İstanbul Esenler Otogarında faaliyet gösteren Astor Seyahat Taşımacılık Turizm Acentacılık Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Şerife Demet KAYA, Buket ARI

C. BAŞVURAN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

- Yunus Emre ÖZBİLİCİ

İsmetpaşa Mah. 136. Sok. No:76 Şanlıurfa

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti.

Atatürk Blv. No:46/D Şanlıurfa

- Tatlıses Turizm ve Tic. Ltd. Şti.

Atatürk Blv. Ulakoğlu Apt. Altı No:15/B Şanlıurfa

- Astor Seyahat Taşımacılık Turizm Acentacılık Ltd. Şti.

Atatürk Blv. Kerem Ezel Apt. Altı No:40/C Şanlıurfa

(1) E. DOSYA KONUSU: İstanbul Esenler Otogarında faaliyet gösteren Astor Seyahat Taşımacılık Turizm Acentacılık Ltd. Şti. (Astor), Şanlıurfa Cesur Turizm Otobüs İşletmesi Ltd. Şti. (Şanlıurfa Cesur) ve Tatlıses Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. (Tatlıses)'nin birlikte fiyat tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’u ihlal ettikleri iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Konu hakkındaki ilk başvuruda, İstanbul Esenler Otogarında faaliyet gösteren hakkında önaraştırma yapılan şirketlerin, ofislerinin camına yapıştırdıkları ilanla fiyat birlikteliğine gittiklerini ilan ettikleri, diğer başvuruda ise bu şirketlerin bir dernek çatısı altında birleşerek fiyat tespiti yapmak suretiyle rekabeti ihlal ettikleri iddia edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.07.2012 ve 13.07.2012 tarihlerinde, 5299 ve 5650 sayılar ile giren başvuru üzerine hazırlanan 13.07.2012 ve 20.07.2012 tarihli İlk İnceleme Raporları 09.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve bu dosyaların birleştirilerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 29.11.2012 tarih ve 2012-4-258/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) Başvurularda esas olarak, Şanlıurfa menşeli firmalar olan Şanlıurfa Cesur, Tatlıses ve Astor’un özellikle İstanbul çıkışlı hatlarda fiyat birlikteliğine gittiği iddia edilmektedir.

(6) Konu hakkında raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bir belge tespit edilmemiş olup, elde edilen bilet örneklerine bakıldığında,

12-62/1614-591

incelenen dönem olan 2012 yılında, İstanbul çıkışlı Adana, Gaziantep ve Şanlıurfa hatları için firmalar tarafından uygulanan fiyatların genel düzeyinin birbirine oldukça yakın olduğu, bununla birlikte farklı miktarlara da rastlandığı görülmüştür. Esasen, karayolu ile yolcu taşımacılığı hizmetinin homojen olması, ilgili pazarlardaki fiyatların yakın seviyede olmasına neden olmaktadır. Otobüs firmalarının benzer araçlarla, aynı hareket noktasından kalkarak aynı varış noktasına ulaştıkları ve benzer ikramlar yaptıkları görülmektedir. Bu durumda yolcuların tercihlerini belirleyen temel unsur bilet bedelleridir. Teorik olarak kapasite kısıtı bulunmayan firmanın düşük fiyat uygulaması durumunda yolcuların tamamına hizmet vereceği söylenebilir. Böylece mevcut diğer firma veya firmalar, aynı fiyat seviyesine inmek veya piyasadan çıkmak arasında seçim yapmak zorunda kalacaklardır. Diğer bir ifadeyle, piyasanın oligopolistik yapısı nedeniyle ilgili pazarda çok farklı fiyat seviyelerinin uygulanması mümkün değildir. Ayrıca, pazarın şeffaflığı fiyatların aynı gün değiştirilebilmesine olanak sağlamaktadır. Özetle, tek fiyat uygulamasına ilişkin şikâyetler karayolu ile yolcu taşıma sektörünün genelinde görülmekte olup, hizmet farklılaşmadığı sürece bu tür uygulamalara rastlanabilecektir.

(7) Mevcut dosya incelendiğinde, önaraştırmaya konu firmaların Ulaştırma Bakanlığınca onaylanan fiyat tarifelerinde, Şanlıurfa-İstanbul hattında geçerli azami ücretin Şanlıurfa Cesur ve Tatlıses için 100 TL, Astor için 110 TL olduğu; Gaziantep-İstanbul ve Adana- İstanbul istikametlerinde ise onaylı azami ücretlerin sırasıyla 90 TL ve 80 TL olduğu, ancak yolculardan talep edilen ücretlerin bu tarifelerin oldukça altında kaldığı, hatta zaman zaman %30’luk maksimum indirim tutarının da altına düşebildiği ve taban fiyata yaklaştığı görülmektedir. Yaz aylarında ise fiyatlar artış göstermektedir. Bu artışların, söz konusu aylarda yaşanan yüksek talepten kaynaklandığı değerlendirilmektedir.

(8) Bu bilgiler çerçevesinde, konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(9) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

2/2