İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği tarafından üyeleriyle paylaşılan ve/veya…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE (Başkan)

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Dilan TOPRAK ERDAĞI, Yakup GÖKALP,

Ali GEZBELİ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği

Temsilcileri: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN ve

Av. Dilay YEŞİLYAPRAK

Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/8

Balmumcu-Beşiktaş, İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği tarafından üyeleriyle paylaşılan ve/veya paylaşılması öngörülen raporlara menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet tanınması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 31.03.2020 tarih ve 3078 sayı ile intikal eden başvuruda; İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği (İSDER) tarafından hâlihazırda üyeleriyle paylaşılan ve/veya gelecekte paylaşılması öngörülen raporlara menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması talebinde bulunulmuştur.

(3) 01.10.2020 tarih ve 10550 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 12.11.2020 tarih ve 2020-1-23/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; İSDER tarafından üyeleriyle paylaşılan ve paylaşılması planlanan muhtelif raporlara menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması talebine yönelik yapılan başvuru ile ilgili olarak;

- Söz konusu bilgi paylaşımı kapsamında yer alan tüm raporlara 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi

uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceği,

- Paylaşılması planlanan Yeni Aylık Raporuna bireysel muafiyet tanınamayacağı,

- Bunun dışında kalan Aylık Rapor, Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor, Altı Aylık Veri

Eskitmeli Rapor, Dönemlik Rapor, Karşılaştırma Raporu, Yeni Üç Aylık Veri

Eskitmeli Rapor, İkinci El Dönemlik Rapor, İkinci El Karşılaştırma Raporu ve

Sıfır Makine Karşılaştırması Raporlarına pazardaki etkileri görmek maksadıyla

5 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınabileceği

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği (İSDER)

(5) İSDER’in amacı, yurt içinde veya dışında; ana üretici firma tarafından imal edilen veya ettirilen her türlü makine, istif, forklift, kaldırma, yükleme, boşaltma, taşıma, depolama ve raf sistemleri, vinç, kompresör, elleçleme, motor, personel yükselticiler, araç üstü makine ve ekipmanları, lastik, iş ve inşaat makinaları, konveyör, gaz, akü, güç ve enerji sistemleri makineleri ve ekipmanları, lojistik makine ve ekipmanları ve yedek parçalarının; ayrıca tüm makine, lojistik, depolama, otomasyon, intralojistik, otomotiv, otomotiv yan sanayi, elektrik-elektronik, tüm endüstriyel alan ve sahalarda, maden, inşaat, tarım, hidrolik, tedarik yan sanayi, yedek parça, petrol ve petrol ürünleri, kiralama, finans ve leasing sektörü, paslanmaz demir ve çelik sektörü, mesleki yeterlilik eğitim ve sertifikasyon sektörü, çelik zincir ve halat sektörü, taşıma ve nakliye, test ve kalibrasyon, endüstriyel boya sektörlerinin Türkiye’deki genel distribütörlerini ve ihracatçı, imalatçı, tedarikçi, yedek parça, yan sanayi, kiralama, ikinci el firmalarını ve bayilerini bir çatı altında toplamak şeklinde ifade edilmektedir.

(6) İSDER’in dernek üyelerinin temsil ettiği firmaların üretimini, ithalatını, ihracatını, pazarlama, satış ve satış sonrası hizmetler alanını bütünü ile kapsayan ticari faaliyetlerde bulunurken karşılaştıkları sorunların çözülmesi ve bu alanlarda yapılacak her türlü düzenlemenin oluşturulmasında ilgili kuruluşlara yardımcı olmayı, ilgili tüm sektör makina, ekipman ve ürünlerin kullanımının yaygınlaşmasını, sektör ile devlet arasındaki ilişkilerin kurulmasını amaçladığı belirtilmektedir.

(7) Derneğe üyelik koşulları şu şekilde sıralanmaktadır:

- İSDER’in ana amacında belirtilen sektörlerde yer alan bir firmada karar vermeye

yetkili üst düzey yönetici (Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Müdür, Genel Müdür

Yardımcısı, Genel Koordinatör, Pazarlama ve Satış Müdürü vb. görevlerde)

olmak,

- İSDER’in üyelik koşullarını kabul ederek, İSDER Etik Değerler Bildirgesini

imzalamak,

- Derneğin iki asli üyesi tarafından üyeliğe önerilmek ve tüzükte belirtilen şartlara

sahip olmak.

(8) İSDER, Makina İmalat Sanayii Dernekleri Federasyonu (MAKFED), AB İstif Makinaları Federasyonu (FEM) ve Avrupa Depo ve Raf Sistemleri Federasyonu (ERF) üyesi olmakla beraber 2020 yılı itibarıyla 40 üyesi bulunmaktadır.

G.2. İlgili Pazar

(9) İlgili pazar, ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki temel boyuttan oluşmaktadır. Pazarı hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla tanımlamaktaki amaç, teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya çıkarılmasıdır.

(10) İstifleme makineleri; belirli bir yükü taşımak ve istif yapmak ama cı ile kullanılan makinelerdir. Operatörün yaya olarak kullandığı insan gücüyle çalışan ve akülü tipleri olduğu gibi operatörünün üzerinde oturarak kullandığı dizel motorlu, benzin - LPG motorlu ve akülü, forklift olarak bilinen türleri bulunmaktadır.

(11) Vinç g rubunda yer alan gezer köprülü tavan vinci, hareket etmek için tek yollu bir raya ihtiyaç duymaktadır. Motor çeşidine göre hız ve yüksek kaldırma mesafeleri değişkenlik göstermekle beraber elektrik motoruyla çalışmaktadır. Mobil vinçler ise,

seyyar olarak her yere gidebilen, hareketli vinçler olmakla birlikte tekerlekli veya paletli bir yapıda da bulunabilmektedir.

(12) Platform türleri farklı amaçlara hizmet edecek şekilde üretilmekte olup bunlardan makaslı platform, fazla yükseklik gerektirmeyen işlerde tercih edilmektedir. Sabit ve sağlam durma açısından en çok tercih edilen ürünlerden olan bu platform değişik uzunluklarda kullanılabilmektedir. Platform türlerinden bir diğerini teşkil eden teleskopik platform ise çalışma yüksekliği 12 ile 24 metre arasında değişen ve 6,5– 17 metre yan tarafa açılma, ilerleme ve 360 derece kule dönme kapasitesine sahip olan platformdur.

(13) Dosya içeriği bilgiler çerçevesinde; ilgili ürün pazarının geniş tutulması halinde “endüstriyel taşıma araçları pazarı” veya “istifleme makineleri pazarı” olarak tanımlanabileceği, pazarın daha dar tanımlanması halindeyse her bir ürün grubu bazında “vinç pazarı”, “forklift pazarı”, “platform pazarı” gibi pazarların dikkate alınabileceği değerlendirilmektedir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında “Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesi yer almaktadır. Bu doğrultuda mevcut dosya kapsamında kesin bir ilgili ürün ve coğrafi pazar tanımına gerek duyulmamıştır.

G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

G.3.1. Paylaşıma İlişkin Genel Bilgiler

(14) Bildirime konu işlem kapsamında, istif makineleri sektöründe faaliyet gösteren ve İSDER üyesi olan teşebbüslere ait satış adedi ve pazar payı bilgileri İSDER tarafından toplanmakta ve belirli aralıklarla üye teşebbüslerle paylaşılmaktadır. İşlem konusu bilgi değişimi, İSDER tarafından alınmış bir teşebbüs birliği kararı niteliğindedir.

(15) İSDER tarafından derlenen bilgiler, üye teşebbüsler tarafından sisteme girilmektedir. Bununla birlikte, üye teşebbüslerin tamamının söz konusu bilgileri İSDER ile paylaşması beklenmemektedir. Ek olarak Bildirim Formunda, İSDER tarafından veri paylaşımının zorunlu tutulmadığı ve veri paylaşmayan teşebbüslere herhangi bir şekilde yaptırım uygulanmadığı belirtilmektedir. Üye teşebbüsler tarafından, her ay satılan ürün bilgileri sisteme girilmekte olup veri derleme işlemleri dernek yetkilileri eliyle yürütülmektedir.

(16) Bununla birlikte derlenen bilgiler yalnızca İSDER üyeleriyle paylaşılmaktadır. İSDER; depolama, istifleme ve endüstriyel ekipmanlar sektöründeki teşebbüslerden 40’ının üye olduğu bir teşebbüs birliğidir. Öte yandan hazırlanan raporlar, üye teşebbüslerin yanı sıra talep etmeleri halinde kamu kurumları ile de paylaşılacaktır. Ek olarak, İSDER tarafından, üye teşebbüslerden elde edilen bilgiler doğrultusunda altı adet rapor ve bir adet grafik oluşturulmakta ve hâlihazırda veri paylaşımında bulunan teşebbüslerle paylaşılmaktadır.

(17) Öncelikle raporların içerdiği bilgilerin alt kırılımlarının anlaşılabilmesi için, bu kırılımlara ilişkin açıklama yapılması gerekmektedir. Raporlarda geçen makine grupları (i) denge ağırlıklı makine, (ii) depo ekipmanı, (iii) vinç ve (iv) platform olmak üzere dörde ayrılmakta olup içerisinde sınıf ve tür/tonaj bilgilerini barındırmaktadır. Denge ağırlıklı makine grubunda akülü, büyük tonajlı (8 ton ve üzeri), dizel, LPG gibi sınıf ve tür/tonajlar; depo ekipmanı grubunda reach truck, stacker, tarret/combi, tow truck gibi sınıf ve tür/tonajlar; platform grubunda dikey, eklemli, teleskopik ve makaslı platform sınıfları ile çekilebilir, paletli, akülü ve dizel tür/tonajlar; vinç grubunda elektrikli vinç ve

katlanır bomlu hidrolik vinç sınıfları ile ataçmanlar ve özel kaldırma ekipmanları, çift kiriş köprülü sistemler, monoray halatlı kaldırma makineleri, monoray köprülü sistemler, yürüyüş grupları, zincirli kaldırma makineleri, 150 metre üzeri ve 33-150 metre tür/tonajları bulunmaktadır.

(18) İSDER tarafından mevcut durumda paylaşılan ve gelecekte paylaşılması öngörülen raporların geneline ilişkin olarak bilgi sunulması yerinde olacaktır. Bu kapsamda İSDER tarafından hazırlanan raporlardaki teşebbüslere ait tür/tonaj, bölge, sınıf, makine grubu ile selektif ve kümülatif satış bilgilerine akabinde ise paylaşılan ve paylaşılması planlanan raporlara özgü bilgilere yer verilecektir.

