Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/863-357 sayılı kararının Ankara Bölge İdare Mahkemesi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararı Üzerine)

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ebrar KOCAMAN, İbrahim ŞAHİN,

Ahmet SAĞDUYU, Muhammed Ali BEKTEMUR, Harun ÇALI C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Re’sen

D. İLGİLİ TARAFLAR:

1. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ

Temsilcisi: Av. M. Haluk ARI

Atatürk Mah. Ataşehir Blv. 42 Ada Gardenya 7/1 Blok K:11 Daire:68 34758

Ataşehir/İstanbul

2. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Temsilcileri: Metin PEKTAŞ, Av. Beyza SARIPINAR, Av. Ahmet ÖNDER

19 Mayıs Cad. Dr. Hüsnü İsmet Öztürk Sok. No:5 Şişli/İstanbul

3. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. Dr. M. Fevzi TOKSOY, Av. Bahadır BALKI, Av. Umay RONA

Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy - Beşiktaş/İstanbul

4. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. Dr. M. Fevzi TOKSOY, Av. Bahadır BALKI, Av. Selim TURAN

Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3 - 5 Arnavutköy - Beşiktaş/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararının Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmesi üzerine davacı teşebbüsler bakımından yeniden karar alınması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin incelenmesi.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 07.05.2020 tarihli, 20 - 23/298 - M sayılı; 21.05.2020 tarihli, 20 - 25/325 - M sayılı ve 28.05.2020 tarihli, 20 - 26/328 - M sayılı kararları ile, aralarında ulusal ölçekte faaliyet gösteren zincir marketlerin de bulunduğu 11 perakendeci teşebbüs ve bu teşebbüslerin tedarikçisi konumunda bulunan gıda veya temizlik - hijyen ürünleri tedarikçisi 18 üretici - dağıtıcı teşebbüs ile bir teşebbüs birliği hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal e dilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmıştır. Açılan soruşturma 2020 -3- 019 dosya numarası altında yürütülmüştür.

(4) Söz konusu soruşturma neticesinde, Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21 - 53/747 - 360 sayılı kararı ile (Perakende Kararı) Yeni Mağazacılık AŞ (A101), BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM), CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA), Migros Ticaret AŞ (MİGROS) ve Şok Marketler Ticaret AŞ (ŞOK) ünvanlı beş ulusal zincir market ile Savola Gıda ve San. Tic. AŞ (SAVOLA) ünvanlı bir tedarikçinin satışa sundukları ürünlerin perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla - dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine, SAVOLA’nın ayrıca perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine dolayısıyla söz konusu teşebbüsler hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(5) 2020-3- 019 numaralı dosya kapsamında elde edilen delillerin bazılarında yazışmaların tarafı olan ya da yazışmalara konu olan tedarikçi teşebbüslerin dosya konusu soruşturmanın tarafı olmamakla birlikte topla - dağıt tipi kartel veya yeniden satış fiyatının t espiti gibi ihlale neden olacak eylemler içerisinde bulunmuş olabileceklerine yönelik makul şüphe oluşması sebebiyle Kurulun 17.03.2021 tarih ve 21 - 14/177 - M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren; Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ (BEYPAZARI KARAKOCA), Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ (DOĞANAY), Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ (DÜZEY), Eti Gıda San. ve Tic. AŞ (ETİ), Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (FRİTOLAY), Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ (GSK), Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (HARİBO), Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ (KENT), Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ (PASİFİK), Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. (PEPSİ), Pladis TR Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (PLADİS), Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi (REDBULL) ve Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (ŞÖLEN) tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi amacıyla, anılan teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(6) Yapılan önaraştırma kapsamında HTM sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PASİFİK, PEPSİ, PLADİS, REDBULL ve ŞÖLEN’de yerinde incelemeler yapılmıştır.

(7) DOĞANAY’da gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında elde edilen belgelerin incelenmesi sürecinde görülen lüzum üzerine, 05.04.2021 tarihli ve 23813 sayılı yazı ile Taxim Capital Partners I Limited Partnership’ten (Taxim Capital), Taxim Capital ve bağlı ortaklıkları hakkında faaliyet ve ciro bilgileri ile 2020 yılının Ağustos ayında DOĞANAY’ın tek kontrolünün Taxim Capital’de olup olmadığı konusunda bilgi talep edilmiş, Taxim Capital’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16918 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir.

(8) Ayrıca 01.04.2021 tarihli ve 23567 sayılı yazı ile BİM’den Doğanay markalı şalgam suyu ürününün etiket fiyatı bilgisi talep edilmiş, BİM’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16903 sayı ve 14.04.2021 tarih ve 17040 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(9) 06.04.2021 tarihli ve 23864 sayılı yazı ile BEYPAZARI KARAKOCA, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, PEPSİ, PLADİS ve REDBULL’dan teşebbüsü tanıtıcı bilgilerle ciro bilgileri talep edilmiş, BEYPAZARI KARAKOCA’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16912 sayı, DÜZEY’den gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17033 sayı, ETİ’den gelen cevabi yazı 13.04.2021 tarih ve 17007 sayı, FRİTOLAY’den

gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16917 sayı, GSK’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16913 sayı, HARİBO’dan gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16945 sayı, PEPSİ’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16916 sayı, PLADİS’ten gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17045 sayı, REDBULL’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16911 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(10) KENT’ten, 06.04.2021 tarihli ve 23863 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, ciro bilgileri ve bir çalışanının pozisyonu hakkında bilgi talep edilmiş olup, KENT’ten gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16962 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(11) PASİFİK’ten, 06.04.2021 tarihli ve 23862 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, HTM perakendeciliği alanında tedarikçi konumunda bulunan grup şirketleri hakkında bilgi ve ciro bilgileri talep edilmiş, PASİFİK’ten gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17042 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(12) ŞÖLEN’den, 06.04.2021 tarihli ve 23685 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, ciro bilgileri ve tarafı olduğu bir birleşme ya da devralma işleminin olup olmadığı hakkında bilgi talep edilmiş, ŞÖLEN’den gelen cevabi yazı 15.04.2021 tarih ve 17062 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(13) A101’den, 06.04.2021 tarihli ve 23890 sayılı yazı ile bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talep edilmiş, A101’den gelen cevabi yazı 15.04.2021 tarih ve 17076 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(14) CARREFOURSA’dan 06.04.2021 tarihli ve 23889 sayılı, MİGROS, ŞOK ve BİM’den, 06.04.2021 tarihli ve 23904 sayılı yazı ile bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talep edilmiş CARREFOURSA’dan gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16946 sayı, MİGROS’tan gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17046 sayı, ŞOK’tan gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17025 sayı, BİM’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16904 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(15) Yürütülen önaraştırma kapsamında 18.03.2021 tarihinde ETİ’de gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu doğuran eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan 15.04.2021 tarihli ve 2021-2- 012/BN - 01 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.04.2021 tarihli toplantısında ele alınmış ve Kurulun 20 - 24/278 - 123 sayılı kararıyla ETİ’ye, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(16) Ayrıca 18.03.2021 tarihinde PASİFİK’te gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu doğuran eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan 15.04.2021 tarihli ve 2021 -2- 012/BN - 02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.04.2021 tarihli toplantısında ele alınmış ve Kurulun 20 - 24/279 - 124 sayılı kararıyla PASİFİK'e, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(17) Önaraştırma kapsamında yapılan incelemeler sonucunda elde edilen delil ve bulguların ciddi ve yeterli bulunması sebebiyle, Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21 - 23/271 - M sayılı kararı ile BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, Horizon Hızlı Tüketim AŞ (HORİZON), KENT, PASİFİK, PEPSİ, REDBULL ve ŞÖLEN hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Ayrıca Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21 - 26/325 - M sayılı kararıyla, Unmaş Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (UNMAŞ) de söz konusu soruşturma kapsamına dahil edilmesine karar verilmesiyle birlikte soruşturmanın taraf sayısı 14’e yükselmiştir.

(18) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince soruşturma tarafı teşebbüslerden 13’üne 03.05.2021 tarihinde ve UNMAŞ’a 28.05.2021 tarihinde gönderilen soruşturma bildirimleri; 03.05.2021 tarihinde BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, ETİ; 04.05.2021 tarihinde GSK, HARİBO, FRİTOLAY, ŞÖLEN, PEPSİ; 05.05.2021 tarihinde KENT; 06.05.2021 tarihinde DÜZEY; 07.05.2021 tarihinde HORİZON, PASİFİK ve REDBULL; 01.06.2021 tarihinde UNMAŞ’a tebliğ edilmiş ve soruşturma tarafı teşebbüslerden 30 gün içerisinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir.

(19) Takiben 02.06.2021 tarihinde HARİBO’nun, ETİ’nin, DOĞANAY’ın ve ŞÖLEN’in; 03.06.2021 tarihinde FRİTOLAY’in, PEPSİ’nin ve GSK’nın; 04.06.2021 tarihinde KENT’in; 07.06.2021 tarihinde REDBULL’un, BEYPAZARI KARAKOCA’nın ve DÜZEY’in; 08.06.2021 tarihinde HORİZON’un ve PASİFİK’in, son olarak 01.07.2021 tarihinde UNMAŞ’ın birinci yazılı savunması, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(20) Kurum kayıtlarına 24.05.2021 tarih ve 18026 sayı ile giren yazıda DOĞANAY tarafından, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin ikinci fıkrası ve 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı Tebliğ) uyarınca dosyaya giriş talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru, Kurulun 17.06.2021 tarihli ve 21 - 31/397 - 200 sayılı kararıyla reddedilmiş olup, karar DOĞANAY’a 18.06.2021 tarihli ve 27260 sayılı yazı ile tebliğ edilmiştir.

(21) Kurum kayıtlarına 10.06.2021 tarih, 18490 sayı ile giren yazıda, BEYPAZARI KARAKOCA tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taahhüt sunma talebinde bulunulmuş ve bu talebin reddedilmesi halinde 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir.

(22) 01.07.2021 tarihli ve 21 - 33/435 - M sayılı Kurul kararı ile ilgili rekabet sorunlarının açık ve ağır ihlal olarak değerlendirilebilecek eylemlere ilişkin olması nedeniyle taahhüt sunma talebi reddedilen BEYPAZARI KARAKOCA ile Kurulun aynı kararı uyarınca uzlaşma görüşmeleri başlatılmış ve 07.07.2021 tarihinde teşebbüs yetkilisi ve vekiliyle Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma süreci BEYPAZARI KARAKOCA tarafından Kurum kayıtlarına 05.08.2021 tarih ve 20056 sayı ile intikal ettirilen ve teşebbüsün uzlaşma sürecinden çekildiğine yönelik beyanını içeren yazı ile sonlandırılmıştır.

(23) Soruşturma süreci devam ederken BEYPAZARI KARAKOCA’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve bu talebe istinaden teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazılar incelendiğinde, BEYPAZARI KARAKOCA’nın ticari faaliyetlerinin çok sınırlı olduğu, soruşturmanın konusu olan Beypazarı markalı maden suyu ürünlerine ilişkin satış, dağıtım ve pazarlama gibi ticari faaliyetlerin, Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ (BEYPAZARI) bünyesinde yürütüldüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda 19.08.2021 tarihli ve 21 - 39/557 - 270 sayılı Kurul kararıyla BEYPAZARI KARAKOCA soruşturma kapsamından çıkarılmış, 19.08.2021 tarihli ve 21 - 39/557 - M sayılı Kurul kararı ile BEYPAZARI hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21 - 23/271 - M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. İlgili Kurul kararı BEYPAZARI’na 20.08.2021 tarihli ve 30520 sayılı yazı ile tebliğ edilmiş ve BEYPAZARI tarafından hazırlanan birinci yazılı savunma 20.09.2021 tarihinde, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(24) BEYPAZARI tarafından 19.08.2021 tarihli ve 21 - 39/557 - M sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesinin 26.11.2021 tarih ve 2021/1805 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. Dava Dairesinin 23.12.2021 tarihli ve 2021/665 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. İlgili karar Hukuk Müşavirliğinin 04.01.2022 tarih ve 37087 sayılı yazısı ile II. Denetim ve Uygulama Dairesine iletilmiştir.

(25) Kurum kayıtlarına 27.08.2021 tarih ve 20647 sayı ile giren yazıda, REDBULL tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir.

(26) REDBULL tarafından yapılan uzlaşma talebi Kurulun 02.09.2021 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 21 - 41/998 - M sayı ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği)’in 5. maddesi uyarınca uzlaşma talebinin kabulüne ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. 22.09.2021 tarihinde Kurum merkez binasında teşebbüs temsilcileri ve vekiliyle uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde REDBULL tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 25.10.2021 tarih ve 22355 sayı ile giren yazıyla REDBULL, yurt dışında bulunan merkezinin değerlendirmesi ve kararı neticesinde Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde uzlaşma sürecinden çekildiğini bildirmiştir.

(27) Soruşturmanın çok taraflı olması ve detaylı inceleme gerektirmesi sebebiyle, Kurulun 30.09.2021 tarih ve 21 - 46/657 - M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca söz konusu soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.

(28) Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21 - 57/796 - M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla HTM perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21 - 23/271 - M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince gönderilen soruşturma bildirimleri anılan taraflarca 08.12.2021 tarihinde tebellüğ edilmiştir. İlgili tarafların birinci yazılı savunmaları 04.01.2022 tarihinde A101’in; 06.01.2022 tarihinde MİGROS’un; 07.01.2022 tarihinde BİM’in, ŞOK’un ve CARREFOUR’un savunması olmak üzere, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

(29) Soruşturma döneminde BEYPAZARI, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PASİFİK ve HORIZON, PEPSİ, REDBULL, ŞÖLEN, UNMAŞ, Nestle Türkiye Gıda Sanayi AŞ (NESTLE), A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’ta yerinde inceleme yapılmıştır.

(30) Ayrıca Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21 - 57/807 - M saylı kararı ile Yeni Çağdaş İhtiyaç ve Gıda Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti. (ÇAĞDAŞ), Gimsa Perakende Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Çağrı Gıda Tem. Mad. San. ve Tic. AŞ (ÇAĞRI), MOPAŞ Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Hakmar Gıda Turizm Hayvancılık ve İnşaat Sanayi Ltd. Şti. (HAKMAR), Gülmar Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ’de (BTT) yerinde inceleme yapılmıştır.

(31) CARREFOURSA’da gerçekleştirilen yerinde incelemede Coca - Cola Satış ve Dağıtım AŞ’nin (CCSD) ve Dimes Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (DİMES) alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin fiyat değişikliklerini koordine ettiği şüphesi oluşturan birtakım belgeler elde edilmesi neticesinde Kurulun 06.01.2022 tarihli ve 22 - 01/3 - M sayılı kararı ile soruşturma kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin CCSD ve DİMES bakımından kullanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar kapsamında CCSD’de ve DİMES’te yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(32) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere yönelik olarak yapılan incelemeler, tespitler ve değerlendirmeler neticesinde, Kurulun 27.01.2022 tarihli ve 22 - 06/84 - M sayılı kararıyla CCSD hakkında soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın Kurulun 26.0 4.2021 tarihli ve 21 - 23/271 - M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gönderilen soruşturma bildirimi CCSD tarafından 02.02.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, CCSD’nin birinci yazılı savunması 04.03.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. CCSD’nin de soruşturmaya dahil edilmesiyle, dosya kapsamında hakkında soruşturma yürütülen taraf sayısı 15 tedarikçi, beş perakendeci olmak üzere 20’ye çıkmıştır.

(33) Kurum kayıtlarına 22.02.2022 tarih, 25596 sayı ile giren yazıda, FRİTOLAY tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. FRİTOLAY tarafından yapılan uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22 - 11/158 - M sayı ile karar verilmiştir. 09.03.2022 tarihinde Kurum merkez binasında FRİTOLAY temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde FRİTOLAY tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2022 tarih, 24619 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde, FRİTOLAY ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22 - 14/242 - M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır.

(34) Kurum kayıtlarına 22.02.2022 tarih, 25597 sayı ile giren yazıda, PEPSİ tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. Söz konusu uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22 - 11/159 - M sayı ile karar verilmiştir. 09.03.2022 tarihinde Kurum merkez binasında PEPSİ temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde PEPSİ tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2022 tarih, 24619 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde PEPSİ ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22 - 14/243 - M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır.

(35) Kurum kayıtlarına 23.02.2022 tarih, 25650 sayı ile giren yazıda, PASİFİK tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. Anılan uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22 - 11/160 - M sayı ile karar verilmiştir. 11.03.2022 ve 16.03.2022 tarihlerinde uzaktan bağlantı yöntemiyle PASİFİK temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmelerinin akabinde PASİFİK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2021 tarih, 26454 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde PASİFİK ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate

ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22 - 14/244 - M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır.

(36) 10.03.2022 tarihli ve muhtelif sayılı yazılarla A101, BİM, ŞOK, CARREFOURSA, MİGROS’tan, 11.03.2022 tarihli ve muhtelif sayılı yazılarla Yunus Market İşletmeleri Ticaret AŞ (YUNUS), BTT, ÇAĞDAŞ, ÇAĞRI, GİMSA, Altun Gıda İhtiyaç Tüketim Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (HAPPY CENTER) ve Anpa Petrol Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den (ANPA) bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talebinde bulunulmuştur. A101’den gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26307 sayı, BİM’den gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26336 sayı, ŞOK’tan gelen cevabi yazı 24.03.2022 tarih ve 26586 sayı, CARREFOURSA’dan gelen cevabi yazı 24.03.2022 tarih ve 26576 sayı, MİGROS’tan gelen cevabi yazı 28.03.2022 tarih ve 26657 sayı, ÇAĞDAŞ’tan gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26342 sayı, ÇAĞRI’dan gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26347 sayı, HAPPY CENTER’dan gelen cevabi yazı 18.03.2022 tarih ve 26385 sayı, ANPA’dan gelen cevabi yazı 18.03.2022 tarih ve 26382 sayı, GİMSA’dan gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve27175 sayı, YUNUS’tan gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve 27172 sayı ve BTT’den gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve 27171 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

(37) Ayrıca soruşturma tarafı 20 teşebbüsten, kendi teşebbüsleri hakkında tanıtıcı bilgiler ve ciro bilgileri talep edilmiş taraflardan gelen cevabi yazılar muhtelif tarihlerde Kurum kayıtlarına girmiştir.

(38) Hazırlanan 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 1 sayılı Soruşturma Raporu BEYPAZARI tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR -2 sayılı Soruşturma Raporu BİM tarafından 11.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2- 012/SR -3 sayılı Soruşturma Raporu CARREFOURSA tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 4 sayılı Soruşturma Raporu CCSD tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 5 sayılı Soruşturma Raporu DOĞANAY tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2- 012/SR - 6 sayılı Soruşturma Raporu DÜZEY tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 7 sayılı Soruşturma Raporu ETİ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 8 sayılı Soruşturma Raporu FRİTOLAY tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR -9 sayılı Soruşturma Raporu GSK tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2- 012/SR - 10 sayılı Soruşturma Raporu HARİBO tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 11 sayılı Soruşturma Raporu HORİZON tarafından 09.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 12 sayılı Soruşturma Raporu KENT tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2-01 2/SR - 13 sayılı Soruşturma Raporu MİGROS tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2- 012/SR - 14 sayılı Soruşturma Raporu PASİFİK tarafından 09.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 15 sayılı Soruşturma Raporu PEPSİ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 16 sayılı Soruşturma Raporu REDBULL tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 17 sayılı Soruşturma Raporu ŞOK tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2- 012/SR - 18 sayılı Soruşturma Raporu ŞÖLEN tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 19 sayılı Soruşturma Raporu UNMAŞ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/SR - 20 sayılı Soruşturma Raporu A101 tarafından 06.05.2022 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(39) İkinci Yazılı Savunma süreci içerisinde soruşturmaya taraf teşebbüslerce 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilave süre tanınması talebinde

bulunulmuş; bu doğrultuda 18.05.2022 tarihli ve 22 - 23/367 - M sayılı Kurul kararı ile soruşturma tarafı teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları için ek süre talebini içeren usulüne uygun başvuruların kabulüne karar verilmiştir. Böylelikle Kanun’un 45. maddes i ile taraflara tanınan toplam 60 günlük yasal süre BEYPAZARI, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PEPSİ, REDBULL, ŞÖLEN, UNMAŞ, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ve CCSD için 05.07.2022 tarihinde, A101 için 06.05.2021 tarihinde sona ermiştir. PASİFİK, HORİZON ve BİM bakımından ikinci yazılı savunmalarını sunmaları için tanınan sürenin son günü resmi tatile denk geldiği için söz konusu teşebbüslerin ikinci yazılı savunma süreleri 18.07.2022 tarihinde son bulmuştur.

