İRİS Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri A.Ş.'nin hisselerinin tamamının Nokia Siemens Network B.V.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B RAPORTÖRLER : Alper Fevzi KARA, Sinan ÇÖRÜŞ, Esma GÜNDOĞDU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Nokia Siemens Network B.V.

Temsilcisi: Av. Handan OKTAY WELDİSHOFER

Cumhuriyet Cad. Gezi Apt. No: 9/9-10 Taksim 80090 İstanbul D. TARAFLAR: - Nokia Siemens Network B.V.

Werner von Siemensstraat 7 2712 PN Zoetermeer,

HOLLANDA

- Alfrano Holding B.V.

Prins Bernhardplein 200, 1097 JB Amsterdam, HOLLANDA

- Hıdır Mete GÖKDEMİR,

Kazım Özalp Sok. No:46/6 Nazar Apt. Kadıköy/İstanbul

- Şerife Esra GÖKDEMİR,

Kazım Özalp Sok. No:46/6 Nazar Apt. Kadıköy/İstanbul

- Emine Duygu BRUCE

Ayşe Sultan Korusu, Çiftçiler Apt. No:2 D:10 Bebek/İstanbul

- Matts Walter Johan BRUCE

Çitlenbik Sok. No:38 D:9 Beşiktaş/İstanbul

- Sabri Galip ÜLGEN

HV-BNB Mehmet Sok. Örer Apt. 2/8 Suadiye/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: İRİS Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Nokia Siemens Network B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.11.2010 tarih ve 8686 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 9.12.2010 tarih ve 9325 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 24.12.2010 tarih ve 2010-2-266/Öİ-10-138.AFK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.12.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-120/640 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-81 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem

Bildirim konusu devralma işlemi, Alfrano Holding B.V., Hıdır Mete GÖKDEMİR, Şerife Esra GÖKDEMİR, Emine Duygu BRUCE, Matts Walter Johan BRUCE ve Sabri Galip ÜLGEN’in sahibi oldukları İRİS Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri A.Ş. (İRİS) hisselerinin tümünün devir yoluyla Nokia Siemens Network B.V. (NSN) ve NSN’ce kontrol edilen şirketler tarafından iktisap edilmesinden oluşmaktadır. Bu bağlamda İRİS’in Özbekistan ve Belarus’taki iştirakleri de bildirim konusu devralmaya dahildir

H.2. Taraflar

H.2.1. Devreden Taraf:

Alfrano Holding B.V. şirketi ile Hıdır Mete GÖKDEMİR, Şerife Esra GÖKDEMİR, Emine Duygu BRUCE, Matts Walter Johan BRUCE ve Sabri Galip ÜLGEN adlı şahıslar dosya konusu devralma işleminde devreden tarafı oluşturmaktadır. Devralma işlemi öncesinde devralınan teşebbüsteki ortaklık payları aşağıdaki tablodaki gibi dağılmaktadır:

Tablo 1: Devralma İşlemi Öncesinde İRİS’in Ortaklık Yapısı

Hissedarın Adı Grup Hisse Adedi Hisse Oranı

(%)

BRUCE

Sabri Galip ÜLGEN A 100  0,1

TOPLAM 574.000 100 H.2.2.Devralan Taraf: NSN

Devralan taraf NSN’nin hisselerinin %50,01’i Nokia Corporation (Nokia)’a, % 49,99’u da Siemens AG (Siemens)’ye ait olduğu ve Nokia’nın dolaylı olarak NSN’yi tek başına kontrol ettiği ifade edilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Nokia dünya çapında aşağıdaki üç konuda faaliyet göstermektedir:

i) Cihaz ve hizmetler bağlamında yürütülen faaliyetler: Nokia’nın tüm ana

kullanıcı kesimi için yaptığı mobil cihaz portföyünün geliştirilmesi ve

yönetimi dışında, uygulama ve içerik de dahil olmak üzere hizmetlerin

tasarımı ve geliştirilmesi,

ii) NAVTEQ kapsamında yürütülen faaliyetler: Geniş kapsamlı dijital harita

bilgileri ve ilgili lokasyon bazlı içerik ile otomotiv navigasyon sistemlerine

yönelik hizmetler, mobil navigasyon cihazları, internet tabanlı haritacılık

uygulamaları, resmi ve ticari çözümlere yönelik hizmetler,

iii) NSN’nin yürüttüğü faaliyetler: Operatörlere ve servis sağlayıcılara mobil ve

sabit şebeke çözümleri ve ilgili servislerin sunulması, iş modeli yenilikleri,

şebekelerdeki kompleksiteyi azaltma, müşteri tabanlarını artırma ve

müşteri kayıplarını azaltmak şeklinde sunduğu hizmetler.