(19) Öte yandan, ilerde bahsi geçecek selektif; rapor alınan aya ait satış rakamını; kümülatif, rapor alınan aya kadar olan toplam satış rakamını; negatif selektif, veri girişi yapılan aydan bir önceki aya ait girilmiş rakamların sonraki ayda veri girişi sırasında eksiltilmesini ifade etmektedir.

(20) Ek olarak paylaşılan raporlarda Adana, Ankara, Diyarbakır, İstanbul Anadolu, İstanbul Avrupa, İzmir ve Türkiye olmak üzere yedi bölge yer almaktadır. İSDER’e üye her bir teşebbüsün bölge tanımı farklılık gösterebilmektedir. Bunun dışında raporlar yeni ve ikinci el makinelere ilişkin ayrı ayrı hazırlanmaktadır.

G.3.2. Yeni İstif Makinelerine İlişkin Bilgileri Derleyen Raporlar

G.3.2.1. Mevcut Durumda Paylaşılmakta Olan Raporlar

G.3.2.1.1. Aylık Rapor

(21) Dosya içeriği bilgi ve belgeler incelendiğinde; mevcut durumda paylaşılmakta olan Aylık Raporda teşebbüs, marka ve il bilgilerine yer verilmediği anlaşılmaktadır. Mezkûr raporda satış adedi bilgileri toplulaştırılmış bir şekilde sunulmakta iken teşebbüs bazında bilgiler yer almamaktadır. Ek olarak, teşebbüslerin marka alt kırılımı bazında da satış adedi bilgilerine erişim sağlamaları mümkün olmamaktadır. Son olarak, raporda il yerine yalnızca bölgelere ilişkin bilgilere yer verilmekte olup her bir bölgede en az üç il bulunmaktadır.

(22) Aylık raporlarda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere aşağıda sunulmaktadır:

Tablo-1:Aylık Rapor

Aylık Rapor

Yer Verilen Yer Verilmeyen

Tür/tonaj Teşebbüs

Bölge (Her teşebbüsün tanımladığı bölge) Marka

Sınıf İl

Makine Grubu

Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

G.3.2.1.2. Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

(23) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılmakta olan Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor, üzerinden üç ay geçmiş aya ait verilerin paylaşıldığı rapordur. Söz konusu rapor kapsamında makine grubu, sınıf, tür/tonaj ve teşebbüslerin yüzdesel pazar payı bilgileri yer almaktadır.

(24) Sunulan bilgiler ışığında, Üç Aylık Veri Eskitmeli Raporda, Aylık Rapordan farklı olarak teşebbüslerin ilgili alt kırılımlar bakımından satış adedi bilgileri yerine teşebbüs bazında pazar paylarına yer verildiği, söz konusu pazar payı bilgisinin kümülatif ve selektif olmak üzere ikiye ayrılarak gösterildiği, öte yandan il ve Aylık Rapor’da yer

verilen bölge bilgilerine bu raporda yer verilmediği anlaşılmaktadır.

(25) Üç Aylık Veri Eskitmeli Raporda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere ilişkin hazırlanan tablo aşağıda sunulmaktadır:

Tablo-2:Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Yer Verilen Yer Verilmeyen

Makine grubu İl

Sınıf Bölge

Tür/tonaj

Teşebbüslerin p azar payı yüzde olarak görünmektedir.

Toplam s atış (Selektif ve Kümülatif)

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

G.3.2.1.3. Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor

(26) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılmakta olan Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor, üzerinden altı ay geçmiş aylara ait verilerin paylaşıldığı rapordur. Söz konusu rapor kapsamında teşebbüs, il, sınıf, makine grubu, tür/tonaj, bölge ve kümülatif ve selektif satış adet bilgisi yer almaktadır.

(27) Yukarıda bahsedilen raporlarda yer verilen makine gruplarına, sınıf ve tür/tonaj kırılımlarına Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da da yer verilmekle birlikte Aylık Rapor’da yer alan bölge bilgisi bulunmaktadır.

(28) Sunulan bilgiler dâhilinde söz konusu raporda yalnızca bölge değil, il bazında bilgilerin de mevcut olduğu görülmektedir. Örneğin; Adana bölgesinde Adana, Aksaray, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Mersin, Niğde ve Osmaniye illeri yer alırken; Ankara bölgesinde Ankara, Erzincan, Erzurum, Kastamonu, Kırıkkale, Rize, Samsun ve Sivas illerinin bulunduğu görülmektedir. Bu şekilde, her bir bölgede yer alan iller bazında, makine grubu, sınıf ve tür/tonaj kırılımlarında her bir teşebbüsün kümülatif ve selektif satış adetlerine yer verilmektedir [1].

(29) Altı Aylık Veri Eskitmeli Raporda yer alan bilgilere ilişkin hazırlanan tablo aşağıda sunulmaktadır:

Tablo-3:Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Teşebbüs

İl

Sınıf

Makine grubu

Tür/tonaj

Bölge (Her teşebbüsün kendi bölge tanımına göre)

Kümülatif ve Selektif Satış Adetleri

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

G.3.2.1.4. Dönemlik Raporlar

(30) İSDER tarafından üye teşebbüslerle Dönemlik Rapor başlığı altında İlk Altı Aylık Rapor ve On İki Aylık Rapor olmak üzere toplam iki rapor paylaşılmaktadır. Söz konusu raporların her ikisinde de teşebbüs adı, il, makine grubu, sınıf, tür/tonaj ve teşebbüslerin kümülatif toplam satış adedi bilgileri yer almakta olup selektif satış adetleri bilgisi bulunmamaktadır.

1 Raporun muhtelif bölümlerinde yer verildiği üzere her bir teşebbüsün bölge tanımı farklılaşabilmektedir.

(31) Dönemlik Raporda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere ilişkin hazırlanan tablo aşağıda sunulmaktadır.

Tablo-4:Dönemlik Rapor

Dönemlik Rapor

Yer Verilen Yer Verilmeyen

Teşebbüs

İl

Makine grubu

Selektif olarak görülmemektedir.

Sınıf

Tür/tonaj

Teşebbüslerin satış adetleri toplam olarak görünmektedir.

G.3.2.1.5. Karşılaştırma Raporu

(32) İSDER tarafından paylaşılmakta olan Karşılaştırma Raporu, belirtilen iki yılın istenilen ayda ürün bazında satış adetlerinin karşılaştırıldığı rapordur. İlgili rapor kapsamında; satış adedi bilgileri makine gruplarına göre ayrılmaktadır. Bu çerçevede; vinç, platform gibi her bir makine grubunda yer alan ürünlerin satış adetleri, makine grubunun toplam satış adedi ve tüm makine gruplarının toplam satış adedi derlenmektedir. Raporda ayrıca, karşılaştırılan iki ay arasında satış adetlerinin değişim oranlarına yer verilmektedir

(33) Söz konusu raporda makine grupları kompresörler ve hava şartlandırıcılar, denge ağırlıklı makineler, depo ekipmanları, vinç ve platform olarak belirlenmektedir. Diğer raporlardan farklı olarak bu raporda kompresörler ve hava şartlandırıcılar da ayrı makine grupları olarak yer almaktadır. Vinç makine grubu içerisinde yer alan makineler arasında katlanır bomlu hidrolik vinç, teleskopik hidrolik vinç, elektrikli vinç ve kafes bomlu vinçler bulunmaktadır. İSDER, karşılaştırma raporuna ek olarak Altı Aylık Karşılaştırma Grafiğini de sunmaktadır [2].

G.3.2.1.6. Açıklama Girilenler Raporu 3

(34) Söz konusu rapor, daha evvel yayınlanan raporlarda bulunan hataların giderilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Açıklama Girilenler Raporu’nda, veri girişi yapılan aydan bir önceki aya ait girilmiş rakamların, sonraki ayda veri girişi sırasında eksiltilmesine ilişkin değişiklikler belirtilmektedir.

G.3.2.2. Menfi Tespit veya Bireysel Muafiyet Verilmesi Halinde Paylaşılması Öngörülen Raporlar

G.3.2.2.1. Yeni Aylık Rapor

(35) Dernek üyesi teşebbüsler ile gelecekte paylaşılması planlanan Yeni Aylık Rapor’da, yukarıda sayılan kırılımlara ek olarak teşebbüs bilgilerine de yer verilmesi öngörülmektedir. Aylık Rapordan farklı olarak aylık satış adedi bilgilerinin teşebbüs bazında paylaşılması planlanmaktadır.

2 Mevcut dosya kapsamında Karşılaştırma Raporu, Aylık Karşılaştırma Grafiğini de kapsayacak şekilde kullanılacaktır.

[3] Açıklama Girilenler Raporu, paylaşılan raporlarda hata olması durumunda maddi hatanın düzeltilmesinden ibaret olan bir rapordur. Dolayısıyla mevcut dosya kapsamında söz konusu rapor için menfi tespit ve bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmayacaktır.

Tablo-5:Yeni Aylık Rapor

Yeni Aylık Rapor

Yer Verilen Yer Verilmeyen

Tür/tonaj Marka

Bölge (Her teşebbüsün bölge tanımına göre) İl

Sınıf

Makine Grubu

Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)

Teşebbüs Bilgisi

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

G.3.2.2.2. Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

(36) Mevcut durumda paylaşılmakta olan Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da, makine grubu, sınıf, tür/tonaj ve teşebbüslerin kümülatif ve selektif pazar payı oranları yer almakta olup, söz konusu bilgiler il veya bölge bazında paylaşılmamaktadır.

(37) Üye teşebbüslerle paylaşılması planlanan Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da ise, mevcut durumda paylaşılan rapordan farklı olarak il bilgilerine yer verilmesi öngörülmektedir. Ek olarak, Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da pazar payı bilgisi yerine satış adedi bilgisinin paylaşılması planlanmaktadır. Mevcut raporda yer alan tüm kırılımlara yeni hazırlanacak raporda da yer verilecektir. İki rapor arasındaki tek fark, yeni raporun il bilgilerini içerecek olması ve pazar payı verilerinin yerine satış adedi bilgilerini derleyecek olmasıdır. Bunun dışında, mevcut raporda yer almayan bölge bazında bilgilere yeni raporda da yer verilmeyecektir.

