Hisselerinin tümü Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun elinde bulunan Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.'nin C.D…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat

ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Fethullah GÜLER

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN:- C.D Holding Intenationale

Temsilcisi: Av. Kübra ŞIVGIN

Büyükdere Cad. No: 127 Astoria A Kule Kat: 6 No: 26, 27

34394, Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Büyükdere Cad. No:143 34394, Esentepe/İstanbul

C.D Holding Intenationale

1 Allée des Pierres Mayettes- 92230 Gennevilliers/FRANSA E. DOSYA KONUSU: Hisselerinin tümü Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun elinde bulunan Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin C.D Holding Internetionale tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.9.2010 tarih ve 7527 sayı ile giren ve en son 15.10.2010 tarih ve 7906 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 28.10.2010 tarih ve 2010-3-236/Öİ-10-261.YY sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.11.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/490 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.’nin C.D Holding Internationale tarafından devralınmasına ilişkin işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle söz konusu işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. C.D Holding Intenationale (Cheque Dejeuner)

Cheque Dejeuner, hisselerinin tamamına Cheque Dejeuner C.C.R (CD CCR) unvanlı şirketin sahip olduğu ve Fransa’da 15.12.2009 tarihinde kurulmuş bir şirkettir. Cheque Dejeuner’nin başlıca amaç ve konusu, fiziksel veya sanal her türlü yemek çeki, hediye kartı ile diğer her türlü hizmet çekinin basımı ve dağıtımı ile bunlar aracılığıyla ödeme yapılması konuları esas olmak üzere bu konu ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı diğer her türlü ek veya tamamlayıcı hizmetlerin sunulmasıdır. Bu amaç ve konu yanında Cheque Dejeuner’nin hisselerinin tamamına sahip olan CD CCR, her türlü mal ve hizmet alımına izin veren kart veya çeklerin basımı işi ile iştigal eden şirketlerin devralınması ve grubunda yer alan şirketlere destek hizmetler vermek amacıyla kurulmuştur. Fransa’da 1964 yılında kurulmuş olan CD CCR, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Polonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan, Almanya, İtalya, İspanya, Portekiz ve Fas olmak üzere toplam 11 ülkede aktif olarak faaliyetlerine devam etmektedir. Hisselerinin tamamına 325 çalışanının sahip olduğu CD CCR’nin hiçbir hissedarı, CD CCR’nin hisselerinin %5’inden fazlasına sahip değildir.

Cheque Dejeuner Grubu 1993 yılında Türkiye yemek çeki pazarına girmiş, 1997 yılında bu pazardaki faaliyetlerini yerli bir firma olan ve 1995 yılında faaliyet göstermeye başlayan Card Restaurant ile Yemek Çeki adı altında birleştirmiştir. 1998 yılında Kupon Restaurant unvanlı bir firma Yemek Çeki’nden ayrılan Net Group A.Ş. tarafından kurulmuştur. 1999 yılında ise Sodexho Restoran Servisler A.Ş (yeni ticaret unvanı ile Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş. (Sodexo)) Yemek Çeki’ni devralmış, aynı yıl CD CCR Sodexo’ya % 10 oranında hissedar olmuştur. Ancak CD CCR bu şirketteki hissedarlığını 13.7.2006 tarihinde sona erdirmiştir. Hâlihazırda Cheque Dejeuner ve bağlı bulunduğu CD CCR’nin Türkiye’de herhangi bir pazarda faaliyet göstermediği ve Türkiye pazarında faaliyet göstermekte olan teşebbüs veya kişilerde doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir hissedarlığının bulunmadığı, dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

2009 yılında kurulmuş olan ve Multinet hisselerini devralmak isteyen Cheque Dejeuner’nin başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. Buna karşılık Cheque Dejeuner’nin hisselerinin tamamına sahip olan CD CCR’nin 2009 yılı itibarıyla dünya çapında elde ettiği cirosu toplam ……… Euro’dur.

