TİCARİ SIR…..)

Şekil 2: DTAG ve DTHAG’nin İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı

(…..TİCARİ SIR…..)

(10) Cevabi yazıda belirtildiği üzere, DTAG'deki sermaye artışı dikkate alındığında DAG, Spin-Off (Bölünme) Sözleşmesi hükümlerine dayanarak, önce DTAG'nin (artırılmış) sermayesindeki (…..)'lik çoğunluk hissesini ve sonra DTAG'de kalan azınlık hissesini DTHAG’ye devrederek ayrıştırma işlemini (spin-off) gerçekleştirecektir. Bölünme ve kısmi devir ve ayni katkı karşılığı sermaye artırımı işlemleri art arda gerçekleştirilecek ve aynı gün yürürlüğe girecektir.

(11) Tablo-2’de yer verildiği üzere Bölünme Sözleşmesi’nin tamamlanmasının ardından DAG, DTHAG'nin (…..) oranında hissesine doğrudan kendisi ve (…..) oranında hissesine ise Daimler Grund aracılığıyla dolaylı olarak sahip olacak ve böylece DAG, toplamda (…..) oranında bir azınlık hissesini elinde tutacaktır. İşlem taraflarınca belirtildiği üzere, bölünme işleminin ve DAG ile DTAG arasında mevcut olan Kontrol, Kar ve Zarar Transferi Sözleşmesi’nin bir sonucu olarak, söz konusu bölünme işlemi yürürlüğe girdiği tarihten itibaren DTHAG, DAG'nin yerini almak suretiyle kontrole sahip olacak ve DTHAG herhangi bir kuruluş tarafından kontrol edilmeyecektir. Bölünme Sözleşmesi’nin tamamlanmasının ardından DAG, DTHAG'deki hisselerinin (…..)'luk kısmını DAG veya Mercedes-Benz AG adına ilgili hisseleri tröstünde bulunduracak olan Daimler Pension Trust e.V'ye malvarlığı teminatı olarak devretmeyi planlamaktadır. Bölünme Sözleşmesi’nin tamamlanmasından sonra DTHAG'deki tüm 1 Bildirim Formuna göre; DAG'deki her bir hissedar Spin-Off sırasında, DAG'deki hisselerinin (…..)'ine tekabül edecek şekilde DTHAG’de doğrudan bir hisseye sahip olacaktır [Yani DAG'de %10 hisseye sahip olan bir hissedar, DTHAG'de (…..) oranında hisse sahibi olacaktır].

2 Bildirim Formuna göre, Şubat 2022’ye kadar DAG, Almanya yasalarına göre kayıtlı bir dernek olan Daimler Pension Trust e.V.’ye (…..) hissesini aktarmayı planlamaktadır.

[3] Cevabi yazıda belirtildiği üzere; DTHAG yönetim kurulunun prosedürel kuralları hazırlanma aşamasındadır ve bu kurallar, büyük ölçüde DAG’ın ilgili prosedürel kurallarına göre modellenecektir. Buna göre DAG'nin “Yönetim Kurulu Prosedürel Kuralları” uyarınca; (…..).

4 Bölünme Raporu’na göre; Daimler AG'nin sermayesi (…..) Avro'dur ve yaklaşık nispi sermaye tutarı ile (…..) nama yazılı değeri olmayan hisseye bölünmüştür. 30.06. 2021 itibarıyla kurumsal yatırımcılar toplam sermayenin (…..)'sine, (…..)'i ise özel yatırımcılara aittir. Anılan tarih itibarıyla, Daimler AG'nin en büyük bireysel hissedarları; (…..) ile Tenaciou3 Prospect Investment, Ltd., (…..) ile Kuwait Investment Authority ve (…..) sermaye ile BAIC Group'tur. Sermayenin yaklaşık (…..)’sı Alman yatırımcılara, yaklaşık (…..)'si Almanya dışındaki Avrupalı yatırımcılara ve yaklaşık (…..)'ü ABD'li yatırımcılara aittir (Kaynak: https://www.daimler.com/documents/investors/annual-meeting/daimler-ir- egm-2021-spinoffhivedownreport.pdf Son Erişim Tarihi: 13.12.2021).

hisseler, Frankfurt Menkul Kıymetler Borsası'nda ve ayrıca ek kabul sonrası yükümlülüklere bağlı olarak Frankfurt Menkul Kıymetler Borsası’nın alt segmentinde işlem görmeye başlayacaktır.

