General Electric Company'nin dünya çapındaki plastik işinin SABIC Holding Europe BV tarafından, iştiraki olan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Hakan Deniz KARAKOÇ, Çiğdem ÜNAL C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - SABIC Holding Europe B.V

Temsilcileri Av.Gönenç GÜRKAYNAK,

Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN

ELİG Ortak Avukat Bürosu

Çitlembik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR: - SABIC Holding Europe B.V.

Europaboulevard 1, 6135 LD Sittard/HOLLANDA

- General Electric Company

3135 Easton Turmpike Fairfeld/CT 06431 USA

E. DOSYA KONUSU: General Electric Company’nin dünya çapındaki plastik işinin SABIC Holding Europe BV tarafından, iştiraki olan SABIC Engineering Plastic Holding aracılığı ile, devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.6.2007 tarih ve 4191 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.6.2007 tarih, 2007-1-75/Öİ-07-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 29.6.2007 tarih, REK.0.05.00.00-120/124 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak

çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi

olduğu,

 Söz konusu devralma işlemleri sonucunda ilgili pazarda hakim durum

yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve

böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı,

 General Electric Company ile SABIC Engineering Plastic Holding B.V. ve

SABIC Holding Europe BV arasında imzalanmış bulunan “Hisse Senedi

ve Aktif Satın Alma Anlaşması” nın 5.15. maddesinde öngörülen üç (3)

yıllık rekabet yasağının yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerektiği,

 Bildirim konusu devir işlemine, “Hisse Senedi ve Aktif Satın Alma

Anlaşması” nın 5.04. maddesi ile General Electric Company’e getirilen

gizlilik yükümlülüklerinin süresinin üç (3) yıla indirilmesi şartıyla, Kanun’un

7. maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği

ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. SABIC Holding Europe B.V. (SABIC Europe)

SABIC Europe, Saudi Basic Industries Corporation (SABIC) tarafından kontrol edilmektedir. Merkezi Suudi Arabistan’da bulunan SABIC, hisselerinin %70’i Suudi Arabistan Hükümeti tarafından kurulmuş olan Suudi Arabistan Yatırım Fonu’nun, %30’u ise Körfez Ülkeleri İşbirliği Konseyi’ne üye ülkelerdeki özel yatırımcıların elinde bulunan halka açık bir şirkettir. Dosyada; şirketin temel faaliyet alanları polietilen, polipropilen, glikoz, metanol ve suni gübre üretimi ve satışı olarak bildirilmiştir.

SABIC’in Türkiye’de SABIC Polymer Industries A.Ş. ve SABIC Petrokimya Ltd. Şti. adları altında faaliyet gösteren iki adet iştiraki bulunmaktadır.

Dosyada; SABIC’in Türkiye’deki faaliyetlerinin, polipropilen (PP), polistiren (PS), polivinil klorid (PVC), polyester, melamin, stiren, temizlenmiş teraftalik asit (PTA) ve monoetilen glikolü (MEG) içeren eşya sınıfı plastikleri ve temel kimyasalların pazarlanması ve satışı ile sınırlı olduğu ve bu ürünlerin tümünün SABIC’in Avrupa ve Suudi Arabistan’daki üretim tesislerinde üretilerek doğrudan satış amacıyla Türkiye’ye nakledildiği ve Türkiye’deki müşterilere doğrudan satıldığı ifade edilmiştir.

SABIC’in tamamına sahip olduğu bir iştiraki olan SABIC Europe, Avrupa’da SABIC’in Suudi Arabistan’daki fabrikalarını tamamlayıcı nitelikte entegre üretim alanları işletmektedir. Çoğunluğu polietilen ve polipropilen olan polimerler, kimyasallar ve bunların yan ürünlerini üreten ve pazarlayan SABIC Europe, dünyanın diğer yerlerinde üretilmiş olan tüm SABIC ürünlerinin satış organizasyonunu üstlenmiş durumdadır. SABIC Europe’un satış ofisleri Hollanda, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Danimarka, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Türkiye’de faaliyet göstermektedir.

Devralma aracı olan SABIC Engineering Plastic Holding (SABIC Engineering), SABIC Europe’nin, bu işlemin gerçekleştirilmesi için yeni kurduğu ve tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. Şirketi nihai olarak SABIC kontrol etmektedir.