H.1.2. Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş. (Multinet)

Multinet, 1999 yılında kurulmuş olup temel olarak yemek çeki sektöründe faaliyet göstermektedir. Sümerbank A.Ş. ortağı Garipoğlu Grubu’nun kamuya olan borçlarının tasfiyesini teminen, 17.7.2009 tarih, 2009/208 sayılı Fon Kurulu kararı ile Multinet’in yönetim ve denetimi TMSF tarafından devralınmış olup, 3.12.2009 tarih, 2009/347 sayılı Fon Kurulu kararı ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 134. maddesi uyarınca hisselerinin tamamı TMSF adına 17.12.2009 tarihi itibarıyla tescil edilmiştir.

Multinet yemek çeki hizmetini bütünüyle akıllı kart sistemine dayalı olarak yürütmektedir. Multinet Restonet sistemi ile müşterilerinin çalışanlarının yemek harcamalarını, Petronet sistemi ile müşterilerin araçlarının akaryakıt harcamalarını, Otelnet sistemi ile müşterilerinin çalışanlarının konaklama harcamalarını, Giftcard sistemi ile de müşterilerinin yardım, prim, ödül, teşvik ve benzeri harcamalarını akıllı kartlarla yönetebilmelerini sağlamaktadır. Multinet’in 2009 yılı cirosu, …… TL’dir. H.1.3. Rentanet Kart Servisleri A.Ş. (Rentanet)

110

Rentanet, faaliyet alanı Multinet’e operasyon ve saha destek hizmeti vermek olan ve

1

Multinet tarafından tek başına kontrol edilen iştirakidir. Rentanet’in ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.

Tablo 1: Rentanet’in Ortaklık Yapısı

Hissedar İsmi Hissedarlık Oranı(%)

Multinet 80

Kaynak: Bildirim Formu

Bildirime konu muhtemel işlem sonrasında ise Rentanet’in %80 oranındaki hissesi Cheque Dejeuner’nin kontrolüne geçecek ve Rentanet Cheque Dejeuner’nin bağlı ortaklığı haline gelecektir.

H.2. İlgili Pazar

2

Hisseleri devre konu olan Multinet temel olarak yemek çeki hizmeti veren bir firmadır. Diğer yandan özellikle son dönemlerde yemek çeki firmalarının faaliyetlerini hediye, konaklama, akaryakıt gibi alanlarda yapılacak ödemelerin bastıkları kart ya da çekler üzerinden yapılmasına olanak verecek hizmetlere de genişletmekte oldukları görülmektedir. Multinet de Petronet, Otelnet, Giftcard gibi sistemleri ile bu tür hizmetleri vermekle birlikte, bu tür hizmetlerden elde ettiği cirosu toplam cirosunun ufak bir bölümünü oluşturmakta, asıl faaliyetleri yemek çeki hizmetlerine yoğunlaşmaktadır. Bildirime konu işlem bakımından devralan konumunda bulunan Cheque Dejeuner’nin ve bağlı bulunduğu grubun Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin bulunmaması ve Multinet’in yemek çeki hizmetlerinden elde ettiği cirosunun tek başına 1997/1 sayılı Tebliğ ile öngörülen ciro eşiğinin üzerinde olması nedeniyle “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un (20) no’lu paragrafı çerçevesinde pazar tanımı yapılmamıştır. Bununla birlikte Multinet’in temel faaliyet konusunu oluşturan yemek çeki hizmetlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir.

1 Multinet ayrıca İran’da benzer alanlarda faaliyet göstermekte olan Multinet Smart Organizational Services

Co.’nun %99,99 oranında hissesine sahiptir.

2 Yemek çeki, yemek kuponu ya da yemek kartı hizmetleri aynı hizmetlere atfen kullanılmakta olup, iş bu kararda bu hizmetler ve sektör için yaygın olarak kullanılan adıyla yemek çeki hizmetleri ya da yemek çeki sektörü ifadeleri kullanılacaktır.