(12) Sonuç itibarıyla bildirim konusu işlem ile Spin-Off işleminin ardından DTAG'nin ana şirketi konumunda olan DTHAG’nin kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana geleceğinden işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi anlamında bir devralmadır. [5] Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.

(13) Değerlendirilmesi gereken bir diğer husus, bildirim konusu işlemlerin tek bir işlem niteliğinde olup olmadığıdır. 2010/4 Sayılı Tebliğ'in 5. maddesinin dördüncü fıkrasında yer verilen “şartla bağlanan ya da kısa bir zaman dilimi içerisinde menkul kıymetlerle seri bir şekilde gerçekleşen yakın ilişkili işlemler, bu madde kapsamında tek bir işlem olarak kabul edilir” hükmünü haizdir. Bununla birlikte Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 30. paragrafında, “Farklı işlemler koşulla birbirine bağlı olsa bile, işlemlerin tamamının tek bir yoğunlaşma olarak ele alınabilmesi için kontrolün aynı teşebbüs(ler) tarafından devralınması gerekmektedir.” açıklaması yer almakta, yine aynı Kılavuz’un 32. paragrafında ise “Şartlı olma gerekliliği işlemlerin her birinin diğerleri olmadan gerçekleşmemesi ve dolayısıyla tek bir işlem oluşturması anlamına gelmektedir.” ifadesi yer almaktadır.

(14) Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde Bildirim Formunda sunulan bilgiler değerlendirildiğinde; DTHAG, iştirakleri aracılığıyla Devredilecek İş Kolu kapsamında yer alan şirketler ve malvarlıkları üzerinde kontrol sahibi olacağından ve her bir devir nihai olarak aynı teşebbüs tarafından satın alınacağından, aynı teşebbüs tarafından devralma koşulunun gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Yine Devredilecek İş Kolu kapsamında gerçekleşecek devir işlemleri hukuken birbirine bağlı olmasa da 2010/4 Sayılı Tebliğ'in 5(4) maddesi uyarınca nihai olarak tek bir yoğunlaşma işlemi oluşturacak kadar yakından ilişkilidir. Bildirime konu işlem, Daimler grubunun küresel ölçekte yeniden yapılandırılmasına ilişkin adımlardan biri niteliğinde olmak suretiyle DTHAG’nin, DAG’den ayrıştırılması ve MBAG ile DMO’nun kamyon ve otobüs iş kolunun bir kısmının DTAG’ye devredilmesi kapsamında birbiriyle ilişkili bir takım işlemler yoluyla gerçekleşmektedir. Neticede söz konusu işlemlerin, tek bir işlem niteliğinde olduğu değerlendirilmektir.

