İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs firmalarının ortak hareket ederek bilet fiyatlarını yükselttikleri ve bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a aykırı olduğu iddiası.
The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.
D. ŞİKAYET EDİLEN: İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs
firmaları
E. DOSYA KONUSU: İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs firmalarının ortak hareket ederek bilet fiyatlarını yükselttikleri ve bu durumun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde, İstanbul-Adapazarı arasında yolcu taşımacılığı yapan Metro Turizm ve Sakarya VİB Turizm firmalarının aynı zaman dilimi içinde yapmış oldukları % 20 zam ile bilet fiyatlarını 12 YTL ye çıkarmalarının uyumlu eylem teşkil ettiği ve piyasadaki rekabet ortamını bozduğu iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.1.2008 tarih, 345 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 15.2.2008 tarih, 2008-4-13/İİ-08-S.B. sayılı İlk İnceleme Raporu, 18.2.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/41 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-16 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusunu oluşturan iddialarla ilgili olarak, 4054 sayılı Kanun kapsamında önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı"karayolu ile yolcu taşımacılığı pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Adapazarı ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Adapazarı ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün 25.2.2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde otobüs ile karayolu taşımacılığı yapan teşebbüslerin uyması zorunlu bulunduğu unsurlar
Page 2
08-16/170-59
belirtilmiştir. Söz konusu yönetmeliğin dördüncü kısmının birinci bölümü ücret tarifelerini düzenlemektedir. Bu bölümde,
“Madde:38- a) Düzenli yolcu, eşya ve kargo taşımaları ile ilgili ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır. Bu ücret tarifelerinin uygulamaya konulmasından önce, yetki belgesi sahiplerince Bakanlığa bildirilerek “Görülmüştür” şerhinin alınması zorunludur.”
ifadeleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan hükümde de belirtildiği üzere, Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü otobüs ile karayolu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yapmış olduğu fiyat düzenlemelerini ve fiyat değişikliklerini kontrol etmektedir. Ulaştırma Bakanlığı’nın söz konusu düzenlemesinin bir amacının da fahiş fiyat uygulamalarını engellemek olduğu açıktır. Bu sebeple şikayet edilen tarafların fahiş fiyat uygulamalarının imkan dahilinde bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, taraflar arasında anlaşma yapıldığına ilişkin herhangi bir tespit de bulunmamaktadır. Esasen, dosya mevcudu bilgilerden, fiyatların birbirine yakın olduğu (Metro Turizm gişeden alınan biletlere 12 YTL., internet yoluyla alınan biletlere ise 10 YTL fiyat uygulamakta olup Sakarya VİB Turizm’in aynı güzergah için fiyatı 13 YTL.’dir.), ancak teşebbüslerin çeşitli indirimlerle bu fiyatlarda değişiklik yaptıkları anlaşılmaktadır. Kaldı ki sadece 2 firmanın faaliyet gösterdiği, düopol bir yapı sergileyen ilgili pazarda, -pazarın yapısı itibarıyla firmaların rakiplerinin fiyatlarını kolaylıkla takip edebildiği de dikkate alındığında- fiyatların birbirinden çok fazla farklılaşmasını beklemek mümkün değildir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu şikayet ile ilgili olarak, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2
Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.