140

H.2.1. Yemek Çeki Sektörüne İlişkin Genel Bilgiler

Sektörle ilgili bazı tanımlara aşağıda yer verilmiştir:

Yemek Çeki/Kuponu (Cheque Restaurant, CR): Bir kısım işyerleri ile bu işyerlerinde çalışan personelin yiyecek ihtiyaçlarının işyerine ait tesisler dışında, nakit para yerine, üzerinde değeri yazılı bulunan ve bu değer üzerinden hamiline para ödemeksizin, sisteme üye işyerlerinde yemekten yararlanma olanağı veren ve yalnızca yemek ve tüketime hazır gıda hizmeti satın alınabilen kupon ya da çeklerdir. Akıllı Yemek Kartı: Bir kısım işyerleri ile bu işyerlerinde çalışan personelin yiyecek ihtiyaçlarının işyerine ait tesisler dışında, nakit para yerine, daha önceden kredi yüklenmiş veya belirli bir miktara kadar limitlendirilmiş olan kartlarla sisteme üye işyerlerinde yemekten yararlanma olanağı veren kartlardır.

Yemek Çeki Sistemi (Cheque Restaurant Sistemi): Yemek çeki hizmeti veren firma tarafından üye kuruluşlar aracılığıyla müşteri personeline yemek hizmetinin organizasyonudur.

Müşteri: Yemek çeki hizmeti veren firmalarla"hizmet sözleşmesi" imzalayarak personelinin bu firmaların verdiği hizmetlerden faydalanmasını sağlayan kurum ya da kuruluşlardır.

Kullanıcı: Müşteri personeli olup, üye işyerlerinin hizmetinden faydalanacak kişidir. Üye İşyeri (Üye Kuruluş): Yemek çeki sistemine dahil olan ve yemek çekleri karşılığında yemek ve tüketime hazır gıda veren lokanta, restoran, büfe, pastane, kafe, kebapçı, hamburgerci, pizzacı, muhallebici, şarküteri, market vs. türü kuruluşlardır.

Bu tanımlarla bağlantılı olarak yemek çeki sisteminin işleyişi şu şekilde özetlenebilir;  Yemek çeki hizmeti veren firmalar personeline yemek çeki vermek isteyen

müşteriler ile "hizmet satış sözleşmesi" imzalarlar.

 Yemek çeki hizmeti veren firma tarafından hazırlanan yemek çeklerinin

kullanıcıları bu kuponların geçtiği tüm üye işyerlerinde istedikleri miktarda,

istedikleri zamanlarda yemek tüketme olanağına sahip olurlar (Satın alınan

yemek çekleri sadece içinde bulunulan senede geçerlidir. Bu nedenle çekler her

senenin 31 Aralık tarihine kadar kullanılmalıdır).

 Üye işyerleri hizmet verdikleri kullanıcılardan elde ettikleri yemek çeklerini,

bunlara çeklerin toplam bedeli tutarındaki faturayı ekleyerek yemek çeki

firmasının anlaşmalı olduğu banka şubesine makbuz karşılığı teslim eder.

 Üye işyerleri bankaya teslim ettiği yemek çeklerinin karşılığında yemek çeki

firmasından yine banka aracılığıyla ödeme alır.

 Üye işyerleri bankaya teslim ettikleri yemek çeklerinin faturaları üzerinden belli bir

komisyon oranı kadar daha düşük ödeme alarak bir anlamda yemek çeki

firmasına komisyon oranı kadar ödeme yapmış olurlar.