Nokia’nın Türkiye’de Nokia Komünikasyon A.Ş. adında; NSN’nin de Nokia Siemens Networks İletişim A.Ş. (NSN Türkiye) adında birer iştiraki bulunmaktadır.

NSN Türkiye’nin faaliyet konusu elektrikli ve elektromanyetik dijital ekipmanların, bilişim ve telekomünikasyon ekipman ve sistemlerinin üretimi, alım ve satımıdır.

H.2.3. Devredilen Taraf: İRİS

İRİS’in ana faaliyet konusu, Türkiye, Doğu Avrupa ve Orta Asya’daki GSM operatörlerine ve cihaz satıcılarına şebeke tasarımı ve optimizasyon hizmetleri ile uygulama (implementation) hizmetleri sunmaktır. İRİS bu çerçevede, tam kapsamlı kurulum yönetimi (overall deployment management), radyo ve transmisyon şebeke tasarımı, saha kiralama, lojistik ve depo yönetimi ve müteahhitlik işleri, telekomünikasyon ekipmanları kurulumu ve devreye alınması, inşaat işleri de dahil olmak üzere anahtar teslim şebeke kurulum hizmetlerinin verilmesi işleri ile iştigal etmektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler

Tarafların GSM operatörlerine ve GSM alanında faaliyet gösteren diğer şirketlere sunduğu hizmet temel itibariyle, telekomünikasyon mühendisliği alanında ‘know-how’ ve uzmanlık bilgisi sağlamaktır. Taraflar bir GSM şebekesinin kurulumu, genişletilmesi ve optimizasyonunun sağlanması alanında GSM operatörlerine

1

destekte bulunmaktadırlar.

Taraflar, faaliyet alanları dikkate alındığında faaliyetlerin şebeke kurulum hizmetleri ve şebeke yönetim hizmetleri olmak üzere iki ana gruba ayrılabileceğine dikkat çekmektedirler. Tablo 2’de bu alanlara ilişkin bazı bilgiler sunulmaktadır.

1

GSM operatörleri bu ihtiyaçlarının giderilmesi noktasında alanında uzmanlaşmış bu şirketlere başvurabildiği gibi, şirket-içi (in-house) çözümlere de yönelebilmektedirler.

Tablo 2: Tarafların faaliyetleri hakkında bazı bilgiler

Şebeke Kurulum Hizmetleri Şebeke Yönetim Hizmetleri

Nominal Şebeke Planlaması: Hedeflenen Şebeke Tasarımı ve Optimizasyonu: Şebeke kapsama alanı ve kapasitesine ulaşılması için planından başlayarak ve saha parametrelerini gerekli olan telekom sahalarının tespit edilmesi gözeterek, şebekenin devreye alımı öncesi

optimizasyonu ile operatörün kullanıcı profilinde

beklenen gelişmeler dikkate alınarak bu

optimizasyonun süreklilik kazanmasının

sağlanması

Saha Kiralaması: Proje planına göre kurulması Şebeke Operasyonları: Şebeke operasyonlarının gereken telekom sahaları için gereken uygun bina merkezden - uzaktan yönetim ya da sahadan ve arazilerin belirlenmesi yerinden yönetim gibi usullerle - kontrolünün

sağlanması için gereken günlük operasyon

faaliyetleri

İnşaat İşleri: Şebeke ekipmanlarının zamanında

ve uygun kalitede oluşturulması için gereken

tasarımın ve saha inşasının gerçekleştirilmesi

Uygulama: Operatörün süreçleri, standartları ve

proje süresi dikkate alınarak, şebekenin

uyarlanması

Proje Yönetimi: Operatörün ihtiyaçlarını

karşılayacak şekilde ve standartta projenin

devreye sokulması, mevcut şebekenin modernize

edilmesi ve/veya genişletilmesi

Pazarda birbirinin üstüne binen ikili bir yapı olduğu görülmektedir. NSN, Ericsson, Huwaei, Alcatel-Lucent ve ZTE gibi şirketler yatay anlamda birbirinin rakibi konumundadırlar. Şebekelerde kullanılacak cihaz ve ekipmanları sağlayan bu şirketler aynı zamanda yukarıda bilgisi verilen mühendislik hizmetlerini de sunabilmektedirler. Bununla birlikte bu şirketler bu hizmetlerin sunumu sırasında yerli firmaları taşeron olarak kullanmayı da tercih edebilmektedirler. İRİS, LCC International, ONS İletişim, INTA Mühendislik, ETC Telekomünikasyon gibi şirketler bu alanda kendi aralarında rekabet içerisinde olup küresel ölçekte faaliyet göstermekte olan firmalara taşeronluk hizmeti vermektedirler.