(40) Bu kapsamda, söz konusu teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları farklı tarihlerde, süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(41) Soruşturma taraflarınca gönderilen ikinci yazılı savunmaların kapsamının geniş olması ve savunmalarda öne sürülen iddialara karşı kapsamlı cevap verilmesi ihtiyacının hasıl olması nedenleriyle 28.07.2022 tarihinde dolacak olan ek yazılı görüş süresinin, 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15 gün uzatılması talebiyle hazırlanan 18.07.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/BN - 28 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 21.07.2022 tarihli toplantısında görüşülerek 22 - 33/521 - M sayıyla ek görüş süresinin, bitiminden itibaren 15 uzatılmasına karar verilmiştir.

(42) Takiben hazırlanan 12.08.2022 tarihli ve 2021 -2- 012/EG sayılı Ek Yazılı Görüş’ün, hakkında soruşturma yürütülen şirketlere tebliğini takiben üçüncü yazılı savunmalar süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

(43) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması hususu 20.10.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 22 - 48/707 - M sayı ile sözlü savunma toplantısının 6 - 7.12.2022 tarihlerinde yapılmasına karar verilmiştir. Sözlü savunma toplantısı anılan tarihlerde gerçekleştirilmiştir.

(44) Yürütülen soruşturmaya ilişkin olarak Rekabet Kurulu 15.12.2022 tarih ve 22 - 55/863 - 357 sayı ile nihai kararını vermiştir.

(45) Takiben Eti Gıda San. ve Tic. AŞ, Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ, Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ ve Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından anılan Kurul kararının iptal i istemiyle dava açılmış olup, Ankara 27. İdare Mahkemesinin 26.11.2024 tarihli ve 2023/1192 E.2024/1299 K. sayılı; Ankara 13. İdare Mahkemesinin 28.11.2024 tarihli ve 2023/2214 E. 2024/2083 K. sayılı; Ankara 25. İdare Mahkemesinin 30.10.2024 tarihli ve 2023/2001 E. 2024/1603 K. sayılı; Ankara 12. İdare Mahkemesinin 27.05.2025 tarihli ve 2023/2093 E. 2025/793 K. sayılı ve Ankara 8. İdare Mahkemesinin 27.09.2024 tarihli ve 2023/2339 E. 2024/1536 K. sayılı kararları ile davaların reddine karar verilmiştir. İlgili teşebbüsler tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Daires i 21.01.2026 tarihli ve 2025/147 E. 2026/60 K. sayılı; 21.01.2026 tarih ve 2025/397 E. 2026/62 K. sayılı; 29.01.2026 tarih ve 2025/209 E. 2026/137 K. sayılı; 25.02.2026 tarih ve 2025/1210 E. 2026/373 K. sayılı ve 29.01.2026 tarih ve 2024/1785 E. 2026/57 K. sayılı kararları ile istinaf talebinin kabulüne, ilgili idare mahkemeleri kararlarının kaldırılmasına ve Kurul kararının iptaline, Danıştay ilgili dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere karar vermiştir.

(46) Mezkur mahkeme kararı çerçevesinde hazırlanan 13.03.2026 tarih li ve 2021-2- 012/BN - 33 sayılı Bilgi Notu görüşülerek nihai karar tesis edilmiştir.

(47) Takiben, PASİFİK’in başvurusu üzerine; Kurulun 09.04.2026 tarihli ve 26 - 13/365 - M sayılı kararı ile 16.03.2026 tarihli ve 26 - 10/317 - 123 sayılı Kurul kararının alınmasına

dayanak oluşturan yasal gerekliliğin mahkeme kararıyla ortadan kalktığı ve 15.12.2022

tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı ilk Kurul kararının PASİFİK bakımından geçerliliğini

koruduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi

çerçevesinde 16.03.2026 tarihli ve 26 - 10/317 - 123 sayılı Kurul kararının PASİFİK

bakımından kaldırılmasına karar verilmiştir.

(48) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, dosya konusu teşebbüsler bakımından;

I. ETİ, HARİBO ve ŞÖLEN’in kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler

arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu

koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik

fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık

edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla - dağıt karte li

niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettikleri bu nedenle;

a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- ETİ’ye 828.264.355,63 TL

b) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden (.....) olmak üzere,

- HARİBO’ya 59.957.514,49 TL

c) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- ŞÖLEN’e 98.286.107,99 TL

tutarında;

II. ETİ, HARİBO, KENT ve ŞÖLEN’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren

teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek (YSFB) suretiyle de 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu nedenle

a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- HARİBO’ya 23.316.811,19 TL

b) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde

Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net

net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- KENT’e 56.281.684,58 TL

c) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve

32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,

Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde

Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net

satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- ETİ’ye 57.754.644,63 TL

d) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve

32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,

Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde

Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” uyarınca 2024 yılı yurt içi net

satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- ŞÖLEN’e 49.143.054,00 TL

tutarında idari para cezası uygulanmasına 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca verilen idari para cezalarının bazı teşebbüsler bakımından lehe olduğu anlaşıldığından 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararda;

- ETİ’ye topla - dağıt karteli bakımından 115.509.289,26 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 57.754.644,63 TL,

- HARİBO’ya topla - dağıt karteli bakımından 6.803.118,86 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 3.401.559,43 TL,

- KENT’e yeniden satış fiyatının belirlenmesi bakımından 8.775.984,66 TL,

- ŞÖLEN’e topla - dağıt karteli bakımından 10.453.449,09 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 5.226.724,54 TL

olarak tespit edilen idari para cezalarını aşmayacak şekilde tesis edilebileceği hususlarına yer verilmiştir.

I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler

I.1.1. ETİ

(49) 1961 yılında "ETİ Bisküvi Fabrikası - Firuz Kanatlı" adı altında bir şahıs işletmesi olarak Türkiye’de kurulan ETİ, 1972 yılında “ETİ Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ” ticari ünvanıyla bir aile şirketi haline gelmiştir. ETİ, bisküvi ve gofret, kraker, kek ve turta, lifli ürünler, kahvaltılık ürünler, çikolata ve çikolatalı ürünler, dondurulmuş ürünler, soğuk atıştırmalıklar ve bebeklere özel ürünler üretmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 1- ETİ’nin Hissedarlık Yapısı

Adı - Soyadı/Ticaret Ü nvanı Hisse Oranı (%)

Ahmet Firuzhan KANATLI (.....)

Toplam 100,0000

Kaynak: ETİ’nin Cevabi Yazısı

Tablo 2 - ETİ’nin Ciro Bilgileri

Yıl Ciro (TL)

2020 (.....)

2021 (.....)

Kaynak: ETİ’nin Cevabi Yazısı

I.1.2. HARİBO

(50) HARİBO, 2002 yılında Türkiye’deki faaliyetlerine başlamıştır. Haribo markası altında

üretilen meyveli jelly ve marshmallow ürünlerinin; distribütörlere, ulusal zincir

mağazalara, indirim marketlerine satışını ve pazarlanmasını yapmaktadır. Teşebbüsün

hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 3 - HARİBO’nun Hissedarlık Yapısı

Adı - Soyadı/Ticaret Ü nvanı Hisse Oranı (%)

Haribo International GmbH 100

Toplam 100

Kaynak: HARİBO’nun Cevabi Yazısı

Tablo 4 - HARİBO’nun Ciro Bilgileri

Yıl Ciro (TL)

2020 (.....)

2021 (.....)

Kaynak: HARİBO’nun Cevabi Yazısı

I.1.3. KENT

(51) KENT, 1956 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Şekerleme, sakız, çikolata ve kakaolu

ürünlerin imalatı ve satışı ile çikolata ve bisküvi ticareti alanlarında faaliyet

göstermektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine

aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 5 - KENT’in Hissedarlık Yapısı

Adı - Soyadı/Ticaret Ü nvanı Hisse Oranı (%)

Cadbury Schweppes Overseas Limited (.....)

Diğer (Fiili dolaşımdaki pay oranı) (.....)

Toplam 100,00

Kaynak: KENT’in Cevabi Yazısı

Tablo 6- KENT’in Ciro Bilgileri

Yıl Ciro (TL)

2020 (.....)

2021 (.....)

Kaynak: KENT’in Cevabi Yazısı

I.1.4. ŞÖLEN

(52) ŞÖLEN, 1992 yılında Türkiye’de kurulmuştur. ŞÖLEN; çikolata, lokum, şekerleme ve unlu mamuller gibi gıda ürünlerinin üretimi, satışı ve ithalat ile ihracatı alanlarında faaliyet göstermektedir. Biscolata, Ozmo, Milango, Boombastic, Luppo, Lokkum, Nutymax gibi markaların sahibidir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 7 - ŞÖLEN’in Hissedarlık Yapısı

Adı - Soyadı/Ticaret Ü nvanı Hisse Oranı (%)

İsmail ÇOBAN (.....)

Kaynak: ŞÖLEN’in Cevabi Yazısı

Tablo 8 - ŞÖLEN’in Ciro Bilgileri

Yıl Ciro (TL)

2020 (.....)

2021 (.....)

Kaynak: ŞÖLEN’in Cevabi Yazısı

I.2. Hızlı Tüketim Malları (HTM) Tedarik Pazarları Hakkında Bilgi

(53) Ülkemizde HTM tedarik pazarında, geniş ürün yelpazesine sahip uluslararası teşebbüslerin yanı sıra yerel, nispeten daha sınırlı üretim yelpazesine sahip olan teşebbüsler de bulunmaktadır.

(54) Uluslararası üretici/tedarikçi teşebbüsler üretimlerini genellikle Türkiye sınırları içerisinde yapmakla beraber nihai ürünlerini bağlı bulundukları ana teşebbüslerden doğrudan ithal ederek de tedarik edebilmektedirler. Diğer yandan yerel üretici/tedarikçiler ise hem üretici markalı ürünlerin hem de özel markalı ürünlerin (private label) perakendecilere sağlanması alanında faaliyet göstermektedirler.

(55) Üretici/tedarikçilerin alternatif ürünlerin üretimine geçişinin sınırlı olması ve perakende noktalarında satılan ürünlerin tamamını üretememelerinin doğal bir sonucu olarak sektörde tek bir tedarik pazarından bahsedilememektedir. Bu kapsamda tedarik pazarları, tedarik edilen ürün grupları açısından gıda ve temizlik/hijyen olarak iki ana grup altında kategorize edilmektedir.

(56) Gıda ana kategorisi altında içecek (gazlı içecek, gazsız içecek, çay, kahve, su, maden suyu vb.), süt ürünleri ve kahvaltılıklar (süt, peynir, yoğurt, tereyağ, margarin, yumurta, zeytin vb.), atıştırmalık ve şekerlemeler (bisküvi, kek, çikolata kaplama, çikolata, krem çikolata, sakız, çerez, kuru meyve ve kuruyemiş), yağ (ayçiçek yağı, zeytinyağ vb.), unlu

mamuller (makarna, un, paketli ekmek çeşitleri) et ve et ürünleri gibi alt kategoriler bulunmaktadır.

(57) Diğer yandan temizlik/hijyen ana kategorisi temelde kişisel bakım ve temizlik kategorileri olarak ikiye ayrılmaktadır. Kişisel bakım kategorisi de kendi içerisinde saç bakım (şampuan, saç kremi, saç köpüğü, saç spreyi, saç jölesi, saç boyası vb.), ağız bakım (diş fırçası, diş macunu, ağız bakım suyu vb.), vücut bakım (banyo köpüğü, sabun, duş jeli, kolonya, deodorant, parfüm vb.), tıraş bakım (tıraş köpüğü, tıraş kremi, tıraş bıçağı, tıraş makineleri vb.) ve kağıt ürünleri (bebek bezi, bebek mendilleri, temizlik kağıtları, hijyenik ped vb.) olarak; temizlik kategorisi ise kendi içerisinde bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, ev temizleyici, çamaşır suyu ve diğer temizlik (yağ çözücü, streç film, alüminyum folyo, çöp poşeti, pişirme kağıdı, oda kokusu, çamaşır yumuşatıcısı, halı şampuanı vb.) olarak ayrışmaktadır.

(58) Soruşturma tarafı üretici/tedarikçi teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alt kategorilerin gösterildiği tabloya aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 11- İnceleme Dönemi İtibarıyla Soruşturma Tarafı Üretici/Tedarikçilerin Faaliyet Gösterdikleri Alt Kategoriler

KATEGORİ TEŞEBBÜS

İçecek BEYPAZARI, CCSD, DOĞANAY, PEPSİ, REDBULL

Süt Ürünleri ve Kahvaltılıklar DÜZEY, HORİZON, PASİFİK

Atıştırmalık ve Şekerlemeler DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, HARİBO, HORİZON, KENT, PASİFİK, ŞÖLEN

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(46) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. Dosya kapsamında gıda ürünleri ve ağız bakım ürünlerinin perakende satışı ile üretimini/tedarikini gerçekleştiren teşebbüsler hakkında inceleme yapılmıştır. Alternatif ilgili ürün pazarları, “gıda ürünlerinin perakende satışı”, “gıda ürünlerinin üretimi/tedariki”, “temizlik/hijyen ürünlerinin perakende satışı” ve “temizlik/hijyen bakım ürünlerinin üretimi/tedariki” olarak belirlenebileceği gibi yukarıda sayılan her bir alt kategori bakımından perakende ve üretim/tedarik seviyelerinde de belirlenebilecektir

(47) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesinden yola çıkılarak, ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği için herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(48) Coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir. Soruşturma taraflarından perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin tamamı ulusal çapta faaliyeti bulunan zincir perakende satış noktalarıdır.

(49) Soruşturma taraflarından üretim/tedarik seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüsler ise Türkiye’nin hemen her bölgesindeki perakendecilere ürün tedariki gerçekleştirmektedir.

(50) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan açıklama kapsamında ilgili coğrafi pazar yukarıda dile getirilen alternatif tanımlar çerçevesinde değerlendirilmiş olup ulaşılan sonucu değiştirmeyeceğinden ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.4. Soruşturma Kapsamında Yapılan İnceleme, Tespit ve Değerlendirmeler

I.4. 1. Soruşturma Tarafı Teşebbüsler Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirmeleri 1

(51) Dosya kapsamında elde edilen, üretici/tedarikçi konumundaki teşebbüslerin ve perakendecilerin topla dağıt tipi kartele taraf olduklarına ve üretici/tedarikçi konumundaki teşebbüsler tarafından yeniden satıcıların satış fiyatlarına müdahale edildiğine işaret eden belgelere ve bu belgelere yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. Bu değerlendirmeler e söz konusu teşebbüslerin her biri bakımından ayrı ayrı yer verilmiştir.

I.4. 1.5. ETİ Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme

I.4.1.5. 1. ETİ Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler

(52) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü (.....) (C.S.S.) ile ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (H.K.Ü.) arasında 03.05.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/ETİ/1) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır:

H.K.Ü. 03.05.2018 (12:34): (.....) Bey, migros’ta kurabi duzeldi, c4’da aksiyon

oldugu icin cars duzelecek.

H.K.Ü. 03.05.2018 (12:35): Intense mini’yi de cars gunu tum account’larda

gecirecegiz

C.S.S. 03.05.2018 (12:35): Tmm

H.K.Ü. 03.05.2018 (12:35): Kisacasi her iki urunde de fiyatlar haftaya cars gunu

duzelmis olacak. Cars gunu (.....) fis alip bim ile

paylasacak, bilginize.

(53) 2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, “Fiyat Geçişleri “konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Bey merhaba,

(…) ve Popkek ürünlerinin fiyat geçiş formları ektedir, onayınıza sunarız.

• (…)

• Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup

Salı günü de Rakip B [2] geçecektir.”

(54) Söz konusu e - postaya istinaden yazılan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’ten ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu 12.06.2020 tarihli “FW: Fiyat Geçişleri” konulu e - postada

[1] E- posta ve Whatsapp yazışmalarındaki ifadeler, belgelerin aslına sadık kalmak amacıyla herhangi bir düzeltme yapılmaksızın aynı şekliyle alınmıştır.

[2] Söz konusu e - postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

“(.....) merhaba, Ekte yer alan fiyatlatı girmeni rica ediyorum. (…), Eti kek alış ve satış fiyatı pazartesi gününden geçerli, Teşekkürler.” denilmektedir.

(55) Aynı e- posta silsilesinin devamında 12.06.2020 tarihinde ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’e gönderilen, Şok Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat Geçişleri” konulu e - postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin 15.06.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Güncel Satış Fiyatı

Ürün Adı Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

(TL)

Eti Popkek Çikolatalı 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15

Eti Popkek Muzlu 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15

(56) Yine 2020 -3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 13:30) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(.....) Bey merhaba,

Ekteki fiyat geçişi formlarını değerlendirmenize sunarız.

(…)

Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat

geçişi formunu gün içinde paylaşacağım”

(57) 2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 14:46) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’in bilgide olduğu “Eti Fiyat Geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/4) ise aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(.....) Bey merhaba,

Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte

bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M [3] ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını

geçmek için onayınızı rica ederiz…”

(58) Aynı e- posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen e - postada, bahsi geçen ürünler için fiyat artışlarına dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 12.08.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Ürün İsmi Güncel Fiyat (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

Etimek Klasik 143 gr 3,50 12.08.2020 4,00

[3] Söz konusu e - postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

I.4. 1.5.2. ETİ Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme

(59) 03.05.2018 tarihli ETİ iç yazışmasında (Belge - 723/ETİ/1) geçen “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu (.....) fis alip bim ile paylaşacak” ifadesinden ETİ tarafından MİGROS ve CARREFOURSA’ya ait fiyat artışlarına ilişkin bilgilerin kasa fişlerinin gönderimi yoluyla BİM’e iletileceği anlaşılmaktadır.

(60) 12.06.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge - 723/ETİ/2) yer alan “Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup Salı günü de Rakip B [4] geçecektir.” ifadesinden ŞOK’un A101, BİM ve MİGROS’a ilişkin ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilere sahip olduğu, belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde ise bu bilgilerin ETİ tarafından ŞOK ile piyasanın organize edilmesi amacıyla paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Aşağıda yer alan tablodan teşebbüslerin fiyat hareketleri incelendiğinde, Eti Popkek çeşitlerine ilişkin olarak A101 ve ŞOK’un 15.06.2020 tarihinde, BİM’in ise 16.06.2020 tarihinde yine tam olarak belgede yer aldığı şekilde 1 TL’den 1,15 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları görülmektedir. MİGROS ve CARREFOURSA’nın bahsi geçen Eti Popkek fiyatlarının anılan tarih itibarıyla 1,15 TL düzeyinde olduğu, belirtilen tarihte fiyat artışının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tablo 12- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

Kakaolu,

Eti Pop Kek Kakaolu,

BİM 16.06.2020 1,00 1,15

Çeşitleri 60 Gr Muzlu

CARREFOURSA [6] - 1,15 1,15 Kakaolu

7 Kakaolu,

MİGROS - 1,15 1,15

Muzlu Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21 - 53/747 - 360 sayılı Kurul kararı

(61) Belge - 723/ETİ/3 ve (Belge - 723/ETİ/4) birlikte değerlendirildiğinde, ilk belgede geçen “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ve Belge - 723/ETİ/4’teki “Yarın Rakip A ve Rakip M [8] ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz” ifadesinden, ETİ tarafından ikinci belgeye konu olduğu üzere “piyasanın organize edilebildiği”, piyasada faaliyet gösteren perakendeciler arasında ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı anlaşılmaktadı r.

