CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş. (CNR)'nin, Rekabet Kurulu'nun 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı kararına ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesine muhalefet ederek NTSR Fuar ve Gösteri Hizmetleri Ltd. Şti. (NTSR)'ye fuar alanı kiralamaktan kaçındığı iddiası ve geçici tedbir kararı alınması talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE
B- RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Hale SAĞLAM, Fatma ÇELİK
C- ŞİKAYET EDEN: NTSR Uluslararası Fuar ve Gösteri Hizmetleri Ltd. Şti.
Ekinciler Cd. Ertürk Sk. No:5 Kat: 3, 34810
Kavacık/İstanbul
20
D- ŞİKAYET EDİLEN: CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş.
CNR EXPO/Yeşilköy 34149 İstanbul
E- DOSYA KONUSU: CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş. (CNR)’nin, Rekabet Kurulu’nun 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı kararına ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesine muhalefet ederek NTSR Fuar ve Gösteri Hizmetleri Ltd. Şti. (NTSR)’ye fuar alanı kiralamaktan kaçındığı iddiası ve geçici tedbir kararı alınması talebi.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulu’nun 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı kararında CNR’nin yatçılık ve su sporları fuarı düzenlemeye yönelik fuar alanı işletmeciliği pazarında hakim durumda bulunduğu tespit edilmiştir. Şikâyetçi NTSR, CNR’nin hakim durumunu kötüye kullanarak kendisine fuar alanı kiralamaktan kaçındığını, kira sözleşmesi kurmak amacıyla CNR’ye noter kanalıyla gönderdiği ihtarnamelere cevap verilmediğini, bu şekilde piyasadaki faaliyetinin durma noktasına geldiğini ve bu durumun rekabet ihlali oluşturduğunu iddia ederek, geçici tedbir kararı alınmasını talep etmektedir. G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.1.2008 tarih, 247 sayı ile giren şikayet dilekçesi üzerine düzenlenen 8.2.2008 tarih, 2008-4-11/BN-08-MHA sayılı Bilgi Notu 8.2.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/34 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Raportörler tarafından, CNR ve NTSR arasında sözleşme yapılabilmesini teminen 19.9.2007 tarih, 07-74/896-333 sayılı Kurul kararında tespit edilen sözleşme yapmaya ilişkin yükümlülüğün, CNR’ye bir kez
Sayfa 2
daha hatırlatılması ve aksi takdirde hakkında soruşturma açılacağı hususunda anılan şirketin uyarılması gerektiği görüşü belirtilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
CNR’nin, NTSR ile arasında 13 yıldır süregelen bir kira akdi bulunmaktayken, NTSR’nin temel faaliyeti olan tekne fuarı “Uluslararası İstanbul Boat Show” için, 2007 kira sözleşmesine kabul edilmesi mümkün olmayan şartlar öne sürmek yoluyla bu şirketin faaliyetlerini imkânsız hale getirdiği ve böylece 4054 sayılı kanunun 6. maddesi kapsamında rekabeti ihlal ettiği iddiası üzerine, bir soruşturma yürütülerek, 19.9.2007 tarih ve 07-74/896-333 sayılı Rekabet Kurulu kararı alınmıştır. Mezkur Kurul kararında, CNR’nin “İstanbul ilinde yatçılık ve su sporları fuarı düzenlenmesine uygun fuar alanı işletmeciliği pazarı”nda hakim durumda olduğu; ancak, yaptığı kira bedeli artışının “kabul edilemez”, “fahiş” veya “rakibinin piyasadaki faaliyetini zorlaştırmayı veya piyasa dışına itmeyi amaçlayan bir eylem” olduğunu ispatlamaya yeterli delil bulunamadığı tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, ilgili pazarda hakim durumda olduğu anlaşılan CNR’nin, bu faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan ya da dolaylı olarak engel olunmasını ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemlerden kaçınması ve bu faaliyet alanındaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapmaması yönünde görüş yazısı gönderilmesine karar verilmiştir. CNR’ye, ilgili görüş yazısı 27.11.2007 tarihinde, gerekçeli karar ise 7.12.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir.
CNR’ye gönderilen söz konusu yazıda aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Rekabet Kurulu’nun 07-74/896-333 sayılı kararında teşebbüsünüzün yatçılık ve su sporlarına yönelik fuar alanı işletmeciliği pazarında hakim durumda bulunduğu belirlenmiştir. Hakim durumda bulunan bir teşebbüs olarak, Kanun’un 6. maddesinde kötüye kullanma halleri arasında sayılan özellikle eşit konumda olan alıcılara farklı şartlar ileri sürülmesi olarak değerlendirilebilecek eylemler içerisine girmekten kaçınmanız gerektiği hatırlatılmalıdır. Bu durumun sonucunun alan kiralama talebi ile başvuran teşebbüslere eşit işlem yapılması olduğu tabiidir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve Rekabet Kurulu’nun 07-74/896-333 sayılı Kararı dikkate alınarak, teşebbüsünüzün hakim durumda olduğunun tespit edildiği yatçılık ve su sporlarına yönelik fuar alanı işletmeciliği pazarında, alan kiralama talebiyle gelen teşebbüsünüze başvuruda bulunacak olan NTSR’ye veya diğer teşebbüslere emsal kira bedeli üzerinden alan kiralamakla yükümlü olunduğu hususunun göz önüne alınmasını ve gereğini rica ederim.”