H.3.2. İlgili Ürün Pazarı

Taraflar, faaliyetlerinin ‘Şebeke Tasarımı ve Planlama, Şebeke Optimizasyon Hizmetleri ve İlk Bakım Hizmetleri’ alanlarında örtüştüğünü belirtmişlerdir.

İşlem özü itibarıyla dikey bir nitelik taşımaktadır. Küresel ölçekte köklü firmalarla rekabet halinde olan NSN, dönem dönem taşeron olarak kullandığı bir teşebbüsün kontrolünü devralmaktadır. Dosya konusu işlemin yoğunlaşma doğurucu bir niteliği olmadığından, dosya kapsamında bir pazar tanımı yapılmamıştır.

H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.4.1. İşlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Olması

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.

Bildirim konusu devralma işlemi ile İRİS hisselerinin tümü hisse devri yoluyla NSN ve NSN’ce kontrol edilen şirketler tarafından iktisap edilecek ve söz konusu teşebbüsün

kontrolü tamamıyla NSN’ye geçecektir. Bu itibarla dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

H.4.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması

Dosya konusu devralma işlemine konu İRİS’in 2009 yılı cirosunun (……..) TL olduğu görülmektedir. NSN Türkiye’nin ise, ilgili ürün pazarındaki cirosunun (……..) TL olduğu belirtilmektedir.

Bu doğrultuda dosya konusu işleme taraf teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki 2009 yılındaki ciroları itibarıyla Tebliğ’de belirtilen eşiğin aşıldığı ve dosya konusu devralma işleminin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi Yukarıda ilgili pazar hakkında yapılan açıklamalarda belirtildiği üzere, NSN, Ericsson, Huwaei, Alcatel-Lucent ve ZTE gibi şirketler yatay anlamda birbirinin rakibi olup şebekelerde kullanılacak cihaz ve ekipmanları sağlamakta ve bu hizmetlerin sunumu sırasında yerli firmaları taşeron olarak kullanmayı da tercih edebilmektedirler. Bu çerçevede İRİS, LCC International, ONS İletişim, INTA Mühendislik, ETC Telekomünikasyon gibi şirketler bu alanda kendi aralarında rekabet içerisinde olup küresel ölçekte faaliyet göstermekte olan firmalara taşeronluk hizmeti vermektedirler. NSN ve İRİS’in örtüşen faaliyet alanları, şebeke tasarımı ve planlaması anlamında şebeke kurulum hizmetleri, ilk bakım ve şebeke optimizasyonu anlamında ise bakım ve gözetim hizmetleri sağlanmasıdır. Bunun dışında NSN ve İRİS’in gözetim hizmetleri dahil toplam tahmini pazar paylarının %(….) olduğu belirtilmektedir. Ayrıca ilgili pazardaki pazar payı dağılımının tahminen aşağıdaki tablodaki gibi olduğu bildirilmiştir:

Tablo 3: İlgili Pazarda 2009 Yılı Tahmini Pazar Payları

Faaliyet Alanları Şirket İsimleri Tahmini Ortalama Pazar

Payları (%)

Şebeke Tasarım ve Planlama Ericsson (….)

Hizmetleri

Huwaei (….)

Şebeke Optimizasyon

Hizmetleri

Pazarın yukarıdaki yapısı göz önüne alındığında devralma işleminin, bir hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.

H.4.4. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirme

Dosya konusu devralma işleminin tarafları arasında imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi’nin 11.1, 11.2 ve 16.7 maddelerinde satıcılara rekabet etmeme, ayartmama ve gizliliğe riayet hükümleri getirildiği görülmektedir. Söz konusu yükümlülüklerin yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olan sınırlamalar olduğu,

süre (rekabet etmeme ve kışkırtmama yükümlülüğü için (….)) ve taraflar açısından da orantılılık kriterlerini sağladığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.