Yemek çeki/kuponu kullanımında bunlar üzerinde yazan değer kadar hizmet alımı söz konusu iken, akıllı kartların kullanım farkı bu değerin karta yüklenmiş olması ya da bu değere kadar karta limit yüklenmiş olmasıdır. Son yıllarda akıllı kartların ekonomik hayatın birçok alanına girmesiyle birlikte, özel ya da kamu kuruluşlarının personeline ücret dışındaki her türlü sosyal yardım, ödeme, avantaj ya da desteği sağlamalarında kullanılmaları gündeme gelmiştir. Bu çerçevede market, restoran gibi yerlerde gıda ya da yemek için yapılan harcamalarda, benzin, konaklama, taksi,

parkmetre ve telefon harcamalarında akıllı kart kullanımına başlanmıştır. Bu doğrultuda pazara ilk girdiği yıllardan beri müşterilerine hizmetini sadece akıllı kartlarla vermiş olan Multinet ve Set Kurumsal Hizmetler A.Ş. (Setcard) ’nin yanı sıra sektördeki diğer firmalar da söz konusu hizmeti yemek kuponlarının yanında bu kartlarla da sağlamaya başlamışlar, bunun sonucu olarak da sektörde akıllı kart kullanım oranı oldukça yükselmiştir. Mevcut durumda Winwin Hizmet Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. (Winwin) kullanıcılarının %...., Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş. (Sodexo) kullanıcılarının %...., Accor Servisleri International A.Ş. (Accor) kullanıcılarının ise %..... akıllı kartlarla bu hizmeti almaktadır.

Açıklamalardan anlaşılacağı üzere; yemek çeki hizmetleri, diğer birçok hizmet türünden farklı olarak, yemek çeki firmasının üye işyerleri ile olan ilişkileri ile yemek çeki firmasının müşterileri ile olan ilişkileri olmak üzere iki ayrı aşamadan oluşan, yani çift taraflı pazar özelliği sergileyen bir hizmettir.

Halihazırda Türkiye yemek çeki sektöründe faaliyet gösteren beş firma bulunmaktadır. Pazarda faaliyet gösteren firmalar bazı müşterilerden hizmet bedeli almaktadır. Ülkemizde hizmet bedeli uygulaması oldukça az olup alınan hizmet bedelleri teşebbüslerin ciroları içinde çok düşük bir oran teşkil etmektedir. Yaygın olan uygulama ise müşterilere değişen oranlarda ıskonto verilmesi ve müşterilerle vadeli çalışılmasıdır. Bunun bir sonucu olarak bu pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin asıl gelirlerini üye işyerlerinden aldıkları komisyonlar oluşturmaktadır. Yemek çeki firmalarının müşterilerine verdikleri ıskontolar ve uyguladıkları vadeler sektörün en önemli rekabet etme araçlarıdır.

Yemek çeki firmaları üye restoranlarla münhasırlık temelinde çalışmamaktadırlar. Dolayısıyla bir restoran birden fazla yemek çeki firmasının sistemine üye olabilmektedir.

Üye restoran ağının genişliği yemek çeki firmalarının müşterilerine sundukları hizmet kalitesinin bir unsurunu oluşturmaktadır. Müşteriler için teşebbüslerin sunmuş olduğu ıskonto, vade gibi rekabetçi parametrelerin yanında teşebbüslerin üye iş yeri sayısı da önemli bir tercih nedeni olabilmektedir. Accor ve Sodexo, üye işyeri yaygınlığı bakımından ilk iki sırada yer almakta, Multinet, Setcard ve Winwin ise Sodexo ve Accor’un üye restoran sayısının……………. sayıda üye restorana sahip bulunmaktadır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Genel Olarak İşlemin Yapısı

230

Bildirim konusu devralma işlemi, Multinet’in halihazırda TMSF’nin elinde bulunan hisselerinin tamamının Cheque Dejeuner tarafından satın alınmasına ilişkindir. İşlem sonrasında Cheque Dejeuner, Multinet’in bağlı ortaklığı olan Rentanet’in de %80 oranında hissesine sahip olacak ve Rentanet’in de kontrolünü elde edecektir. Bildirim formunda işlemin amacının, Cheque Dejeuner’nin içinde yer aldığı grubun 11 ülkede sürdürmekte olduğu ekonomik faaliyetlerine Türkiye’yi de ekleyerek uluslar arası pazara giriş için önemli olan bu fırsatı değerlendirmek olduğu belirtilmiştir.

