I.3.2.1. PROGIDA Yetkilileri İle Yapılan Görüşme
(34) Önaraştırma kapsamında 16.02.2016 tarihinde PROGIDA yetkilileriyle görüşme
gerçekleştirilmiş ve bilgi talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazı 07.03.2016 tarih, 1636
sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Söz konusu cevabi yazıda PROGIDA tarafından;
- Yurtiçi fındık alım fiyatını etkileyen faktörlerin üretim maliyetleri, alıcıların stok durumu, çikolata ve kuruyemiş sanayisinden gelen talep ve rekolte miktarı olduğu,
- Ticaret borsalarının fındık fiyatını belirleme yetkisi olmadığı, yalnızca günlük piyasa satışlarına göre tescil edilmiş fiyatları deklare ettikleri,
- Son yıllarda rekolte tahmini ve gerçekleşen üretim miktarları karşılaştırıldığında gerçeğe en yakın, en doğru ve tarafsız rekolte tahminin KİB tarafından yapıldığını tespit ettikleri
hususları ifade edilmiştir.
I.3.2.2. KİB ile Yapılan Görüşme
(35) Dosya kapsamında, 16.02.2016 tarihinde KİB yetkilileri ile bir görüşme
gerçekleştirilmiştir. Görüşmede yetkililer tarafından;
- İlk rekolte tahminlerinin Mart ayında çiçek saymak suretiyle yapıldığı, Haziran ayında çotanak sayımı yapılarak daha gerçekçi sonuçlara ulaşılabildiği, Ağustos ayında ise hasat başladığından dolayı realizasyon tahminlerinde bulunulduğu, herhangi bir olumsuz doğa olayı yaşanmadığı sürece rekolte tahminlerinin hemen hemen üretim miktarıyla yakın çıktığı,
- Üreticinin, ürünü manava, fabrikaya ya da direk sanayiciye satabildiği, ayrıca fındığı belli bir süre stoklayıp daha sonra tedarik zincirindeki kişilere satma imkânının olduğu, fındığın kabuklu bir şekilde rutubetsiz, kuru bir yerde iki sene kadar bekletilebildiği, TÜBİTAK araştırmasında kabuklu fındığın elverişli bir ortamda 3 yıl bekletilebileceği sonucuna ulaşıldığı, ancak iç fındığın bir yıldan fazla depolanamadığı,
- Yurtiçi fındık alım fiyatlarının arz ve talebe göre belirlendiği, fındık üreticisi rakip ülkelerin fiyat politikalarının da bu noktada önemli bir değişken olduğu, AB üyesi ülke menşeili üreticilerin piyasadaki gelişmelere ülkemizdeki duruma kıyasla çok daha rekabetçi bir şekilde tepki gösterebildiği,
- Arzın düşük çıkması ve döviz kurundaki gelişmelerin fındık alım sezonunda alım fiyatlarındaki dalgalanmaların temel nedenlerinden olduğu, yurtdışında ya da il dışında yaşayan üreticilerin hasat zamanı ürünü toplayıp nakde çevirdikten sonra bir an evvel ikamet edilen yerlere dönme isteklerinin de ürünlerin düşük fiyatlardan satılmasının sebepleri arasında yer aldığı,
- Fındıkta gerçek anlamda bir borsa olmadığı, borsaların tescil borsası niteliğinde olduğu, alım satım sonrası kesilen faturaların borsaya intikal ettiği ve bu fiyatlardan o günün ortalamasının alındığı, bu anlamda borsaların fiyat belirleyici yönlerinin olmadığı, borsada oluşan fiyatların geleceğe yönelik fiyattan ziyade fındığın o günkü işlem fiyatının açıklanmasından ibaret olduğu,
- BAKANLIK, Fındık Tanıtım Grubu ve ziraat odalarının her sene rekolte tahminlerini açıkladıkları, her yıl en düşük rekolteyi ziraat odalarının açıkladığı, BAKANLIK’ın ziraat odalarına göre daha dengeli bir tahminde bulunduğu, üreticilerin düşük rekolte tahmini açıklamasından dolayı ziraat odalarını dikkate aldıkları, ziraat odasının rekolte tahmininin gerçekçi olmayan düzeyde düşük olması nedeniyle