H.1.2. General Electric Company (GE)

ABD’de kurulmuş, hisseleri New York, Boston ve Londra borsalarında işlem gören tamamı halka açık bir şirket olan GE’nin hisselerinin %5’inden fazlasını doğrudan ya da dolaylı olarak elinde bulunduran bir gerçek ya da tüzel kişi bulunmamaktadır. Çeşitlendirilmiş teknoloji ve hizmetler alanlarında faaliyet gösteren GE, her biri kendi bölümlerine sahip olan altı iş kolundan oluşmaktadır. Birincil iş birimlerini ise, GE Altyapı, GE Endüstriyel, GE Ticari Finans Hizmetleri, NBC Universal, GE Sağlık Hizmetleri ve GE Para oluşturmaktadır.

GE’nin kontrolünde olan ve Türkiye’de kurulu iştirakleri; GE Marmara Technology Center Mühendislik Hizmetleri Ltd. Şti., GE Medicel Systems

Türkiye A.Ş., GE Polymerland Mühendislik Plastikleri San. ve Tic. A.Ş., General Electric Finansal Kiralama A.Ş., General Electric Ticaret ve Servis A.Ş. ve General Electric Türk A.Ş. olup, GE ayrıca TUSAS Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş., TUSAS Motor Sanayi A.Ş./TUSAS Engine Industries Inc. ve Türkiye Garanti Bankası A.Ş.’de azınlık hisselerine sahip bulunmaktadır.

Ayrı bir holding altında kurumsal bir yapıya sahip olmayan GE Plastics; bünyesindeki iştirakler, ortak girişimler ve mal varlıkları ile GE’nin “GE Endüstriyel” iş biriminin bir parçasını oluşturmakta ve yüksek performanslı mühendislik termoplastik polimerleri ve bu ürünlerin bazılarından elde edilen tabaka ve filmlerin üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir.

GE Plastics tarafından üretilen ve pazarlanan mühendislik termoplastik polimerleri polikarbonat (PC), akrilonitril-bütadien-stiren (ABS), akrilik-stiren- akrilonitril (ASA), polipenil eter (PPE), polibütilen tereftalat (PBT) ve polieterimid (PEI)’den oluşmaktadır.

Söz konusu mühendislik termoplastik polimerlerinin üretim sürecinin bir parçası olarak bazı ara kimyasalların ve yan ürünlerin de üretimi yapılmaktadır. Bildirim formunda, bu ara kimyasalların ve yan ürünlerin nihai ürüne ulaşmak için üretilmesine rağmen, saf olarak düşük hacimlerde satıldığı veya pazarda takas amacı ile kullanıldığı, ancak bu tip satış veya takas faaliyetlerinin Türkiye pazarında gerçekleşmediği belirtilmektedir.

GE Plastics, Türkiye’de aktivitelerini GE Polymerland Mühendislik Plastikleri San. ve Tic. A.Ş. (GE Plastics Türkiye) aracılığı ile yürütmektedir. Türkiye’deki yurt içi ve Türkiye üzerinden yurtdışına yapılan bütün ticari faaliyetlerden, alımlardan, pazarlamadan ve yarı mühendislik termoplastik polimerlerinin, filmlerin ve plastik tabakaların yurtiçi ve yurtdışına dağıtımından sorumlu olan GE Plastics Türkiye’nin herhangi bir üretim tesisi bulunmamakta, sadece Türkiye pazarında satışı yapılan ürünler ithal edilmektedir. Bildirim formunda GE Plastics’in Türkiye’deki cirosunun tamamen GE Plastics Türkiye aracılığı ile elde edildiği belirtilmiştir.