Başvuru ekinde gönderilen 17.9.2010 tarihli “Hisse Devir ve Satış Sözleşmesi”nin Cheque Dejeuner, Hayyam Garipoğlu ve Coron Investment Limited tarafından imzalanmış olduğu görülmektedir. Diğer yandan taraflardan birinin de TMSF olduğu anlaşılmakla birlikte, sözleşme TMSF tarafından imzalanmamıştır. TMSF’den söz konusu başvuruya ve konuya yönelik iradesine ilişkin açıklama istenmiştir. TMSF cevabi yazısında; TMSF ile imzaladığı protokol çerçevesinde ödemelerini sürdüren Hayyam Garipoğlu ile Cheque Dejeuner’nin Multinet hisselerinin Cheque Dejeuner tarafından devralınması talebinden ve Kurumumuza bu amaçla yapılan bildirimden haberdar olduklarını belirtmiş ve Multinet hisselerinin TMSF’nin muvafakati ile rızai satışının 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilerek, görüşümüzün bildirilmesini talep ederek konuya ilişkin açık iradesini ortaya koymuştur.

Diğer yandan bu bildirimin değerlendirildiği süreçte, Multinet’in Avicenna Capital Ltd. (Avicenna) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebini içeren Avicenna başvurusunun Kurum kayıtlarına intikali üzerine istenen açıklamaya cevaben 26.10.2010 tarih ve 8189 sayılı yazısında TMSF, Avicenna’nın da TMSF’ye Multinet hisselerinin tamamını devralma talebini ilettiğini, ayrıca Hayyam Garipoğlu’nun Multinet’in Cheque Dejeuner CCR’ye satışının TMSF ya da Rekabet Kurumunca onaylanmaması halinde Avicenna şirketinin satınalma talebinin Grup tarafından değerlendirmeye alınacağını beyan ettiğini belirterek, Multinet hisselerinin, TMSF’nin muvafakati ile, Cheque Dejeuner CCR veya Avicenna şirketlerinden herhangi birine satışının 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilerek görüşümüzün bildirilmesini talep etmiştir.

Dolayısıyla TMSF açısından Multinet hisselerini devralmak isteyen iki muhtemel alıcının bulunduğu anlaşılmış olup TMSF bu alıcılardan herhangi birine Multinet hisselerini devretmeden önce 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde muhtemel devralma işlemlerinin değerlendirilmesini talep etmektedir. TMSF’nin Multinet hisselerini satmak konusunda izlediği yöntem ihale usulüyle yapılan kamu satışlarından farklılaşmış olsa da, fiili sonuç olarak durumun TMSF’nin açtığı ihale sonucunda birden fazla teklif sahibinin muhtemel devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu onayına sunulmasından farklı değildir. Bu çerçevede Multinet hisselerinin tamamının Cheque Dejeuner tarafından devralınması işlemine ilişkin değerlendirme aşağıda sunulmaktadır.

H.3.2. İşlemin Değerlendirilmesi

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi çerçevesinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme devralma sayılan hallerden biri olarak kabul edilmiştir. Bildirime konu işlemle Multinet’in halihazırda TMSF’nin elinde bulunan hisselerinin tamamı Cheque Dejeuner’ye devredilmiş olacaktır.

İşlem öncesinde hisseleri ve kontrolü TMSF’nin elinde bulunan Multinet’in tüm hisselerinin Cheque Dejenuer tarafından devralınması sonucunda Multinet ve bağlı ortaklığı Rentanet’in mutlak kontrolü Cheque Dejeuner’ye geçeceğinden işlem 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralmadır.