(15) Dosyadaki bilgiler doğrultusunda, Merkezi Stuttgart/Almanya'da bulunan ve Almanya yasalarına tabi bir anonim şirket olan DTAG, kamyon ve otobüs üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. DTAG'nin kamyonlara yönelik ürün yelpazesinde, uzun mesafede dağıtım ve şantiye taşımacılığı için kullanılan hafif, orta ve ağır iş kamyonlarının yanı sıra belediye uygulamalarında kullanılan özel araçlar da bulunmaktadır. Kamyonlara ilişkin markalar; Mercedes-Benz, Freightliner, Western Star, FUSO ve BharatBenz'den oluşmaktadır. DTAG, 2020 yılında toplamda yaklaşık 358.300 ağır, orta ve hafif iş kamyonu tedarik etmiş ve coğrafi bölgeler bakımından 5 Bildirim Formunda da yer verildiği üzere kamyon ve otobüs iş koluna ilişkin belirli bölümlerinin DTHAG'ye devredilmesi işlemi, Spin-Off işleminden önce gerçekleşmiş olsaydı, söz konusu işlem teşebbüsün kendi içinde gerçekleştirdiği bir grup içi işlem niteliğinde olacak ve kontrol değişikliği olmayan bir yeniden yapılandırma olarak nitelendirilecek böylesi bir işlem yoğunlaşma kuralları çerçevesinde Türkiye’de bildirime tabi olmayacaktır. Ancak Spin-Off işlemi ile birlikte DAG, DTAG üzerindeki kontrolünü kaybetmesi sebebiyle söz konusu devir işlemleri iki ayrı grup arasında gerçekleşen devralma işlemi niteliğindedir.

birim satışlarının çoğunluğunu Kuzey Amerika, Asya ve EU30 bölgesine gerçekleştirmiştir. DTAG'nin otobüslere yönelik ürün yelpazesinde ise şehir içi ve şehirlerarası otobüsler, tur otobüsleri ve otobüs şasileri yer almaktadır. DTAG, Avrupa'da ağırlıklı olarak tamamlanmış otobüs satmaktayken; Latin Amerika, Meksika, Afrika ve Asya'da otobüs şasilerinin satışına ağırlık vermektedir. Otobüsler Mercedes- Benz, Setra, Thomas Built Buses ve FUSO markaları altında satılmaktadır. DTAG ve iştirakleri 2020 yılında yaklaşık 20.200 otobüs ve şasi satışı gerçekleştirmiş ve coğrafi bölgeler bakımından birim satışlarının çoğunluğunu EU30 bölgesi ve Latin Amerika oluşturmuştur. Ayrıca DTAG’nin, Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Latin Amerika'da yerleşik 40'tan fazla üretim tesisi bulunmaktadır. Çin'de, Beiqi Foton Motor Co., Ltd. ile birlikte kurduğu bir ortak girişim niteliğinde olan Beijing Foton Daimler Automotive Co., Ltd., 2012'den beri Auman markası altında kamyon üretimi gerçekleştirmektedir. İlaveten DTAG, finansal hizmet şirketleri aracılığıyla kamyon ve otobüslerin finansmanı alanında da faaliyet gösterecektir.

(16) Merkezi Stuttgart'ta bulunan ve Almanya yasalarına tabi bir holding şirketi niteliğinde olan DTHAG, Devredilecek İş Kolu’nu DAG’den dolaylı bir şekilde devralacak olan nihai alıcıdır. DTHAG, Türkiye’de yerleşik ve tamamına sahip olduğu Mercedes-Benz Finansman Türk A.Ş. ve ayrıca Mercedes-Benz Türk A.Ş. unvanlı iştirakleri dışında herhangi bir kuruluşta doğrudan veya dolaylı olarak oy haklarının, sermayesinin veya varlıklarının %10’una veya daha fazlasına sahip değildir. DTHAG’nin Türkiye’de aynı zamanda bir kamyon ve otobüs üretim fabrikası bulunmaktadır.

(17) Devredilecek İş Kolu ise, çoğunlukla kamyon ve otobüsler için kiralama ve finansman hizmetlerin sağlanması ya da kamyon ve otobüsler için perakende ve satış sonrası hizmetlerin sağlanması alanlarında faaliyet gösteren yaklaşık 20 adet tüzel kişilikten ve malvarlıklarından oluşmaktadır. Türkiye bakımından devre konu olacak tek tüzel kişi Mercedes-Benz Finansman Türk A.Ş.’dir.