H.2. Devralma İşlemi

Bildirime konu devralma işlemi, GE ile SABIC Engineering ve SABIC Europe arasında 21.5.2007 tarihinde imzalanmış olan ‘Hisse ve Mal Varlığı Alım Sözleşmesi’ne dayanmaktadır. Bu sözleşme çerçevesinde GE tarafından SABIC Engineering’e devredilecek olan plastik işi GE’nin endüstriyel işkollarından biri olup GE Plastics bünyesinde yürütülmektedir. GE Plastics’i oluşturan ancak ayrı bir holding altında kurumsal bir grup oluşturmayan devralma işlemine konu unsurlar; GE’nin doğrudan ve dolaylı olarak kontrol ettiği iştirakleri, çoğunluğu ABD, Almanya ve Japonya’da kurulmuş olan ortak girişimlerde GE’nin kontrolünde bulunan hisseler ve GE’ye veya doğrudan ya da dolaylı olarak GE tarafından kontrol edilen iştiraklere ait mal varlıklarından oluşmaktadır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralan taraf olan SABIC’in dünya çapında yürüttüğü plastikler sektöründeki faaliyetleri, eşya sınıfı plastikler, özellikle de polietilen (PE) ve polipropilen (PP) üzerinde yoğunlaşmıştır. PE, düşük maliyetli bir termoplastik olup kaplar, kutular, mutfak eşyaları, kaplamalar, boru ve tüp, oyuncak, kablolarda yalıtkan

tabakalar, paketleme ve ambalaj filmi gibi çok yaygın bir kullanım alanına sahiptir. PP ise otomotiv sanayinde kullanılan parçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanı olan bir termoplastiktir. SABIC, Türkiye’de PE ve PP dışında paketlemede, elektronik ve beyaz eşyaların plastik kısımlarında kullanılan polistiren (PS), boru ve profil imalatında kullanılan polivinil klorid (PVC), tekstil alanında kullanılan polyester, mutfak eşyalarında kullanılan melamin, stiren, polyester yapımında kullanılan saf teraftalik asit (PTA) ve antifriz, boya yapımında kullanılan monoetilen glikol (MEG) alanlarında faaliyet göstermektedir.

Devre konu olan GE Plastics ise yüksek performans mühendislik termoplastikleri ve bileşikleri ile bu ürünlerden elde edilen tabaka ve filmlerin üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. GE Plastics tarafından üretilen ve pazarlanan mühendislik termoplastik polimerleri, polikarbonat (PC), akrilonitril bütadien stiren (ABS), akrilik stiren akrilonitril (ASA), polifenil eter (PPE) ve polieterimiddir (PEI).

Tüketim plastikleri (eşya sınıfı plastikler) ile mühendislik plastikleri hem kullanım alanları hem de üretim süreçleri açısından birbirlerinden farklılaşmaktadır. PE, PS, PVC tüketim plastikleri; ABS, PC, PPE, PBT mühendislik plastikleri; PEI ise yüksek performans polimerleri arasında yer almaktadır. Tüketim polimerleri; düşük sıcaklıkta, kolay üretim süreçleriyle, düşük maliyet ile yüksek miktarlarda üretilmekte iken; mühendislik polimerleri yüksek sıcaklıkta, gelişmiş üretim ekipmanlarıyla daha maliyetli ve daha düşük miktarlarda üretilmekte, ısıya ve aşınmaya dayanıklılık göstermektedir. Yüksek performans polimerleri ise çok yüksek sıcaklıkta, karmaşık ve hassas bir polimerizasyon süreciyle az miktarda ve yüksek maliyetle üretilmekte, buna karşın ısı ve aşınmaya karşı çok yüksek dayanıklılık göstermekte ve optik özellikler taşımaktadırlar.

SABIC’in faaliyet gösterdiği eşya sınıfı plastikler ile GE’nin faaliyet gösterdiği mühendislik plastikleri, hem talep hem de arz bakımından birbirinden farklılaşmakta olup, tarafların faaliyet alanları arasında bir çakışma bulunmamaktadır.

Bu nedenle bildirim konusu devralma işlemi özelinde, ilgili ürün pazarları GE Plastics’in faaliyet gösterdiği pazarlar olan “polikarbonat, polikarbonat filmleri, polikarbonat tabakaları, akrilonitril-bütadien-stiren, akrilik-stiren-akrilonitril, polifenil eter ve polieterimid “ pazarları olarak tanımlanmıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Söz konusu ürünlerin dağıtım ve pazarlamasına ilişkin bölgesel pazar tanımını gerektirecek hususlar olmadığından, ilgili coğrafi pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. Kontrol Değişikliğinin Değerlendirilmesi