1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. Anılan Tebliğ ve bu Tebliğ’de değişiklik yapan 1998/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i ve toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aştığı birleşme/devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir.

Dosya konusu işlemde devralan taraf olan Cheque Dejeuner’nin Türkiye’de herhangi bir pazarda payı ve cirosu bulunmamasına karşın, devralınan taraf olan Multinet’in yemek çeki hizmetleri bakımından 2009 yılında elde ettiği ciro 25 milyon TL’nin üzerindedir. Multinet’in yemek çeki pazarındaki payı, bildirim formunda Haziran 2010 tarihi itibarıyla yapılan bir pazar araştırmasına dayalı olarak %... düzeyinde tahmin edilmektedir. 2010-3-8 sayılı dosya kapsamında, yemek çeki pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden elde edilen bilgiler çerçevesinde ise Multinet’in 2009 yılı sonu itibarıyla pazar payının %... olduğu anlaşılmıştır. Her durumda Multinet’in yemek çeki hizmetleri bakımından elde etmiş olduğu ciro 25 milyon TL’yi aştığından bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.

İşlemin değerlendirilmesi bakımından Türkiye yemek çeki pazarında faaliyet gösteren Sodexo ve Accor ile Cheque Dejeuner arasında çıkar birlikteliğine işaret edebilecek herhangi bir bağ olup olmadığının sorgulanması ihtiyacı hasıl olmuştur. Geçmişte Cheque Dejeuner Grubu belli bir dönem Türkiye pazarında faaliyet göstermiş, sonrasında belli bir dönem ise Sodexo’da % 10 oranında hisseye sahip olmuştur. Türkiye'de yemek çeki sistemi 1992 yılında Accor’un, 1993 yılında ise Sodexo’nun faaliyete geçmesi ile uygulanmaya başlamıştır. 1993 yılında Cheque Dejeuner Grubu da Türkiye pazarına girmiş, 1997’de bu pazardaki faaliyetlerini yerli bir firma olan Card Restaurant ile Yemek Çeki adı altında birleştirmiştir. 1998 yılında Kupon Restaurant unvanlı bir firma Yemek Çeki'nden ayrılan Net Group A.Ş. tarafından kurulmuştur. 1999 yılında ise Sodexo Yemek Çeki'ni devralmış, aynı yıl CD CCR Sodexo’ya %10 oranında hissedar olmuştur. Ancak CD CCR bu şirketteki hissedarlığını 13.7.2006 tarihinde sona erdirmiştir.

Halihazırda Sodexo ve Accor ile Cheque Dejeuner arasında çıkar birlikteliğine işaret edebilecek herhangi bir bağ olup olmadığının açıklığa kavuşturulabilmesi amacıyla Cheque Dejeuner’den açıklama istenmiştir. Cheque Dejeuner cevabi yazısında; Cheque Dejeuner’nin, içinde bulunduğu grupta yer alan teşebbüslerin, tüm bu teşebbüslerin hissedarlarının ve yönetim organlarında ya da yönetiminde bulunanların bireysel ya da birlikte, doğrudan ya da dolaylı olarak Sodexo veya Accor ile, bunların içinde bulundukları gruplarda yer alan teşebbüslerle, tüm bu teşebbüslerin hissedarlarıyla ve yönetim organlarında ya da yönetiminde bulunanlarla hissedarlık, yönetim/denetim organı üyeliği, yöneticilik veya aynı şirkette birlikte hissedar olma gibi herhangi bir bağlantılarının bulunmadığını beyan etmiştir.