Ancak, Kuruma ulaşan şikayet dilekçesinde gerekçeli kararın ve söz konusu uyarı yazısının dikkate alınmadığı; CNR’ye noter ihtarnamesi kanalıyla
Sayfa 3
gönderilen sözleşme kurma teklifinin kabul edilmediği öne sürülmektedir. Buna göre, NTSR Beşiktaş 1. Noterliği’nden 5.10.2007 tarih, 77075 yevmiye numaralı ihtarname ile “Uluslararası İstanbul Boat Show” fuarını düzenlemek üzere kira sözleşmesi teklifini istemiştir. İhtarnamede, NTSR vekili, Rekabet Kurulu’nun 19.9.2007 tarih 07-74/896-333 sayılı kararının 20.9.2007 tarihinde taraflara tefhim edildiğini belirtmekte ve ihtarname tarihinden itibaren 7 gün içinde sözleşme teklifinde bulunulmasını istemektedir. CNR’nin bu ihtarnameye cevap verdiği 23.10.2007 tarih, 25393 yevmiye numaralı Beyoğlu 22. Noterliği kanalıyla yapılan ihtarnamede ise CNR’nin Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararı henüz oluşturulmadığı için talebe olumlu yanıt veremediği fakat gerekçeli kararın yazılmasının ardından gereğinin yapılacağı bildirilmiştir. NTSR, gerekçeli kararın taraflara tebliğini takiben, CNR’ye ikinci defa ihtarname göndermiştir. 11.12.2007 tarihinde, 96840 yevmiye numarası ile Beşiktaş 1. Noterliği’nden gönderilen ihtarnamede, NTSR, CNR’den fuar alanı tahsis edilmesini istemiştir. İhtarnamede yer alan ifadelere göre, NTSR, “1993 yılından beri süre gelen ticari ilişkisi kapsamında 28. Uluslararası İstanbul Boat Show Fuarı’na ait 2008 Aralık (Christmas tatili öncesindeki tarihler ve Kurban Bayramı 8-11 Aralık dışındaki tarihler) ve 2009 Şubat ayının sonuna kadar olan dönemde 1, 2 ve 4 nolu salonlar için kira sözleşme teklifi göndermesini” istemektedir. İhtarname’de, CNR’nin hakim durumda olduğunun Rekabet Kurulu kararı ile tespit edildiği hatırlatılmakta, taraflara gerekçeli kararın tebliğ edildiği belirtilmekte ve Rekabet Kurulu kapsamında kira sözleşmesi teklifi gönderilmemesi halinde doğabilecek zararlar konusunda CNR uyarılmaktadır. NTSR, CNR’ye gönderdiği ikinci ihtarnameye karşı tarafın hiçbir surette cevap vermediğini ve böylece arz boykotu uygulayarak kendilerini pazar dışına ittiğini iddia etmektedir.
120
Fuar düzenlenmesi konusundaki en güncel düzenlemeleri içeren mevzuat olan “Yurt İçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar”, TOBB Yönetim Kurulunun 27.2.2007 tarihli, 242 sayılı kararına istinaden, 30.3.2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemenin 14. ve 15. maddeleri fuar takviminin belirlenmesi ile ilgilidir. Anılan maddelere göre; ana fuar takviminde yer almak üzere yapılacak fuar düzenleme başvuruları, fuarın düzenleneceği yıldan bir önceki yılın Ağustos ayının birinci gününe kadar, fuarı düzenleyecekleri yerdeki oda veya borsaya yapılmakta bu tarihten sonra yapılan ana fuar takvimi başvuruları oda/borsa tarafından reddedilmektedir. Ana fuar takvimi, ilgili yılın bir önceki yılının Eylül ayının onbeşinci gününde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ve Birliğin İnternet sitesinde yayımlanmaktadır.
Fuar takvimine ekleme başvurusu ise, ilgili yılın ana fuar takviminin yayımlanmasından sonra, fuarın başlangıç tarihinden en geç dört ay öncesine kadar fuarın düzenleneceği yerdeki oda veya borsaya yapılmaktadır. Fuarın başlangıç tarihine iki aydan daha az süre kala fuar takvimine ekleme başvurusu yapılamamaktadır. Ayrıca ana fuar takviminde yer almış bir fuarın başlangıç tarihinden bir ay öncesine ya da bitiş tarihinin bir ay sonrasına gelecek şekilde,
Sayfa 4
aynı il sınırları içerisinde aynı ya da benzer isim veya konuda fuar takvimine ekleme başvurusu yapılamamaktadır.
Bu düzenlemeler çerçevesinde, NTSR, CNR ile kira sözleşmesi kurmak istediği Aralık 2008 ile Şubat 2009 aylarında, fuar düzenleyebilecektir. Zira NTSR fuarı gerçekleştirmek istediği tarihten dört ay öncesine kadar ana fuar takvimine eklenme başvurusunda bulunabilmektedir. Dolayısıyla, taraflar arasında NTSR’nin talebinde belirtilen tarih aralığında bir sözleşme kurulması imkanı halen mevcuttur.
J- SONUÇ
150
Düzenlenen rapora ve inceleme kapsamına göre, ilgili talebin mevcut mevzuat hükümleri kapsamında karşılanmasına yönelik olarak, 19.9.2007 tarih, 07- 74/896-333 sayılı Rekabet Kurulu kararında öngörülen yükümlülüklerin CNR Uluslararası Fuarcılık ve Ticaret A.Ş.’ne hatırlatılmasına, Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmemesi halinde hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağının adı geçen teşebbüse bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.