Tablo-6:Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor

Yer Verilen Yer Verilmeyen

Makine grubu Bölge

Sınıf

Tür/tonaj

Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)

Satış adedi bilgisi

İl bilgisi

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

G.3.3. İkinci El İstif Makinelerine İlişkin Bilgileri Derleyen Raporlar

G.3.3.1. İkinci El Dönemlik Rapor

(38) Verilen bilgiler doğrultusunda, İkinci El Dönemlik Rapor’un yılda dört kez oluşturulacağı ve bu raporda yılın her bir çeyreğine (üç aylık bilgiler) ilişkin satış adedi bilgilerine yer verileceği ifade edilmektedir. Ayrıca paylaşılacak olan raporun makine grubu, tür/tonaj ve sınıf alt kırılımları ve bölge bazında bilgileri içereceği ancak il bazında bilgiler içermeyeceği belirtilmektedir.

(39) Bununla birlikte İkinci El Dönemlik Rapor’un oluşturulmasına yönelik iki farklı alternatif öngörülmektedir. Birinci Alternatif’te (V [1]) üç aylık kümülatif ve selektif ikinci el istif makinelerine ilişkin satış adedi bilgilerinin makine grubu, sınıf ve tür/tonaj alt kırılımı ile bölge bazında ve teşebbüslerin bireysel bilgilerini içerek şekilde derlenerek ilgili çeyreğin sonunda paylaşılması öngörülmekte iken ikinci alternatifte (V [2]), ilkinden farklı olarak ilgili çeyreğin sonunda teşebbüslerin bireysel satış adedi bilgisinin aksine toplu satış adedi bilgisinin yer alacağı belirtilmektedir.

Örneğin 2020 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayına ilişkin bilgileri içeren Dönemlik Rapor (V [2]), Mart ayının sonunda tür/tonaj ve sınıf alt kırılımı ile bölge bazında ve teşebbüslerin bireysel bilgileri olmaksızın oluşturulacaktır. 2020 yılının 2. çeyreğinin

sonunda ise, Ocak-Şubat-Mart ayına ilişkin bilgileri içeren 1. Çeyrek Dönemlik Rapor, tür/tonaj ve sınıf alt kırılımı ile bölge bazında ve teşebbüslerin bireysel bilgilerine yer verilerek tekrar oluşturulacak ve online platform üzerinden üyeler ile paylaşılacaktır. Bahsedilen akışa aşağıda yer verilmiştir:.

Şekil-1:İkinci El Dönemlik Rapor

(40) Şekil-1’den V [2]’de teşebbüs özelinde üç aylık bilgilere erişim paylaşılan bilginin üzerinden üç ay geçtikten sonra sağlanabildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda V 1 ile V 2 aynı detaydaki bilgileri içerecektir. Ancak aradaki tek fark, V [1]’in ilgili çeyreğin üzerinden bir çeyrek daha geçmesinden sonra değil de ilgili çeyreğin sonunda paylaşılacak olmasıdır.

(41) Yapılan başvuru kapsamında V [1]’e menfi tespit veya muafiyet tanınmasına karar verilmemesi halinde, V [2]’ye menfi tespit veya muafiyet tanınması talep edilmektedir. G.3.3.2. Karşılaştırma Raporu

(42) Söz konusu raporda, belirtilen iki yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında ürün bazında karşılaştırma yapılması öngörülmekte olup karşılaştırılan bilgiler tür/tonaj ve sınıf bazında alt kırılım içerecektir. Bunun dışında, il veya bölge bilgisi ile teşebbüs özelinde bireysel bilgiler bakımından karşılaştırma yapılmayacaktır. Karşılaştırma Raporunda yer alan verilerin grafiksel gösterimi Dönemlik Karşılaştırma Grafiğinin başlığı altında paylaşılması planlanmaktadır.

G.3.3.3. Açıklama Girilenler Raporu

(43) Söz konusu rapor, belirtilen çeyrek içinde satışlarda önceki çeyreklerde düzeltme yapıldıysa bununla ilgili girilen açıklamaları içerecektir.

G.3.3.4. Sıfır Makine Karşılaştırması

(44) Sıfır Makine Karşılaştırması raporunda seçilen yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında yeni istif makinelerine ilişkin satış adetleri ile ikinci el makine satış adetleri karşılaştırılacağı, teşebbüs bazında bilgilere yer verilmeyeceği ve makinelere ilişkin alt kırılımın yalnızca sınıf bazında sunulacağı belirtilmektedir.

(45) Bildirim Formunda sunulan bilgiler doğrultusunda, İSDER tarafından paylaşılan raporların teşebbüslerin anlık satış rakamlarını içermediği, paylaşılmakta olan en güncel raporda teşebbüslerin aylık satış adedi bilgileri, teşebbüs, marka ve il bilgilerinin alt kırılıma inmeyecek şekilde paylaşıldığı ifade edilmektedir.

(46) Ayrıca, paylaşılacak bilgiler arasında rekabete duyarlı nitelik taşıyan stok bilgisi, hedef, satış stratejisi, fiyat stratejisi, geleceğe yönelik herhangi bir öngörü veya plan gibi bilgilerin bulunmadığı, pazardaki yoğun rekabet ortamı ve pazardaki dalgalanmalar uyarınca geçmiş döneme ilişkin satış adedi bilgilerinin söz konusu pazara ilişkin stratejik bilgi olarak değerlendirilemeyeceği ve Yeni Aylık Raporlarda teşebbüs bilgilerine yer verilmesi öngörülse de il alt kırılımına inilmeyeceği belirtilmektedir.

(47) Başvuru sahibi tarafından söz konusu bilgi değişiminin gerçekleştirilme amacı İSDER üyesi teşebbüslerin düzenli ve güvenilir istatistiki bilgiye erişmeleri ve bu sayede bireysel olarak pazar analizi yaparak piyasadaki konumlarını isabetli bir şekilde tespit edebilmelerini sağlamak olarak sunulmaktadır.

(48) Ek olarak, istif makineleri pazarında sistematik olarak bilgi derleme ve analiz faaliyetinde bulunan başkaca bir kurum veya teşebbüs birliğinin bulunmadığı, dolayısıyla teşebbüslerin ilgili pazara yönelik bilgi elde ederek rekabetçi stratejiler geliştirme ve daha verimli faaliyet sergileme yetilerinin kısıtlı kaldığı ve mevcut bildirime konu bilgi değişimi sayesinde teşebbüslerin pazarın yapısı ve gelişimi hakkında bilgi sahibi olarak müşterilere sunulan hizmetlerin kapsam ve kalitesini arttırma imkânı bulabileceği, hazırlanan raporların talep edilmesi halinde kamu kuruluşları ile de paylaşılacağı ifade edilmektedir.

G.3.4. Değerlendirme

(49) Yukarıda da özetlendiği üzere dosya konusunu, mevcut durumda İSDER tarafından dernek üyeleriyle paylaşılan muhtelif raporların güncellenerek yeni verilerin eklenmesi oluşturmaktadır. Bildirime konu uygulamanın esasının teşebbüsler arasındaki bilgi değişimi olması nedeniyle öncelikle rekabet hukuku kapsamında bilgi değişimine ilişkin genel çerçeveye ve bu başvuruya benzer nitelikteki geçmiş Kurul kararlarındaki yaklaşıma yer verilmesi yerinde olacaktır.

G.3.4.1. Bilgi Paylaşımına İlişkin Genel Çerçeve

(50) Rakipler arası bilgi değişiminin ihlal niteliğinin belirlenmesi rekabet hukukundaki tartışmalı alanlardan birisini oluşturmaktadır. Zira bilgi değişimi, rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabileceği gibi, teşebbüslerin ve tüketicilerin daha etkin karar almalarına imkân tanıma potansiyeline de sahiptir. Teşebbüsler arasındaki bilgi değişimi, çeşitli etkinlik kazanımları ortaya çıkarabilmektedir. Örneğin bilgi değişimi, taraflar arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırabilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin, kendilerini rakipleriyle kıyaslamalarına imkân sağlayarak etkinliklerini arttırabilmektedir. Bunun yanı sıra bilgi paylaşımı, teşebbüslerin stoklarını azaltmasına, kolay bozulabilen ürünlerini tüketicilere daha hızlı ulaştırmasına ya da talebin istikrarsızlığından kaynaklanan maliyetlerini düşürmesine de yardımcı olabilmektedir. Araştırma maliyetleri azalan ve seçenekleri artan tüketiciler bu durumdan doğrudan fayda sağlayabilmektedir [4].

(51) Ancak, bilgi paylaşımı özellikle, teşebbüslerin, rakiplerinin pazar stratejileri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağladığı durumlarda rekabetin kısıtlanmasına neden olabilmektedir. Bu tür bilgi değişimleri pazardaki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltarak piyasanın öngörülebilirliğini artırmakta ve nihayetinde teşebbüsler arasında koordinasyona yol açabilmektedir. Dahası rakipler arası bilgi değişimi, tarafların birbirlerinin faaliyetlerini kontrol etme aracı olarak kullanılmak suretiyle fiyat tespiti, arz 4 Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz, 42. paragraf.

kısıtı gibi üst anlaşmaların delili olarak kabul edilebilmektedir [5].

(52) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 58. paragrafında, bilgi değişiminin rekabet üzerindeki olası etkilerinin, her somut olayın kendine has özellikleri bağlamında incelenmesi gerektiği belirtilmektedir [6]. Bilgi değişiminin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekir. Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi; pazarın yoğunlaşma derecesi, şeffaflığı, istikrarı, karmaşıklığı ve pazardaki teşebbüslerin benzerliği (simetri) gibi pazarın yapısına ilişkin unsurlar ile pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale getirebilmesi nedeniyle paylaşılan bilginin niteliğine bağlıdır [7].

(53) Pazarın özellikleri bakımından öncelikle pazarın şeffaflığı ele alındığında bilgi değişimi şeffaflığı artırarak, fiyat, miktar, talep, maliyetler gibi rekabete duyarlı unsurlara ilişkin belirsizlikleri azaltabilir. Bu durumda yeterince şeffaf pazarlarda teşebbüsler işbirlikçi sonuca daha kolay ulaşabilecektir. Bilgi değişimi öncesinde pazarın şeffaflık düzeyi ne kadar düşükse, bilgi değişiminin rekabeti bozucu etkisi o kadar yüksek olacaktır. Pazarın şeffaf hale gelmesine fazla katkıda bulunmayan bir bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığı, pazardaki şeffaflığı önemli ölçüde artıran bir bilgi değişimine kıyasla daha düşüktür. Dolayısıyla, pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığının belirleyici unsurudur. Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir.