Bildirime konu devralma işleminin çerçevesini teşkil eden, GE ile SABIC Engineering ve SABIC Europe arasında 21.5.2007 tarihinde imzalanmış olan ‘Hisse ve Mal Varlığı Alım Sözleşmesi’ nin yürürlüğe girmesiyle birlikte SABIC Europe, SABIC Engineering aracılığı ile GE’nin tüm dünyadaki plastik işini yürüten GE Plastics’i devralacaktır. Bu devralmayla birlikte GE Plastics’i oluşturan; GE’nin doğrudan ve dolaylı olarak kontrol ettiği iştirakleri, çoğunluğu

ABD, Almanya ve Japonya’da kurulmuş olan ortak girişimlerde GE’nin kontrolünde bulunan hisseler ve GE’ye veya doğrudan ya da dolaylı olarak GE tarafından kontrol edilen iştiraklere ait mal varlıklarının kontrolü SABIC Europe’ a geçecektir. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir.

H.4.2. Yoğunlaşma Değerlendirmesi

Devralan taraf ile devreden taraf arasında faaliyet gösterilen pazarlar açısından herhangi bir örtüşme olmadığından devralma işleminin izne tabi olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından GE’nin faaliyet gösterdiği pazarlar incelenmiştir.

Bildirim formunda ABS, ASA, PEI ve PBT pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan ciro veya pazar payı eşiklerinin aşılmadığı belirtilmiş olup, GE Plastics’in polikarbonat, polikarbonat filmleri, polikarbonat tabakaları ve polifenil eter pazarlarındaki 2006 yılına ilişkin pazar payları ve cirolarına ilişkin rakamlar aşağıdaki gibidir:

İlgili Ürün Pazarları Pazar Payı(%) Ciro (YTL)

Polikarbonat (...) (……….)

GE Plastics’in ciro ve pazar payına ilişkin bilgiler incelendiğine; polikarbonat pazarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesindeki 25.000.000 YTL’lik ciro eşiği ve %25’lik pazar payı eşiğinin; polikarbonat filmleri, polikarbonat tabakaları ve polifenil eter pazarlarında %25’lik pazar payı eşiğinin aşıldığı görülmüştür. Bu nedenle söz konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir.

Yukarıda yer aldığı üzere, SABIC’in faaliyet alanı GE Plastics’in faaliyet alanı ile örtüşmediğinden, bildirime konu devralma işlemi neticesinde herhangi bir yoğunlaşma söz konusu olmayacaktır.

H.4.3. Yan Sınırlamalar

H.4.3.1. Rekabet Yasağı

Dosyadaki bilgilere göre, GE ile SABIC Engineerig ve SABIC Europe arasında imzalanmış bulunan “Hisse Senedi ve Aktif Satın Alma Anlaşması”nın “Rekabet Etmeme” başlıklı 5.15. maddesi ile, GE’nin kapanış tarihinden itibaren 3 yıllık bir süre için devredilen iş ile ilgili doğrudan ya da dolaylı olarak herhangi bir faaliyette bulunamayacağı hüküm altına alınmıştır. Anlaşma’nın 2.02. maddesinde hangi unsurların satışın konusu olduğu sayılmıştır. Bunların içerisinde “tüm şirket Fikri Mülkiyeti ve Şirket Teknolojisi” de yer almaktadır. Bunun yanında müşteri listelerinin de devir kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Teknoloji ve müşteri devri, işlemin vazgeçilmez unsurları olarak kabul edilmektedir ve ancak bu şekilde devredilen GE Plastics faaliyetlerinin değerinin karşılanabilmesi mümkün olabilecektir. İlgili sözleşme hükümlerinden rekabet yasağının; süresinin 3 yıl ile sınırlandırılmış olması, yalnızca devredilen iş ve aktifleri kapsaması, geçerli olduğu coğrafi bölge ile sınırlı tutulması ve devredene getiriliyor olması nedeni ile makul olandan fazla olmadığı ve zaruri olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, söz konusu hüküm bir yan sınırlama olarak değerlendirilmektedir.