(62) İlgili tarihteki fiyat hareketlerinin incelenmesinden, Belge - 723/ETİ/4’te yer alan ŞOK’a ait ekran görüntüsünde bahsi geçen “Etimek 143 gr” ürününde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından 12.08.2020 tarihinde belgede yer aldığı şekilde 3,50 TL’den 4,00 TL’ye fiyat artışı yapıldığı; “Eti Petito” çeşitlerinde CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından bazıları birebir aynı olmak üzere 12.08.2020 tarihinde fiyat artışı bulunduğu; belgede adı geçen Eti markalı diğer iki üründen “Eti Tutku Mozaik 100

[4] Söz konusu e - postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

[5] A101 tarafından sunulan belgeler incelendiğinde “Eti Pop Kek Muzlu 60 gr” ürününün 03.06.2020 - 23.06.2020 tarihleri arasında indirimde olduğu ve 0,75 TL’den satışa sunulduğu, kampanya bitiminde ise ürünün 1,15 TL’den satılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.

6 CARREFOURSA’nın sunmuş olduğu bilgilerden “Eti Pop Kek 80 gr” ve “Eti Pop Kek 160 gr” çeşitlerine ilişkin fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir.

[7] MİGROS tarafından sunulan bilgilere göre Eti Pop Kek’in tüm çeşitlerine yönelik fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir.

[8] Söz konusu e - postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

gr” ve “Eti Cin Lokmalık 114 gr” çeşitleri için A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından fiyatların 12 - 13.08.2020 tarihlerinde yine belgede yer aldığı şekliyle 2,00 TL’den 2,25 TL’ye yükseltildiği, “Eti Cin”de MİGROS ve CARREFOUR için kesişen diğer gramajda da söz konusu tarihlerde birebir aynı fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiştir. Bu noktada MİGROS’un 12.08.2020 tarihinde bahsi geçen ürünler dâhil toplam 49 üründe; CARREFOURSA’nın ise 13.08.2020 tarihinde yine bahsi geçen ürünler dâhil 26 farklı ETİ ürününde fiyat artışı yaptıkları belirtilmelidir.

Tablo 13- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) 9

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

ŞOK 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr

3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr

Ekşi Mayalı 115 Gr (Fiyat iki

CARREFOURSA 12.08.2020

ETİMEK 4,25 4,95 gün sonra eski seviyesine

Çeşitleri çekilmiştir.

3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr

MİGROS 12.08.2020

MİGROS 12.08.2020

MİGROS 12.08.2020

Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21- 53/747 - 360 sayılı Kurul kararı

(63) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında ETİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ETİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir.

I.4. 1.5.3. ETİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler

(64) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.07.2017 tarihinde ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen “Popkek Mini Aktivite 9 MİGROS’un tabloda yer alan ürünleri de dahil olmak üzere 49 farklı ETİ ürününe ilişkin 12.08.2020’de fiyat artışı tespit edilmiştir. CARREFOURSA’nın ise tabloda yer alan ürünleri dahil olmak üzere 26 farklı ETİ ürününe ilişkin 13.08.2020’de fiyat artışı tespit edilmiştir.

Fiyatları Hakkında” konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/5) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Merhaba,

Bildiğiniz gibi her ay paylaştığımız Modern Kanal öneri aktivite fiyatlarında 2,95 olmasını öngördüğümüz Popkek Mini ile ilgili field pie [10]’dan almış olduğumuz fiyatlar aşağıdaki gibidir.

Özellikle UZ [11] müşterilerinde(BİM - A101 - ŞOK - Migros - Carrefour) fiyatı düzeltmek için ciddi çabaladığımız Popkek Mini poşette; öneri raf fiyatının altında kalan fiyatlar problem oluşturmaktadır. Aktivite Fiyatı olarak 1,39/2,00/ 2,50 TL gibi fiyatlar gözükmekte. Konu ile ilgili gerekli aksiyonların alınması; sarı ile boyalı noktalardaki durum ile ilgili bilgi verilmesi ve fiyatların MK [12] öneri aktivite fiyatlarına göre düzenlenmesi konusunda desteğinizi ve düzenlemenizi bekliyoruz.

Ektre filedpie’dan alınan görseller mevcuttur.

Field Pie

Bölge M.grubu Mağaza Adı

Fiyat

AKDERE 2,75

DEMETEVLER 2,75

AKYURT HARMAN 2,75

CUMHURİYET 2,00

TURKA MELİKGAZİ 2,00

ARDALA 2,75

ERENLER TOKAT KARŞIYAKA 2,75

TOKAT MERKEZ 2,75

HALCİLER Y.MAH. 2,50

IRMAKLAR TALATPAŞA 2,49

(65) Yukarıdaki e - postaya yanıt olarak, 24.07.2017 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü

(.....) tarafından ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....)’e gönderilen e - postada

ÇAĞRI’nın raf fiyatına ilişkin bir görsel paylaşılmış ve aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir: Satış ekibi otomasyonu olarak da adlandırılan program satış ekiplerinin ziyaret hazırlıkları, satış

sırasında alınan notlar, raporlama gibi tekrarlanan işlerini otomatikleştirmektedir.

Ulusal zincir.

Modern kanalın kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir.

“(.....)’cim günaydın.

Çağrı’da 2,95 olması gerekiyor fiyat. Aşağıda Batı - Doğu Marmara Çağrı yazıyor,

Çağdaş olmasın ?

Ben bugünde fiyatları kontrol ettirip döneceğim sana”

(66) 21.07.2017 tarihli e - postaya yanıt olarak 24.07.2017 tarihinde ETİ Modern Kanal Satış

Yöneticisi (.....) tarafından ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü(.....)’e gönderilen diğer bir

e- postada ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) merhaba ;

Popkek fiyatları ile ilgili benim baktığım müşteri grubuna ait Irmaklar Talatpaşa

şubesindeki fiyat sadece etiketten ibaret.

Müşteriden teyit ettim ürünün fiyatı 3 tl. etiketi de düzelttiler bilgin olsun.”

(67) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal

İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda

San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu (.....) (M.Ç.) arasında geçen

Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

M.Ç. 17.10.2018 (14:38): abi şu karam gurmeye

en azından yüzde 10 destek çıkaydın da

M.Ç. 17.10.2018 (14:39): fiyatını yüzde 10 aşşağı çekeydim

bu mantıklı indirimsiz basıyor oluyorum insert

1,35 falan girsem iyiydi

M.Ö. 17.10.2018 (14:39): Karamda bozma adamım fiyatı ona yapacağım birşey yok. Karışır ortalık.

M.Ç. 17.10.2018 (14:40): 1.50 mi basayım

indirimsiz direk

M.Ö. 17.10.2018 (14:40): Ben o ürüne senin karlılığın için iskonto verdim.

Onu basma bence

M.Ç. 17.10.2018 (14:40): Tamamdır

inserte girmiyorum

Aynen

(68) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.12.2018 ve 17.12.2018 tarihlerinde

ETİ Ulusal Zincirler ve E - Ticaret Kanal Müdürü (.....) (V.E.) ile ETİ Yerel Zincir Müşteri

Müdürü (.....) (A.K.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/ETİ/7)

aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

Piyasa satış fiyatının kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir.

A.K. 17.12.2018 (09:46): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin olarak çizikli fiyat [14] etiketi paylaşılmıştır.]

V.E. 17.12.2018 (09:47): Eyvallah

Süper

Kurabiden de görsel atabilirler mi?

A.K. 17.12.2018 (09:56): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.]

V.E. 17.12.2018 (09:56): Tamamdır

Süper

İyi çalışmalar

A.K. 17.12.2018 (09:57): Teşekkür ederim. Sizede iyi çalışmalar

A.K. 17.12.2018 (10:04): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.]

V.E. 17.12.2018 (14:18): Beni arayabilir misin?

(69) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal

İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve

Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu (.....) (S.A.) arasında geçen Whatsapp

yazışmasında (Belge - 723/ETİ/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

M.Ö. 28.02.2019 (15:04): [MOPAŞ’ın insert fiyatına ilişkin görsel paylaşılmıştır] Fiyatı bozmasaydın keşke

M.Ö. 28.02.2019 (15:07): Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım. Çok büyük sıkıntıya giriyorum yeni ürün diye.

S.A. 28.02.2019 (15:08): Tamam (.....)

Tipografik hata

(70) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal

İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu

(.....) (Ü.M.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/9) aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

Ü.K. 26.03.2019 (23:24): [Ticaret ünvanı belli olmayan bir marketteki ETİ ürünlerinin raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.]

M.Ö. 26.03.2019 (23:26): Üstadım (.....) bey paylaştı bunu, ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata.

Sonuçta ne karlılık ne bütçe açısından mantıklı değil maliyeti düşündüğümüzde

(71) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 21.01.2020 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri

Müdürü (.....) (A.K.) ile ETİ Ulusal Zincirler ve E - Ticaret Kanal Müdürü (.....) (V.E.)

arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/10) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

A.K. 21.01.2020 (12.25): [CARREFOURSA’ya ait fiş görseli paylaşılmıştır]

Asm [15] ler yazışıyor

V.E. 21.01.2020 (12:50): Fiyatı geçmemiş mi

Çizikli fiyat çeşitli aktivite/aksiyon/indirimler sırasında üzerinden indirim uygulanan ve üstü çizilmiş

olarak gösterilen fiyatı ifade etmektedir.

Alan satış müdürünün kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir.

A.K. 21.01.2020 (12.51): Fiş 19 tarihli. Ama biraz önce (.....) [16] bu fişi göndermiş

. Altınada hala geçmemiş yazmış

Benim bilgim yok

A.K. 21.01.2020 (12.51): [ETİ Geleneksel Kanal Bölge Satış Müdürü (.....)

tarafından CARREFOURSA’ya ait fiş görseli

paylaşılarak “Halen düzelme yok bilginize” mesajının

gönderildiği görsel paylaşılmıştır]

V.E. 21.01.2020 (12:53): Sadece fındıklıda sorun varmış O da yarın düzelicek

(72) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 02.09.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli

Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.), ETİ Modern Kanal

Bölge Satış Müdürü (.....) (Y.Y.) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (İ.A.)

arasında geçen yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.K. 02.09.2020 (14:46): Popkek

Y.Y. 02.09.2020 (14:46): [Bazı ETİ ürünlerinin fiyatlarının olduğu liste

paylaşılmıştır] bunlarda düzelmeyenler abi

Ayağım ugurludur

Y.Y. 02.09.2020 (14:52): umudumuzsun (.....) 😊😊 sen halledersin

İ.A. 02.09.2020 (15:03): İki gündür fiyat geçişleri kafam yanmadi değil inşallah

birlikte halledeceğiz

(73) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 25 - 26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal

İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Show Market Satın Alma

Sorumlusu (.....) (M.E.K.) arasında geçen yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/12) aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

M.E.K. 25.10.2020 (22:35): [Eti Cicibebe 1000 gram ürününün A101’de 15,90

TL’lik fiyatın üstü çizilerek 12,75 TL’ye satıldığını

gösteren görsel paylaşılmıştır]

……

Bana maliyeti 14,6 bu fiyata satmak istiyorum

M.E.K. 26.10.2020 (10:36): Bunu ne yaptık müdür

M.Ö. 26.10.2020 (10:37): Bişi yapmıyoruz aga, 7,95’ten lifalif sattırdık sana da

ona sayalım 

M.E.K. 26.10.2020 (10:41): Alış fiyatlarının dibinde satmadım ama

Bu benim alış fiyatimin dibinde satiyor

M.Ö. 26.10.2020 (10:43): Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum

ceza olarak.

M.E.K. 26.10.2020 (10:43): Yav müdür a101 tıka basa almış

M.E.K. 26.10.2020 (10:47): Benim 13.99 a satacağım bir destek ver ben seni

zorlamayayim

16 ETİ Geleneksel Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.

17 Eti çikolatalı goftret.

M.Ö. 26.10.2020 (10:47): Patron bü üründe daha fazla yardımcı olamıyorum

%10 tanımlı zaten sana, maksimum verebileceğim

(74) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 13.11.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli

Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.), ETİ Modern Kanal

Adana Satış Müdürü (.....) (M.A.G.), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) (Y.Y.)

ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (İ.A.) arasında geçen yazışmalarda aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

M.A.G. 13.11.2020 (10:34): [Eti Cicibebe 1000 gram ürününün 15,90 TL’lik fiyatın

üstü çizilerek 12,75 TL’ye satıldığını gösteren görsel

paylaşılmıştır]

Müsterisi laga lugaya başlayanlar oldumu?

Y.K. 13.11.2020 (10.35): Ben zaten bu fiyata sattırıyorum 😀😀

M.A.G. 13.11.2020 (10:38): 12.75 e mii

İ.A. 13.11.2020 (10:40): Ben 😉😉😉😉

A.K. 13.11.2020 (13:43): Bu fiyat bitmedimi

M.A.G. 13.11.2020 (13:43): Güncel insert (.....) abi

Y.Y. 13.11.2020 (13:45): (.....) bey bize aktiviteye girmeyin demişti en son

hatırlarsaniz 😀😀

M.A.G. 13.11.2020 (13:45): 😀😀😀😀😀😀😀😀😀😀

A.K. 13.11.2020 (13:46): Çünkü öyle bir fiyat yapacamki boşuna paranızı buraya

harcamayın. Yetişemezsiniz demek istedi

Y.Y. 13.11.2020 (13:47): 😀😀😀😀😀😀 çok mantıklı abi

(75) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal

Adana Satış Müdürü (.....) (M.A.G.) ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu (.....)

(O.M.) arasında geçen yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/14) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

Ö.M. 22.11.2021 (15:47): [MİGROS’un ve bazı yerel perakendecilerin ETİ

ürünlerine ilişkin satış fiyatlarının olduğu görsel

paylaşılmıştır)

Ö.M. 22.11.2021 (15:48): Abi Konya rakip fiyat araştırması

M.A.G. 22.11.2021 (16:15): Abi sağ kontrolü hemen yaptırıyorum

M.A.G. 22.11.2021 (16:21): Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin

Cicibebeyi düZelttiryrm hmn 18.95 de kalalım

Ö.M. 22.11.2021 (16:25): tmm abi teşekkürler

M.A.G. 22.11.2021 (16:25): Rica ederim abi , kolaylıklar dilerim

I.4. 1.5.4. ETİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik

Değerlendirme

(76) Dosya kapsamında, ETİ tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış

fiyatlarının belirlenmesine ilişkin olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve

değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur:

a. 21.07.2017 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge - 723/ETİ/5), ETİ’nin alıcılarının

perakende satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu görülmektedir. ETİ Ulusal Zincir

Müşteri Müdürü tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen söz konusu e - postada

Popkek Mini poşet ürünü için ulusal zincirlerde (A101, BİM, CARREFOURSA,

MİGROS, ŞOK) fiyatı düzeltmek için ciddi çaba harcandığı ifade edilmiş; önerilen raf fiyatının altında kalan perakende satış fiyatlarının ETİ için problem oluşturduğu belirtilerek çalışanlardan perakende fiyatların tavsiye edilen fiyatlara göre düzenlenmesi talep edilmiştir.

b. 17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasından (Belge - 723/ETİ/6), ETİ tarafından perakendecinin kampanya ile aktivite dönemlerine ve bu dönemlerde uygulayacağı fiyatlara müdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır.

c. Belge - 723/ETİ/7’de yer alan ETİ iç yazışmaları ve 28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasından (Belge - 723/ETİ/8), ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, ETİ tarafından belirlenen piyasa satış fiyatından daha düşük olan fiyatların nedeninin sorgulandığı ve gerekirse müdahale edilip fiyatların yükseltileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca Belge - 723/ETİ/8’de geçen “Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım.” ifadesinden ETİ’nin, yeniden satış fiyatını belirleme sürecinde perakendecinin kendisinden bağımsız hareket etmemesini istediği görülmektedir.

d. 26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/9) yer alan “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata.” ve 22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu arasında geçen yazışmada (Belge - 723/ETİ/14) yer alan “Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin Cicibebeyi düZelttiryrm hmn 18.95 de kalalım” ifadelerinden anlaşıldığı üzere ETİ, ürünlerine ilişkin olarak bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit etmiştir.

e. 21.01.2020 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge - 723/ETİ/10) ETİ tarafından perakendecilerin fiyatlarının kasa fişleri aracılığıyla takip edildiği, fiyatın ETİ tarafından belirlenen raf fiyatından düşük olduğu durumlarda fiyata müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğu anlaşılmaktadır.

f. 02.09.2020 tarihli ETİ iç yazışması (Belge - 723/ETİ/11) ve 25 - 26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Show Market Satın Alma Sorumlusu arasında geçen yazışmalardan (Belge - 723/ETİ/12) ETİ tarafından perakendeciler üzerinde tavsiye edilen yeniden satış fiyatının uygulanması yönünde baskı oluşturulduğu, belgelerde geçen “Yok a101 gene duzeltmedi mal kisilacak gitti satış” ve “Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum ceza olarak” ifadelerinden de anlaşılacağı üzere, belirtilen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin azaltılması yönünde teşebbüsün stratejisi bulunmakta, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatı tespit edilmektedir.

g. 13.11.2020 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge - 723/ETİ/13) ETİ’nin müşterilerinin satış fiyatlarına müdahale ettiği, belgede geçen “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin ETİ’nin perakendecinin bağımsız karar almasını engellediğini gösterdiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, ETİ tarafından perakendecilerin

raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin

sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, ürün fiyatları öngörülenden düşük olan perakendecilere cezalandırma stratejisi olarak ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla ETİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir.

I.4. 1.8. HARİBO Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme

I.4. 1.8.1. HARİBO Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler

(77) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen, HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un bilgide olduğu, “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e - postada (Belge - 723/HR/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Hanım günaydın,

Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda

gerekli teyitleri aldık.

Fiyat girişleri tamamlanmış olup, yarın sabahtan sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor

olacağız.

Sizin de yarın ibari ile,tüm Jelly 200g çeşitlerimizde fiyanızı 3,45 TL’ye yükseltmeniz

önemlidir.

Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz

olabilir.

Sizden ricamız,yeni fiyatların sisteme bugün tanımlanması ve yarın rafa

yansımasıdır.

Desteğiniz için şimdiden teşekkürler,”

(78) 2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e - postada (Belge - 723/HR/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Bey merhaba,

Fiyat geçişi formları ve Taşkale Cevizli Sucuk depo paylaşımını ekte onayınıza

sunarız.

• Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.

(…)”

(79) Söz konusu e - postaya istinaden yine 30.06.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (.....)’ten ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen “FW: Fiyat Güncelleme Formları” konulu e - postada “Tanımlanması için bilgine,” ifadesi yer almaktadır.

(80) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında çok sayıda HARİBO çalışanının bulunduğu, “BİM SİPARİŞ” konulu e - postada (Belge - 723/HR/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Merhaba ,

BİM de lsteleme bldğn üzere 5,75 TL raf fyatına göre yapıldı.

Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar.

15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.

Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.

İlk sparş 20.000 Kol olacaktır.

Depolara nmes le brlkte dağılım başlayacak ve yne depolara standart taşıyacakları stok vereceğz.

