Eropet Akaryakıt Dağ. Taş. İnş. Paz. Pet. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yaptığı dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiası.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
Mandıra Cad. Konak İş Merkezi B Blok No:2 Daire:14
Hasanpaşa, Kadıköy/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Eropet Akaryakıt Dağ. Taş. İnş. Paz. Pet. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yaptığı dikey anlaşma ve çeşitli uygulamalar yolu ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ni ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- 06.11.2008 tarihinde Eropet Akaryakıt Dağ. Taş. İnş. Paz. Pet. Ürn. İth. İhr. San. ve Tic.
Ltd. Şti. (EROPET) ile bayilik sözleşmesi imzalanması amacıyla EROPET lehine 8 yıl
süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- Can-Pa Petrol İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (CAN-PA) ile EROPET arasındaki sözleşmenin
12.08.2011 yılında feshedildiği,
- Dolayısıyla taşınmaz üzerindeki intifa hakkının 4054 sayılı Kanun, 2002/2 sayılı Tebliğ
ve Rekabet Kurulu kararları ışığında geçersiz hale geldiği,
- Bununla birlikte EROPET’in gönderilen ihtarlara rağmen intifa hakkını terkin etmekten
kaçındığı
ifade edilerek, EROPET hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.01.2014 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan 21.02.2014 tarih ve 2014-1-4/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.02.2014 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Konuya ilişkin karar uyarınca düzenlenen 02.04.2014 tarih ve 2014-1-7/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- CAN-PA ve EROPET arasındaki muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey anlaşmanın
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanamayacağı, söz
konusu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet
tanınamayacağı,
- Bahse konu dikey anlaşmanın 06.11.2008 tarihinden itibaren beş yıl süreyle olmak
üzere 06.11.2013 tarihine kadar anılan Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulanma imkânı bulunduğu,
- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın
Page 2
14-14/250-108
tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde aralarındaki dikey ilişkiyi sonlandırmaları
gerektiği, aksi takdirde haklarında aynı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
yönünde görüş bildirilmesinin uygun olacağı
İfade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvuru konusu iddialara ilişkin CAN-PA’nın Kurum kayıtlarına 31.03.2014 tarihinde giren yazısı ekinde, CAN-PA tarafından ilgili istasyon üzerinde EROPET lehine intifa hakkı tanınmasına dair 06.11.2008 tarihli ve 898 yevmiye numaralı resmi senedin ve aynı taraflar arasında imzalanan 10.11.2008 tarihli ve belirsiz süreli bayilik sözleşmesinin örneklerinin yer aldığı görülmüştür.
(6) Bahse konu başvuru ile ilgili olarak 10.01.2012 tarih ve 7980 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne göre EROPET’in en son kayıtlı olan ticari merkezine gönderilen yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş, ancak söz konusu yazı muhataplarına tebliğ edilemeyerek geri dönmüştür.
(7) Öte yandan konuyu inceleyen raportörlerce, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) internet sitesinden edinilen bilgilere göre, EROPET’in dağıtıcı lisansının iptal edildiği ve dosya konusu istasyon üzerinde halihazırda CAN-PA tarafından 26.10.2011 tarihinden itibaren Balpet Petrol Ürünleri Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin bayiliğinin yürütüldüğü görülmektedir.
(8) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde, “Bu Tebliğ ile tanınan muafiyet anlaşmada yer alan, aşağıda belirtilen yükümlülüklere uygulanmaz: a) Alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğü. Rekabet etmeme yükümlülüğünün yukarıda belirtilen süreyi aşacak şekilde zımnen yenilenebileceğinin kararlaştırılması halinde, rekabet etmeme yükümlülüğü belirsiz süreli sayılır.” hükmü yer almaktadır.
(9) Benzer konudaki Total-Akdağ kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından iptal edilmesi üzerine, 30.10.2008 tarihinde dosya Kurulumuz tarafından yeniden görüşülmüş ve ilgili yargı kararı da dikkate alınmak suretiyle, bayilik sözleşmeleri ile bağlantılı ve onlarla birlikte değerlendirilen intifa, tapuya şerh edilmiş kira ve benzeri uzun süreli sözleşmelerin sürelerinin beş yıllık üst sınıra uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. İzleyen süreçte de birçok şikâyet başvurusu bu kapsamda karara bağlanmıştır. Dosya konusu akaryakıt istasyonu üzerinde CAN-PA ile EROPET arasında kurulan dikey anlaşmanın da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.
(10) Konuyla ilgili olarak 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına yönelik çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Kurulumuz kararları çerçevesinde; EROPET ile başvuru sahibi arasında 06.11.2008 tarihli intifa hakkı ve 10.11.2008 tarihli bayilik sözleşmesi ile kurulan dikey anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı; dosya konusu istasyonun yeni istasyon olmaması sebebiyle bahse konu anlaşmanın Kurulumuzun konuyla ilgili emsal kararlarında ortaya konulan [1] bireysel muafiyetin şartlarını da sağlamadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
(11) Yukarıda açıklanan nedenlerle, CAN-PA ile EROPET arasındaki önaraştırma konusu dikey anlaşmanın 06.11.2013 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığı, bu tarihten itibaren grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1 Rekabet Kurulunun 25.02.2010 tarih, 10-19/229-87 sayılı ve 26.08.2010 tarih, 10-56/1074-403 sayılı kararları.
Page 3
14-14/250-108
- Can-Pa Petrol İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ve Eropet Akaryakıt Dağ. Taş. İnş. Paz. Pet. Ürn. İth.
İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki muhtelif sözleşmelerle kurulan dikey anlaşmanın
06.11.2013 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulanma imkânı bulunduğuna,
- Söz konusu dikey anlaşmanın, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel
muafiyetten yararlanamadığına,
- Bu nedenle, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde aralarındaki
dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası uyarınca taraflara görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun 09.04.2014 tarih ve 14-14/250-108 Sayılı Kararına;
KARŞI OY GEREKÇESİ
Rekabet Kurulu’nun mezkur kararında ilgili teşebbüslerin aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ne var ki taraflar arasında halihazırda devam eden fiili bir bayilik ilişkisinin olmaması, hattı zatında yeniden satıcı mahiyetindeki teşebbüsün farklı bir dağıtım firması ile çalışıyor/çalışabiliyor olması nedeni ile salt intifanın kaldırılmasına yönelik olan bu kararın birinci maddesine katılma imkanı bulunamamıştır.
Dr. Murat ÇETİNKAYA
Rekabet Kurulu Üyesi
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.