330

Devralan konumunda bulunan Cheque Dejeuner’nin genel olarak Türkiye’de herhangi bir pazarda özelde Türkiye yemek çeki pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla ve Cheque Dejeuner’nin yukarıda değinilen beyanı da dikkate alındığında, Cheque Dejeuner’nin Multinet’i devralması işlemi sonucunda yoğunlaşma meydana gelmeyecektir. Bildirime konu işlem sonrasında Cheque Dejeuner yemek çeki pazarında 3. büyük konumda olan ve tek başına hakim durumda bulunmadığı düşünülen Multinet’i devralmış olacaktır. İşlem sonrasında pazarın; faaliyet gösteren firma sayısı, yoğunlaşma derecesi, pazar paylarının

dağılımı gibi özelliklerinde bir değişiklik ortaya çıkmayacaktır. Bu bilgiler çerçevesinde, bildirime konu devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında yeni bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılması sonucunu doğurmayacağından, anılan işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır.

3

Diğer yandan 29.11.2004 tarih ve 04-74/1084-270 sayılı nihai Kurul kararına konu yemek çeki soruşturması sonucunda sektörün en önemli iki oyuncusunun müşteri paylaşımı ve müşterilere verilen vadelerin tespiti konularında anlaşma içinde oldukları tespit edilmiş ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmeleri nedeniyle idari para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Dolayısıyla, daha önce sektörün en önemli iki oyuncusunun 2000 yılından başlayıp 2003 yılında da devam eden süreçte bir açık işbirliği ilişkisi içine girmiş oldukları tespiti yapılmıştır. Pazarın yapısının yanı sıra pazardaki oyuncuların geçmişte açık işbirliği yapmış olmaları, açık ya da gizli işbirliği (koordinasyon) riskinin değerlendirilmesinde dikkate alınan unsurlardan biridir.

Konunun Cheque Dejeuner ile ilişkisi bakımındansa vurgulanması gereken nokta, sektörün en önemli iki oyuncusunun 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerinin tespit edildiği 2000-2003 döneminde CD CCR’nin bu oyunculardan birinde %10 oranında hissedarlığının bulunmasıdır.

360

Diğer yandan Cheque Dejeuner ile Türkiye yemek çeki sektörünün en önemli iki oyuncusunun içinde bulundukları grupların diğer ülke pazarlarındaki geçmiş davranışlarına da bu noktada yer vermek gerekmektedir. Fransız Rekabet Otoritesi 11.7.2001 tarih ve 01-D-41 sayılı kararı ile Türkiye yemek çeki sektörünün en önemli iki oyuncusunun ve Cheque Dejeuner’nin bağlı bulundukları gruplarda yer alan teşebbüslerin Fransa’da pazar paylaşımı ve fiyat tespiti suretiyle rekabet kurallarını ihlal ettiklerini tespit etmiştir. Diğer pazarlardaki açık işbirliği örnekleri, tıpkı aynı pazardaki geçmiş açık işbirliği örnekleri gibi, koordinasyon (açık ya da gizli işbirliği) riskinin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulmaktadır.

370

Ayrıca Kurul kendisine ulaşan başvurular üzerine biri 2006, diğeri 2010 yılında olmak

4 5

üzere sektöre yönelik iki inceleme yürütmüştür. 2006 ve 2010 yıllarında yapılan bu incelemelerde hakkında inceleme yapılan teşebbüslerin açık işbirliği içinde bulunduklarına dair herhangi bir belge ya da bilgiye ulaşılamamış olmakla birlikte, özellikle pazarın en önemli iki oyuncusu arasındaki rekabetin kısıtlı seviyede yaşandığı değerlendirmesi yapılmıştır.

H.3.3. Rekabet Yasağının Değerlendirilmesi

“Hisse Devir ve Satış Sözleşmesi’nin “Rekabet Etme Yasağı” başlıklı 11. maddesinde Hayyam Garipoğlu aleyhine rekabet yasağı hükmü bulunmaktadır. Sözleşmenin 11. maddesi uyarınca Hayyam Garipoğlu, kapanış tarihinden itibaren üç yıllık bir süre boyunca sınırlanmış bölge dahilinde kendisi veya doğrudan ya da dolaylı kontrolü altında bulunan veya bunlarca kontrol edilen her türlü kişi veya kurum 3 Kurul aynı kararı 28.9.2006 tarih ve 06-67/905-262 sayı ile, 29.11.2004 tarih ve 04-74/1084-270 sayılı kararının soruşturmacı üye uygulaması nedeniyle Danıştay’ca iptal edilmesi üzerine almıştır.