Bu rakam da 15.000 Kol.

Bu yüzden lk etapta15 Ocak – 30 Ocak arası teslml 35.000 Kol ( 136.500 KG ) ve devamı çn de aylık mn 85 ton (ŞUBAT ) olacak şeklde üretm planı yapalım.

İlk sell - out rakamları gelmeye başlayınca revze gerekrse yaparız. Ama şmdlk bu şeklde başlayablrz.

(…)”

(81) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; BİM Satın Alma Sorumlusu (.....)

tarafından 21.12.2020 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a

gönderilen “RE: BİM & HARİBO İşbirliği Teklifi” konulu e - postada (Belge - 723/HR/4)

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (.....) Bey

TSF [18] ile min. 50 marj, 90 gün vade, aktivitede 50 marj korunacak şekilde alış fiyatında destek olunması ve %5 merkezi ciro primi tanımlanacak şekilde fiyat teklifinizi revize etmenizi rica ederim

(…)”

(82) Söz konusu e - postaya cevaben HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)

tarafından 23.12.2020 tarihinde BİM Satın Alma Sorumlusu (.....)’a gönderilen e -

postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Merhaba,

Telefonda da detaylarını görüştüğümüz üzere teklifimizi aşağıdaki şekilde revize ediyoruz.

İşbirliğimizin hayırlı olmasını dileriz.

Vade 90 gün uygundur.

Liste fiyatımız 2,55 TL + KDV, Tavsiye Satış Fiyatımız 5,75 TL (KDV Dahil) ,

Ay sonu geri dönüş primi ise %8

Onayınızı rica ederiz.

(…)”

(83) Aynı e - posta silsilesinin devamında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)

tarafından 13.01.2021 tarihinde BİM Satın Alma Sorumlusu (.....)’a gönderilen, bilgide

BİM ve HARİBO çalışanlarının olduğu e - postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba ,

Ticaretimizin yeniden hayırlı olmasını dileriz.

Yarın piyasa fiyatlarımızın yükselmesini planlıyoruz. Size ayrıca bilgi vereceğiz. Anlaşmamızı ve gerekli evrakları bugün öğleden sonra size elden teslim edeceğiz. Mümkün olursa ayak üstü de olsa sizi (.....) ile tanıştırmak isterim.

Giriş holünüzde elden anlaşmayı verip kısa bir konuşmak isteriz.

(…)”

(84) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, HARİBO Organize Ticaret Satış

Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar

Müdürü (.....)’e ve HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat

geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/HR/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

Tavsiye satış fiyatı.

“Arkadaşlar Merhaba , Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da

görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir

anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa

zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.

(…)”

I.4. 1.8.2. HARİBO Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme

(85) 02.01.2017 tarihinde HARİBO çalışanından MİGROS çalışanına gönderilen e - postada (Belge - 723/HR/1) yer alan “Rakip [19] Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık.” ifadesinden HARİBO tarafından MİGROS’a rakip perakendecinin belge tarihinden bir gün sonra (03.01.2017) Jelly ürün fiyatlarını artıracağı ve konu hakkında gerekli teyitlerin alındığı, aynı gün rakibe ait kasa fişi görüntüsünün kendileri ile paylaşılacağı bilgisinin verildiği görülmektedir. Belgede geçen “Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir.” ifadesinden hem HARİBO’nun hem de perakendecilerin söz konusu fiyat geçişinden menfaat sağlayacağı anlaşılmaktadır.

Tablo 14 - İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Eski

Ürün Teşebbüs Tarih Yeni Fiyat

Fiyat

Altın Ayıcık, Partymix 130 Gr,

A101 3.01.2017 2,45 2,75

Starmix 160 Gr

Altın Ayıcık, Cola, Fizz Worms,

Solucanlar, Starmix, MİGROS 4.01.2017 3,05 3,45

Tropifrutti 200 Gr

Altın Ayıcık, Partymix 130 Gr 04.01.2017 2,45 2,75

Starmix 130 Gr ŞOK 04.01.2017 2,00 2,75

Altın Ayıcık, Tropifrutti, Cola,

Solucan, Worms 160 Gr, CARREFOURSA 07.01.2017 3,05 3,45

Altın Ayıcık 200 Gr

Kaynak: Cevabi Yazılar

(86) 30.06.2020 tarihli ertesi gün yapılacak fiyat güncellemelerine dair ŞOK iç yazışmasında (Belge - 723/HR/2) yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinde sadece raf fiyatının geçileceği hususunun özellikle belirtildiği dikkat çekmektedir. Zira perakendeciler arasında doğrudan yatay bir koordinasyonun bulunması durumunda “sadece raf fiyatının geçileceği” bilgisinin özellikle vurgulanması beklenmemektedir. Bu durum, söz konusu organizasyonun ortak tedarikçi konumunda bulunan HARİBO tarafından yönetildiğine işaret etmektedir.

(87) Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafları perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihinin ertesi günü olan 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Yukarıdaki belgede bahsi geçen HARİBO markalı ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

19 Fiyat hareketlerine bakıldığında belgede geçen “rakip” ifadesinden kastedilenin MİGROS olduğu değerlendirilmektedir.

Tablo 15 - İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler

3,75 4,00 80 Gr

Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21 - 53/747 - 360 sayılı Kurul kararı

(88) 29.12.2020 tarihli HARİBO iç yazışmasında (Belge - 723/HR/3) geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri ile 15.01.2021 tarihinde başta A101’in ve MİGROS’un fiyat artışı gerçekleştireceği akabinde bu iki perakendecinin kasa fişlerinin BİM’e iletilmesi yoluyla piyasanın organizasyonun tamamlanacağı anlaşılmaktadır.

(89) Bir HARİBO çalışanı tarafından BİM çalışanına gönderilen 13.01.2021 tarihli e - postada, yazışma tarihinden bir gün sonra HARİBO ürünlerine ait piyasa fiyatlarının yükseltilmesinin planlandığı ve bu konuda BİM’e ayrıca bilgi verileceği ifade edilmektedir. Bu ifade HARİBO’nun piyasa fiyatlarını eş anlı yükseltmek yönünde bir girişimde bulunduğuna işaret etmektedir.

(90) HARİBO çalışanları arasında yapılan 14.01.2021 tarihli yazışmada (Belge - 723/HR/5) geçen “Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.” ifadelerinden HARİBO’nun MİGROS ve CARREFOURSA ile anılan perakendecilerin ileri tarihli fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda görüştüğü ve görüşme sonucunda yeni fiyatların ve fiyat değişim tarihinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında ise belirtilen nedenle e - postanın muhatabı olan HARİBO çalışanlarına, diğer perakendecilerin fiyat geçişi için beklemesinin anlamı olmadığı belirtilmiş ve tüm perakendecilerin yazışmanın ertesi gününden başlamak üzere fiyat artışlarının sağlanması ve artışların en kısa sürede tamamlanması için destekleri istenmiştir. Belgede ismi geçen CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı görülmüştür. Söz konusu fiyat artışlarını gösteren tablo aşağıda yer almaktadır.

Tablo 16- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

HARİBO Şekerleme 130 Gr Çeşitleri ŞOK 14.01.2021 4,75 5,75

Kaynak: Cevabi Yazılar

(91) Belgeler ve fiyat hareketlerini gösteren tablolar bütüncül olarak ele alındığında, HARİBO tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un fiyat artışlarının organize edildiği, bu organizasyondan anılan perakendecilerin de haberdar olduğu ve

perakendecilerin HARİBO tarafından kendilerine iletilen rakiplerine ait bilgileri fiyatlama

stratejilerinde kullandığı anlaşılmaktadır.

I.4. 1.8.3. HARİBO Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler

(92) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış

Grup Müdürü (.....) tarafından 09.07.2019 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e

gönderilen “Bim Deneme” konulu e - postada (Belge - 723/HR/6) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“(.....) Merhaba

Bim deneme depolarımız belli olmuş.

İlk aşamada sadece 130 g Altın Ayıcık denemesi yapacağız.

(.....) [20] la konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim. Rafı bozmayacağız dedi.

Bana deneme depolarını mailine bakıp bildirecek.

Eylül başında satış başlayacak.

Ben zaman kaybetmemek adına depoların bildirilmesini istedim ki bir an önce numune kolilerimizi gönderelim ve analiz süreci başlasın.

Ağustos ortasında analiz sonuçları gelirse zaman kaybetmeden Eylül başında raflardaki yerimizi alabilir, bölgeler özelinde hazırlıklarımızı önceden planlayabiliriz. (…)”

(93) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış

Grup Müdürü (.....) tarafından 17.10.2019 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar

Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında HARİBO Satış Müdürü (.....)’ın olduğu, “File”

konulu e - postada (Belge - 723/HR/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....),

File de portföy çalışması yapmıştın.

Bence hemen starmix tas 175g listeleme yapabiliriz. Listeleme için gerekli numune – fiyat çalışması ve listeleme formu vs yapalım.

Düşük performanslı 160g lar hangileri tespit edip gerekirse 80g çeşitlerinden

değişim yapılabilir.

Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse. Buna da yapacağımız toplantıda karar veririz.

(…)”

(94) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın

Alma Yöneticisi (.....) tarafından HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e

gönderilen, konu kısmı boş bırakılan e - postada (Belge - 723/HR/8) A101’in çevrimiçi

mağazasından alınan ekran görüntüsü bulunmaktadır:

BİM çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.

(95) Söz konusu e - postaya cevaben HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)

tarafından 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, bilgi

kısmında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un bulunduğu e - postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Müdahale ediyoruz hemen

(…)”

(96) Aynı e - posta silsilesinin devamında HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)

tarafından 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen e - postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) hanım merhaba,

A 101 de şu anda mağazalarda ve depolarında böyle bir yok. Sanalda, geçen sene yapılmış in &out (geçen seneden olabilir)fiyatının unutulmuş bir durumu.

Bilginize

(…)”

(97) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Satış Direktörü (.....)

tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a

ve Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, “RE: BTT [21] ile ilgili” konulu e -

postada (Belge - 723/HR/9) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Arkadaşlar,

BTT Diyarbakır ve Erzurum başta olmak üzere bazı bölgelerde piyasaya 2.95’ten ürün teklif ediyor. En son dün buna YZM [22] noktaları eklenmiş durumda. Bunun lütfen acil önünü alın yoksa BTT’ye ürün sevkini durdurmak zorunda kalacağım.

Son olarak bunun neden bir anda tekrar olmaya başladığını anlamak istiyorum. Müşteri ile görüşüp gereken aksiyonları aldıktan sonra dönüşünüzü beklerim.

(…)”

(98) Söz konusu e - postaya cevaben HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)

tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgi

kısmında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un olduğu e - postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ

Yerel zincir market yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.

“(.....) bey merhaba,

Müşteri ile şimdi konuştum. Kesinlikle böyle bir şey olmadığını söyledi. Çünkü böyle

bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün

Satmayacağını söyledi. Erzurum ve Diyarbakır’da gitsinler 10 - 15 koli ürün alsınlar

2,95 fiyat var ise ben gereğini yapacağım.

Sizde bizim ile ilgili gereğini yapın dedi. ( bu arada ben yoksa size sevkiyatı

durduracağız demedim, kendisi söyledi)

(…)”

I.4. 1.8.4. HARİBO Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme

(99) 09.07.2019 tarihli HARİBO iç yazışmasındaki (Belge - 723/HR/6) “[BİM çalışanı] (.....)la konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim.” ifadesinden BİM’in deneme ürünü olarak satışa sunacağı HARİBO ürünlerinin satış fiyatının HARİBO tarafından 3,75 TL olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamındaki “Rafı bozmayacağız dedi.” ifadesi ise BİM’in HARİBO tarafından belirlenen fiyata uyma yönündeki iradesini göstermektedir.

(100) 17.10.2019 tarihli HARİBO iç yazışmasındaki (Belge - 723/HR/7) “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse” ifadesinden BİM’in tavsiye fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak, HARİBO tarafından BİM’e ürün temin edileceği anlaşılmaktadır.

(101) 23.09.2020 tarihinde ŞOK çalışanı tarafından HARİBO çalışanına gönderilen ve A101 internet sitesinde satılan HARİBO ürününe ilişkin görseli içeren e - postadan (Belge - 723/HR/8), perakendeciler tarafından diğer rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine yönelik öngörülenden düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Müdahale ediyoruz hemen” ifadesinden HARİBO’nun düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyatlarına müdahale ederek fiyatları yükselttiği anlaşılmaktadır.

(102) 17.02.2021 tarihli HARİBO iç yazışmasından ((Belge - 723/HR/9), HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını takip ettiği, fiyatların istenilen seviyede olmadığı durumlarda fiyatın düzeltilmesini talep ettiği, aksi durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı anlaşılmaktadır. İlaveten belgede geçen ve BTT ile ilgili olarak söylenen “böyle bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün Satmayacağını söyledi.” ifadesi perakendecilerin raf fiyatlarını uygulamaya geçmeden önce HARİBO’nun onayını aldıklarına işaret etmektedir.

(103) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, HARİBO tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, ürün temininin tavsiye fiyata uyulması koşuluna bağlandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan HARİBO’nun fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulması yönünde bir cezalandırma stratejisinin bulunduğu görülmektedir. Bu kapsamda, HARİBO tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının tespit edildiği değerlendirilmektedir.

I.4.1.9. KENT Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme

I.4. 1.9.1. KENT Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler

(104) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişleri “ konulu e - postada (Belge - 723/KENT/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) Bey merhaba,

Oreo ve (...) ürünlerinin fiyat geçiş formları ektedir, onayınıza sunarız.

• Oreo sadece satış fiyatı değişikliğidir, yarın Rakip A ve Rakip M ile eş

zamanlı rafa yansıtılacaktır.

(...)”

(105) Söz konusu e - postaya istinaden yazılan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’ten ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu 12.06.2020 tarihli “FW: Fiyat Geçişleri” konulu e - postada “(.....) merhaba, Ekte yer alan fiyatlatı girmeni rica ediyorum. Oreo satış fiyatı yarından geçerli, Eti kek alış ve satış fiyatı pazartesi gününden geçerli, Teşekkürler.” denilmektedir.

(106) Aynı e - posta silsilesinin devamında 12.06.2020 tarihinde ŞOK Kampanya - Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat Geçişleri” konulu e - postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programının ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 13.06.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgisine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL)

Oreo 95 Gr 3,95 13.06.2020 4,75 I.4.1.9. 2. KENT Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Yapılan Değerlendirme

(107) Yukarıda yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, KENT’in söz konusu eyleme katıldığını gösteren herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Bu çerçevede anılan teşebbüsün topla - dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmıştır.

I.4. 1.9.3. KENT Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler

(108) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, KENT çalışanlarının yer aldığı Whatsapp grubunda 08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) (S.Ş.) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) (T.T.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/KENT/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

S.Ş. 08.06.2018 (15:45):

S.Ş. 08.06.2018 (15:45):

(.....) [23] bey,

S.Ş. 08.06.2018 (15:47):

Van bölgede tonaj yüksek olduğu için, raflara çok

düşük marjlarla

çıkıyorlar, gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi

yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.

T.T.08.06.2018 (15:55): Sevgili Doğu Ekibi tavsiye fiyatlarımızı doğru sekilde takip edelim

(109) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 18.07.2020 - 20.07.2020 tarihlerinde

“Modern Trade HQ” isimli Whatsapp grubunda KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....),

KENT Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) (Y.D.) ve KENT Kilit Müşteri Yöneticisi (.....)

(Ö.C.İ.) arasında gerçekleşen yazışmalar (Belge - 723/KENT/3) aşağıda yer almaktadır: (.....) öncesinde C4 [24] ile konuştunuz diye

M.K. 18.07.2020 (14:45):

umuyorum..umarım atlamamışınızdır..özellikle diyarbakır gibi bölgelerde başlangıç tavsiye raf

fiyatımızın 24.90 olduğunu..şimdi C4 u gören Migros ta daha bayram başlamadan 19.90 a çekecek..

Abi konuştuk c4 ile daha öncesinde. Böyle bir fiyat

Ö.C.İ. 18.07.2020 (14:47):

olmadığını da biliyorlar da, 2 - 3 mağazanın fiyatını

KENT Genel Müdürü (.....).

CARREFOURSA yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.

değiştirmeyi atlamışlar geçen bayramdan sonra. Şimdi (.....) [25] ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen

Dedi

Y.D. 18.07.2020 (14:47):

(.....) selam diyarbakiri kontrol ettirebilir misin

Ö.C.İ. 20.07.2020 (13:26): Abi selam, düzeltmişlerdi tekrar böyle olmuş. 15 – 20 dakikaya düzeliyor

(110) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, KENT Modern Kanal Satış Müdürü

(.....) (M.K.) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) (F.A.) arasında 17.10.2020

tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge -

CARREFOURSA çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.

BİZİM TOPTAN TÜKETİM yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.

F.A. 17.10.2020 (17:14): Teşekkürler pazartesi takip ettiririm

I.4. 1.9.4. KENT Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme

(111) 08.06.2018 ve 17.10.2020 tarihli KENT iç yazışmaları (Belge - 723/KENT/2 - (Belge - 723/KENT/4)) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, akabinde söz konusu durumun üst yönetime raporlandığı görülmektedir. Bu durum 08.06.2018 tarihli yazışmada geçen “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ve 17.10.2020 tarihli yazışmada geçen “cuma günü ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş..” ve “pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak” ifadelerinden de açıkça anlaşılmaktadır.

(112) 18.07.2020 - 20.07.2020 tarihli KENT iç yazışmaları (Belge - 723/KENT/3) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, öngörülenden düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, düzeltilen fiyatların tekrar kontrol edildiği ve gerekli görülmesi halinde perakendecilerin raf fiyatlarına yeniden müdahale edildiği görülmektedir.

(113) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, KENT tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği ve dolayısıyla KENT tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir.

I.4. 1.10. ŞÖLEN Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme

I.4.1.10. 1. ŞÖLEN Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler

(114) 2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) (A.Ç.) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı(.....) (E.Ç.) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge - 723/ŞLN/1) yer almaktadır:

A.Ç. 06.04.2020 (17:14): ((.....) Hanım Merhaba,

Ben geçen Çarşamba günü BİM ile telefonda

görüştüm. Hiçbir şikayetleri yoktu. Rafta fiyat geçişi

yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo

fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros

tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden

fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın

geçecekler.

Fiyat avantajı nedeniyle bu ortamda stoksuzluğa

düşüyor olabilirler. Bizim şu an Ocak ayı gibi bir

sıkıntımız yok. Müşteri Hizmetleri daha iyi bilgi

verebilir.

Selamlar) 27

[27] ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....)’a ŞÖLEN Genel Müdürü (.....) tarafından gönderildiği anlaşılan ancak tarihi net olarak belirlenemeyen e - posta içerisinde yer alan ifadelerdir.

E.Ç. 06.04.2020 (17:16): (.....) hanım , arkadaslardan gelen yazı ekte aynen

size de ilettim . Sevkiyatta bir problem olmadıgını

soyluyorlar

A.Ç. 06.04.2020 (17:17): Elif hanım merhaba ben bu yazıdan bizim fiyat

geçişimiz olduğu için sevkiyatları durdurduklarını mi

anlayalım? Sistemde resmî siparişler var ve onlar

sevk edilmiyor Elif hanım.

talep arttıgı için stock out olmuslardır diyor

arkadaslar

(115) 2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen,

17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su

(.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide

olduğu “Fiyat Değişikliği” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/2) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır

“SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED

(.....) Bey merhaba,

Ekte Biscolata Mood’un satış fiyatı değişiklik formunu bilgilerinize sunarız. Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi günü raf fiyatını güncellemek için onayınızı rica ederiz (sadece raf fiyatı). Tedarikçi firma Rakip B’nin [28] Salı günü fiyatını güncelleyeceğini iletmektedir.