(54) Pazarın yapısına ilişkin diğer önemli bir unsur pazarın yoğunlaşma derecesidir. Dar oligopollerde az sayıda teşebbüsün koordinasyon koşulları konusunda uzlaşmasının ve anlaşmadan sapmaların izlenmesinin kolay olması nedeniyle işbirlikçi sonuçların gerçekleşme olasılığı daha yüksektir. Dolayısıyla dar oligopollerde bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı, diğer oligopollere kıyasla daha fazladır.

(55) Öte yandan teşebbüslerin, karmaşık bir pazar yapısında, işbirlikçi sonuca ulaşmaları daha zor olup işbirlikçi sonuçların ortaya çıkma olasılığı arz ve talep koşullarının görece daha az değişken olduğu diğer bir deyişle istikrarlı olduğu pazarlarda daha yüksektir. Yine teşebbüslerin maliyet, talep, pazar payı, ürün çeşitliliği ve kapasite göstergelerinin benzeştiği pazar yapılarında da teşebbüslerin rekabetçi güdüleri benzer olacağından bilgi değişimi teşebbüsler arası koordinasyon ihtimalini artırmaktadır.

(56) Diğer yandan konuya bilginin niteliği bakımından yaklaşıldığında öncelikle değişilen bilginin rekabete duyarlı (stratejik) bilgi olup olmadığının değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında

[5] 08.02.2002 tarih ve 02-07/57-26 sayılı Gübre kararı, 06.09.2002 tarih ve 02-53/685-278 sayılı Yonga Levha kararı, 24.02.2004 tarih ve 04-16/123-26 sayılı Seramik kararı.

[6] Kılavuz’un 56.vd. paragraflarında, piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığının kabul edildiği belirtilmektedir. Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama amacı olup olmadığının değerlendirilmesinde bilgi değişiminin, doğası gereği rekabetin kısıtlanmasına yol açıp açmayacağı değerlendirilecektir. Geleceğe yönelik planlara ilişkin bir bilgi değişiminin amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimali, mevcut verilerin değişimine kıyasla daha fazladır. Bu çerçevede, rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için, normal koşullar altında kartel olarak değerlendirilir.

7 Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz, 43. paragraf.

değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemeldir. Genel olarak fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilmekte ve bu tür verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabilmektedir.

(57) Son olarak belirtilmelidir ki verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlıdır. Bilgi ticari sır olmaktan uzaklaşıp kamuya açık olacak bir bilgi niteliği taşıdığında, bireysel özellik taşımak yerine toplulaştırılmış olduğunda, geleceğe yönelik olmayıp geçmiş verilere dayandığında rekabeti bozucu etkilerinin sınırlı olduğu kabul edilmektedir. Bilgi değişiminin sıklıkla gerçekleşmesi piyasadaki teşebbüslerin bu bilgilere göre davranışlarını değiştirmesini kolaylaştıracağından bilginin değişim sıklığı da değerlendirmede dikkate alınmaktadır.

(58) Bu çerçevede önemli olan husus değişilen bilgi sayesinde rakiplerin birbirlerinin gelecekteki faaliyetlerine ilişkin tahmin yapma ihtimalinin nasıl etkilendiğidir. Herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığı teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşüktür. Satış, kapasite verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir meslek birliği ya da pazar araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış halde yayımlanması, sektörün ekonomik durumuna ışık tutacağından, tedarikçilerin ve müşterilerin yararına olabilir. Verilerin bu şekilde toplanması ve yayımlanması, pazardaki teşebbüslerin bilgiye dayalı tercihler yaparak, stratejilerini pazar koşullarına etkin bir şekilde uyarlamalarını sağlar. Genel olarak, yoğunlaşmış bir oligopol söz konusu değilse, toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı düşüktür.

(59) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri bakımından verinin güncelliği önemli bir faktördür. Geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığı, güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşüktür. Verinin rekabeti bozma riski taşımaması için ne kadar eski olması gerektiğine dair belirlenmiş bir eşik yoktur. Bu eşik verinin niteliğine, toplulaştırılmış olup olmamasına, bilgi değişiminin sıklığına ve ilgili pazarın istikrarı ile şeffaflığı gibi kriterlere bağlıdır. Sık aralıklarla yapılan bilgi değişimleri, teşebbüslerin pazarda ortak bir anlayışa ulaşmasını ve anlaşmadan sapmaların izlenmesini kolaylaştırarak işbirlikçi sonuç riskini artırır. Ancak bilgi değişiminin hangi sıklıkla yapıldığında işbirlikçi sonuca sebebiyet vereceği, verinin niteliği, güncelliği ve toplulaştırılmış olup olmaması gibi unsurlara bağlıdır.

(60) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri değerlendirilirken, bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin ilgili pazarı kapsama derecesi de dikkate alınmaktadır. Zira bilgi değişimi pazardaki teşebbüslerin birçoğunu kapsıyorsa, yukarıda anılan risklerin gerçekleşme olasılığı arttığı gibi, bilgi değişiminin tarafı olmayan rakiplerin bilgi değişiminde bulunan teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını sınırlama potansiyeli de azalmaktadır.

(61) Bilgi değişiminin değerlendirilmesi bakımından dikkat edilmesi gereken son unsur paylaşılan bilgilerin ve bilgi değişiminin kamuya açık olup olmamasıdır. Gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişiminin genellikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil etmesi beklenmez. Gerçek anlamda kamuya açık bilgiler, bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede

erişilebilir olan bilgilerdir. Öte yandan bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde yapılması, bilgi değişiminin işbirlikçi etkilerinin diğer teşebbüsler, potansiyel rakipler ve müşteriler tarafından sınırlanabildiği ölçüde, pazardaki rekabetin bozulması olasılığını azaltabilir.

G.3.4.2. Bilgi Değişimine İlişkin Geçmiş Tarihli Kurul Kararları

(62) Kurulun bilgi değişimini konu edinen birçok kararı bulunmakla birlikte bu başlık altında mevcut dosya konusuna benzer şekilde konusunu miktar verisinin paylaşımının oluşturduğu kararlara yer verilmiştir.

(63) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılan ve paylaşılması öngörülen raporlarda yalnızca teşebbüslerin satış adedi ve pazar payı bilgilerine yer verilmektedir. Genel olarak; fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilmektedir. Bununla birlikte Kurulun Lasder kararında [8], teşebbüslerin aralarındaki rekabeti ortadan kaldırarak piyasada istenmeyen sonuçlar doğurabilecek nitelikteki bilgilerin özellikle fiyat, maliyet, satış stratejisi, stok bilgisi gibi bilgiler olduğu değerlendirilmektedir. Bu çerçeve taraf temsilcisi Bildirim Formunda paylaşılması öngörülen raporların teşebbüslerin satış fiyatlarına yönelik bilgilerin bulunmadığı, keza verilerin fiyatların, üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki durumlarına dair bilgileri içermediği, dolayısıyla satış adedi ve pazar payı bilgilerinin paylaşılmasının ilgili pazardaki rekabeti kısıtlama olasılığının düşük olduğunu ifade etmiştir.

(64) Kurulun Tofaş kararında [9] da, söz konusu bilginin model alt kırılımı içermeksizin sadece binek ve hafif ticari araç toplam satış adetleri şeklinde paylaşılacak olması sebebiyle aylık yetkili satıcı bazında satış adetlerinin ve pazar payı bilgilerinin değişimine menfi tespit belgesi verilmiştir.

(65) Nitekim Kurulun Ağır Ticari Araçlar Derneği kararında [10], bildirime konu veri paylaşımının ağır ticari araçlara ilişkin aylık gerçekleşmiş perakende satış adetlerinin marka bazında olmak ve herhangi bir başka kırılım veya ayrıntı içermemek üzere paylaşılmasından ibaret olduğu belirtilerek, söz konusu teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi verilmesine karar verilmiştir. Karara konu bilgi değişimi kapsamında; kamyon, çekici, treyler ve otobüs olmak üzere dört ayrı kategoride seri, azami ağırlık, aks düzeni, beygir gücü, azami tork, şasi, menşe, tip, model, aks mesafesi, devir sayısı ve kabin dışı özellikleri alt kırılımları bazında aylık satış adedi bilgilerine yer verilmektedir.

(66) Kurulun Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) kararında [11], teşebbüs birliğinin internet sitesinin yapımı ve anılan site aracılığıyla çeşitli istatistiklerin paylaşılmasına yönelik alınan Dernek kararına menfi tespit belgesi verilmesi talebi değerlendirilmiştir. Anılan kararda söz konusu sitede yayınlanacak verilerin markaların yeni otomobil ve hafif ticari araçlara ilişkin yıllık ve aylık bazda toplam satış ve ithalat miktarları, pazar payı verileri, marka bazında yıllık ve aylık bazda yerli-ithal dağılımı olduğu görülmektedir. Söz konusu başvuruya, yayımlanacak verilerin arasında markaların farklı ürün segmentlerinde gerçekleştirdikleri ayrıntılı satış fiyatı ve miktarları ile pazar payı bilgisinin bulunmaması, verilerin bölge ve il bazında ayrıntılara yer verilmeden ülke 8 Kurulun 03.12.2014 tarih ve 14-47/864-394 sayılı kararı.

9 Kurulun 12.11.2014 tarih ve 14-45/827-371 sayılı kararı.

10 Kurulun 12.04.2012 tarih ve 12-20/518-154 sayılı kararı.

11 Kurulun 15.04.2004 tarih ve 04-26/287-65 sayılı kararı.

genelinde toplulaştırılmış olması ve pazarın özelliklerinden hareketle anılan bilgi paylaşımının rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açma potansiyelinden uzak olduğu tespiti çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesine karar verilmiştir.

(67) Kurulun ODD’ye ilişkin ikinci menfi tespit/muafiyet kararı [12], otomotiv piyasasına yönelik birtakım istatistiki bilgi ve pazara ilişkin analizlerin, ODD web sitesi, ODD veri tabanı ve hazırlanan raporlar aracılığıyla yayımlanmasına ilişkindir. Söz konusu kararda, 2004 tarihli karar kapsamında yer alan verilerin paylaşılmasında bir sakınca olmadığı; il bazında ayrıştırılmış veriler, lansman bilgileri ve markaların filo satış rakamlarının paylaşılmasının pazardaki şeffaflığı arttırarak rakip davranışların tahminini kolaylaştıran ve koordinasyon riski yaratan bilgiler olduğu; bununla birlikte, il bazındaki verilerin kümülatif olması, lansman bilgilerinde fiyat stratejisi (tavsiye veya nihai fiyat bilgisi yahut indirim, kampanya vb. bilgiler), satış stratejisi, hedef, stok ve arz miktarı gibi stratejik bilgilerin yer almaması ve filo satış rakamlarına ilişkin bilgilerde alıcıların unvanlarının yer almaması koşuluyla bu verilerin yayınlanmasına bireysel muafiyet tanınabileceği belirtilmektedir. Kararda ayrıca Otomotiv Distribütörlerine yönelik olarak yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararda [13] yer alan, başta fiyat stratejisi olmak üzere satış stratejisi, hedef ve stok gibi bilgilerin paylaşımının koordinasyona ve rekabeti sınırlayıcı etkiye yol açtığı tespitine de yer verilmektedir.