H.4.3.2. Gizlilik Yükümlülüğü

Hisse Senedi ve Aktif Satın Alma Anlaşması’nın 5.04. maddesinde gizliliğe ilişkin iki ayrı düzenleme yer almaktadır. Bunlardan birincisi 31.1.2007 tarihli Gizlilik Anlaşması çerçevesinde taraflarca kabul edilen ve kapanış tarihine kadar geçerli olan sözleşme imzalanma sürecine ilişkindir. İkinci düzenleme ise kapanış tarihinden sonrası için öngörülen gizliliğe ilişkindir. Buna ilişkin Anlaşmanın 5.04.ncü maddesinde “Kapanış tarihinden sonra, beş (5) yıllık bir süre için ve iktisap edenin sorumluluklarını yerine getirmesi ile ilgili olmayacak şekilde, GE İş, Aktifler, İş Bağlı Ortaklıkları, Ortak Girişimler ve Devredilen Aktifler ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini koruyacak ve İştirakleri ve Temsilcilerinin de korumaları sağlanacaktır.” ifadeleri yer almaktadır. Anlaşmanın ilgili hükmünden de anlaşılabileceği gibi gizlilik devir konusu tüm hususları kapsamaktadır.

Birleşme devralma işlemlerinde satıcılara getirilen gizlilik yükümlülükleri rekabet yasakları gibi işlev görmektedir. Bunun en önemli nedeni yoğunlaşma taraflarının o işleme konu teşebbüsün her türlü bilgisine nüfuz edebilmesi, dolayısıyla kapsamı çok geniş olan bu bilgileri kullanmasının engellenmesinin pazara giriş engeli etkisi doğurabilecek olmasıdır. Diğer yandan rekabet yasakları gibi gizli tutulan bilgiler de devralan açısından devralma işleminin esaslı bir unsuru olabilmektedir. Anlaşmanın gizliliğe ilişkin düzenlemesinde GE’ye, know-how ve müşteri bilgilerini de kapsamına alan, devredilen İşe ve Aktiflere ilişkin 5 yıllık bir gizli tutma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu süre Rekabet Kurulu’nun rekabet yasakları için makul gördüğü sürenin üzerindedir. Dolayısıyla benzer bir çerçevede ele alınan gizlilik maddesi için de 5 yıllık sürenin olması gerekenden daha uzun olması nedeniyle GE’ye getirilen gizlilik yükümlülüklerinin rekabet yasağı ile paralel olarak, üç yıl ile sınırlandırılması gerekmektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1- a) Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bir işlem

olduğuna,

b) Söz konusu işlemde, “Akrilonitril Bütadien Stiren”, “Akrilik Stiren

Akrilonitril”, “Polieterimid”, ve “Polibütilen Teraftalat” olarak belirlenen ilgili

ürün pazarlarındaki toplam ciro ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirtilen eşikleri aşmadığına,

c) Ancak “Polikarbonat Filmler”, “Polikarbonat Tabakalar” ve “Polifenil Eter”

olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında toplam pazar paylarının,

“Polikarbonat” pazarında ise toplam ciro ve pazar payının aynı Tebliğ

maddesinde belirtilen eşikleri aşması nedeniyle bildirim konusu işlemin izne

tabi olduğuna, bununla beraber, işlem sonucunda bu pazarlarda hakim

durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve

böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına OYBİRLİĞİ ile,

2-“Hisse Senedi ve Aktif Satın Alma Anlaşması” nın 5.15. maddesinde öngörülen üç (3) yıllık rekabet yasağının yan sınırlama sayılarak, aynı Anlaşma’nın 5.04. maddesi ile General Electric Company’ye getirilen gizlilik yükümlülüklerinin süresinin üç (3) yıla indirilmesi şartıyla, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYÇOKLUĞU ile

karar verilmiştir.

KARŞI OY GEREKÇESİ

(04.07.2007 Tarih ve 07-56/656-226 Sayılı Kurul Kararı)

İlgili Karar ile, General Electric Company’ye getirilen gizlilik yükümlülüğü, 3 yıllık rekabet yasağı ile eşit statüde bir yan sınırlama telâkki edilerek, yükümlülüğün 3 yıla indirilmesi kaydı ile bildirim konusu işleme izin verilmiştir.

Gizlilik yükümlülüğünün, rekabet yasakları ile aynı şekilde telâkki edilemeyecek anlam ve fonksiyonlarının bulunduğu, dolayısıyla yan sınırlama olarak tanımlanacak yükümlülük süresinin, rekabet yasaklarının süresi ile paralel hale getirilmesinin sözleşme hürriyetinin ve iş hayatının gerçeklerine uymadığı gerekçesiyle, alınan kararın 2. maddesine katılamıyorum.

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Kurul Üyesi