(116) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Satış Müdürü (.....)

tarafından 13.01.2021 tarihinde ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....)’ya ve

ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN

çalışanlarının bulunduğu, “Aktivite Onay Formu / Greta Zeytin Kekik / ŞOK” konulu e -

postada (Belge - 723/ŞLN/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

Aralık ayında Şok müşterisine teklif ettiğimiz Greta ürünü Şok yılsonu kapanışından dolayı Şubat 17 olarak netleşti.

Net fiyatı geçiş öncesi, 2,75 TL olarak vermiştik. (A101 net fiyatı 2,60 TL) Aktivite için herhangi bir ek ıskonto dönüşü almayacağız.

A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF [29] ile çıkacağına dair söz aldık. Greeta’nın revize fiyat geçişi ile aktivite performansına göre müşteride delist edilen Nutymax yerine listelenmesi planlanmakta.

Planlama ile ön görüşme yaptım, üretim için sorun görünmemektedir.

Aktivite formu ektedir, bilgi ve onayınıza sunarım.

(…)”

(117) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) (C.A.)

ile ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....) (M.A.) arasında 22.01.2021 - 28.01.2021 Söz konusu e - posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak

adlandırılmaktadır.

Piyasa Satış Fiyatı.

tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/ŞLN/4) aşağıdaki

Şok toplantı için sıkıştırıyor

önümüzdeki haftaya kalmasını

istemiyor. Cuma sabah senin için uygun mu

M.A. 26.01.2021 (18:46): Cuma sabahı ok

C.A. 26.01.2021 (18:49): Tamam

C.A. 27.01.2021 (14:48): Toplantı daveti geldi mi (.....) [30]

Dan

M.A. 27.01.2021 (16:32): Geldi kabul ettim

C.A. 27.01.2021 (16:34): Mood fiyatını az önce teyit ettim

A101 de şok da yarın için raf geçti

sabah fiş alacağım..

M.A. 27.01.2021 (16:36): Ok süper eline sağlık

C.A. 28.01.2021 (09:44): (.....) selam. şok toplantıyı

pazartesi saat 1 e almak istiyor.

Senin için uygun mu?

M.A. 28.01.2021 (09:45): Olur olur uygun

C.A. 28.01.2021 (10:13):

Hayırlı olsun..sıra bim de.

[30] ŞOK Ticaret Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.

M.A. 28.01.2021 (10:21): Hadi bakalım…bu arada Şok online de 5,25 Tl

gözüküyor.

C.A. 28.01.2021 (10:22): Bugün düzelecek

Sistem biraz geriden geliyor

M.A. 28.01.2021 (10:21): Ok

(118) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Sipariş ve Ana Veri Uzmanı

(.....) tarafından 25.02.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında

çok sayıda ŞÖLEN çalışanının bulunduğu, “RE: 1 Mart 2021 - Luppo Fiyat Geçişi”

konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba;

Kanal bazında 1 Marttan itibaren geçerli olacak şekilde Luppo fiyatları aşağıdaki gibi tanımlanmıştır.

Özel fiyat üzerinden ilerlediğimiz ve listede olan BİM - BİM File- A101 - Hakmar müşterileri için herhangi bir tanımlama yapılmadı, satışçı onaylı teyit geldiğinde güncelleme sağlanabilir.

(…)”

(119) Söz konusu e - postaya cevaben ŞÖLEN Bölge İhracat Müdürü (.....) tarafından

02.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında yine çok sayıda

ŞÖLEN çalışanının bulunduğu e - postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

BİM ve FİLE için de yine görüşmeler sürüyor. Netleştiğinde paylaşıyor olacağız. (…)”

(120) Aynı e - posta silsilesinin devamında ŞÖLEN Bölge İhracat Müdürü (.....) tarafından

02.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen e - postada;

“Merhaba,

BİM’de Luppo SK fiyat geçişi için 17 Mart tarihinde mutabık kaldık. İlgili tarihte hem alış hem de satış fiyatı geçmiş olacak. Bu doğrultuda tanımlamalar yapılabilir.

Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi

kabul ettiler. Tavsiye PSF 6,45 TL olarak revize edildi

(…)”

ifadeleri yer almaktadır.

(121) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Marka Müdürü (.....)

tarafından 15. 03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN

Türkiye Pazarlama Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’nin

bulunduğu, “Luppo Fiyat Geçişi Discount // BİM, FİLE, A101, HAKMAR” konulu e -

postada (Belge - 723/ŞLN/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Selamlar,

Bildiğiniz gibi 1 mart itibari ile tüm kanallarda Luppo’da fiyat geçişlerimizi gerçekleştirdik. Discount tarafından henüz fiyat geçişi için dönüşler gelmedi.

Müşterilerinizden geçiş zamanlamaları paylaşılmış mıdır sizinle? Bilgi bekleriz,

(…)”

(122) Söz konusu e - postaya cevaben ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 15.03.2021

tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN Türkiye Pazarlama

Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’nin bulunduğu e - postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (.....),

Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak.

Tam tarihi bildireceğim.

İyi çalışmalar,

(…)”

(123) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) (C.A.)

ile ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....) (M.A.) arasında 17.03.2021 tarihinde

gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/ŞLN/7) aşağıdaki yazışmalar yer

almaktadır:

M.A. 17.03.2021 (09:10):

Bim Luppo fiyatını geçti.

C.A. 17.03.2021 (09:10): Ay ben şok : ))

Süper hemen konuşuyorum a101

İle

C.A. 17.03.2021 (09:16): Biz fiyatı 6.5 vermiştik ama

Bim e 6.45 mi vermiştik

M.A. 17.03.2021 (09:17): Yok 6.50 verdik 6.45 tl

onaylanmış Bim de o kadar da

olsun : )

M.A. 17.03.2021 (11:13): A101 görüşmesi ne oldu bu arada

yarın (.....) hanım soracaktır

C.A. 17.03.2021 (11:24): 3 farklı satınalma ile aynı anda

zaman ayarlamaya çalışıyoruz.

C.A. 17.03.2021 (11:25): So, tarih henüz net değil ama

yapacağız toplantıyı

M.A. 17.03.2021 (22:33):

Giremediğimiz A101

katologlarına rakip girmeye

devam ediyor.

C.A. 17.03.2021 (22:34): Bravo..

Ben de şimdi yazacaktım sana

I.4.1.10. 2. ŞÖLEN Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme

(124) 06.04.2020 tarihinde ŞÖLEN Genel Müdürü ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı arasında yapılan yazışmadaki (Belge - 723/ŞLN/1) “Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.” ifadesinden BİM’in Luppo markalı üründe fiyat artışı yapmaması nedeniyle daha önce ilgili ürünün satış fiyatını yükseltmiş olan MİGROS’un ürün fiyatlarında indirim yaptığı, bunun üzerine ŞÖLEN’in, BİM’den Luppo markalı ürünün fiyatını artırmasını istediği, BİM’in söz konusu ürün fiyatlarını konuşmanın ertesi günü yükselteceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından BİM ve MİGROS arasında dolaylı olarak fiyat koordinasyonunun sağlandığı açıkça görülmektedir.

Tablo 2 4 - İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

MİGROS 06.04.2020 4,25 4,95

Şölen Luppo

BİM 07.04.2020 4,25 4,95 Kaynak: Cevabi Yazılar

(125) 17.07.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasından (Belge - 723/ŞLN/2), A101’in, MİGROS’un ve BİM’in ŞÖLEN ürünlerine ilişkin geleceğe yönelik fiyat değişim tarihlerinin ŞÖLEN tarafından ŞOK ile paylaşıldığı, ŞOK’un ise bu bilgiyi kendi karar süreçlerinde kullandığı ve bu çerçevede A101 ve MİGROS ile aynı gün fiyat değişikliği yapmak üzere iç onay süreçlerini işlettiği görülmektedir. Bu çerçevede, ŞÖLEN tarafından söz konusu perakendeciler arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede fiyat artışlarında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı tespit edilmektedir.

Tablo 2 5 - İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Eski Yeni

Ürün Teşebbüs Tarih

Fiyat Fiyat

ŞOK 20.07.2020 4,75 5,25

Biscolata Mood 110 Gr BİM 21.07.2020 4,75 5,25

A101 22.07.2020 4,75 5,25 Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21 - 53/747 - 360 sayılı Kurul kararı

(126) 13.01.2021 tarihli ŞÖLEN iç yazışmasında (Belge - 723/ŞLN/3) geçen “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF [31] ile çıkacağına dair söz aldık.” ifadesinden A101’de 01.02.2021 tarihine kadar fiyat artışı olması halinde ŞOK’tan ŞÖLEN ürünlerinde fiyat artışı yapılacağının sözünün alındığı, dolayısıyla ŞOK’a A101’in ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği anlaşılmaktadır.

(127) 22.01.2021- 28.01.2021 tarihleri arasında gerçekleşen ŞÖLEN iç yazışmalarında (Belge - 723/ŞLN/4) yer alan “A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor, Aynı gün geçelim, Diyor”, “Bim de Salı geçecek diyeceğiz, artık Bim Çarşamba geçecek, artık 1 gün idare etsinler”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” ve “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 31 Piyasa Satış Fiyatı.

de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından A101, BİM ve ŞOK’un Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının perakendeciler arasında dolaylı koordinasyon yoluyla organize edildiği ve bu organizasyondan anılan perakendecilerin de haberdar olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat artışı organizasyonunda perakendecilere ait kasa fişlerinin de kontrol mekanizması olarak aktif bir şekilde kullanıldığı gözlemlenmektedir.

Tablo 26- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

A101 28.01.2021 5,25 5,95

Biscolata Mood ŞOK 28.01.2021 5,25 5,95

BİM 29.01.2021 5,25 5,95 Kaynak: Cevabi Yazılar

(128) 25.02.2021 (Belge - 723/ŞLN/5), 15.03.2021 (Belge - 723/ŞLN/6) ve 17.03.2021 (Belge - 723/ŞLN/7) tarihli ŞÖLEN iç yazışmaları birlikte ele alındığında, ŞÖLEN tarafından Luppo ürünlerinde fiyat artışının yapılmasının planlandığı, bu kapsamda perakendeciler arasında sağlanan dolaylı koordinasyon yoluyla fiyat artışının organize edildiği görülmektedir. Belge - 723/ŞLN/5’te geçen ve BİM için dile getirilen “Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi kabul ettiler.” ve 15.03.2021 tarihli yazışmada geçen “Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak.” ifadelerini teyit eder şekilde BİM’in 17.03.2021, A101’in ise 18.03.2021 tarihinde ilgili ürünün fiyatını 6,45 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir. 17.03.2021 tarihli yazışmada paylaşılan BİM’e ait fişten, söz konusu fiyat artışının gerçekleştirildiği ve belgede geçen “Süper hemen konuşuyorum a101” ifadesinden BİM’deki fiyat artışının A101’e iletileceği anlaşılmaktadır.

Tablo 2 7 - İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)

Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat

BİM 17.03.2021 5,75 6,45

Şölen Luppo

A101 18.03.2021 5,75 6,45 Kaynak: Cevabi Yazılar

(129) Belgeler ve perakendecilerin ilgili tarihlerdeki fiyat artışları bütüncül olarak ele alındığında, ŞÖLEN tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ŞÖLEN tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir.

I.4.1.10.3. ŞÖLEN Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler

(130) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Saha Satış Yöneticisi (.....) tarafından ŞÖLEN Bölge Satış Müdürü (.....)’a 23.09.2020 tarihinde gönderilen “RE: ÖZPOLATOĞLU LUPPO FİYATI HAKKINDA” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) bey merhaba;

Manisa'daki Özpolatoğlu market(tabela ismi Gözde market)19.09.2020 -07.10.2020

tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte almış. Konudan

haberim olduğu gibi müdahale ettim.

…

• Müşteri ürünü ilk aldığı zaman 4,95 satıyordu(Ulusal endex).Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı.

• Şu anda müşterinin elinde 200 koli civarında sütlü ve kakaolu Luppo var.Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim.

…

Ulusal raf ve aktivite fiyatları bizim ciddi anlamda belimizi büküyor ve sorun yaratıyor. Ulusal noktalarda çıkan absürt fiyatlar nedeniyle müşteriler tepkisini farklı bir şekilde gösteriyor. Şu anda hem Gürmar hem de Özpolatoğlu markette Luppo delist oldu. Greta'yı da A 101'deki 3,95 satış fiyatı nedeniyle her iki müşteriye de açtıramıyorum. Luppo satış fiyatları bizim için hassas bir konu olduğu için paylaşma gereği duydum. …”

(131) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Ticari Pazarlama Yöneticisi

(.....) tarafından 14.12.2020 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “YENİ INSERT

FİYAT BİLDİRİMLERİ” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/9) aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Sevgili Satış Yöneticilerimiz,

Publins Insert arayüzüne aşağıdaki ürünler Min - Max PSF fiyatlarına göre tanımlama yapılmıştır.

Insert içerisindeki ürünlerimizde bu fiyat aralıklarının dışına çıkıldığında bildirim gelecektir.

Bilgi adına sizlerle paylaşmak istedim.

İyi çalışmalar.

”

(132) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....)

tarafından 29.09.2020 tarihinde ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....), ŞÖLEN Genel

Müdürü (.....), ŞÖLEN Kategori Pazarlama Müdürü (.....), ŞÖLEN İhracat Satış Müdürü

(.....), ŞÖLEN Satış Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Marka Müdürü (.....)’a gönderilen “Aktivite

Onay Formu/Luppo Karamel LTS” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/10) aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba,

A101’de listeli olmayan çeşidimiz Luppo Karamel Sandviç Kek ile RTS çalışması yapmayı planlamaktayız.

Buna göre; Yaklaşık (.....) adet 72’li RTS, tüm mağazalarda konumlandırılacak. PSF [32] mevcut ile aynı, 5,75 TL olacak ve aktivite basılı olmayacak.

(.....) TL (Net satış cirosu) satış getirisi var.

Bizim tarafımızda 4 - 6 haftalık üretim zamanı belirtildi. Basılı olmadığı için tam sevkiyat tarihi yok, aktivitenin onaylanması halinde üretilen stantlar beklemeden mağazalara sevk edilecek. Sizlerin onayından sonra detayları planlama ile görüşüyor olacağım.

*Ekim ayında Ozmo Cornet RTS’leri mağazalarda yerini alacak, bugün siparişleri oluşturuldu. Kasım ayında Luppo Karamel ve Aralık ayında Veni RTS çalışması planlamaktayız. Veni için görüşmelerden sonra ayrıca form ileteceğim.

Luppo aktivite formu ektedir. Bilgi ve onayınıza sunarım.

İyi çalışmalar,

(…)”

(133) Yazışmanın devamında ŞÖLEN Kategori Pazarlama Müdürü (.....) tarafından

yazışmada yer alan alıcılara 20.12.2020 tarihinde gönderilen e - postada aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“(.....) merhaba,

Fiyatı oldukça düşük girmiş A101, bu sebeple kurumsal hattımıza GK noktalarından şikayetler gelmeye başlamış.

Bu fiyatı normal fiyatımıza çekebilirler mi?

…”

(134) E- posta silsilesinin devamında ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından yazışmada yer

alan alıcılara 20.12.2020 tarihinde gönderilen e - postada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Haklısın (.....),

Müşteri ile anlaşmam bu şekilde değildi, ürün psf ile satılacaktı.

Geçen hafta gerildik bu konudan dolayı. Hem fiyat durumu hem de üretilen miktardan 500 rts az alım yaptılar.

Bu hafta halletmeye çalışıyorum, güncel durumu paylaşacağım.

İyi çalışmalar”

(135) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Ticari Pazarlama Uzmanı

(.....) tarafından 11.01.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarının bulunduğu

“Solen_Geleneksel_Kanal” ve “Solen_Yerel_Zincir” isimli e - posta gruplarına

gönderilen, bilgi kısmında yine ŞÖLEN çalışanlarının bulunduğu “RE: ALOKASYON:

PR.PRM.PR.PRM.1568.00 Şölen Logolu Güncel Fiyat Kartı” konulu e - postada (Belge -

723/ŞLN/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhabalar,

Sipariş adet ve numaraların olduğu ekteki data doğrultusunda herkesin miktarları eline ulaşmıştır diye ümit ediyorum.

Kullanımları konusunda ekiplerimizden destek rica ederiz.

Daha önce altı çizildiği şekliyle tekrar paylaşmak isteriz;

Perakende Satış Fiyatı.

 Tüketicinin elini uzattığı ürünün fiyatını bilmek istemesi; fiyatı gördüğünde satın

almaya / almamaya döndürüyor.

 Piyasada muadili olmayan ve / veya muadillerine göre özel ve gerçek çikolata

bazlı ürünler satmamız sebebi ile bazı gruplarda fiyatlarımızın da yüksek

olmasını getirdiği için TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli.  Piyasadaki güçlü ve belli pazar payına ulaşmış her firma tüm Türkiye genelinde

raf fiyatlarında ortak PSF ile hareket etmeye gayret eder. Tüketiciye güven

oluşturmak adına bunu da takip eder.

 Görsel bakımdan da TANZİM TEŞHİRİ TAMAMLAYAN önemli bir unsur olarak

göze çarpıyor

(…)”

I.4.1.10. 4. ŞÖLEN Hakında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik

Değerlendirme

(136) Dosya kapsamında, ŞÖLEN tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış

fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve

değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur:

h. 23.09.2020 tarihli ŞÖLEN iç yazışmasında (Belge - 723/ŞLN/8) geçen “07.10.2020 tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte almış. Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim.”, “Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı.” ve “Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği, öngörülen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda bulunulduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının belirlendiği anlaşılmaktadır.

i. Belge - 723/ŞLN/9’dan, perakendecilerin kampanyalı raf fiyatlarının düzenli olarak takip edilmesi için ŞÖLEN tarafından kullanılan bir bildirim sisteminin bulunduğu, sistemde en düşük ve en yüksek kampanyalı satış fiyatı aralıklarının belirlendiği, perakende fiyatları belirlenen aralıkların dışına çıktığında ŞÖLEN’e sistemden bildirim geldiği, böylelikle ŞÖLEN tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının kontrol edildiği görülmektedir.

j. Belge - 723/ŞLN/10’dan ŞÖLEN tarafından rakip perakendecilerden gelen şikayet üzerine perakendecilerin düşük olan fiyatlarını artırması yönünde müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğu anlaşılmaktadır.

k. Belge - 723/ŞLN/11’de geçen “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli” ifadesinden ŞÖLEN’in tavsiye satış fiyatlarını perakende satış fiyatı olarak nitelendirdiği ve tavsiye fiyatın uygulanması yönünde strateji uyguladığı görülmektedir.

Belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, ŞÖLEN tarafından fiyatı öngörülenden

düşük olan perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği, istenilen yeniden satış

fiyatına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda

bulunulduğu, ayrıca piyasadaki kampanyalı satış fiyatlarının takibi için bildirim

sisteminin kullanıldığı, bu sistem sayesinde perakendecilerin kampanyalı satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir.

I.4. 2. Teşebbüslerin Savunmaları ve Değerlendirilmesi

I.4. 2.1. ETİ’nin Savunması ve Değerlendirilmesi

Soruşturma konusunun “hub and spoke” tipi kartel olduğu, söz konusu bilgi değişiminden söz edebilmek için birbirinden bağımsız teşebbüslerin dikey ilişki içerisinde bulunulan ortak bir sağlayıcı veya perakendeci kanalıyla bilgi değişimi gerçekleştirmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında ETİ haricinde bu tür bilgi değişiminin parçası olan, üstelik yatay iş birliğinin doğrudan muhatabı olan teşebbüslerin soruşturmada yer almadığı, ihlal iddialarının tek başına ETİ’ye yöneltilmesinin usul açısıdan önemli bir eksiklik teşkil ettiği savunması

(137) İhlal isnadına dayanak teşkil eden belgelerde adları geçen; A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ünvanlı zincir marketler, Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21 - 57/796 - M sayılı kararı ile mevcut soruşturmaya dahil edilmiştir.