(68) Kurulun Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) kararında [14], “OSD tarafından, aylık olarak hafif ticari araçlar (otomobil, kamyonet ve minibüs), kamyon, otobüs, midibüs ve traktör başlıkları altında “kapasite ve kapasite kullanım oranı” bilgilerinin paylaşılması planlanmaktadır. Bu bilgilerin, firma ve model belirtilmeksizin Türkiye toplamı olarak paylaşılacağı anlaşıldığından, mevcut haliyle koordinasyon riski taşımadığı ve bu sebeple bu paylaşımlara menfi tespit belgesi verilmesi gerektiği” sonucuna ulaşılmıştır. Firma ve model belirtilmeksizin aylık üretim miktarlarının belirli araç türleri bakımından paylaşılmasının da aynı kapsamda değerlendirilebileceğine yer verilen kararda söz konusu bilgilerin firma ve model bazında paylaşılması talebine ise bireysel muafiyet tanınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. OSD kararında maliyetlere ilişkin verilerin firma bazında paylaşılması talebine ilişkin olarak ise aşağıdaki değerlendirmelere yer verilmektedir:

“Otomotiv sanayi firmalarının yan sanayiye ve hammaddeye yaptıkları ödemeler ile ödenen vergi ve ücretlerin firma bazında paylaşılması, motorlu taşıtların üretim veya dağıtımında herhangi bir gelişme ve iyileşme ya da ekonomik veya teknik gelişmeye yol açmamaktadır. Ayrıca sözü edilen bilgi değişiminin teşebbüslerin fiyata etki eden önemli değişkenlerden olan maliyet bilgilerinin paylaşılması anlamına geleceği, bu nedenle de pazardaki bir fiyat koordinasyonunun kolaylaştırıcı unsuru olacağı değerlendirilmektedir.”

(69) Kurulun, bir diğer teşebbüs birliği olan Petrol Sanayi Derneği (PETDER) hakkında aldığı üç karar mevcuttur. Kurul PETDER-I kararında [15], akaryakıt, madeni yağ ve LPG konularında pazar gelişimlerinin takip edilmesi ve endüstri büyüklükleri hakkında bilgilerin oluşturulması amacıyla yapmakta olduğu çalışmalara menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi incelenmiştir. Anılan kararda bilgi değişimine konu husus spesifik olarak akaryakıt, madeni yağ ve LPG alanlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aylık bazdaki satış miktarları olup bu satışların fiilen gerçekleştiği ayın 12 Kurul’un 14.07.2011 tarih ve 11-43/916-285 sayılı kararı.

13 Kurul’un 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı kararı.

14 Kurul’un 20.09.2012 tarih ve 12-44/1350-455 sayılı kararı.

15 Kurul’un 20.09.2007 tarih ve 07-76/907-345 sayılı kararı.

tamamlanmasını takip eden ay içinde ülke satışları toplamı olarak ve teşebbüs bazında PETDER internet sitesinde veya elektronik ortamda yayımlanması öngörülmüştür. Kararda, çalışmanın konusunu oluşturan verilerden bir kısmının hâlihazırda EPDK tarafından yayınlanan veriler olması, verilerin fiyata yönelik olmaması ve bildirim konusu pazarın özellikleri dikkate alınarak “geçmişe dönük satış miktarlarının bilinmesinin kısa dönemli koordinasyonlar için elverişli bir araç olmadığı” değerlendirilmesiyle birlikte söz konusu teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi verilmiştir.

(70) Kurulun PETDER-II kararının [16] konusunu ise PETDER veya bağımsız bir araştırma kuruluşu tarafından haftalık ya da aylık olarak akaryakıt ve LPG piyasasında teşebbüslerin satış verilerinin dâhil olduğu bazı bilgilerin toplulaştırma olmaksızın derlenmesine ve değerlendirmeler ile kamuoyuyla paylaşılmasına menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet tanınması oluşturmaktadır. Kararda özellikle söz konusu uygulamanın pazardaki şeffaflığı ne kadar attıracağı konusu üzerinde durulmuş, ilgili pazarların gerek EPDK’nın uygulamaları gerekse mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle aşırı derecede şeffaflaşmış bir yapı arz etmeleri ve anılan pazarlarda bilgiye erişimin son derece kolay ve maliyetsiz olmasından hareketle anılan uygulamanın rekabeti sınırlamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(71) Kurul PETDER-III ile üçüncü kararında [17] ise teşebbüs birliğine PETDER-I kararı ile verilmiş olan menfi tespit belgesinin geri alınıp alınmaması hususu değerlendirilmiştir. Söz konusu kararda;

“PETDER aracılığıyla akaryakıt ve LPG piyasasında bazı bilgilerin derlenerek dağıtım şirketleriyle paylaşılmasına yönelik bilgi değişimi uygulamasına 20.09.2007 tarih ve 07- 76/907-345 sayılı karar ile verilmiş olan menfi tespit belgesinin geri alınmasına gerek olmadığı ancak teşebbüs birliği tarafından iletilen görüş ve öneriler de dikkate alınarak menfi tespit belgesinin kapsamının; verilerin toplulaştırılmak ve teşebbüs özelinde bilgi içermemek suretiyle ürün özelinde yayınlanması, bireysel satış verileri ve pazar paylarının EPDK tarafından yayımlanan verilere paralel olarak yayınlanması ve ürünlerin alt kırılımlarını içerecek şekilde ayrıntılı bireysel satış verilerinin ve pazar paylarının ise 3’er aylık dönemler halinde derlenmek suretiyle yayımlanması şeklinde belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.”

değerlendirmelerine yer verilmiştir.

(72) Kurul’un Türkiye Likit Petrol Gazcıları Derneği (TLPGD) kararı [18] incelendiğinde menfi tespit/muafiyet başvurusuna konu edilen talep kapsamında LPG sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin tüplü, dökme ve otogaz kategorilerindeki toplam satış rakamlarının aylık olarak toplanmasının planlandığı; bu çerçevede anılan ürünlere ilişkin olarak geçmiş bir ayın üretim ve satış bilgilerinin toplanacağı ve bu bilgilerin izleyen bir sonraki ay içinde üyelerle ve talep halinde diğer sektör kuruluşları ve gerekli görülmesi halinde kamuoyuyla paylaşılacağı hususlarına yer verildiği görülmektedir. Kararda TLPGD tarafından, toplanacak bilgilerin esas itibariyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından da üçer aylık dönemlerde toplanmakta ve yayımlanmakta olduğu; 2011 yılı Ağustos ayından itibaren ise söz konusu bilgilerin EPDK tarafından aylık olarak yayımlanmaya başlanıldığı; bu bakımdan sektörün düzenleyici otoritesi tarafından da yayımlanan söz konusu bilgilerin kamuya açık nitelikte olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte kararda gerek tüplü gerekse dökme 16 Kurulun 22.09.2011 tarih ve 11-48/1215-428 sayılı kararı.

17 Kurulun 21.11.2013 tarih ve 13-64/904-384 sayılı kararı.

18 Kuru’un 04.07.2012 tarih ve 12-36/1042-330 sayılı kararı.

LPG pazarlarının yüksek derecede yoğunlaşmış bir yapı arz ettikleri, otogaz LPG pazarındaki yoğunlaşma oranının ise görece düşük kaldığı belirtildikten sonra 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında şu değerlendirmelere yer verilmiştir:

“Yukarıda yer verilen özelliklere sahip tüplü, dökme ve oto LPG pazarlarının, bilgi değişimi anlaşmasının rekabete aykırı etki doğurmasına müsait bir yapı sergilediği; öte yandan, bildirim kapsamında toplanarak değiştirilmesi planlanan bilgilerin ilgili pazarlar bakımından stratejik bilgi niteliğindeki aylık üretim ve satış verileri olması, bu verilerin toplulaştırmaya tabi tutulmadan teşebbüsler bazında paylaşılacak olması, söz konusu verilerin oldukça yakın tarihli olması ve bu verilerin her ay paylaşılmasının planlanması, öngörülen paylaşım zamanı dikkate alındığında bahse konu verilerin gerçek anlamda kamuya açık veriler olarak nitelendirilmelerinin mmkün olmaması, bilgi toplama ve yayma faaliyetlerinin teşebbüs birliği bünyesinde ve görece sık gerçekleştirilecek olması ve öngörülen haliyle planlanan bilgi değişimi sisteminin gerçek anlamda kamuya açık bir bilgi değişimi olarak değerlendirilmesinin güçlüğü gibi hususlar dikkate alındığında, TLPGD tarafından yürütülmesi planlanan bildirime konu uygulama kapsamında gerçekleşecek olan bilgi değişiminin, ilgili pazarlardaki stratejik belirsizliği ve tarafların bağımsız davranma güdülerini zedelemek, böylelikle rakip teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu ve anlaşmayı kolaylaştırmak suretiyle ilgili pazarlardaki rekabeti kısıtlayıcı etki doğurabileceği değerlendirilmektedir.”

(73) İlave olarak TLPGD kararında, ilgili pazarda bireysel bazda (firma bazında) bilgi değişiminin rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlayacağı yönünde aşağıdaki değerlendirmelere yer verilerek, söz konusu bildirime bireysel muafiyet de tanınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır:

“Dosya konusu bilgi paylaşımı sayesinde teşebbüslerin, pazardaki toplam talep düzeylerine, endüstrinin büyüklüğüne ve kendilerinin pazardaki konumlarına yönelik olarak bilgi sahibi olacakları, bu çerçevede üretim, satış ve dağıtım planlamalarını iyileştirerek etkinlik kazanımları sağlayabilecekleri düşünülebilir. Ancak bu tür bir etkinlik artışının sağlanabilmesi için, pazar genelinde toplulaştırılmış verilerin paylaşılması pekâlâ yeterlidir. Hal böyleyken oldukça güncel nitelikteki, bireysel firma üretim ve satış verilerinin teşebbüsler arasında değişimi, beklenen etkinliğin sağlanması için kaçınılmaz nitelikte değildir. Öte yandan, veri toplama ve derleme işlemlerinin bağımsız üçüncü kuruluşlar eliyle yürütülmesi yerine bu işi TLPGD’nin üstlenmesi de rekabeti olumsuz etkileyebilecektir. Üstelik ilgili piyasanın yapısı, değişime konu edilmesi planlanan bilgilerin niteliği ve söz konusu bilgi değişimin uygulama şekli dikkate alındığında, bildirime konu uygulamanın, ilgili pazarlardaki rekabetin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan türden faydaların elde edilebilmesi için gerekenden daha fazla sınırlanmasına yol açabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.”

