Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.'nin Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen meşrubat…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr.Nurettin KALDIRIMCI,M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, B. Sanem ŞİMŞEK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.

Yenice Sanayi Bölgesi Turgut Özal Mah. Kadimova Cad.

Yenice İnegöl 16440 Bursa

D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:

Türk Silahlı Kuvvetleri

E. DOSYA KONUSU: Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen meşrubat ihalelerinde rekabet ortamının sağlanmasına yönelik görüş bildirilmesi talebi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş. (Uludağ)‘nin yazısında özetle; Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından düzenlenen meşrubat alım ihalelerinin tüm meşrubatları kapsayacak şekilde yapıldıkları, alımların %65’ini kolalı içeceklerin oluşturduğu ve Coca-Cola markalı ürünlerin bu kategorideki gücünün etkisiyle ihalelerin yüksek oranda anılan markanın sahibi firma tarafından alındığı ifade edilmekte, Rekabet Kurulu’nun TSK’ya kolalı ürünler ile sade ve portakallı gazozlar için ayrı ihaleler düzenlenmesinin meşrubat ihalelerinde tam rekabet ortamının sağlanması açısından faydalı olacağına yönelik bir görüş bildirmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.12.2006 tarih, 8666 sayı ile intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 14.9.2007 tarih ve 2006- 3-165/ BN-06-TE sayılı Bilgi Notu, 17.9.2007 tarih, REK.0.07.00.00-140/190 sayılı Başkanlık Önergesi ile 20.9.2007 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 07- 76/899-320 sayı ile karara bağlanmıştır.

07-76/899-320

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; TSK’nın meşrubat ihalelerini tüm meşrubat ürünlerini kapsayacak şekilde düzenlemesi hususunda 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı, bununla birlikte Rekabet Kurulu’nun kolalı / gazlı içecekler pazarlarına yönelik olarak aldığı 10.9.2007 tarih ve 07-70/864- 327 sayılı Karar ile Uludağ’ın anılan ihalelerin daha etkin olarak düzenlenebileceğine yönelik görüşü hakkında TSK’nın bilgilendirilebileceği

sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Uludağ’ın yukarıda özetlenen talebi, Kurum nezdinde Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin (Coca-Cola) son satış noktalarıyla yaptığı ve münhasırlık içeren sözleşmeler ile bu yöndeki uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde incelenmekte olduğu dönemde intikal etmiştir. Bu inceleme sonucunda, Kurul’un 10.9.2007 tarih ve 07-70/864- 327 sayı ile aldığı Karar’da,

- Kolalı/gazlı içecek pazarında hem ev kanalında, hem de yerinde tüketim

kanalında hâkim durumda olduğu tespit edilen Coca-Cola Satış ve

Dağıtım A.Ş.’nin nihai satış noktalarıyla yaptığı münhasır anlaşmaların,

teşebbüsün pazar payı itibarıyla, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2007/2 sayılı

Tebliğ ile değişik 2. maddesi uyarınca grup muafiyetinden

yararlanmadığı,

- Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin ve/veya bayilerinin satış noktalarıyla

imzaladıkları sözleşmelerin ve sözleşmelerde yer alan münhasırlık

şartlarının ve fiilen münhasırlığa yol açan bedelsiz ürün, indirim, kota,

dolap münhasırlığı gibi uygulamaların, 4054 sayılı Kanun’un 5.

maddesinde sayılan muafiyet koşullarıyla bağdaşmaz etkilere sahip

olduğuna, dolayısıyla anılan sözleşmelere ve/veya uygulamalara bireysel

muafiyet tanınamayacağı

sonucuna ulaşılmıştır.

80

Anılan inceleme kapsamında kamu ihaleleri münhasırlık yönüyle incelenmiş ve bu ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmelerdeki münhasırlık şartlarının 2 seneyi geçmemesi kaydıyla Coca-Cola’nın münhasırlık içeren sözleşme hükümlerine getirilen yasaklamadan muaf tutulabileceği değerlendirmesinde bulunulmuştur. Uludağ tarafından gönderilen yazıda ise ihalelerin düzenleniş yolu mevzubahis edilmektedir. TSK’nın meşrubat alımı ihalelerini tüm meşrubat ürünlerini içerecek şekilde düzenlemesinin, 4054 sayılı Kanun’un “belirli mal ve hizmet piyasalarında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerin bu tür karar ve eylemleri”ni yasaklayan 4. maddesi yahut aynı Kanun’un “bir veya birden fazla

07-76/899-320

teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasını” yasaklayan 6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Öte yandan kolalı / gazlı içecekler pazarındaki rekabet koşullarını inceleyen ve genel itibarıyla bu pazardaki uygulamaları, özelde ise kamu ihaleleri sonucu düzenlenecek sözleşmeleri doğrudan etkileyecek olan Kurul Kararı’nın yanı sıra Uludağ’ın kendisinin de TSK’ya başvurma hakkına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusuna yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun‘un 4. ve 6. maddeleri kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.