Denizli ili Bozkurt ilçesindeki yarı açık cezaevi, askeriye ve yatılı lisenin ekmek alımlarına ilişkin olarak…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER: H. Gökşin KEKEVİ, Didem ULUÇ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: -İhbar

(Kamu İhale Kurumu kanalıyla)

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

-Bozkurt Lider Ekmek Unlu Mamulleri Turizm Sanayi ve Ticaret

Ltd Şti.(Bozkurt Lider Ekmek)

Mahmudiye Mahallesi Muzaffer Arucu Caddesi PTT Karşısı No:23

Bozkurt/Denizli

-Argun Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Argun Gıda)

Arda İş Merkezi Bozkurt/Denizli

(1) E. DOSYA KONUSU: Denizli ili Bozkurt ilçesindeki yarı açık cezaevi, askeriye ve yatılı lisenin ekmek alımlarına ilişkin olarak Bozkurt Lider Ekmek ve Argun Gıda’nın aralarında anlaştıkları iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kamu İhale Kurumu (KİK) yazısında özetle; “İlhami Sağdıç’ın 23.02.2012 tarih ve 7640 sayı ile KİK kayıtlarına alınan dilekçesinde, ‘Denizli ili Bozkurt ilçesinde yarı açık cezaevi, askeriye ve yatılı Bozkurt Lisesine Bozkurt Lider Ekmek Fabrikası ve Argun Gıda San. Tic. Ltd. Şirketi’nin aralarında anlaşarak ihaleye fesat karıştırdıkları’ yönünde iddialara yer verildiği, ancak bu başvurunun 4734 sayılı Kanunda belirlenen itirazen şikayet kapsamında olmadığı anlaşıldığından ilgisi nedeniyle Rekabet Kurumuna gönderildiği” ifade edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.03.2012 tarih ve 2010 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 06.04.2012 tarih ve 2012-3-58/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 08.01.2013 tarih ve 2012-3-58/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; önaraştırma konusu iddialar ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Önaraştırma Tarafı Teşebbüsler Hakkında Bilgiler

(6) KİK vasıtasıyla şikayet edilen Bozkurt Lider Ekmek Unlu Mamulleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Bozkurt Lider Ekmek) ve Argun Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Argun

Gıda)’nin Denizli ili Bozkurt ilçesinde faaliyet gösterdikleri ve şikayet konusu Denizli ili Bozkurt ilçesindeki Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumu ve Bozkurt Güzel Sanatlar ve Spor Lisesinin ekmek alımlarına teklif veren şirketlerden ikisi olduğu tespit edilmiştir.

I.2. İlgili Pazar

(7) 04.01.2013 tarihi itibarıyla ekmek sektörüne ilişkin olarak Rekabet Kurumu internet sayfasında yayımlanan karar sayısı 60’tan fazladır. Bu kararların dördü, haklarında soruşturma yürütülen teşebbüs ve teşebbüs birliklerine ceza uygulanmasına ilişkindir.

1 2 Anılan kararlarda “İstanbul ili sınırları ekmek”, “Kütahya il merkezi çarşı ekmeği”,

3

“Gaziantep il merkezi (Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahili) ekmek ve pide” ve “Ankara ili

4

sınırları ekmek” şeklinde birbirlerinden kısmen farklı pazar tanımlarının ardından ekmek sektörüne ilişkin ayrıntılı inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. 02.08.2007 tarih ve 07- 63/765-273 sayılı, 25.11.2009 tarih ve 09-57/1363-355 sayılı ve 07.04.2011 tarih ve 11- 22/388-122 sayılı Kurul kararlarında ise Denizli ili ekmek sektöründeki çeşitli ihlal iddiaları değerlendirilmiş ve soruşturma açılmamasına karar verilmiştir.

(8) “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. maddesinde ise; “… (İ)nceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesine yer verilmiştir.

