Easyvit Sağlık Ürünleri Sanayi AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlemek ve internet satışlarını…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Mete BAŞBUĞ, Ömer Mert AKÇİL, Çağan ÜNSAL,

Mehmet TUĞRUL, Abdurrahim YİĞİTTEKİN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Resen

D. İLGİLİ TARAF: - Easyvit Sağlık Ürünleri Sanayi AŞ

Temsilcisi: Av. Faik Metin TİRYAKİ

Mustafa Kemal Mah. 2129. Sok. No:5/13 Çankaya/Ankara

(1) E. DOSYA KONUSU: Easyvit Sağlık Ürünleri Sanayi AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlemek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343-M(4) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 13.07.2023 tarih ve 23-31/599-M sayılı kararı çerçevesinde anılan teşebbüs tarafından taahhüt sunulması neticesinde internet satışlarının kısıtlanması iddiası bakımından soruşturmanın sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Easyvit Sağlık Ürünleri Sanayi AŞ’nin (EASYVIT) yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlemek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.12.2022 tarihli ve 22-56/875- M(2) sayılı kararı ile EASYVIT hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu önaraştırma kapsamında EASYVIT’te yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(4) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 12.04.2023 tarihli ve 2023-3-001/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 13.04.2023 tarihli toplantısında ele alınmış ve 23-18/343- M(4) sayılı kararla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak EASYVIT hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma süreci devam ederken EASYVIT tarafından Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.06.2023 tarih ve 39954 sayı ile intikal eden dilekçe ile internet satışlarının kısıtlanması eylemine yönelik olarak taahhüt başvurusunda bulunulmuş olup söz konusu taahhüt başvurusu 13.07.2023 tarihli ve 23- 31/599-M sayılı Kurul kararı ile kabul edilmiş, 21.07.2023 tarihinde çevrim içi olarak, 04.08.2023 tarihinde Kurum merkezinde EASYVIT vekili ve yetkilileriyle taahhüt görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) 6. maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları doğrultusunda teşebbüse söz konusu iddiaların

içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler ve sürecin taahhüt ile sonlanması ihtimalinde uygulanacak usule ilişkin bilgi verilmiştir. İlgili Kurul kararına istinaden tarafın sunduğu taahhüt metni 03.08.2023 tarih ve 41192 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda taahhüt başvurusu kapsamında hazırlanan 28.08.2023 tarih ve 2023-3-028/BN-05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; EASYVIT tarafından sunulan taahhütlerin; yeniden satıcılara getirilen çevrimiçi satış kısıtlamalarını ortadan kaldırdığı ve soruşturma konusu rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu, dolayısıyla sunulan taahhütlerin EASYVIT bakımından bağlayıcı hale getirilmesinin uygun olduğu, bu çerçevede yürütülen soruşturmanın internet satışlarının kısıtlanması eylemi bakımından teşebbüs tarafından sunulan taahhüt paketi kapsamında sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. DEĞERLENDİRME

I.1. İnternet Satışlarının Kısıtlanmasına İlişkin Değerlendirme

(7) İnternetin yeni bir dağıtım kanalı olarak gelişmesi bir yandan tüketicilere kolaylıkla geniş bir bilgi setine ulaşma, fiyatları karşılaştırma, daha fazla ürüne ve satıcıya erişme fırsatı sağlarken diğer yandan da üreticilere daha geniş coğrafyaya daha düşük maliyetle ürün pazarlama imkânı da tanımaktadır. Bu nedenle internet üzerinden yapılan ticaret dünyada olduğu kadar ülkemizde de giderek yaygınlaşmaya başlamıştır [1].

(8) Teşebbüslere münhasır bir bölge veya müşteri grubu vermek suretiyle tanınan koruma mutlak bir koruma olmayıp, alıcı teşebbüsler kendilerine tahsisli bölgeye veya müşteri grubuna satış yaparken sisteme dâhil diğer alıcıların ancak aktif rekabetinden korunabilmektedirler. Başka bir ifadeyle, sağlayıcı teşebbüs, kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bölgeye ya da müşteri grubuna yapılacak aktif satışları kısıtlayabilmektedir. Bu bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanması ise anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 21. paragrafında da belli bir bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanmasının anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkaran bir ihlal olarak değerlendirileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, tüketicilerin bayiye ait siteyi ziyaret etmesi ve bayi ile iletişime geçmesi veya tüketicilerin bayi tarafından otomatik olarak bilgilendirilmeyi talep etmiş olması vesilesiyle gerçekleşen satışlar pasif satışlar olup prensip olarak her bayinin, internet üzerinden satış yapabilme hakkına sahip olması gerekmektedir.