(74) Kurulun Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD) kararında [19] ise, BOSAD’a üye teşebbüslerin tonaj (iç satış miktarları) ve ciro bilgilerinin, geçmiş döneme ait üç aylık ve yıllık sektörel toplam ciro ve satış miktarı olarak kümülatif bir Türkiye verisi olarak teşebbüs isimlerini belirtmeden, bölgesel olarak ayırmadan, toplam sektör verisi şeklinde bağımsız bir denetim kuruluşu ile gizlilik anlaşması çerçevesinde paylaşılmasına ilişkin talep değerlendirilmiştir. Kurul, pazara giriş engellerinin ve dağıtım kanallarında kısıtlamanın mevcut olmadığını değerlendirdiği boya ürünleri pazarında, bağımsız denetim kuruluşunun varlığı, verilerin kümülatif olması, kamuyla 19 Kurulun 26.06.2012 tarih ve 12-35/984-301 sayılı kararı.

paylaşım ve boya pazarında faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsün dışarıda kalmaması hususlarını da dikkate alarak bilgi değişimine muafiyet tanınabileceği sonucuna ulaşmıştır.

(75) Kurul, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından BKM Online üzerinden üye banka bazında aylık işlem adet ve tutarlarının (kart sayısı/adetleri, işyeri sayısı/adetleri ve e- ticaret işlem tutarları gibi) paylaşılması uygulaması hakkındaki kararında [20] ise verilerin ait olduğu dönemden en az bir çeyrek dönem (üç ay) sonrasında üyeler ile paylaşılmasına 5 yıl süre ile muafiyet tanınmış, ilgili kararın karşı oyunda ise bilginin paylaşılmasına ilişkin sürenin altı ay olarak belirlenmesi gerektiğine ilişkin bir görüşe yer verilmiştir. Kararda üyeler bazında paylaşılacak veriler ile ilgili olarak, söz konusu verilerin konsolide olmaması, stratejik nitelikte olmaları, yakın geçmişe ait olması, paylaşımın sürekliliği, pazarın şeffaflık derecesinin düşük olması, pazarın istikrarsız ve durağan yapısı rekabeti olumsuz etkileyecek faktörler olarak sayılmış; pazardaki oyuncu sayısının yüksekliği, yoğunlaşma oranının görece düşük olması, fiyat, maliyet, yatırım, teknoloji, AR-GE gibi bilgilere yer verilmemesi, bankacılık hizmetlerinin tamamını kapsamaması, bilgi paylaşım platformunun tüm bankalara açık olması, bankaların sistemden ayrılmasının önünde herhangi bir engel olmaması ve bilgilerin geleceğe dönük olmamasına ise riski azaltan unsurlar olarak yer verilmiştir. Neticede yapılan muafiyet değerlendirmesinde, son kullanıcıya (kart hamili) ilişkin ciro ve adet/miktar verilerinin üyeler arasında paylaşımının görece risksiz olduğu, üye işyerlerine ilişkin miktar/adet/tutar ve ciro bazlı verilerin paylaşımının ise üç aylık bir gecikme ile riskinin azaltılacağı kanaatinden hareketle söz konusu bilgi paylaşımına 5 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

(76) Satış-miktar verilerinin bilgi paylaşımına konu olduğu Kurul kararlarından son olarak Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği tarafından üye teşebbüslerin motorlu taşıt satışlarına ve satış sonrası hizmetlerine ilişkin bilgilerinin toplanmasına ve yayımlanmasına yönelik kararda [21] ise, aylık araç satış adetlerinin bayi bazında model alt kırılımı olmaksızın binek, hafif ticari, otobüs ve kamyon kırılımları altında paylaşılmasına menfi tespit belgesi vermiştir. Bununla birlikte satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak “Mekanik” ve “Kaporta” gruplaması altında araç giriş sayısı ve araç girişi başına yedek parça satışına ilişkin verilerin bayi bazında paylaşılmasına, içerdiği rekabeti kısıtlayıcı etkiler nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, yedek parça satışına ilişkin verilerin paylaşımına eşdeğer parça kullanımını sınırlayacak bir denetim mekanizması olarak kullanılma riskinden ötürü bireysel muafiyet de tanınamayacağına, araç giriş sayısına ilişkin bilgi paylaşımına ise üçer aylık kümülatif olması ve alt kırılım içermemesi koşulu ile bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. Kurul üç aylık dönemler itibarıyla kümülatif olarak her bir yetkili servisin araç giriş adedi bilgisinin paylaşılmasının, teşebbüslerin pazardaki konumlarını görmelerine ve ticari kararlarını daha rasyonel bir biçimde almalarına olanak sağlayacağı değerlendirmesinde bulunmuştur.

G.3.4.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi

(77) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi; “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.” hükmünü amirdir. Bu çerçevede başvuru 20 Kurulun 25.06.2014 tarih ve 14-22/433-196 sayılı kararı.

21 Kurulun 06.10.2015 tarih ve 15-37/582-202 sayılı kararı.

konusu işlemin niteliksel olarak bir teşebbüs birliği tarafından uygulanmak istenen bilgi değişimi niteliğinde olması ve dolayısıyla Kanun’un 6 ve 7. maddeleri kapsamında olmaması itibarıyla, başvuru konusu uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan “rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte” bir teşebbüs birliği kararı olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

(78) Bu çerçevede ilk olarak ele alınması gereken husus bildirime konu bilgi değişiminin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığıdır. Nitekim Kılavuz’un 56. paragrafında da belirtildiği üzere piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir.

(79) Bildirimden elde edilmesi beklenen menfaat İSDER üyesi teşebbüslerin düzenli ve güvenilir istatistiki bilgiye erişmeleri ve bu sayede bireysel olarak pazar analizi yaparak piyasadaki konumlarını isabetli bir şekilde tespit edebilmelerini sağlamak, istif makineleri pazarında sistematik olarak bilgi derleme ve analiz faaliyetinde bulunmak, dolayısıyla teşebbüslerin ilgili pazara yönelik bilgi elde ederek rekabetçi stratejiler geliştirme ve daha verimli faaliyet sergileme yetilerini artırmak ve bu sayede teşebbüslerin pazarın yapısı ve gelişimi hakkında bilgi sahibi olarak müşterilere sunulan hizmetlerin kapsam ve kalitesini artırmak şeklinde belirtilmiştir.

(80) Bu husus belirtildikten sonra bilgi değişimine yönelik menfi tespit-muafiyet analizine geçildiğinde öncelikle bilgi değişimine konu unsurlar arasında bir ayrıma gidilmesi gerekmektedir. Zira bilgi değişimine konu unsurlardan teşebbüs bazında aylık satış miktar verileri görece rekabetçi açıdan daha riskli olarak değerlendirilebilecek iken dönemlik rapor ve altı aylık veri eskitmeli rapor gibi potansiyel olarak daha az riskli alanlar oluşturmaktadır.

(81) İstif makineleri pazarı incelendiğinde pazarın oldukça karmaşık bir yapı sergilediği ve her bir makine grubunda alt segmentasyonun bulunduğu ve her bir alt segmente ait sınıf, tür/tonaj ayrımına gidildiği anlaşılmaktadır.

(82) Öte yandan bildirim konusu bilgi değişiminin esas odağını oluşturan yeni aylık raporda teşebbüs bazında (bireysel veri) bölge seviyesinde satış miktarı bilgisi ve yeni üç aylık veri eskitme raporunda il seviyesinde teşebbüslerin kümülatif ve selektif satış miktarı bilgisi rekabetçi değerlendirmeler bakımından paylaşılması planlanan diğer parametrelerden daha çok endişe doğurmaktadır. Kılavuz’da rekabete duyarlı (stratejik) verilere ilişkin aşağıda sunulan tespitlerin yer aldığı bölümde, bu veriler arasında satış miktarlarına da yer verilmiştir [22]:

“Pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4. madde kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemeldir. Stratejik verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabilir. Fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilir. Genel olarak, fiyat ve miktara ilişkin bilgiler, stratejik niteliği en yüksek bilgilerdir. Bunları, maliyetlere ve talebe ilişkin bilgiler takip eder. Bununla birlikte, örneğin, teşebbüsler AR-GE üzerinden rekabet ediyor ise, teknolojik veriler, rekabet açısından stratejik niteliği en yüksek bilgi niteliği taşıyabilecektir. Ayrıca, verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile 22 Kılavuz 67. paragraf.

verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlıdır.”

(83) Öte yandan Kılavuz’un 69. paragrafında bireysel ve toplulaştırılmış veri ile ilgili olarak; “Herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığı, teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşüktür. Satış, kapasite verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir meslek birliği ya da pazar araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış halde yayınlanması, sektörün ekonomik durumuna ışık tutacağından, tedarikçilerin ve müşterilerin yararına olabilir. Verilerin bu şekilde toplanması ve yayınlanması, pazardaki teşebbüslerin bilgiye dayalı tercihler yaparak, stratejilerini pazar koşullarına etkin bir şekilde uyarlamalarını sağlar. Genel olarak, yoğunlaşmış bir oligopol söz konusu değilse, toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı düşüktür. Teşebbüs bazındaki verilerin değişimi ise bir yandan teşebbüslerin, pazar konusunda ortak bir anlayışa varmalarını kolaylaştırırken öte yandan tarafların anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almalarını sağlayarak uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerini mümkün kılabilmektedir.” ifadelerine yer verilmektedir.