Topla - dağıt karteli isnadı yapılan belgelerden biri haricinde diğerlerinin Perakende Kararı ile sonuçlanan soruşturma (Perakende Soruşturması) kapsamında ŞOK’tan elde edildiği ve belgelerin ilgili teşebbüsün iç yazışması niteliğinde olduğu, ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgenin de ihlali göstermek için yetersiz olduğu, söz konusu belgelerde ETİ’nin ŞOK’la ve diğer marketlerle iletişime geçtiğine dair bir yazışmanın bulunmadığı, ETİ’nin herhangi bir perakendeciye bilgi aktardığına yönelik somut bir ifadenin ve dolaylı bir iletişimin olmadığı, dolayısıyla belgelerin ihlal isnadı için yetersiz olduğu, Soruşturma Raporu’nun 182. paragrafında [33] geçen “ETİ tarafından kendilerine aktarılan” ifadesinin somut bir dayanağının bulunmadığı, iletişim delili bulunmazken ETİ tarafından ilgili perakendeciler arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edildiğine ilişkin tespitin mümkün olamayacağı savunması

Soruşturma Bildiriminde ETİ’nin bahsi geçen yazışmalarda kullanılan ifadelerdeki veya fiyat geçişlerinin paralelliğine ilişkin tespitlerdeki rolüne yer verilmediği, bu noktada bilgi değişimine aracılık ve bilgi değişimi koordinasyonuna ilişkin yeterli belgenin ETİ’ye iletilmemiş olduğu, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bildirimlerinin ihlale ilişkin iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi içermesi gerektiği savunması

(138) Komisyonun ve Kurulun yerleşik uygulamalarında ortaya konulduğu ve yargı kararları ile de tescil edildiği üzere, başka bir teşebbüste elde edilen belgelerin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabileceği hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Öte yandan, dosya kapsamında yer alan belgeler ile ETİ tarafından alt pazarda yer alan perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimine aracılık edildiği, söz konusu perakendecilerin fiyatlarının ve/veya fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı ortaya koyulmuştur. Soruşturma Bildirimi’nde ikisi e - posta ve biri Whatsapp yazışması olmak üzere üç belgeye yer verildiği, ayrıca 2020 -3- 19 numaralı dosya kapsamında yer alan iki belgenin sunulduğu, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında yasaklanan hususun sağlayıcının 33 Söz konusu ifade yukarıda kararın 189. nolu paragrafında yer almaktadır.

alıcının satış fiyatını belirleme serbestisine müdahale etmesi olduğu, ancak ETİ’nin hiçbir şekilde alıcılarının yeniden satış fiyatına müdahale etmediği, Kurulun geçmiş tarihli bazı kararlarında, uygulanmamış olsa dahi sözleşmelerde açıkça yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından belirleneceği hükmüne yer verilmiş olmasının ihlal bakımından yeterli görüldüğü, Kurulun geçmiş tarihli bazı kararlarında ise sağlayıcının fiili müdahaleleri ile alıcıları yeniden satış fiyatına uymaya zorladığını gösteren belgelere dayanmak suretiyle ihlal tespiti yapıldığı, öte yandan Ege Bölgesi Hazır Beton [34] kararında “teşebbüs - bayi arası yazışmalar” ifadesinin, iç yazışmaların dışında gerçek hayata intikal eden bir iradenin gösterilmesi gerektiğine işaret ettiği, Baymak kararında da bayilerle yapılan fiyata müdahaleyi gösteren nitelikteki yazışmalara ve görüşmelere yer verildiği, Soruşturma Bildiriminde yer alan belgelerde geçen ifadelerin ETİ’nin pazarda uygulanan fiyatları takibinden ibaret olduğu, dışarıya yansımış herhangi bir fiili müdahalenin mevcut olmadığı savunması

(139) Dosya kapsamında yer verilen belgeler ile ETİ’nin perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin tavsiye niteliğini aştığı ve ETİ’nin yeniden satıcılarına ürünlere ilişkin raf fiyatlarını dikte ettiği açıkça ortaya konulmaktadır. Anılan belgelerden ETİ’nin piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece izleyerek takip etmediği, fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları tespit ettiği görülmektedir.

Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen ve 2020 -3- 19 numaralı dosyada bulunan iki belgenin başka bir teşebbüsün iç yazışması niteliğinde olduğu, ETİ’nin adının geçmesi haricinde belgelerde ETİ’nin herhangi bir perakendeciye bilgi aktardığına ilişkin hiçbir somut ifadenin bulunmadığı, belgede yer alan “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ifadesinin de tümüyle teşebbüsün kendi değerlendirmesi olduğu savunması

(140) Dosyada yer verilen ETİ’ye ilişkin belgeler birlikte ele alındığında; ETİ tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılarak söz konusu perakendeciler arasında dolaylı koordinasyonun organize edildiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, belgelere konu tarihlerde gerçekleşen fiyat hareketleri de incelenmiş olup yukarıda konuya ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir. Bu noktada, ihlale ilişkin belgenin kesinliği ve gerçekleşen fiyat hareketlerinin mevcudiyeti karşısında, ETİ’nin, belgenin başka bir teşebbüsten alınmış iç yazışma olduğu ve ihlal isnadına konu edilemeyeceği yönündeki savunmasına itibar edilememektedir.

Teşebbüslerin bir koordinasyon halinde olması durumunda aynı gün aynı şekilde fiyat değişikliği yapmalarının gerektiği, ancak dosyada yer alan tablolardaki fiyatların, tarihlerin ve teşebbüslerin tümüyle örtüşmediği, bu nedenle hiçbir iletişim tespiti olmadan söz konusu tabloların topla - dağıt karteline dayanak olarak gösterilemeyeceği, ayrıca ürünlerin fiyatlarında veya fiyat artışlarında paralellik bulunuyorsa bu durumun ŞOK tarafından sağlanmış olabileceğinin göz ardı edildiği savunması.

(141) Elde edilen belgelere bakıldığında fiyat artış organizasyonunun her durumda bütün teşebbüslerin aynı gün fiyat artışına gitmesi üzerine yapılmadığı, bu nedenle perakendeci teşebbüslerin rakiplerinin fiyat artışı yapacakları bilgisini almalarının akabinde rakipleriyle aynı gün veya rakiplerinden bir gün sonra fiyat artışı yapabildikleri görülmektedir. ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü (.....) ile ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında 03.05.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde

[34] 07.12.2006 tarih ve 06 - 88/1137 - 334 sayılı Kurul kararı.

(Belge - 723/ETİ/1) yer alan “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu gamze fis alip bim ile paylasacak” ile ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/3) yer alan ve ŞOK çalışanı tarafından yazılan “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ifadeleri karşısında perakendecilerin rakiplere ait fiyat artış bilgilerini ETİ dışında bir teşebbüsten elde etmiş olamayacağı ve söz konusu fiyat artışına ilişkin olarak perakendeciler arasındaki koordinasyonun ETİ tarafından sağlandığı değerlendirilmektedir.

03.05.2018 tarihli yazışmanın (Belge - 723/ETİ/1) ETİ’nin iç yazışması olduğu, belgede geçen “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmıs olacak. Cars gunu … fis alip bim ile paylaşacak” ifadesinin başka bir teşebbüs ile iletişime dair bir ifade içermediği, kasa fişinin BİM paylaşıldığı kabul edilse dahi bu fiyat bilgisinin güncel bir bilgi olduğu, bu bilginin geleceğe ilişkin piyasayı şeffaflaştıracak nitelikte olmadığı, belgelerin tümüne bakıldığında mahkemelerin aradığı “ihlalin hiçbir şüpheye yer verilmeyecek şekilde ve somut delillerle ispat edilmesi” kriterinin karşılanmadığı, Perakende Kararı kapsamında ihlal tespiti yapılmayan ve idari para cezası verilmeyen Unilever ve P&G gibi teşebbüslere ilişkin yazışmaların ETİ aleyhine delil olarak sunulan ŞOK’un iç yazışmalarından daha açık ve kuvvetli ifadeler içerdiği, söz konusu teşebbüslere idari para cezası verilmediği durumda ETİ’nin herhangi bir teşebbüs ile iletişime geçtiğine dair tek bir belgeye dahi yer verilmemişken ihlal tespiti yapılmasının hukuka aykırı olacağı savunması

(142) Elde edilen belgelerde, ETİ tarafından perakendecilere ait fiyat artışlarına ilişkin bilgilerin kasa fişlerinin gönderimi yoluyla rakip perakendecilere iletilmesinin fiyat artışı organizasyonunun bir parçası olduğu, belgelerin bütününe bakıldığında da ETİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ETİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir.

ETİ’nin alıcıları ile yapmış olduğu sözleşmelerde yeniden satış fiyatının ETİ tarafından belirleneceğine yönelik bir madde bulunmadığı, ETİ’nin fiili olarak da alıcıların satış fiyatlarına müdahale etmediği, ETİ’nin uygulamasının alıcılarına “tavsiye satış fiyatı” bildirilmesinden ibaret olduğu, dosyada kullanılan belgelerin hiçbirinde ETİ’nin alıcılarına baskı veya teşvik uyguladığına dair bir ifade bulunmadığı ve bu hususa yönelik bir incelemenin yapılmadığı, dolayısıyla belgelerin ETİ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatlarını belirlediğini açık ve somut olarak ortaya koyamadığı savunması

(143) Rekabet hukukunda anlaşma, teşebbüsler arasındaki açık veya zımni mutabakat olarak tanımlanabilmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar, fiyat, üretim, pazar ve müşteri gibi konuları kapsayabilmekte ve yazılı veya sözlü olarak yapılabilmektedir. Öte yandan dosya mevcudu yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bölümdeki belgelerden görüldüğü üzere, ETİ’nin perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan ETİ tarafından ürün fiyatları öngörülenden düşük olan perakendecilere cezalandırma stratejisi olarak ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği görülmektedir.

21.07.2017 tarihinde ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen “Popkek Mini Aktivite Fiyatları Hakkında” konulu e - postada (Belge - 723/ETİ/5) ÇAĞRI’ya herhangi bir müdahalede bulunulmadığı, belgede bahsi geçen etiket düzeltme işleminin etikette meydana gelen maddi bir hatanın düzeltilmesine ilişkin olduğu savunması

(144) Yazışmanın tamamı incelendiğinde, ETİ tarafından belgede ismi geçen perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunulduğu açıktır. Dolayısıyla savunmaya itibar edilememiştir.

17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/6) perakendeci tarafından ETİ’den destek istendiği, ETİ’nin perakendecilere destek verme zorunluluğu olmadığı, destek verilmediği için müşterinin ürünü inserte basmamasının önerildiği, ancak müşterinin ilgili üründe indirim yapıp yapmamasının kendi bağımsız kararı olduğu savunması

(145) Belgede ETİ ürünlerine ilişkin olarak uygulanması planlanan bir aktiviteye yönelik olarak ETİ çalışanı tarafından kullanılan “Karamda bozma adamım fiyatı ona yapacağım birşey yok. Karışır ortalık.” ifadesinden ETİ tarafından perakendecinin kampanya ile aktivite dönemlerine ve bu dönemlerde uygulayacağı fiyatlara müdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır.

15.12.2018 ve 17.12.2018 tarihlerinde ETİ Ulusal Zincirler ve E - Ticaret Kanal Müdürü (.....) ile ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinin (Belge - 723/ETİ/7) etiket uygulamasına ilişkin olduğu, Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre indirimli satış fiyatının malın veya hizmetin indirim öncesi satış fiyatıyla birlikte, görülebilir ve okunabilir şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu, belgede geçen “Aktivite olunca etiket fiyatı çarpılı olmuyor mu?” ifadesinden bu durumun açıkça görülebildiği, somut durumda herhangi bir fiyat değişikliğinin de gerçekleşmediği savunması

(146) Perakendecilerin mağazalarındaki raflarında yer alan etiketler ve etiket üzerinde yazan fiyatlar hakkında tedarikçilerin herhangi bir tasarrufunun bulunamayacağı değerlendirilmektedir. Öte yandan, söz konusu belgede yer alan “Fiyatlar neden psf ’den farklı?” ve “Bir sorun var ise pazartesi müdahale ederiz” ifadelerinden ETİ’nin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır.

28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında insertte tipografik bir hatanın olduğunun belirtildiği, somut durumda herhangi bir fiyat değişikliğinin de gerçekleşmediği savunması

(147) Belgeden ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, ETİ tarafından; belirlenen piyasa satış fiyatından daha düşük olan fiyatların nedeninin sorgulandığı ve gerekirse müdahale edilip fiyatların yükseltileceği anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım.” ifadesinden ETİ’nin, yeniden satış fiyatını belirleme sürecinde perakendecinin kendisinden bağımsız hareket etmemesini istediği görülmektedir. Kaldı ki söz konusu belgede yer aldığı gibi, fiyata ilişkin tipografik bir hata olması durumu dahi sağlayıcı tarafından alıcının fiyatına müdahale edilmesini meşru kılmamaktadır.

26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/9) geçen “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata” ifadesinin aksine somut durumda fiyatlara müdahale edilmediği, İstanbul bölgesinden sorumlu çalışanın Ankara’daki bir marketin fiyatına müdahale edilip edilmediğini bilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu yazışmanın ilgili çalışanın kendi müşterisi ile yaptığı gerçeğe uygun olmayan bilgi içeren bir yazışmadan öteye geçmediği savunması

(148) Belgede yer alan “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata.” ifadesinden anlaşıldığı üzere ETİ, ürünlerine ilişkin olarak bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit etmiştir. Ayrıca, bir çalışanın teşebbüs bünyesinde fakat çalıştığı birimden farklı bir birimde gerçekleşen bir eylem veya olay hakkında bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığına yönelik savunmaya ise itibar edilememiştir.

21.01.2020 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) ile ETİ Ulusal Zincirler ve E - Ticaret Kanal Müdürü (.....) arasındaki Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/ETİ/10) bahsi geçen fiyatların alış fiyatları olduğu, ETİ’nin alış fiyatlarını özgürce belirleyebildiği, ayrıca yazışmanın iç yazışma olduğu savunması

(149) ETİ’nin alıcılarına yaptığı satışlarda uyguladığı satış fiyatlarını özgürce belirleyebilmesinin önünde bir engel bulunmamakla birlikte, belgede bahsi geçen fiyatların alıcıların yeniden satış fiyatları olduğu değerlendirilmektedir. Zira ETİ tarafından alıcıların satış fiyatlarının kasa fişleri aracılığıyla takip edildiği görülmektedir. Kasa fişlerinde yer alan fiyatların da alıcıların uyguladığı yeniden satış fiyatları olduğu açıktır. Bu nedenle, savunma yerinde bulunmamaktadır.

02.09.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/11) bahsi geçen fiyat artışının alış fiyatındaki değişikliğe ilişkin olduğu savunması

(150) Belgede yer alan “Yok a101 gene duzeltmedi mal kisilacak” ifadesinden yazışmada bahsi geçen fiyatların perakendecinin satış fiyatı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Sektörde “bozuk fiyat” ve “fiyat düzeltmek/düzelttirmek” ibareleri yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin yazışmalarda teşebbüsler tarafından en sık kullanılan ifadeler arasında yer almaktadır. Kaldı ki “bozuk fiyat” ibaresi alış fiyatlarının değil doğrudan raf fiyatlarının istenilen seviyede olmadığı durumları ifade etmek için, “fiyat düzeltmek ve düzelttirmek” ibareleri ise alış fiyatlarına veya liste fiyatlarına yönelik değil, raf fiyatlarına müdahaleyi ifade etmek için kullanılmaktadır. Hal böyleyken belgenin satış fiyatlarına değil alış fiyatlarına yönelik olduğu savunmasına itibar etmek mümkün değildir.

25 - 26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Show Market Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/12) bahsi geçtiği gibi A101’e herhangi bir mal kısıtlamasının olmadığı, belgede belirtilen dönemde A101 tarafından talep edilen sipariş miktarının ETİ tarafından tamamen karşılandığı, belgede ürünün kesildiği ifadesini kullanan çalışanın yerel zincir kanalından sorumlu olduğu, A101’in ulusal zincir kanalı müşterisi olduğu, söz konusu çalışanın ürün konusunda bilgisinin ve yetkisinin bulunmadığı savunması

(151) Belgede yer alan “Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum ceza olarak.” ifadesinden ETİ’nin yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin kesilmesi yönünde bir stratejisinin bulunduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden

satış fiyatının tespit edildiği açıkça görülmektedir. Ayrıca, bir çalışanın teşebbüs bünyesinde fakat çalıştığı birimden farklı bir birimde gerçekleşen bir eylem veya olay hakkında bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığına yönelik savunma da yerinde görülmemektedir.

13.11.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasındaki yazışmalarda geçen “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin aktivite fiyatına ilişkin bir öneri olduğu, aktivite destekleri için perakendeciler tarafından “bu ürünü bana kaça sattıracaksınız” şeklinde ifadelerin kullanıldığı, ancak bu kullanımın alıcıların satış fiyatına müdahale anlamı taşımadığı, belgenin somut ve açık bir belge olmaması nedeniyle satış fiyatlarına müdahale edildiği iddiasına delil olarak gösterilmesinin mümkün olmadığı savunması

(152) Belgedeki ilk yazışmada yer alan görseldeki 12,75 TL’lik fiyatın aktivite fiyatı olduğu, ancak “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin aktivite fiyatına ilişkin olmadığı, söz konusu ifadede bahsi geçen fiyatın aktivitesiz fiyat olan perakende satış fiyatı olduğu değerlendirilmektedir.

22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....) ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu (.....) arasındaki yazışmalarda (Belge - 723/ETİ/14) “Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin” denilmek suretiyle fiyata müdahale edilmediği, bir müşteriye sağlanan indirimin ÖZÇELİKKAYALAR’a da sağlandığı, “Cicbebeyi düZelttiryrm hmn 18.38 de kalalım” ifadesinin ise söz konusu ürüne yönelik olarak sağlanan promosyon desteği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği savunması

(153) Belgede ve savunmada geçen ifadeler alıcıların satış fiyatlarının ne olması gerektiğine yönelik yönlendirmenin yanında satış fiyatlarına müdahale de içermektedir. Bu nedenle ifadeler promosyon desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.

İhlal iddialarının kabul edildiği anlamına gelmemekle birlikte ETİ ile perakendeci konumundaki teşebbüsler arasında yatay bir ilişki bulunmaması nedeniyle topla - dağıt karteline ilişkin ihlalin Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin (b) bendi uyarınca “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddia bakımından ihlalin etkisinin sınırlı olması, yaygın olmaması gibi hallerin indirim sebebi olarak dikkate alınması gerektiği ve hafifletici unsur bakımından en üst sınırdan indirim uygulanması gerektiği savunması

(154) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla – dağıt veya merkez – uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler

arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır [35].