(9) Söz konusu dosyada; geçmiş tarihli Kurul kararlarındaki sektöre ilişkin bilgilerin yeterli olduğu ve pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.3.1. Yapılan Tespitler

(10) KİK vasıtasıyla Rekabet Kurumuna intikal eden dilekçede, “Gönderim” başlığı altında “Emniyet Müdürlüğü, Kamu İhale Başkanlığı, Denizli Valiliği ve Denizli Defterdarlığı” isimlerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu tespit üzerine söz konusu dilekçe Denizli Valiliğine, Denizli İl Emniyet Müdürlüğüne ve Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilerek “son iki yıl içerisinde bu ya da benzer nitelikte bir başvurunun yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa bu başvuruya ilişkin olarak yürütülmüş/yürütülmekte olan herhangi bir inceleme bulunup bulunmadığı ve varsa incelemenin sonucuna ilişkin bilgi ile incelemeye ilişkin evrakın birer sureti” talep edilmiştir.

(11) Bu bilgi istemine cevaben Denizli İl Emniyet Müdürlüğünden gelen yazıda; “(anılan) tarihsiz ve imzasız ihbar mektubunun, Çardak Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirilerek Hz.2012/161 sayı ile soruşturma kaydına alındığı ve dosyasının tetkikinde, CMK'nın 172/1 maddesi uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, 14.05.2012 tarih ve Karar No:2012/167 sayılı kararın fotokopisinin de ekte gönderildiği” belirtilmiştir. Denizli İl Emniyet Müdürlüğünden gelen yazının ekinde yer alan Çardak Cumhuriyet Başsavcılığı kararında şu ifadeler yer almaktadır:

“Cumhuriyet Başsavcılığımıza posta yoluyla gönderilen isim kısmında İlhami Sağdıç yazılı, imzasız bir ihbar mektubunda Bozkurt İlçesindeki yukarıda isimleri yazılı resmi kurumların ekmek ihalelerine fesat karıştırıldığı iddia edilmiş, ihbar eden kişi olarak yazılı olan İlhami 1

27.10.1999 tarih ve 99-49/536-337 (a) sayılı İstanbul Ekmek kararı.

2

17.08.2004 tarih ve 04-54/750-187 sayılı Kütahya Ekmek kararı.

3

07.01.2005 tarih ve 05-02/18-9 sayılı Gaziantep (Türkiye) Ekmek kararı.

4

18.01.2005 tarih ve 05-06/52-21 sayılı Ankara Ekmek kararı.

Sadıç'ın alınan ifadesinde kendisinin böyle bir dilekçeden haberinin olmadığını, hatta ismin dahi yanlış yazıldığını beyan ettiği görülmüştür.

Adı geçen kurumlara resmi yazı yazılarak ekmek alımlarının hangi usulle yürütüldüğü, ekmeğin nereden temin edildiği, ihalenin kimlere verildiği hususları sorulmuş verilen cevabi yazılar delil mahiyetinde dosyaya eklenmiştir.

İhbarcının gerçek kimliğinin tespiti için gerekmesi halinde ihbar mektubunun gönderildiği postanenin güvenlik kamerasından tespit yapılabilmesi ve ihbar mektubunun içinden çıktığı zarf üzerinde yazı-imza incelemesi yaptırılabilmesi için ihbar mektubunun içinden çıktığı zarf ihbarın yapıldığı merciden talep edilmişse de ilgili zarfa ulaşılamamıştır.