4 26.5.2006 tarih ve 06-36/465-127 sayılı Kurul kararı.

5 1.7.2010 tarih ve 10-47/862-299 sayılı Kurul kararı.

aracılığıyla Multinet tarafından yürütülmekte olan faaliyetlerle rekabet edecek nitelikte faaliyetler yürütmeyecek veya bu faaliyetlerin yürütülmesini kolaylaştırmayacaktır. Aynı şekilde Hayyam Garipoğlu, yukarıda belirtilmiş olan süre boyunca ve sınırlanmış bölge dahilinde Multinet’in mevcut ve olası müşterilerine herhangi bir hizmette bulunmayacak ve çalışanları ile yasal temsilcilerine iş teklif etmeyecektir.

390

Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma” kriterinin yanı sıra “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini de sağlaması gerekmektedir. Diğer yandan satıcının devredilen işletmenin müşterilerini çekmemesine ve çalışanlarını istihdam etmemesine yönelik yükümlülükler rekabet yasaklarını tamamlayıcı yükümlülükler olarak görülmekte ve etkilerinin benzer olması gerekçesiyle rekabet yasakları çerçevesinde bu yasaklara uygulanan kriterler bakımından değerlendirilmektedir. Devralan tarafın işlemden beklediği faydaları elde edebilmesi ve devralma sürecinin başarıyla tamamlanabilmesi için alıcının belirli bir süreyle satıcıların rekabetinden korunması gerekebilmekte bu çerçevede satıcılara getirilen rekabet yasakları yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve yoğunlaşma için gerekli görülebilmektedir.

Devralma işlemi pazarda güçlü bir imajı olan Multinet markasının, müşteri ve üye işyeri sözleşmelerinin devrinden oluşan ticari itibar devrini içermektedir. Ayrıca Cheque Dejeuner’nin verdiği bilgilere göre işlemle Multinet’in Türkiye pazarına ilişkin bilgi ve tecrübeleri özellikle müşteri ve üye işyerleriyle ilişki kurma biçimlerine yönelik “know how”ı da alıcıya aktarılmış olacaktır. Bu çerçevede rekabet yasağının 3 yıl olarak ön görülen süresinin de makul olduğu ve devralma işleminin yan sınırlaması olarak kabul edilebileceği kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, muhtemel işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,

2- Bununla beraber, yemek çeki sektörünün oligopolistik yapısı; Rekabet Kurulu’nca 2004 yılında yürütülen soruşturmada müşteri paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri tespit edilen sektörün en önemli iki oyuncusundan birinde ihlal döneminde Cheque Dejeuner C.C.R’nin hissedarlığının bulunması; keza sıklıkla Kurumumuza yapılan şikayet başvuruları üzerine daha sonraki incelemelerde bu sektörde rekabetin sınırlı olduğunun teşhis edilmiş olması; diğer yandan sektördeki en büyük iki oyuncunun içinde bulundukları gruplarda yer alan teşebbüsler ile Cheque Dejeuner Grubunda yer alan bir teşebbüsün Fransa’da da müşteri paylaşmak suretiyle rekabet kurallarını ihlal ettiklerinin Fransız Rekabet Otoritesinin 2001 yılındaki kararıyla tespit edilmiş olduğu dikkate alınarak, söz konusu devralma

işlemiyle beraber ilgili sektörde bazı rekabet sorunlarının doğabileceği endişesi dolayısıyla, TMSF’nin bu yönde Başkanlıkça bilgilendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.