ETİ bakımından, hafifletici unsur olduğu ileri sürülen hususlar kararda dikkate alınmıştır. I.4.2.2. HARİBO’nun Savunması ve Değerlendirilmesi

14.01.2021 tarihli belgede (Belge - 723/HR/5) iki perakendecide fiyat geçişlerinin başladığı, diğer müşterilerin beklemesinin bir anlamının olmadığı ve raf geçişlerinin tamamlanması gerektiği hususunun belirtildiği, ancak HARİBO’nun piyasadaki raf fiyatlarını ayarlamakla kesinlikle ilgilenmediği, yalnızca maliyet artışlarına istinaden zaruri hale gelen HARİBO toptan satış fiyatlarındaki geçişi perakendecilere kabul ettirmeye çalıştığı, HARİBO’nun tek amacının raf fiyatlarındaki değil, perakendecilerin alış fiyatlarındaki geçişin sağlanması olduğu savunması

(155) Söz konusu belgede yer alan ifadelerden HARİBO’nun, CARREFOURSA’nın ve MİGROS’un geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda anılan teşebbüslerle görüştüğü, bu nedenle HARİBO çalışanlarının bu teşebbüslerin rakibi olan perakendecilerin fiyat artışı için beklemesinin anlamı olmadığı kanaatinde olduğu ve diğer perakendecilerin bir gün sonra raf fiyatı geçişlerine başlayacağı ve fiyat değişikliklerinin en kısa zamanda tamamlanacağı bilgisi edinilmektedir. CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmektedir. Bu noktada, HARİBO’nun piyasadaki raf fiyatlarını ayarlamakla ilgilenmediği yönündeki savunma haklı görülmemiştir.

2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerine incelemede elde edilmiş olan 30.06.2020 tarihli belgenin (Belge - 723/HR/2) HARİBO’nun dahil olmadığı bir yazışma olması nedeniyle, bu belgeden dolayı HARİBO’nun herhangi bir ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği savunması

(156) Belgede yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir . Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesi, açık şekilde HARİBO tarafından piyasadaki fiyat geçişlerinin organize edildiğine, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğuna ve perakendeciler tarafından bu bilginin kendi fiyatlama stratejilerinde kullanıldığına işaret etmektedir. Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafı perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Bu noktada, belgeye konu olan fiyat artış organizasyonuna HARİBO’nun dahil olmadığı yönündeki savunma gerçekçi bulunmamaktadır.

Soruşturma konusu “topla - dağıt karteli” ihlalinden sorumluluktan bahsedilebilmesi için, perakendeciler arasında açık ya da gizli bir “anlaşma”nın bulunduğunun ortaya konulması ve en az bir teşebbüsün bu anlaşmaya aracılık ediyor olması gerektiği, somut olayda perakendecilerin yatay bir koordinasyona girmelerinin ve HARİBO gibi tedarikçilerin “merkez (hub)” görevi üstlenmelerinin söz konusu olmadığı, HARİBO’nun bu tür bir yatay anlaşmadan haberdar olmadığı savunması

[35] Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21 - 53/747 - 360 sayılı kararı.

(157) Dosyada yer alan ve HARİBO bakımından topla - dağıt karteli ihlali isnadına dayanak olan belgeler değerlendirildiğinde, HARİBO tarafından piyasadaki fiyat artışlarının organize edildiği, dolayısıyla HARİBO’nun bilinçli bir şekilde fiyat artış organizasyonuna aracılık ettiği, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğu ve perakendecilerin bu bilgiyi kendi fiyatlama stratejilerinde kullandıkları tespit edilmiştir. HARİBO tarafından perakendeciler ile alış fiyatı ile birlikte tavsiye niteliğinde raf fiyatlarının da paylaşıldığı ancak bu fiyatlara uyup uymamanın tamamen perakendecilerin inisiyatifinde olduğu, nitekim HARİBO’nun tavsiye ettiği fiyatlara uyulup uyulmadığını takip etmediği gibi, hiçbir müşterisine de ürün tedarikini kesme gibi yaptırımlar uygulamadığı savunması

(158) HARİBO hakkındaki yeniden satış fiyatının tespiti ile ilgili belgeler birlikte değerlendirildiğinde; savunmada ifade edilenin aksine, HARİBO tarafından bazı perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği, HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını düzenli olarak takip ettiği, raf fiyatlarının istediği seviyede olmadığı durumlarda ilgili perakendeciden fiyatın düzeltilmesini (fiyatı kendi belirlediği seviyeye yükseltilmesini) talep ettiği, fiyatın yükseltilmediği durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı tespit edilmektedir. Öte yandan bazı perakendecilerin raf fiyatını bozmayacaklarına (raf fiyatını HARİBO’nun belirlediği seviyede tutacaklarına) yönelik HARİBO’ya teminat verdikleri, yeniden satış fiyatına uyulması koşuluyla perakendeciye HARİBO tarafından ürün tedarik edilebildiği, perakendeciler tarafından diğer rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine ilişkin düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu, düşük fiyat uygulayan perakendecinin açıklamasından tatmin olunmadığı durumda müdahale edilerek fiyatın yükseltilmesi gibi stratejilerin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Perakendecilerin ciroları içinde HARİBO’nun payının çok az olduğu, HARİBO ölçeğindeki bir tedarikçinin perakendecilere satış koşulu dayatmasının mümkün olmadığı, öte yandan şekerleme pazarının rekabetin yoğun olduğu bir pazar olduğu ve perakendecilerin kolaylıkla diğer tedarikçilere geçiş yapabileceği, nitekim A101’deki ve MİGROS’taki raf fiyatlarının da bu durumu desteklediği, Migros'ta HARİBO Altın Ayıcık ürününün 80 gramının 4,75 TL, A101'de aynı ürünün 130 gramının 5,75 TL olduğu, HARİBO Altın Ayıcık ürününün MİGROS’ta 59,4 TL/kg iken, A101’de 44,2 TL/kg olduğu, HARİBO’nun iki en büyük müşterisinin raf fiyatlarındaki farklılığın, fiyatların HARİBO tarafından belirlenmediğini ve/veya HARİBO tarafından koordine edilmediğini açıkça gösterdiği, HARİBO’nun perakendeci raf fiyatlarını takip sisteminin bulunmadığı, perakendecilerin pazar koşullarına göre rekabetçi aksiyonlar aldığı, sonuç olarak HARİBO’nun yeniden satış fiyatlarına müdahale etme güdüsünü tetikleyecek hiçbir rasyonel gerekçenin bulunmadığı savunması

(159) 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e - postada (Belge - 723/HR/2) yer alan, soruşturma tarafı perakendecilerin HARİBO ürünlerine ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun başarıyla sağlandığı görülmektedir. Diğer bir örnek olarak HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e ve

HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/HR/5) yer alan, CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmektedir. Bu çerçevede bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, HARİBO’nun fiyat takibinin ötesine geçecek şekilde rakip perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat artışlarını organize ettiği ve ayrıca alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını belirlediği anlaşılmaktadır.

Topla - dağıt karteli hakkında gerek Türkiye gerekse diğer ülke kararları dikkate alındığında HARİBO hakkında ileri sürülen topla - dağıt karteli iddialarının ispat standartlarını sağlamaktan uzak olduğu, HARİBO ve perakendeciler arasında yatay bir uzlaşıyı ortaya koyacak pratik bir çerçevenin oluşmadığı, HARİBO’nun perakendeciler arasında bir yatay uzlaşının şahidi ya da kolaylaştırıcısı olmadığı yahut böyle bir niyetinin olmadığı ve HARİBO’nun Türkiye HTM perakendeciliği pazarındaki büyük güçlü oyuncular ile yoğun bir rekabet yaşadığı savunması

(160) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında HARİBO’nun da bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen “BİM SİPARİŞ” konulu e - postada (Belge - 723/HR/3) geçen HARİBO iç yazışmasında yer alan “15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz. Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadelerinden ilgili perakendecilerin geleceğe dönük fiyat ve satış bilgilerinin perakendeci teşebbüsler ile paylaşıldığı ve koordineli bir şekilde piyasanın organize edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca HARİBO’nun HTM perakendeciliği pazarında büyük güçlü oyuncularla yoğun bir rekabet içinde bulunmasının perakendeci teşebbüsler arasında geleceğe ilişkin fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Bu nedenle somut olayda topla - dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilemememiştir.

Kurul tarafından yayımlanan HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği gibi HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğundan yola çıkarak bu güç karşısında HARİBO’nun pazarlık etme imkânının olmadığı ve HARİBO’nun perakendecilere baskı uygulamasının ve fiyat dayatmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla HARİBO’nun topla - dağıt karteline taraf olamayacağına yönelik savunma

(161) HTM Sektör Ön Raporu’nda ortaya konulduğu üzere perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum tedarikçilerin söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilg i paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki tedarikçilerin perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, yukarıda birçok belgede ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Bir diğer deyişle, alıcı gücünden bahsediliyor olsa da bu alıcı gücü

tedarikçilerin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmesini engelleyici bir sonuç doğurmamaktadır. Bu nedenle ilgili savunma yerinde bulunmamıştır.

HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarına yönelik olarak düzenli bir takip mekanizmasının veya buna yönelik herhangi bir sisteminin bulunmadığı, HARİBO tarafından perakendecilere yönelik baskı veya teşvik uygulamalarının mevcut olmadığı şayet baskı veya teşvik uygulamalarının bulunduğu kabul edilse dahi bağımsız bir iktisadi davranış olarak perakendecilerin kendi satış fiyatını belirleme serbestliğine etki edecek nitelikte olmadığı (alıcı gücü bağlamında) ve belgelerin yeniden satış fiyatının tespiti için geçmiş tarihli Kurul ve Danıştay kararlarında aranan unsurları sağlamadığı savunması

(162) HARİBO hakkındaki belgeler, HARİBO’nun pek çok kez perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğunu ve böylelikle yeniden satış fiyatını tespit ettiğini ortaya koymaktadır.

Yeniden satış fiyatını belirlenmesi uygulamalarına yönelik olarak rekabet hukukunda yer alan etki temelli yaklaşımın benimsenmesi gerektiği savunması

(163) Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia [36], Turkcell [37], Bellona [38], Groupe SEB [39], Baymak [40], Akaryakıt [41], Duru Bulgur [42] gibi kararlarında da işaret edildiği üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmekte ve etkilerinden bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Zira Kurul içtihadında da görüldüğü üzere, ihlalin varlığı için, amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkisinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. İlaveten Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesini yakın tarihli 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Tebliğ’de açık ve ağır ihlal kategorisinde ele almaktadır.

HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e - posta (Belge - 723/HR/1) yer alan MİGROS’un rakibi olan perakendecilerin HARİBO ürünlerinin fiyatlarını yükseltileceği bilgisinin, ilgili perakendecilerin alış fiyatına ilişkin olduğu, bu bilginin MİGROS ile paylaşılıyor olmasının HARİBO’nun alış fiyatındaki pazarlık çabasını yansıttığı, nitekim “fiyat girişleri tamamlanmış olup yarın sabah sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor olacağız” ifadesinin de bu çabanın bir göstergesi olduğu ve alış fiyatlarını geçmekte direnen perakendeciler karşısında çaresiz kalan HARİBO’nun sistemde alış fiyatlarına ilişkin girişleri yaptıktan ve satışları gerçekleştirdikten sonra MİGROS’ta da alış fiyatını geçebilmek amacıyla fiş görüntüsünü dahi paylaşmaya gidecek kadar bir çaba içerisinde olduğu savunması

(164) HARİBO çalışanı tarafından MİGROS çalışanına gönderilen yazışmada yer alan “Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık. Fiyat girişleri tamamlanmış olup, yarın sabahtan sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor olacağız. Sizin de yarın ibari ile,tüm Jelly 200g çeşitlerimizde fiyanızı 3,45 TL’ye yükseltmeniz önemlidir. Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat

[36] 22.11.2018 tarihli ve 18 - 44/703 - 345 sayılı Kurul kararı.

[37] 10.01.2019 tarihli ve 19 - 03/23 - 10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19 - 39/610 - 263 sayılı Kurul kararları.

[38] 02.11.2011 tarihli ve 11 - 55/1434 - 509 sayılı Kurul kararı.

[39] 04.03.2021 tarihli ve 21 - 11/154 - 63 sayılı Kurul kararı.

[40] 26.03.2020 tarihli ve 20 - 16/232 - 113 sayılı Kurul kararı.

[41] 12.03.2020 tarihli ve 20 - 14/192 - 98 sayılı Kurul kararı.

[42] 17.12.2020 tarihli ve 20 - 54/754 - M sayılı Kurul kararı.

sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir.” şeklindeki ifadelerin HARİBO tarafından perakendecilere ait geleceğe ilişkin fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin rakip perakendeciler ile paylaşıldığı, dolayısıyla perakendecilerin raf fiyatı artışlarının organize edildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan rekabeti ihlal eden bir davranışın pazarlık amacıyla kullanılmasının söz konusu davranışı meşru kılmayacağı açıktır. Yine yazışmanın içeriğinde geçen fiyatların esasen satış/raf fiyatları olduğu belge özelinde yer verilen Tablo 14’ten anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yazışma içerisinde geçen fiyat bilgilerinin alış fiyatlarını değil satış fiyatlarını ifade ettiği değerlendirilmektedir.

30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e - postada (Belge - 723/HR/2) “Piyasa ile aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinin HARİBO tarafından alınan herhangi bir aksiyona işaret etmediği, ŞOK’un raf fiyatı artışlarını piyasadaki rakiplerine göre gerçekleştirdiğine işaret ettiği, dolayısıyla HARİBO’nun değil, ŞOK’un kendi ticari faaliyetlerinde HARİBO ürünlerine uygulamış olduğu organizasyonu kastettiği savunması

(165) Belgede yer alan ŞOK iç yazışmasındaki “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesi, açık şekilde HARİBO tarafından piyasadaki fiyat artışlarının organize edildiğine, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğuna ve bu bilginin perakendeciler tarafından kendi fiyatlama stratejilerinde kullanıldığına işaret etmektedir. Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafı perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Bu noktada, belgeye konu olan fiyat artış organizasyonuna HARİBO’nun dahil olmadığı yönündeki savunma gerçekçi bulunmamıştır.

HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen “BİM SİPARİŞ” konulu e - postanın (Belge - 723/HR/3) HARİBO’nun BİM ile olan ticari ilişkisini sürdürebilmesine yönelik bir çabayı gösterdiği, BİM’in raf fiyatını 5,75 TL olarak belirlemesi sebebiyle yazışmada belirtildiği üzere listeleme yani alış fiyatını değiştirmek istemediği, zira raf fiyatlarında artış yapmayan perakendecilerin alış fiyatlarında artış sağlanmasının tedarikçiler açısından mümkün olmadığı, dolayısıyla HARİBO’nun BİM’in alış fiyatında artış sağlanması için raf fiyatı ile ilgili bu tür görüşmeler yaptığı savunması

(166) Belgede geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri ile 15.01.2021 tarihinde başta A101’in ve MİGROS’un fiyat artışı gerçekleştireceği akabinde bu iki perakendecinin kasa fişlerinin BİM’e iletilmesi yoluyla piyasanın organizasyonun tamamlanacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla HARİBO tarafından, perakendecilerin fiyat ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin rakip perakendeciler arasında paylaşılması veya bu tür bir organizasyonda aracılık yapılması ilgili teşebbüsler arasında alış fiyatına yönelik bir pazarlık yahut diyalog olarak açıklanamayacaktır. Her ne kadar raf fiyatlarında artış yapmayan perakendecilerin alış fiyatlarında artış sağlanmasının tedarikçiler açısından mümkün olmadığı ifade edilse de 30.06.2020 tarihli belgede yer alan ŞOK iç yazışmasındaki (Belge - 723/HR/2) “Sadece

raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinden de görüleceği üzere perakendeciler alış fiyatında artışa gitmeden yalnızca raf fiyatlarını değiştirebilmektedirler.

BİM Satın Alma Sorumlusu (.....) tarafından 21.12.2020 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: BİM & HARİBO İşbirliği Teklifi” konulu e - postada (Belge - 723/HR/4) yer alan “yarın piyasa fiyatlarımızın yükselmesini planlıyoruz. Size ayrıca bilgi vereceğiz.” ifadesinin HARİBO’nun alış fiyatlarındaki değişikliği tamamlaması sebebiyle perakendecilerin raf fiyatlarını artıracakları düşünülerek sarf edildiği savunması

(167) Belgede yer alan ve HARİBO çalışanı tarafından BİM çalışanına gönderilen e - postada, yazışma tarihinden bir gün sonra HARİBO ürünlerine ait piyasa fiyatlarının yükseltilmesinin planlandığı ve bu konuda BİM’e ayrıca bilgi verileceği ifade edilmektedir. Bu ifade HARİBO’nun “piyasa fiyatlarını” eş anlı yükseltmek yönünde bir girişimde bulunduğuna işaret etmekte, ayrıca yazışmada kullanılan “piyasa fiyatları” ifadesinin tedarikçi ve/veya perakendeciler arasındaki iletişimlerde perakendecilerin satış fiyatlarını ifade etmek üzere kullanıldığı bilinmektedir.

HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e ve HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat geçişi” konulu e - postada (Belge - 723/HR/5) yer alan yazışmanın amacının, güncel tavsiye edilen raf fiyatının ilgili HARİBO ekibince perakendecilere bildirilmesini sağlamaktan ibaret olduğu, perakendecilere iletilen bu fiyatların HARİBO tarafından dikte edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgede iletilen raf fiyatının tavsiyenin ötesine geçemeyeceği savunması

(168) HARİBO çalışanları arasında yapılan mezkur yazışmada geçen “Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.” ifadelerinden HARİBO’nun MİGROS ve CARREFOURSA ile anılan perakendecilerin ileri tarihli fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda görüştüğü ve görüşme sonucunda yeni fiyatların ve fiyat değişim tarihinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Belgede ismi geçen CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, ilgili tarihte belge ile uyumlu şekilde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiştir.

HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 09.07.2019 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e gönderilen “Bim Deneme” konulu e - postada (Belge - 723/HR/6) yer alan yazışmanın HARİBO tarafından ticari bir önerinin BİM’e iletilmesinden ibaret olduğu ve perakendecilerin fiyatlandırma kararlarına karşı HARİBO’nun baskı, dayatma veya başkaca herhangi bir şekilde müdahale ettiği anlamına gelmediği ayrıca yazışmada, BİM’in kendi satış fiyatını belirleme serbestliğinin etkilendiğine dair somut bir delil bulunmadığı savunması

(169) Belgede yer alan HARİBO iç yazışmasındaki “Ozan la [BİM çalışanı] konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim.” ve “Rafı bozmayacağız dedi.” ifadelerinden HARİBO ürünlerinin satış fiyatının HARİBO tarafından 3,75 TL olarak tespit edildiği ve BİM’in de raf fiyatlarını bu şekilde güncellediği açıkça ortaya konulmaktadır.

HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 17.10.2019 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “File” konulu e - postada (Belge - 723/HR/7) yer alan “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye

fiyatımızı yapmayı kabul ederlerse” ifadesinin HARİBO’nun, perakende sektörünün lideri konumunda bulunan BİM’e, HARİBO tarafından belirlenen raf fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak ürün temin edeceği şeklinde yorumlandığı, ancak muğlak bir HARİBO iç yazışmasından böyle bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı ve dosya kapsamında HARİBO’nun herhangi bir perakendeciye raf fiyatları nedeniyle bir yaptırım uyguladığına yönelik herhangi bir bulguya da rastlanmadığı savunması

(170) Belgede yer alan HARİBO iç yazışmasındaki “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse” ifadesinden BİM’in tavsiye fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak, HARİBO tarafından BİM’e ürün temin edileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu yazışmadan BİM’e ürün tedarikinin tavsiye raf fiyatının uygulanması şartına bağlandığı açıkça görülmektedir.