(84) İSDER tarafından paylaşılan ve paylaşılması öngörülen veri seti incelendiğinde bazı raporların bölge seviyesinde teşebbüs bazlı satış miktarı verilerini bazı raporların ise il bazında satış miktarı bilgisini ihtiva edeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan aylık ve üç aylık raporda yer alması beklenen verilere kıyasla daha detaylı bilgi paylaşımlarının öngörüldüğü raporlar da yer alacaktır. Her ne kadar teşebbüs temsilcisi tarafından istif makineleri pazarının istikrarlı yapı sergilemediği ve koordineli sonuç doğurmaya elverişli olmadığı ifade edilse de İSDER’e üye olan teşebbüslerin pazarın %80’ini teşkil ettiği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu beyanlara katılmak mümkün değildir. Nitekim İSDER tarafından paylaşılacak olan veriler arasında bireysel veri olarak kabul edilmesi gereken teşebbüs bazlı satış miktarı verisi bulunmaktadır. Mevcut bildirimle ilgili olarak genel hatları itibarıyla istif makinelerine dair bilgi paylaşımı menfi tespit kapsamında ele alınamayacaktır [23].

(85) Bu bilgiler ışığında aşağıda söz konusu verilerin paylaşımına ilişkin bireysel muafiyet analizine yer verilmiştir.

G.3.4.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

(86) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşmalar 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulların tümünün varlığı halinde 4. maddenin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Aşağıda bildirime konu Sözleşmeler 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşullar bakımından değerlendirilmiştir.

a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması

(87) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk şart, malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanmasıdır. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde bu 23 Bilgi değişimine konu veriler rekabete duyarlı veri kapsamında olduğundan ve ayrıca teşebbüs bazında paylaşım öngörüldüğünden, menfi tespit değerlendirmesini değiştirmeyeceğinden hareketle bilgi değişiminin pazarı kapsama derecesi, bilgi değişiminin sıklığı, söz konusu pazarın özellikleri gibi hususlara bu bölümde ayrıca yer verilmesine gerek görülmemiştir.

şartın sağlandığı kabul edilmektedir

(88) Yapılmakta olan ve yapılması öngörülen bilgi değişiminin; teşebbüslerin konumu, rakiplerin mevcut pozisyonu, pazarın büyüklüğü, arz ve talebin yapısı gibi hususlarda teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak söz konusu teşebbüslerin rekabet anlamında pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına ve stratejilerini buna göre belirlemelerine imkân sağladığı/sağlayacağı öngörülmektedir. Ayrıca, istifleme makinesi pazarındaki istatistiki veri eksikliğinin, teşebbüs sayısının yüksekliği de göz önüne alındığında, raporlama faaliyetlerinin söz konusu eksiklikleri bir ölçüde giderdiği ek raporlamalar ile bu eksikliklerin büyük oranda giderebilecek olduğu düşünülmektedir. Sektöre ilişkin istatistiki verilerin derlenmesiyle birlikte teşebbüsler piyasanın durumunu daha net bir şekilde görebilmekte ve pazardaki aksiyonlarını verimlilik ve etkinlik bakımından optimize etme şansı elde edebilmektedirler.

(89) İlgili pazarın teknolojik gelişmelerle yakından ilgili olduğu, istif makinelerinin kullanıldığı farklı sektörlerin kendine özgü dinamiklerine ve taleplerine ayak uydurulabilmesi için yeni ürünler geliştirilmesinin zorunlu olduğu dikkate alındığında, genel olarak pazarın ve özellikle de talebin yapısının daha iyi anlaşılması, pazarda inovasyonu teşvik edecek, ürün çeşitliliğini ve kalitesini yükseltecektir. Ayrıca pazardaki oyuncuların, talebin yoğun olduğu alanlara odaklanmaları, teşebbüslerin arasındaki fiyat rekabetinin de artmasını sağlayacaktır. Zira birçok oyuncunun aynı sektördeki müşteriler için rekabet ettiği bir senaryoda, hem ürün kalitesi hem de fiyatlar belirleyici rol oynayacaktır.

(90) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında bilgi değişiminin; teşebbüslerin pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına, etkinliklerini arttırmalarına ve müşterilerin taleplerini daha iyi karşılayan stratejiler oluşturabilmelerine yardımcı olmak ve pazardaki veri eksikliğini gidermek suretiyle etkinlik kazanımı sağladığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulu karşıladığı kanaatine ulaşılmıştır.

b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması

(91) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için tüketicinin ekonomik gelişmeden yarar sağlaması ve ortaya çıkacak faydadan tüketicinin adil bir pay alması bir diğer koşuldur. Tüketicinin sağladığı faydanın ölçülmesi ve değerlendirilmesinde, fiyatlarda yaşanan düşüş, satış sonrası hizmetlerde artan etkinlik, ürün çeşitliliği, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşımı, mal arzında devamlılık gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

(92) Başvuru konusu bilgi değişimi, yukarıda ifade edildiği üzere pazarın koşullarının daha doğru şekilde tespit edilebilmesini ve bu bilgiler ışığında teşebbüsler tarafından daha rekabetçi stratejiler belirlenmesini sağlayabilecek niteliktedir. Rekabet düzeyinde sözü edilen şekilde gerçekleşecek bir artışın ise tüketiciler bakımından fiyat düşüşü, hizmet kalitesinde artış, ürün çeşitliliği gibi yararlar sağlaması beklenmektedir.

(93) Söz konusu bilgilerin paylaşılmasının, piyasadaki üreticiler açısından doğurduğu çeşitli sonuçlar da tüketici faydasına yol açacağı, zira bilgi değişimi sayesinde teşebbüslerin üretim ve ithalat kararlarını daha rasyonel kararlar alabileceği, pazardaki rekabet düzeyindeki artışın üretilen ve tedarik edilen ürünlerin maliyetlerinin azaltılması yönünde teşebbüsler üzerinde bir baskıya da sebep olabileceği ve neticesinde maliyetlerin azalması ise tüketicinin daha düşük fiyatlardan yararlanma ihtimalini doğurabilecektir.

(94) Her ne kadar paylaşılması planlanan veriler kamuya açık olmayacak ise de yukarıda

belirtilen sebepler dikkate alındığında mezkûr bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki koşulun karşılandığı kanaatine ulaşılmıştır. c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması

(95) 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (c) bendinde yer alan “İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması” şeklindeki muafiyet kararı verilebilmesinde aranan bu olumsuz koşul gereğince, muafiyete konu anlaşma ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasına neden olmamalı, başka bir deyişle sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlaması, rekabetin ortadan kaldırılması ile ulaşılan sonuçlar olmamalıdır. Bu değerlendirme yapılırken dikkate alınması gereken başlıca hususlar; pazarda hâlihazırda giriş engellerinin olup olmadığı, hâkim durumda olan bir teşebbüsün bulunup bulunmadığı, dikey anlaşmalar aracılığıyla giriş engeli yaratılıp yaratılmadığı, tüketici tercihlerinin ne ölçüde kısıtlandığı ve pazarın yapısı olarak sıralanabilir.

(96) Öncelikli olarak muafiyet başvurusuna konu raporlama faaliyetlerinin, rakipler arasında bir kısıtlama getirmediğinin ifade edilmesi uygun olacaktır. Bu kapsamda paylaşılacak raporların geneline bakıldığında konusu uygulamaya ilişkin herhangi bir yaptırım mekanizmasının bulunmadığı, bir diğer ifadeyle, raporlama faaliyetlerine İSDER üyelerinin katılıp katılmama konusunda serbest oldukları anlaşılmaktadır.

(97) Pazarın rekabetçi yapısı ve bilgi değişiminin kapsamı dışında kalan teşebbüslerin oranı, bilgi değişimi sebebiyle ortaya çıkabilecek rekabetçi endişelerin giderilmesine yardımcı olmaktadır. Nitekim İSDER temsilcisi ve başkanı ile yapılan görüşmede üye teşebbüslerin pazarda faaliyet gösteren oyuncuların sayısı bazında %80’i; değer bazında ise yaklaşık %90’ı teşkil ettiği belirtilmiştir. Ek olarak kamu kurumlarının ve üye olmayan teşebbüslerin talep etmesi halinde derlenen verilerin paylaşılabileceği belirtilmektedir.

(98) İSDER’in hazırladığı ve hazırlayacağı raporlarda yalnızca üye teşebbüslere ait satış adedi ve pazar payı bilgileri yer almaktadır. Bu bilgilerin rekabete duyarlı oldukları söylenebilecekse de, fiyat, maliyet ve geleceğe yönelik stratejiler gibi bilgilere kıyasla ilgili pazardaki rekabeti olumsuz etkileme ihtimallerinin daha düşük olduğu değerlendirilmektedir.

(99) Belirtilmesi gereken bir diğer husus sektördeki rekabet yoğun olmakla beraber ithalatın önünde de herhangi bir engelin bulunmadığı noktasındadır. İstif makineleri pazarında İthalat işleminin Ticaret Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın belirlediği mevzuatlara uygun gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ilgili bakanlıklar tarafından ithalata yönelik aranan koşulların ticari hayatın olağan akışı içerisinde makul karşılanması gerektiği ve pazara giriş engeli olarak değerlendirilebilecek seviyede olmadıkları düşünülmektedir. Her ne kadar, 1822 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek Karar 7 ile 8427 GTİP kodu ile başlayan forklift, telehandler ve depo içi akülü ekipmanlarına ek gümrük vergisi getirilmesi sebebiyle, %4,5 olan vergi belirli ülkeler için toplamda %11’e yükselmiş olsa da, gümrük vergisinin pazara giriş engeli olarak sayılamayacağı değerlendirilmektedir.

(100) Ayrıca yeni teşebbüsleri pazara giriş yapmaktan alıkoyabilecek ekonomik engellerin de bulunmadığı değerlendirilmektedir. Zira ilgili ürün pazarında faaliyet göstermek isteyen teşebbüslerin belirli maliyetlere katlanmaları gerekse de, bu maliyetler pazara giriş engeli yaratacak boyutlara varmamaktadır. Öte yandan pazarda yer alan ürünlerin sanayi malları kapsamında yer alması sebebiyle teşebbüsler nezdinde servis bölge zorunluluğu maliyeti gibi ek maliyetler doğmamaktadır. Ayrıca son üç yılda ilgili ürün

pazarına giriş yapan ve İSDER üyesi olan herhangi bir teşebbüsün bulunmadığının belirtilmesi yerinde olacaktır.

