Indesit Company Beyaz Eşya Pazarlama A.Ş.’nin Antalya ilinde faaliyet gösteren Kaplan Ticaret unvanlı bayinin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Ahmet ŞAHİN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Kaplan Sanayi Tic. Tur. İnş. Bilg. Işık-Ses Sist. Taah. Eml.

Mim. Müh. Hiz. Mad. İçecek Unlu Mam.Taş-Pet. Ürün.Tar.

Med. Özel Eğt.ve Sağ. Hiz. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti.

Pınarbaşı Mah. Atatürk Bulvarı Gül. Sit. E-Blok No:16/E-F

Konyaltı ANTALYA

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Indesit Company Beyaz Eşya Pazarlama A.Ş.

Karahasan Sok. No:11 Balmumcu Beşiktaş İSTANBUL

(1) E. DOSYA KONUSU: Indesit Company Beyaz Eşya Pazarlama A.Ş.’nin Antalya ilinde faaliyet gösteren Kaplan Ticaret unvanlı bayinin internet üzerinden yaptığı satışları engellediği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- BSH Siemens, BSH Profilo ve LG markalarının bayiliklerine sahip oldukları,

- 2014 yılı Ekim ayında Indesit Company Beyaz Eşya Pazarlama A.Ş. (INDESİT) ile

bayilik sözleşmesi imzalayarak Antalya ilinde beş yıllığına mağaza kiraladıkları ve

gerekli tüm tadilatların kendileri tarafından yapılarak INDESİT tarafından onaylandığı, - Bu süreçte mal siparişi ve tedariğine başlandığı ve mağaza fiziken açılmadan önce

gittigidiyor.com ve n11.com isimli alışveriş platformlarında kendilerine ait Adashop

isimli sanal mağazada internet üzerinden satış yaptıkları,

- Sözleşme tarihinin üzerinden birkaç ay geçtikten sonra INDESİT tarafından internet

satış fiyatlarına yazılı ve sözlü olarak müdahale edildiği ve internet üzerinden yapılan

satışların engellenmeye çalışıldığı,

- Satış yapmaya devam edilmesi halinde sözleşmenin feshedilebileceğinin sözlü olarak

bildirildiği, ancak sözleşmede internet üzerinden satış yapılmasını engelleyici bir

hüküm bulunmadığı, INDESİT’in diğer birçok bayisinin hâlihazırda internet üzerinden

satış yapmakta olduğu ve herhangi bir kısıtlama ile karşılaşmadıkları

ifade edilmiştir.

16-04/75-31

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.09.2015 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan 12.10.2015 tarihli İlk İnceleme Raporu, 16.10.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-38/625-M sayı ile başvuruya konu iddialar hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Anılan karar uyarınca düzenlenen 18.01.2016 tarih ve 2015-2-51/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 21.01.2016 tarihinde görüşülmüş ve 16-03/62-Mİ sayı ile dosya konusu ile ilgili olarak ek çalışma yapılması kararı alınmıştır. Bu karar üzerine hazırlanan 02.02.2016 tarih ve 2015-2-51/BN sayılı Bilgi Notu 10.02.2016 tarihli toplantıda görüşülmüş ve 16- 04/75-31 sayı ile karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Dosya konusu iddialara yönelik olarak INDESİT hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları yasaklamaktadır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi ticaretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki belirli mal veya hizmetlerin alımı satımı ya da yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da rekabeti kısıtlayıcı olmaları halinde kapsamaktadır.

(6) Kurulun 23.9.2010 tarih ve 10-60/1251-469 sayılı kararında; internet üzerinden yapılan satışların aktif satış-pasif satış ayrımı bakımından çoğunlukla pasif satış (web sitelerinde öncelikle bir başka bayiye tahsis edilmiş müşteri grubu ya da bölgedeki tüketiciye açıkça ulaşmaya yönelik “banner” ve bağlantıların kullanılması ya da bu bölge ve müşterilere onlardan talep gelmediği halde elektronik posta gönderilmesi hariç) yöntemlerinden biri olduğu belirtilmektedir [1]. Bu çerçevede kararda bir sağlayıcının alıcılarının internet üzerinden satış yapmasını kısıtlaması bir tür pasif satış kısıtlaması olarak değerlendirilmiş ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı bulunan bu uygulamanın 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nden faydalanamayacağı ve uygulamaya bireysel muafiyet de tanınamayacağı karara bağlanmıştır.

(7) Başvuruda, INDESİT’in bayilik sözleşmesinde bu yönde bir hüküm olmamasına rağmen başvuru sahibinin internet üzerinden satış yapmasının engellendiği iddia edilmiştir. Bu çerçevede öncelikle INDESİT ve bayi arasındaki sözleşmenin detaylarının incelenmesi gerekmiştir. Ancak, başvuruda bayilik sözleşmesine yer verilmediği ve internet üzerinden yapılan satışların INDESİT tarafından nasıl engellendiği hakkında yeterli bilgi sunulmadığı görülmüş; bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla şikayetçiyle görüşme yapılmıştır.

1 Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 24. paragrafında da benzer açıklamalara yer verilmektedir.

16-04/75-31

(8) Yapılan görüşmede, INDESİT ile 2016 yılına ilişkin olarak yeniden ticari görüşmelere başlandığını ve bu görüşmelerin olumlu bir seyir izlediğini belirten şikayetçi, Kurumumuza yaptığı başvuruyu geri çekme talepli dilekçesini 13.01.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettirmiştir. Söz konusu dilekçede; INDESİT ile görüşmelerin iyi niyet kuralları ölçüsünde devam ettiği, ticari ilişkilerin yeniden değerlendirildiği ve sulh olma olasılığının gündeme geldiği, bu nedenle yapılan şikâyetten vazgeçildiği ifade edilmektedir.

(9) Bu noktada her ne kadar şikayetten vazgeçilse de, INDESİT’in beyaz eşya pazarındaki konumu ve dosya konusu eylemin başka bayileri de kapsayan yaygın bir uygulama olup olmadığı değerlendirilmiştir. Somut olayda, GFK ve Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği tarafından açıklanan 2015 yılı Nisan ayına ait verilere göre INDESIT; soğutucu ürün grubunda %(…..)-%(…..), çamaşır makinası ürün grubunda %(…..)-%(…..), fırın ürün grubunda %(…..)-%(…..) ve bulaşık makinesi ürün grubunda %(…..)-%(…..) arasında değişen pazar paylarına sahiptir. Dolayısıyla INDESİT’in söz konusu ürün grupları açısından önemli bir pazar gücüne sahip olmadığı görülmektedir. Ayrıca başvuruda yer alan ifadelerden INDESİT tarafından internet satışlarının engellenmesi eyleminin, diğer bayilere de yönelik yaygın bir uygulama olmadığı, şikayetçiye yönelik münferit bir olay olduğu anlaşılmaktadır.

(10) Bu çerçevede INDESİT’in önemli bir pazar gücünün olmayışı ve internet üzerinden satış yapılmasının engellenmesi eyleminin sadece bir bayiye yönelmesi nedenleriyle INDESIT hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.