Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile RTS Worldwide Inc.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER : Nimet KAVAK, Yusuf ÜLKER

C. BİLDİRİMDE

BULUNANLAR: - Eczacıbaşı Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN

Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Balmumcu

Beşiktaş/İstanbul

- Baxter Healthcare S.A.

Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN,

Av. Sibel YILMAZ ATİK, Av. Ceren GÖRMÜŞ AVUNDUK

Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule, Kat:6,24,25,26,27

Esentepe/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. ile RTS Worldwide Inc. tarafından ortak kontrol edilen RTS Renal Tedavi Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Baxter Healthcare S.A.’nın tek kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 29.12.2015 tarihinde giren yazıyla tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 05.01.2016 tarih ve 2015-3-72/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Taraflar

G.1.1. Devralan: Baxter Healthcare S.A. (BAXTER)

(4) Merkezi İsviçre’de bulunan şirket sağlık sektöründe yer almakta olup, hastane ürünleri kategorisi altında; parenteral ve diğer steril solüsyonlar, premiks ilaçlar, parenteral beslenme ürünleri, infüzyon sistemleri ve uygulama setleri, cerrahi ürünler ile inhalasyon anestezi ürünleri; renal ürünler kategorisi altında ise böbrek yetmezliği ile böbrek hastalıklarının tedavisinde kullanılan periton diyaliz ve hemodiyaliz ürünleri alanında faaliyet göstermektedir.

G.1.2. Devreden: Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (EBAX)

(5) Eczacıbaşı Grubu ile Baxter Grubu’nun 1994 yılından beri ortak konrolünde olan şirket biyoteknolojik ürünlerin, renal ürünlerin ve hastane ürünleri ile infüzyon sistemlerinin üretimi, ithalatı, pazarlaması ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir.

G.1.3. Devre Konu: RTS Renal Tedavi Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş. (RTS) ve İştirakleri

(6) Devre konu unsurlar, EBAX ile RTS Worldwide Inc. tarafından ortak kontrol edilen RTS ile RTS’nin doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği iştiraklerinden [1] oluşmaktadır. RTS halihazırda 10 ilde (İstanbul, Bursa, Adana, Kayseri, Antalya, Konya, Eskişehir, Gaziantep, İzmir ve İzmit) (…..) iştiraki vasıtasıyla, (…..) diyaliz merkezinde böbrek yetmezliği hastalarına hemodiyaliz hizmeti sağlamaktadır. Buna ek olarak, az sayıdaki periton diyaliz hastasına hasta takibi ve muayene hizmeti vermekle birlikte, dosya kapsamında RTS’nin periton diyaliz solüsyonları, sarf malzemeleri vb. renal ürünlerin sağlayıcısı konumunda olmadığı bilgisi verilmiştir.

G.2. Etkilenen Pazarlar

(7) Rekabet Kurulunun (Kurul) geçmiş tarihli kararlarında böbrek yetmezliği hastaları için öngörülen (i) böbrek nakli, (ii) periton diyaliz ve (iii) hemodiyaliz olmak üzere üç farklı tedavi yöntemi bulunduğu ve bu yöntemlerin birbirine ikame olarak kabul edilmediği belirtilmektedir.

(8) Alıcı konumundaki BAXTER, renal ürünler içerisinde böbrek yetmezliği ile böbrek hastalıklarının tedavisinde kullanılan periton diyaliz ve hemodiyaliz ürünleri alanında faaliyet göstermektedir.

(9) Kurulun 15-42/694-248 sayılı kararı ile Eczacıbaşı Grubu ile Baxter Grubu tarafından ortak kontrol edilen EBAX’a ait renal ürünler varlıklarının BAXTER ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan Baxter Turkey Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin (BAXTER TURKEY) tek kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmiştir. Bu kapsamda BAXTER TURKEY’in hemodiyaliz ürünleri ve periton diyaliz ürünleri pazarlarında aktif olduğu, devre konu RTS’nin ise hemodiyaliz hizmetleri ve periton diyaliz hizmetleri pazarlarında faaliyet gösterdiği görülmektedir.

(10) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, Türkiye’de taraflar arasında yatay bir ilişkinin bulunmadığı, BAXTER’ın ürün pazarındaki faaliyetleri ile RTS’nin hizmet pazarındaki faaliyetleri açısından dikey bir ilişkinin söz konusu olduğu anlaşılmıştır.

(11) Bu çerçevede, Türkiye’de dikey anlamda etkilenen pazarların “hemodiyaliz ve periton diyaliz ürünleri pazarı” ve “hemodiyaliz ve periton diyaliz hizmetleri pazarı” olduğu sonucuna varılmıştır.

G.3. Değerlendirme

(12) Devre konu RTS, EBAX ile Baxter Grubu’nda yer alan RTS Worldwide Inc. tarafından; EBAX ise, Eczacıbaşı Grubu ile Baxter Grubu tarafından ortak kontrol edilmektedir.

(13) Dosya konusu işlem çerçevesinde, EBAX ile RTS Worldwide Inc. tarafından ortaklaşa kontrol edilen RTS’nin tek kontrolü Baxter Grubu’na geçecektir. Ortak kontrolden tek kontrole geçiş yoluyla hedef şirketin kontrolünde kalıcı değişikliğin gerçekleşeceği anlaşıldığından, anılan işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi kapsamında bir devralmadır.