(9) İnternet satışları aynı zamanda seçici dağıtım sistemi kapsamında da ele alınmaktadır. Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (Dikey Tebliğ) 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtildiği üzere, seçici dağıtım sistemi üyelerine son kullanıcılara yapılacak satışlar bakımından aktif veya pasif satış yasağı getirilememektedir. Sağlayıcı konumundaki teşebbüs belirli bir bölgede sınırlı sayıda alıcıya mal vereceğini belirtmek suretiyle münhasır bölgeler oluştursa dahi, alıcıların bölge dışındaki son kullanıcılara yapacakları aktif veya pasif satışlar engellenemez. Başka bir ifadeyle, seçici dağıtım sistemi üyesi alıcılar, internet kanalı da dâhil olmak üzere, diledikleri bölgedeki son kullanıcıya aktif veya pasif satış yapabilirler. Seçici

[1] Bkz. E-Ticaret Raporu, http://www.eticaretraporu.org/wp-content/uploads/2017/04/TUSIAD_E- Ticaret_Raporu_2017.pdf.

dağıtım sisteminin varlığı halinde sağlayıcının, yeniden satıcıların internet kanalıyla satış yapmasını engellemesi hâlinde bu uygulama grup muafiyeti kapsamı dışında kalacaktır.

(10) Bununla birlikte sağlayıcı, satış kanalı olarak internetin kullanımına yönelik olarak da bazı koşullar öngörebilecektir. Örneğin sağlayıcı, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebilecek, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebilecektir. Özellikle seçici dağıtım sisteminde sağlayıcı, dağıtıcıların en az bir fiziki satış noktasına da sahip olmalarına ilişkin bir yükümlülük getirebilecektir. Ancak bu koşulun amacı, sadece internet üzerinden satış yapan oyuncuları (pure player) pazarın dışına itmek veya satışlarını kısıtlamak olmamalıdır. İnternet satışlarına getirilebilecek koşulların amacı doğrudan veya dolaylı olarak dağıtıcının internet satışlarını engellemek olmamalıdır. Öyle ki, internet satışlarına getirilen koşulların gerekçesi, dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği arttırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır.

(11) Bu çerçevede, sağlayıcı, alıcının sadece belirli standart ve koşulları karşılayan “satış platformları/pazar yerleri” üzerinden satış yapmasını isteyebilecektir. Ancak getirilen bu kısıtlamanın amacı, dağıtıcının internet üzerinden satışını ve fiyat rekabetini engellemek olmamalıdır. Bunun gibi, nesnel, tek tip ve ürünün kendine has nitelikleri doğrultusunda şartlar ve gerekçeler öne sürmeden genel olarak platformlardan satışın yasaklanması ihlal olarak değerlendirilebilecektir [2].

I.2. Taahhüt Başvurusu ve Değerlendirilmesi

I.2.1. Taahhüde Konu Rekabet Sorunları

Dosya kapsamında yapılan incelemelerde EASYVIT’in yeniden satıcıları ile olan iş ilişkisinde, yeniden satıcılara çevrimiçi satış kısıtlamaları getirdiği görülmüştür. Söz konusu bulgulara aşağıda yer verilmektedir:

Bulgu 1

(12) 21.09.2022 tarihinde EASYVIT(.....) ve (.....) ile EASYVIT (.....) arasında gerçekleşen görüşmede yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir.

(.....): (.....) niye q ve betayı satmıyor

(.....): Ssatan var ama bizim oyunculara sattırmadık. Önce fiyat kendiliğinden istediğimiz

mertebeye gelsin diye bekledik ki geldi artık. Ekim itibariyle Beta'ya da başlayacağız.

(.....): bence tüm seriyi girelim

(.....): Q (.....) ürün şimdilik girmeyeceğiz ama vakti sırası gelince o da olur.

(.....): ama kategoriye dikakt edelim

Bulgu 2

(13) 20.02.2023 tarihinde EASYVIT (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen görüşmede yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

(.....): (.....) hanım merhaba ürünlerin internette satılmaması için gerekli önlemieri aldığınızı

belirtmiştiniz. Birkaç seferdir karşıma bu reklam çıkıyor. Sizi de biigiiendirmek istedim.