İhbar mektubunda, isnat edilen ihaleye fesat karıştırmak suçuna ilişkin olarak soyut iddialardan bahsedilmesi, böyle ciddi bir suçlama ileri süren bir ihbarcının bizzat imzasıyla başvurması gerekirken fırıncılıkla-ekmekle hiç ilgisi olmayan bir ayakkabıcının isminin kullanılarak ihbar mektubu gönderilmesi ve hatta bu ismin bile yanlış yazılması, gerçek kimliğinin tespit edilmesini engellemek amacıyla ihbarcının dilekçeye imza bile atmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde ihbar mektubunun soyut nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca şikayet edilen kurumlardan birisi Cumhuriyet Başsavcılığımız denetiminde olan BOZKURT KADIN AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU olup kurum idari işleri yönünden hem Cumhuriyet Başsavcılığımıza hem Adalet Bakanlığı'na bağlı adalet müfettişliğince ve Kontrolörler Kurulu Başkanlığı'na bağlı kontrolörlerce sürekli olarak denetlenmekte olup iddia edildiği üzere bir suçun işlendiğine ilişkin tespit yapılmamıştır. Aynı şekilde şikayet edilen bir diğer kurum olan BOZKURT İLÇE JANDARMA KOMUTANLlĞI’nın da tabi olduğu askeri hiyerarşi gereği üst makamlarınca idari işleri yönünden sürekli denetlendiği iddia edildiği üzere bir suçun işlendiğine dair bir tespitin olmadığı anlaşılmıştır.

İftira suçundan soruşturma yapabilmek için ihbarcının gerçek kimliği tespit edilmeye çalışılmış mektubun içinden çıktığı zarf bulunamadığı için 5271 sayılı CMK 172/1 (2. Cümle uyarınca) kovuşturma olanağı bulunmadığı anlaşılmıştır.

CMK'nun 172/1. maddesi uyarınca KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA,

Kararın bir örneğinin MALİYE BAKANLlĞI BAŞHUKUK MÜŞAViRLiĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜGÜNE 3628 sayılı yasanın 18/2 hükmü uyarınca gönderilmesine

Suçtan zarar görenin kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinden Nazilli Ağır Ceza Mahkemesi'ne itirazı mümkün olmak üzere CMK'nın 172 ve devamı maddeleri uyarınca karar verildi.”

(12) Önaraştırma konusu iddialar çerçevesinde Denizli Bozkurt Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumu ve Bozkurt Güzel Sanatlar ve Spor Lisesinden “2011 ve 2012 yıllarında ekmek alımlarının hangi yöntemle yapıldığı, ekmek alımına ilişkin ihale yapılmışsa bu ihalelerde verilen teklif miktarları, ihaleye katılan ve kazanan firmaların unvanları ile bu ihalelere ilişkin evrakın birer örneği, ekmek alımları doğrudan alım yöntemiyle yapılmaktaysa, son iki yıl içerisinde bu alımlar için yapılan teklif miktarları, her bir alımda kazanan firmaların unvanları ve bu alımlara ilişkin evrakın birer örneği” talep edilmiştir. Denizli Bozkurt Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumu ve Bozkurt Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi “2011 ve 2012 yıllarında ekmek alımlarının Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca doğrudan temin usulü ile yapıldığını” belirterek, istenen bilgileri sunmuştur.

I.3.2. Değerlendirme

(13) Bozkurt Lider Ekmek ve Argun Gıda’nın Denizli ili Bozkurt ilçesindeki yarı açık ceza evi, askeriye ve yatılı lisenin ekmek alımlarında anlaştıkları iddiasına ilişkin olarak Çardak Cumhuriyet Başsavcılığının 14.05.2012 tarih ve Karar No:2012/167 sayılı kovuşturmaya

yer olmadığına dair kararındaki tespitlerin, anılan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmaması yönünde bir sonuca ulaşılması için tek başına yeterli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(14) Buna ilaveten Denizli Bozkurt Kadın Açık Ceza İnfaz Kurumu ve Bozkurt Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi tarafından ekmek alımlarına ilişkin olarak sunulan belgeler incelenmiş; söz konusu belgelerden tarihsiz ve isimsiz ihbar mektubunda ileri sürülen iddiayı destekleyici bir tespit yapılamamıştır.

(15) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; Denizli ili Bozkurt ilçesindeki yarı açık cezaevi, askeriye ve yatılı lisenin ekmek alımlarına ilişkin olarak rekabeti kısıtlayıcı bir eylemin varlığını gösteren herhangi bir bulguya ulaşılamaması nedeniyle, doğrudan alımlarda teklif veren teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.