1 RTS Antalya Renal Tedavi Hizmetleri A.Ş., RTS Seyhan Renal Tedavi Hizmetleri A.Ş., RTS İzmit Renal Tedavi Hizmetleri A.Ş., RTS Beyhekim Renal Tedavi Servisleri A.Ş., Reantıp Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti., Renal Tedavi Sistemleri A.Ş. (tasfiye halinde), Güneydoğu Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti., Transmed Diyaliz ve Tıbbi Hizmetler Ticaret A.Ş., Onur Diyaliz Hizmetleri A.Ş., Almet Sağlık Hizmetleri Ticaret. A.Ş., Özel Başar Tıp Teşhis ve Tedavi Kliniği Hizmetleri A.Ş.

(14) Tarafların 2014 yılı ciroları incelendiğinde; dosya konusu işlemle, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan eşiklerin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu görülmüştür.

(15) İşlem kapsamında yatay olarak etkilenen pazar bulunmadığından RTS’nin BAXTER’ın tek kontrolüne geçmesi işleminin “hemodiyaliz ve periton diyaliz ürünleri pazarı” ve “hemodiyaliz ve periton diyaliz hizmetleri pazarı”nda bir yoğunlaşmaya sebep olmayacağı kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte, işlem kapsamında dikey bir örtüşmenin bulunması nedeniyle tarafların anılan pazarlardaki pazar payları incelenmiştir.

(16) BAXTER ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan BAXTER TURKEY’in “hemodiyaliz ürünleri pazarı”ndaki pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 1: BAXTER TURKEY’in Hemodiyaliz Makinaları Pazarındaki Adet Bazında Pazar Payı

Yıl Pazar Payı (%)

2012 (…..)

2013 (…..)

2014 (…..)

(17) BAXTER ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan BAXTER TURKEY’in [2] ve rakibi Fresenius Medical Hizmetler A.Ş.’nin (FRESENİUS) “periton diyaliz ürünleri pazarı”ndaki pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir [3].

Tablo 2: Periton Diyaliz Solüsyonları Pazarındaki Ciro Bazında Pazar Payları (%)

Yıl EBAX FRESENİUS

2012 (…..) (…..)

2013 (…..) (…..)

2014 (…..) (…..)

(18) RTS’nin ve FRESENİUS’un “hemodiyaliz hizmetleri pazarı”nda sahip olduğu hasta sayısı esasına dayanan pazar payı bilgileri iller bazında aşağıda sunulmuştur [4].

Tablo 3: 2014 Yılı Hemodiyaliz Hizmetleri Pazarındaki Hasta Sayısına Göre Pazar Payları [5] (%)

İller RTS FRESENİUS

Adana (…..) (…..)

2 Baxter Turkey yakın zamanda EBAX’ın renal ürünlerini devraldığı için EBAX’ın pazar payı bilgileri sunulmuştur.

3 Periton diyalizi yardımcı malzemeleri pazarına ilişkin olarak, ilgili ürünlerin EBAX’ın toplam satışları içerisindeki payı düşük olduğundan pazar payı verisi tutulmadığı, bununla birlikte periton diyalizi yardımcı malzemelerinin, periton diyalizi solüsyonları ile birlikte satılan ürünler olması sebebiyle, teşebbüsün bu ürünlerde de periton diyalizi solüsyonları ile paralel bir pazar payına sahip olduğu ifade edilmiştir.

4 Bildirim sahibi, söz konusu pazar payı hesaplamalarında sadece özel kliniklerin baz alındığını, kapsama Sağlık Bakanlığı ve Üniversitesi klinikleri de dahil edildiği takdirde pazar paylarının hesaplanandan daha düşük seviyede olacağını ifade etmiştir.

[5] İlgili pazarda BAXTER TURKEY’in %5’ten fazla pazar payına sahip rakiplerinin FRESENİUS ile Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş. olduğu belirtilmiştir. Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş.’nin Antalya’da %(…..)’lik bir pazar payına sahip olduğu dosyadaki tablolardan görülmektedir.

(19) Dosyada; RTS’nin, “periton diyaliz hizmetleri pazarı”nda periton diyaliz hastalarına tedavi hizmeti sağlamadığı, gözetim ve inceleme hizmetleri sunduğu; RTS’nin ana faaliyetinin hemodiyaliz hizmeti olması nedeniyle periton diyalizi solüsyonlarının RTS diyaliz merkezleri tarafından kullanılmadığı; söz konusu solüsyonların tedavi hizmetini sunan hastaneler tarafından kullanıldığı ve hastanelerin diğer marka solüsyonu da reçeteye yazabileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, 2015 yılı Kasım ayı verilerine göre Türkiye’de toplamda (…..) hastaya hizmet verildiği ve 2014 yılında özel merkezlerde tedavi gören toplam hasta sayısının 487, kamu merkezlerinde tedavi gören hasta sayısının ise 3.807 olduğu da belirtilmektedir.

(20) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde; bu işlemden etkilenecek yatay bir pazarın bulunmadığı, hemodiyaliz hizmetleri pazarında diğer teşebbüslerin de faaliyet gösterdiği, dikey ilişkinin söz konusu olduğu hemodiyaliz hizmetleri pazarındaki pazar payının düşüklüğü, yüksek pazar payının bulunduğu periton diyaliz ürünleri pazarına ilişkin olarak ise devralan ve devre konu teşebbüs arasında ürün tedarikinin söz konusu olmadığı dikkate alınarak, işlemin rekabetçi bir endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.