(.....): Tamamdır (.....) bey şirkete ileteyim kolay gelsin.

(14) EASYVIT’in taahhüde konu eylemleri, 2021/2 sayılı Tebliğ kapsamında rekabet sorunu olarak değerlendirilmektedir. Teşebbüsün söz konusu rekabet sorunlarını gidermeye 2 Kurulun 16.12.2021 tarihli, 21-61/859-423 sayılı kararında; yetkili satıcılara getirilen platform satış yasağına bireysel muafiyet tanınmayacağı değerlendirilmiştir.

yönelik taahhüt sunduğu dikkate alınarak, anılan eylemler hakkında ayrıca muafiyet değerlendirmesi yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.2.2. Taahhüt Metni

(15) 17.08.2023 tarih ve 41656 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden taahhüt metnine aşağıda yer verilmektedir:

- “Söz konusu rekabet sorununun giderilmesine binaen EASYVIT olarak EASYVIT’in

internet sayfalarında (“www.easyfishoil.com” ve “www.easyvit.com.tr”) “Sık Sorulan

Sorular” başlığı altına aşağıdaki “soru” ve “cevap” kısmının eklenmesini taahhüt

ederiz.

EasyFishoil ürünlerine nasıl ulaşabilirim?

Easyvit olarak ürünlerimizi Ecza Depoları kanalıyla Eczanelere ulaştırmaktayız. Gıda

takviyeleri yasal olarak tüm mecralardan satılabilmektedir. Ürünlerimize eczaneler ve

eczaneler üzerinden tüm mecralardan ulaşabilirsiniz.

- Taahhüt kapsamında, EAYSVIT tarafından söz konusu taahhüdün tevsiki, kısa Kurul

kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde gerçekleştirilecektir.”

I.2.3. Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi

(16) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” hükmüne yer verilmiştir.

(17) EASYVIT tarafından sunulan taahhüt başvurusunun 2021/2 sayılı Tebliğ uyarınca yeniden satıcıların internet satışlarının kısıtlanmasına ilişkin olduğu ve söz konusu ihlalin açık ve ağır ihlal sayılmadığı gerekçesiyle ve başvurunun üç aylık süre içerisinde gerçekleştirildiği göz önünde tutulduğunda Kurul 13.07.2023 tarihli ve 23-31/599-M sayılı kararıyla taahhüt sürecinin başlatılmasına karar vermiştir.

(18) Ayrıca 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde;

“(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz.

(2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.”

hükmü yer almaktadır.

(19) Sağlayıcı ve nihai satış noktaları arasında yapılan ve dikey anlaşma olarak nitelenen anlaşmalar 2002/2 sayılı Tebliğ'de düzenlenmekte olup 2. maddesi, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmaların da anılan tebliğ bağlamında değerlendirilebileceğini ifade etmektedir.

(20) EASYVIT tarafından sunulan taahhüt metninde yer aldığı üzere, EASYVIT’in internet sayfalarında “Easyvit olarak ürünlerimizi Ecza Depoları kanalıyla Eczanelere ulaştırmaktayız. Gıda takviyeleri yasal olarak tüm mecralardan satılabilmektedir.

Ürünlerimize eczaneler ve eczaneler üzerinden tüm mecralardan ulaşabilirsiniz” hükmü getirilecek olup, söz konusu taahhüdün tevsiki Kurul kısa kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde gerçekleştirilecektir.

(21) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, söz konusu taahhüdün dosya kapsamında tespit edilen yeniden satıcıların internet satışlarının kısıtlanmasına yönelik rekabet sorunlarını ortadan kaldıracağı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(22) Rekabet Kurulunun 13.07.2023 tarih ve 23-31/599-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında;

- Easyvit Sağlık Ürünleri Sanayi AŞ tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına

17.08.2023 tarih ve 41656 sayı ile intikal eden nihai taahhüt metninin, dosya

kapsamında tespit edilen ilgili rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması

nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine,

- Taahhüt kapsamında sözleşmede yapılan değişikliklerin Kurul kısa kararının

tarafa tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Kuruma tevsik edilmesine,

- Bu çerçevede 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343-M(4) sayılı Kurul kararı uyarınca

yürütülen soruşturmanın internet satışlarının kısıtlanması iddiası bakımından

sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.