(18) DAG tarafından devralan konumunda bulunan DTAG’ye devredilecek iş kolunun, kamyon ve otobüs üretimi ve satışı ile kamyon ve otobüslerin finansmanı hizmetlerine yönelik olduğu görülmektedir. Bu kapsamda söz konusu faaliyet alanlarına ilişkin DAG’nin ve aynı pazarda faaliyet gösteren rakiplerinin pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo-1: Daimler AG’nin ağır iş kamyonları, orta iş kamyonları ve hafif ticari araçlar pazarındaki tahmini pazar payları (Küresel) (%)

Yıllar

2018 2019 2020

Faaliyet Alanları

Ağır İş Kamyonları (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

Tablo-2: Daimler AG’nin ağır iş kamyonları, orta iş kamyonları ve hafif ticari araçlar pazarındaki tahmini pazar payları (Türkiye) (%)

Yıllar

2018 2019 2020

Faaliyet Alanları

Ağır İş Kamyonları (…..) (…..) (…..)

Orta İş Kamyonları (…..) (…..) (…..)

Hafif Ticari Araçlar (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

Tablo-3: Ticari araçların üretimi ve satışı pazarının alt segmentleri olan (i) ağır iş kamyonları, (ii) orta iş

kamyonları ve (iii) hafif ticari araçları pazarlarında faaliyet gösteren rakiplerin tahmini pazar payları (%) Teşebbüsler 2018 2019 2020

Ford Otomotiv Sanayi A.Ş (…..) (…..) (…..) MAN Kamyon ve Otobüs Ticaret (…..) (…..) (…..) A.Ş. (Scania dahil)

Iveco Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..) (…..) (…..) Volvo Grubu Otomotiv Ticaret Ltd. (…..) (…..) (…..) Şti. (Renault dahil)

Kaynak: Bildirim Formu

Tablo-4: Otobüslerin üretimi ve satışı pazarının alt segmentlere olan (i) şehirler arası otobüsler, (ii) şehir

içi otobüsler ve (iii) tur otobüsleri pazarlarında faaliyet gösteren rakiplerin tahmini pazar payları (%) Teşebbüsler 2018 2019 2020

Sabancı (Temsa Skoda Sabancı (…..) (…..) (…..) Ulaşım Araçları A.Ş.)

TMSF (…..) (…..) (…..) Koç Holding (Otokar Otomotiv Ve (…..) (…..) (…..) Savunma Sanayi A.Ş.)

MAN Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş. (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu

Tablo-5: Ticari araç finansmanı pazarındaki tahmini pazar payları (Türkiye) (%)

Teşebbüsler 2018 2019 2020

DTHAG (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(19) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere bakıldığında, söz konusu işlem kapsamında

yalnızca kamyon ve otobüs iş kolunun DAG’den ayrıştırılması ve işlemin

gerçekleşmesiyle birlikte ayrışma işleminden önceki durumun aynı şekilde

sürdürülmesi amaçlanmaktadır. Bu sebeple rekabet koşulları üzerinde herhangi bir

değişiklik olmayacağı ve işlem öncesi ve sonrası duruma yönelik yatay veya dikey

etkilenen pazarın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte aynı pazarda faaliyet

gösteren birden fazla güçlü rakibin bulunması sebebiyle işlem sonrasında da rekabetçi

yapının devam edeceği görülmektedir.

(20) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda

başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak

üzere etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmayacağı ve

işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır.

6 Bildirim Formunda; Daimler'in tahminlerine göre 2019 ve 2020'de Türkiye'de şehirlerarası otobüs

talebinin olmadığı ve 2018 yılında yalnızca (…..) adet şehirlerarası otobüs satıldığı, bu nedenle söz

konusu segment bakımından pazarın rekabetçi yapısını değerlendirmek için Türkiye’den ziyade küresel

tahminleri esas alınmasının daha uygun olacağı ifade edilmektedir.

H. SONUÇ

(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.