(101) Pazarın yapısına ilişkin olarak; pazardaki ürünler homojen olmamaları, fiyat ve kalite bakımından çeşitlilik arz etmeleri, piyasadaki rekabetin, kalite, etkin bir pazarlama, değişen talebe hızlı yanıt verme, yeni model geliştirme yeteneği ve ürün çeşitliliği gibi kriterlere göre şekillenmesi gibi hususların bildirime konu bilgi değişiminin ilgili piyasadaki rekabet üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin önüne geçebileceği dolayısıyla mezkûr bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulu sağladığı değerlendirilmektedir.

d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması

(102) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen son koşul gereği, anlaşmadan ilk iki olumlu koşuldaki yararların elde edilmesi için daha az rekabeti sınırlayıcı bir yöntem söz konusu olmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu koşul altındaki değerlendirmelerde genel olarak bilgi değişimine konu verilerin elde edilecek faydaların sağlanması için zorunlu olup olmadığı dikkate alınacaktır.

(103) Muafiyet tanınması durumunda Yeni Aylık Raporda makine grubu, sınıf, tür/tonaj, bölge seviyesinde satış miktarı, selektif ve kümülatif satış miktarı ve teşebbüs bilgilerinin her ayın sonunda raporlaştırılarak İSDER üyeleriyle paylaşılacağı anlaşılmaktadır. Yeni Aylık Rapor mevcut durumda paylaşılan Aylık Rapordan farklı olarak teşebbüs bazında bilgi içerecektir. Verilerin sisteme girişini ve raporlanması bağımsız dernek çalışanları tarafından gerçekleştirilecektir. Buradan hareketle verilerin bağımsız bir araştırma şirketi tarafından derlenmeyeceği anlaşılmaktadır.

(104) Bildirim Formunda muafiyetin bu son şartı ile ilgili olarak bilgi değişiminin gönüllülük esasına dayalı olduğu ve İSDER’e üye olma zorunluluğu bulunmadığı ifade edilse de bilgi değişiminin kamuya açık bir şekilde gerçekleştirilmeyeceği, İSDER üyesi olmayan teşebbüslerin büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda rekabetçi baskı oluşturmaktan uzak kalacakları, son üç yılda yeni üye girişinin olmadığı dikkate alındığında İSDER’e üyelik koşullarının (İSDER üyesi olan iki asil üye tarafından önerilmek) makul olmaktan uzak olduğu değerlendirilmektedir.

(105) Ayrıca, Yeni Aylık Raporda bölge seviyesinde teşebbüs bazında aylık satış miktarının paylaşılması pazarın şeffaflığını artıracaktır. Pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığı belirleyicidir. Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir.

(106) İSDER üyelerinin satış değeri bazında pazarı kapsama oranının (market coverage rate) %90’a yakın olduğu dikkate alındığında bilgi değişiminden kaynaklı rekabetçi kaygılar daha da artmaktadır. Ayrıca paylaşılacak olan verilerin kamuya açık olmayacağı hususu da önem arz etmektedir.

(107) Rekabet hukuku literatüründe paylaşılacak olan verilerin toplulaştırma seviyesi arttıkça rekabet koşulları üzerinde olumsuz etki yaratma ihtimalinin azaldığı düşüncesi hâkimdir. İSDER tarafından paylaşılacak olan Yeni Aylık Raporda teşebbüs bazında bilgi paylaşımının (bireyselleştirilmiş veri) rekabetçi açıdan endişe doğurucu nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır. Burada üzerinde durulması gereken bir diğer husus ise paylaşılacak olan verinin güncelliğidir. Verilerin paylaşma sıklığının pazarda ne gibi etkiler yaratacağı sorusunun net bir cevabı bulunmamakla beraber pazarın yapısına

göre bazen bir bilgi değişimi dahi rekabetçi süreci sekteye uğratabilmektedir [24]. Mevcut dosya özelinde bölge seviyesinde teşebbüs bazlı bölge paylaşımının rekabeti gereğinden fazla kısıtlayacağı ve raporun yayımlanmasından elde edilmesi beklenen menfaatin rekabeti daha az kısıtlayıcı bilgi değişimi yoluyla elde edilebileceği değerlendirilmektedir.

(108) İSDER tarafından paylaşılacak olan aylık, üç aylık, altı aylık, dönemlik ve karşılaştırma raporlarının birbirlerini tamamlayıcı niteliğe haiz olduğu, aylık raporlarda yer verilmeyen verilerin üç aylık raporlarda yer verildiği, üç aylık raporda yer verilmeyen verilerin altı aylık raporlarda yer verildiği dolaysıyla üye teşebbüslerin yılın her zamanında birbirini denetleme imkân ve yetisine sahip olacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla pazar her ne kadar dinamik ve karmaşık yapıya sahip olsa da paylaşılacak veriler aracılığıyla pazarın şeffaflık seviyesinin artacağı ve teşebbüsler arası koordineli sonuç yaratma şüphesinin doğacağı değerlendirilmektedir.

(109) Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor değerlendirilirken dikkate alınması ve irdelenmesi gereken en önemli husus il bazında satış miktarı bilgisidir. Zira satış miktarı verisi rekabet hukuku açısından stratejik bilgi niteliğine haiz olup pazarın geleceğine dair sinyaller taşımaktadır. Dolayısıyla pazardaki belirsizliği ortadan kaldırma ve pazarı olması gerekenden fazla şeffaflaştırma yoluyla koordineli sonuç doğurma ihtimalinin olduğu açıktır. Paylaşılacak olan verinin geçmişe yönelik bir veri olması rekabete duyarlı bilgi olma özelliğini ortadan kaldırmamaktadır.

(110) Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor kapsamında paylaşılacak olan verilerin kamuya açık olmaması pazardaki tüm oyuncuların verilerden istifade ederek stratejilerini buna göre şekillendirme imkânlarını ortadan kaldırmaktadır.

(111) Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor kapsamında teşebbüs, il, sınıf, makine grubu, tür/tonaj, bölge ve kümülatif ve selektif satış adet bilgisi yer almaktadır. İSDER tarafından paylaşılmakta olan Karşılaştırma Raporu ise belirtilen iki yılın istenilen ayda ürün bazında satış adetlerinin karşılaştırıldığı rapordur. İlgili rapor kapsamında; satış adedi bilgileri makine gruplarına göre ayrılmaktadır. Bu çerçevede; vinç, platform gibi her bir makine grubunda yer alan ürünlerin satış adetleri, makine grubunun toplam satış adedi ve tüm makine gruplarının toplam satış adedi derlenmektedir. Raporda ayrıca, karşılaştırılan iki ay arasında satış adetlerinin değişim oranlarına yer verilmektedir.

(112) Dönemlik Rapor muhtemel bütün alt kırılımları içerecek oldukça kapsamlı rapor iken Dönemlik Raporlarda selektif satış miktarları ve bölge düzeyinde satış miktarları verisi yer almayacaktır. Karşılaştırma raporu ise yıllar arasında karşılaştırma yoluyla istif makineleri pazarının geleceği hakkında yorum yapma imkânı tanıyacaktır.

(113) Dosya içeriği bilgiler doğrultusunda, İkinci El Dönemlik Rapor’un yılda dört kez oluşturulacağı ve bu raporda yılın her bir çeyreğine (üç aylık bilgiler) ilişkin satış adedi bilgilerine yer verileceği ifade edilmektedir. Ayrıca paylaşılacak olan raporun makine grubu, tür/tonaj ve sınıf alt kırılımları ve bölge bazında bilgileri içereceği ancak il bazında bilgiler içermeyeceği belirtilmektedir. İkinci El Dönemlik Rapor, Dönemlik Rapordan önemli bir farklılık arz etmemektedir. Zira her ikisi de paylaşılması planlanan veriler açısından büyük ölçüde örtüşmektedir. Bununla birlikte V [2]’de bireysel satış verileri yerine toplu satış verilerinin paylaşılacağı anlaşılmaktadır.

(114) Söz konusu raporda paylaşılması planlanan bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış miktarı dikkate değer niteliktedir. İSDER’e üye teşebbüslerin her birinin bölge tanımı 24 Pişmaf, Şamil, İktisadi Ve Hukuki Açıdan Teşebbüsler Arası Bilgi Değişimi, Ankara, 2012, s. 52.

farklılaşmakta olup bu husus bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış miktarı verisini rekabet hukuku açısından daha düşük öneme sahip stratejik veri haline getirmektedir.

(115) İkinci el istif makineleri pazarına ilişkin sistematik bilgi paylaşımının yapıldığı herhangi bir platformun bulunmaması nedeniyle pazarın yapısına ilişkin net bir bilgi bulunmamakla beraber yeni istif makinelerinin pazar yapısından çok farklılaşmadığı ve karmaşık bir yapı sergilediği görülmektedir. V [1] kapsamında raporlanacak olan veriler ilgili çeyreğin sonunda [25] İSDER tarafından paylaşılacaktır. Dolayısıyla her bir makine grubunun alt kırılımlarına dair bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış miktarı verisinin paylaşıldığı görülmektedir.

(116) Karşılaştırma Raporunun, belirtilen iki yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında ürün bazında karşılaştırma yapılması öngörülmekte olup karşılaştırılan bilgilerin tür/tonaj ve sınıf bazında alt kırılımları içereceği, bunun dışında il veya bölge bilgisi ile firma özelinde bireysel bilgiler bakımından karşılaştırma yapılmayacağı ve Karşılaştırma Raporunda yer alan verilerin grafiksel gösterimi Dönemlik Karşılaştırma Grafiği başlığı altında paylaşılacağı belirtilmektedir.

(117) Sıfır Makine Karşılaştırması raporunun ise seçilen yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında yeni istif makinelerine ilişkin satış adetleri ile ikinci el makine satış adetleri karşılaştırılacağı ve firma bazında bilgilere yer verilmeyecek olup makinelere ilişkin alt kırılımın yalnızca sınıf bazında sunulacağı belirtilmiştir.

(118) Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında sonuç olarak; paylaşılmakta olan raporların teşebbüs bazlı veri paylaşımını öngörmesi, veri paylaşım sıklığı, paylaşılacak verilerin sınırlarının ve hangi amaçla toplandığının net olmaması, paylaşılacak verilerin gerçek anlamda kamuya açık veri nitelendirilmesinin mümkün olmaması, bilgi değişiminin sıklığı, verilerin bağımsız bir araştırma şirketi tarafından değil de dernek çalışanları tarafından derleneceği nedenleriyle rekabeti olması gerekenden fazla kısıtladığı dolayısıyla söz konusu raporların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki koşulu karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

25 Ocak, Şubat ve Mart ayına ilişkin verilerin Nisan ayında yayınlanması düşünülmektedir.

H. SONUÇ

(119) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

 Bildirime konu bilgi paylaşımı kapsamında yer alan raporlara 4054 sayılı

Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

 Söz konusu raporlara, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşulları

sağlamamaları nedeniyle, bireysel muafiyet de tanınamayacağına,

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.