23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, konu kısmı boş bırakılan e - postada (Belge - 723/HR/8) her ne kadar “müdahale ediyoruz hemen” ifadesi yer alsa da belgede HARİBO tarafından müdahale edildiğine dair bir bulguya rastlanmadığı, asıl konunun alıcılar karşısında gücü olmayan HARİBO’nun perakendeciler tarafından piyasadaki raf fiyatları konusunda baskılandığı ve perakendeciler tarafından gelen bu baskının nedeninin ise, HARİBO’nun diğer perakendecilere daha iyi alım koşulları sağladığı düşüncesiyle kendileri için de alım koşullarının iyileştirilmesi olduğu savunması

(171) Belgede yer alan, ŞOK çalışanı tarafından HARİBO çalışanına gönderilen ve A101’in internet sitesinde satılan HARİBO ürününe ilişkin görseli içeren e - postadan, perakendeciler tarafından rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine yönelik uyguladığı öngörülenden düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Müdahale ediyoruz hemen” ifadesinden HARİBO’nun düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyatlarına müdahale etmeye hazır olduğu anlaşılmaktadır.

HARİBO Satış Direktörü (.....) tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a ve Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, “RE: BTT [43] ile ilgili” konulu e - postanın (Belge - 723/HR/9) konusunun, HARİBO ile BTT arasında bir kampanya planlaması yapılmamasına rağmen BTT tarafından bazı müşterilere indirim uygulandığı ve söz konusu indirimin uygulanması sonucunda oluşan zararın HARİBO’ya fatura edilmesi sonucunda HARİBO için planlanmamış ve bütçelenmemiş bir maliyet doğmasına sebep olan duruma karşı HARİBO’nun tek amacının istenmeyen bir maliyetin önlenmesi olduğu savunması

(172) Belgeden; HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını takip ettiği, fiyatların HARİBO tarafından istenilen seviyede olmadığı durumlarda ilgili perakendeciden fiyatın istenilen seviyeye yükseltilmesini talep ettiği, aksi durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı anlaşılmaktadır. İlaveten belgede geçen ve BTT ile ilgili olarak söylenen “böyle bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün Satmayacağını söyledi.” ifadesi perakendecilerin raf fiyatlarını uygulamaya geçmeden önce HARİBO’nun onayını 43 Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ

aldıklarına, dolayısıyla alıcıların yeniden satış fiyatlarını belirleme serbestisinin kısıtlandığına işaret etmektedir.

Hiçbir şekilde ihlali kabul anlamına gelmemekle birlikte, HARİBO aleyhine ispat vasıtası olarak kullanılan belgelerin içerik, dönem, pazar ve amaç olarak hiçbir şekilde ayrılmasının mümkün olmadığı ve söz konusu belgelerin birden fazla ihlali gösterdiğine karar verilerek iki ayrı cezaya hükmedilmesinin “ne bis in idem” ilkesine aykırılık teşkil ettiği savunması

Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin geneline bakıldığında, maliyet artışları veya sair sebeplerle liste fiyatı artışlarını perakendecilere dolayısıyla raflara yansıtmak isteyen tedarikçilerin, bunu müstakilen tek bir perakendeci üzerinde uygulayamadığı durumlarda soruşturma tarafı perakendeciler arasında bilgi paylaşarak bu perakendecilerin satış fiyatlarını birlikte yükseltme yoluna gittikleri görülmektedir. Hemen hemen piyasanın doğal işleyişi noktasına gelen söz konusu uygulamaların tek bir tedarikçi veya perakendeci ile sınırlı olmadığı dosya kapsamında yer alan belgelerden ve tespitlerden açıkça görülmektedir. Ayrıca tespit edilen belgelerde, yeniden satış fiyatı sağlayıcılarca tespit edilen perakende satış noktalarının yalnızca soruşturma tarafı beş perakendeciden oluşmadığı, ayrıca yerel perakende zincirlerinin de fiyatlarına müdahalede bulunulduğu görülmektedir. Bu nedenlerle topla - dağıt karteline ve yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin ihlal iddialarının tek bir ihlal olarak ele alınması gerektiği savunmasına itibar edilememiştir.

I.4.2.3. KENT’in Savunması ve Değerlendirilmesi

2020-3- 19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞOK çalışanları arasındaki “Fiyat Geçişleri” konulu 12.06.2020 tarihli e - postaya (Belge - 723/KENT/1) KENT’in taraf olmadığı, söz konusu e - postada KENT’in ihlal iddiası ile bağlantısına dair hiçbir ifadenin yer almadığı, yazışmanın KENT’in herhangi bir şekilde bir irade uyuşmasına taraf olduğunu göstermediği, Oreo ürünü dışında KENT’e ilişkin hiçbir emare barındırmayan ve bu ürün dışında başka bir teşebbüsün ürününe ilişkin olarak da ifadeler içeren belgenin mezkur soruşturmada kullanılmasının mümkün olmadığı, söz konusu belgenin topla - dağıt karteline ilişkin koşulları taşımadığı savunması

Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgenin KENT aracılığı ile bir anlaşma kurulmasından ziyade Kurulun geçmiş kararlarından [44] da görülebileceği üzere HTM pazarının yapısından kaynaklanan bir paralelliğin ürünü olabileceği, Kurulun İndirim Marketleri [45] kararında; A101, BİM ve ŞOK’un birbirlerini sıkı biçimde takip ettiklerini gösteren belgelere ulaşıldığı, fiyatların yalnızca şikâyet konusu ürünlerde değil başka ürünlerde de birebir aynı olduğu tespitinin yapıldığı, bu hususun HTM perakendeciliği pazarının işleyişi ile ilişkili olduğu sonucuna varılarak ihlal tespiti yapılmadığı savunması

(173) Dosyada yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, KENT’in söz konusu eyleme katıldığını gösteren herhangi bir ifade bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan teşebbüsün topla - dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmıştır.

17.10.2020 tarihinde KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ve KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesindeki (Belge -

[44] Kurulun 22.05.2018 tarihli ve 18 - 15/279 - 138 sayılı kararı.

[45] Kurulun 22.05.2018 tarihli ve 18 - 15/279 - 138 sayılı kararı.

723/KENT/4) ifadelerin Falım Sticks isimli ürünün tavsiye raf fiyatının ilgili KENT çalışanı tarafından BİZİM TOPTAN’a 12 TL yerine sehven 11 TL olarak iletilmesinin ardından yeni tavsiye raf fiyatının doğru bir şekilde 12 TL olarak iletilmesini konu aldığı, savunma ekinde söz konusu görüşmeye ilişkin olarak KENT çalışanları arasında geçen Falım Sticks isimli ürünün tavsiye raf fiyatları konusundaki yazışmaların ekran görüntülerinin sunulduğu, söz konusu yazışmanın KENT ile yeniden satıcılar arasındaki irade uyuşmasını ve KENT’in yeniden satıcıların fiyatlarını belirlediğini göstermediği savunması

(174) Söz konusu yazışmada yer alan “hemende müdahele ettik..bizim ekibinde hatası olmuş..bizde önemsememişiz..tüm mağazalarda fiyat kontrolü yapıp fiyatın 12 tl olduğuna emin olmalıydık.”, “yani pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak.” ifadelerinin yazışmada bahsi geçen konunun tavsiye fiyatların iletilmesi ile sınırlı olmadığını, ilave bir açıklamaya gerek bırakmayacak biçimde ortaya koymaktadır. Yazışma, KENT’in perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğini göstermektedir.

08.06.2018 tarihli KENT iç yazışmalarındaki (Belge - 723/KENT/2) ifadelerin müşterilerin raf fiyatlarına yönelik müdahale yapıldığını ve raf satış fiyatlarının belirlendiğini ortaya koymadığı, söz konusu müdahalenin ve görüşmelerin yeniden satıcılara yöneldiğinin Soruşturma Heyeti tarafından kanıtlanması gerektiği, ayrıca KENT yetkilileri tarafından bilindiği kadarıyla yazışmaya konu ürünün “Kent Dökme Şeker” ürünü olduğu ifade edilerek savuma ekinde söz konusu ürünün 08.06.2018 - 12.06.2018 tarihleri arasında Güney Doğu, Batı Marmara, Doğu Marmara, Orta Anadolu ve Ankara’daki ortalama satış fiyatlarına yer verildiği, ilgili ürünün piyasa satış fiyatlarının sürekli dalgalanma içerisinde olduğu ve sabit bir seviyede kalmadığı savunması

(175) Söz konusu yazışmada, Van bölgesinde raf fiyatlarının düşük olduğu, bu konu hakkında müdahalelerin ve gerekli görüşmelerin yapıldığı ve raf fiyatlarının belirlendiği belirtilmiştir. KENT ürünlerinin piyasa satış fiyatlarının ilgili dönemde dalgalı bir seyir i zlemesinin ise, KENT’in yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yönelik davranışlarını makul şüphenin ötesinde gösteren delillerin varlığı karşısında, KENT’in sorumluluğuna herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Belgedeki “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz” ifadesi konuya ilişkin ihlal isnadının değerlendirilmesinde önemlidir.

Yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiasına dayanak olarak gösterilen her iki belgenin de iç yazışma olması, KENT’in müşterilerinin fiyatlarını belirlediğini gösteren herhangi bir belgenin veya yazışmanın bulunmaması ve KENT tarafından fiyatların belirlenmesine dair bir baskıya/yaptırıma dair herhangi bir bulgunun olmaması nedenleriyle KENT’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği savunması

(176) KENT’in perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlediği iddiası bakımından, KENT çalışanlarının yer aldığı Whatsapp grubunda 08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışması (Belge - 723/KENT/2) ile KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında 17.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp yazışmasında (Belge - 723/KENT/4), makul şüphenin ötesinde ihlali gösterir nitelikte ve açıklıkta ifadeler bulunması karşısında, KENT’in yazışmaların iç yazışma olduğu ve raf fiyatlarının belirlenmesine dair bir baskıya/yaptırıma dair herhangi bir bulgunun olmadığı yönündeki savunmasına itibar edilememiştir.

Kurulun geçmiş tarihli bir kararında yeniden satış fiyatının iletildiğine ilişkin herhangi bir dokümanın bulunmaması sebebi ile ihlal bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı [46], Anadolu Elektronik [47] kararında ise Samsung Electronics İstanbul Paz. ve Tic. Ltd. Şti.nin (SETK) toplantı tutanaklarında “Samsung pazarı kontrol etmek için elinden geleni yapacaktır. Biz tek bir fiyatın olduğu istikrarlı bir pazar istiyoruz. Bizim işimiz tüm pazarı kapsamaktır.” ifadesinin yer almasına rağmen SETK’nin “teşebbüsün tek taraflı sübjektif niyetinin ihlal sonucuna ulaşmak için yeterli olmadığı” savunması ile paralel şekilde SETK hakkında idari para cezası uygulanmadığı savunması

(177) Dosya kapsamında KENT’in alt - pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiğine işaret eden belgelerdeki yazışmaların tek taraflı subjektif bir niyet açıklamasının ötesinde olduğu değerlendirilmektedir. Zira yukarıda da yer verilen belgelerde yer alan ve KENT çalışanları tarafından kaleme alınan “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz”, “konuştum tamam düzeltiyorum hemen dedi” ve “ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş” gibi ifadelerden bir niyet açıklamasının aşıldığını gösterir şekilde, KENT tarafından perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunulduğu açıkça görülebilmektedir.

Bir tedarikçinin satış ekiplerinin görev alanları arasında perakende noktalardaki kendi ürünlerini ve bu ürünlerin fiyatlarını takip etmek olduğu, Soruşturma Bildiriminde yer verilen görüşmelerin satış noktalarına herhangi bir zorlama içermeyen ve tavsiye fiyatların iletilmesini konu alan iletişimler oldukları, Kurulun Gilette [48] kararında bir tedarikçi tarafından müşterilerinin satış fiyatlarının takip edilmesinin rekabete aykırı nitelik taşımadığı değerlendirmesini yaptığı savunması

(178) Yukarıda açıklandığı üzere dosyada yer alan belgeler çerçevesinde KENT’in piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece izleyerek takip etmediği, fiyatlara müdahalede bulunduğu ve raf fiyatlarını düzelttiği/kendi belirlediği değerlendirilmektedir.

Kurulun Samsonite [49] kararında “Kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir.” şeklinde değerlendirme yaparak yeniden satış fiyatının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkması için gerekli kıstasları ortaya koyduğu, somut olayda, KENT’in benzer bir kontrol ya da yaptırım mekanizmasının bulunmadığı ve yeniden satıcılar ile iletişimi gösteren bir bulgunun söz konusu olmadığı, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkabilmesi için baskı veya fiyatlara uyulmasını sağlayıcı sistemin varlığının gerekliliğinin Setre [50] kararında da dile

[46] Kurulun 07.12.2006 tarihli ve 06 - 88/1137 - 334 sayılı kararı.

[47] Kurulun 23.06.2011 tarihli ve 11 - 39/838 - 262 sayılı kararı.

[48] Kurulun 20.03.2008 tarihli ve 08 - 25/261 - 88 sayılı kararı.

[49] Kurulun 04.03.2010 tarihli ve 10 - 21/273 - 101 sayılı kararı.

[50] Kurulun 09.02.2012 tarihli ve 12 - 06/191 - 53 sayılı kararı.

getirildiği, benzer değerlendirmelere Reckitt Benckiser [51], Bimpeks [52], Sanset Gıda [53] kararlarında da yer verildiği, belgelere konu yazışmalarda KENT’in tavsiye fiyatlara uymaları için yeniden satıcılara yönelik baskıda/zorlamada bulunduğuna dair bir unsurun bulunmadığı dikkate alındığında anılan Kurul kararlarında yapılan değerlendirmelerin KENT açısından da geçerli olduğu savunması

(179) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte fiyat tespitinin açık ve ağır ihlal niteliğinde olduğu, diğer bir deyişle amaç bakımından ihlal teşkil ettiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Dosya mevcudu belgeler ile KENT’in perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin tavsiye niteliğini aştığı ve KENT’in yeniden satıcılarına ürünlere ilişkin raf fiyatlarını dikte ettiği açıkça ortaya konulmaktadır. Söz konusu belgelerden, KENT’in piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları tespit ettiği açıkça görülmektedir.

Kişilerin veya teşebbüslerin kabahatlerden dolayı sorumlu tutulabilmesi için Danıştayın çeşitli kararlarında da belirtildiği gibi makul şüphenin ötesine geçen ispat standardının kullanılması gerektiği, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişleri” konulu e - postada (Belge - 723/KENT/1) geçen ifadelerin bu ispat standardını karşılamadığı, KENT’in sözü geçen belgedeki yazışmalara yansıyan herhangi bir eyleminin bulunmadığı, topla - dağıt tipi kartellerin tespitinde bu dosya özelindeki en önemli hususun tedarikçilerle zincir marketler arasında gerçekleşen iletişimin rekabete aykırı niyet taşıması gerekliliği olduğu, ortak bir rekabete aykırı koordinasyon niyeti olmadan topla - dağıt tipi kartelin kurulamayacağı, Perakende Soruşturması’nda iddiaların makul şüphenin ötesine geçecek delillerle ortaya koyulmaması sebebiyle idari para cezası almayan P&G gibi teşebbüslerle KENT’in bu dosyadaki konumunun benzer olduğu, dolayısıyla ispat standardının sa ğlanmaması sebebiyle KENT hakkında da cezaya hükmedilmemesi gerektiği savunması

(180) KENT’in topla - dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmış, bu konuda teşebbüse ihlal isnadında bulunulmamıştır.

12.06.2020 tarihli belgede (Belge - 723/KENT/1) geçen “Oreo sadece satış fiyatı değişikliğidir, yarın Rakip A ve Rakip M ile eş zamanlı rafa yansıyacaktır.” ifadesinin ŞOK çalışanları arasında alış fiyatının da sistemde değiştirilmemesi için yapılan bir uyarı niteliğinde olduğu, bu uyarı doğrultusunda da yazışmanın devamında alış fiyatının değiştirilmediğini göstermek amacıyla “ŞOK Fiyat Yönetimi Sistemi”nin ekran görüntüsüne yer verildiği, bu belgenin KENT’in herhangi bir dahlini/davranışını içermeyen bir belge olduğu savunması

(181) KENT’in topla - dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmış, bu konuda teşebbüse ihlal isnadında bulunulmamıştır.

08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge -

[51] Kurulun 13.06.2013 tarihli ve 13 - 36/468 - 204 sayılı kararı.

[52] Kurulun 16.10.2015 tarihli ve 15 - 38/620 - 212 sayılı kararı.

[53] Kurulun 03.11.2015 tarihli ve 15 - 39/644 - 224 sayılı kararı.

723/KENT/2) yer alan “Gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık” ifadesinin, 18.07.2020 - 20.07.2020 tarihlerinde “Modern Trade HQ” isimli Whatsapp grubunda KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....), KENT Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) ve KENT Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmalarda (Belge - 723/KENT/3) geçen “Mustafa ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen dedi” ve “düzeltmişlerdi tekrar böyle olmuş. 15 - 20 dakikaya düzeliyor” ve KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında 17.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/KENT/4) geçen “hemen müdahale ettik..bizim ekibinde hatası olmuş tüm mağazalarda fiyat kontrolü yapıp fiyatın 12 tl olduğuna emin olmalıydık” ifadelerinin gerçekten/fiilen piyasada müşterilere müdahale edildiği anlamına gelmediği, soruşturma kapsamında söz konusu müdahalenin yapılıp yapılmadığına dair bir araştırma yapılmadığı, müdahale yapılmış olsa bile bu müdahalenin müşterilerin karar alma özgürlüğünü kısıtlayıp kısıtlamadığının araştırılmadığı, nitekim “Kent Dökme Şeker” ürünü için WhatsApp gruplarında paylaşılan ürün stantlarının fotoğrafları incelendiğinde Haziran 2018 tarihli belgede anıldığı üzere, “yarın itibariyle raf satış fiyatları 16,90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ifadesinin aksine takip eden günlerde piyasadaki fiyatların 16,90 TL altında ve 12,95 TL ve 16,75 TL arasında olacak şekilde ciddi anlamda farklılık gösterdiği, bir diğer belgenin tarihi olan 20.07.2020 tarihindeki ürün görselleri incelendiğinde anılan dönemde perakendeci fiyatlarında da bir değişikliğin olmadığının anlaşıldığı, KENT’in yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiği bir durumda pazarda (örneklerine yer verildiği üzere) bu kadar farklı seviyede yeniden satış fiyatının olmasının ve ayrıca perakendecinin yeniden satış fiyatlarını kendi takdiri ile aşağıya çekebilmesinin mümkün olmadığı, bu durumun fiiliyatta KENT tarafından perakendecilerin fiyatlarına herhangi bir müdahalesinin o lmadığını gösterdiği savunması

(182) Yeniden satış fiyatının tespiti 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Telbiğ uyarınca “açık ve ağır ihlal” olarak nitelendirilmektedir. Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia [54], Turkcell [55], Bellona [56], Groupe SEB [57], Baymak [58], Akaryakıt [59], Duru Bulgur [60] gibi kararlarında işaret edildiği üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmekte ve etkilerinden bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. İhlalin varlığı için, amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkisinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 08.06.2018 ve 17.10.2020 tarihli belgeler (Belge - 723/KENT/2 - Belge - 723/KENT/4) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, KENT tarafından talep edilenden daha düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, akabinde söz konusu durumun üst yönetime raporlandığı görülmektedir. Bu durum 08.06.2018 tarihli belgede (Belge - 723/KENT/2) geçen “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ve 17.10.2020 tarihli belgede (Belge - 723/KENT/4) geçen “cuma günü ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı

[54] 22.11.2018 tarihli ve 18 - 44/703 - 345 sayılı Kurul kararı.

[55] 10.01.2019 tarihli ve 19 - 03/23 - 10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19 - 39/610 - 263 sayılı Kurul kararları.

[56] 02.11.2011 tarihli ve 11 - 55/1434 - 509 sayılı Kurul kararı.

[57] 04.03.2021 tarihli ve 21 - 11/154 - 63 sayılı Kurul kararı.

[58] 26.03.2020 tarihli ve 20 - 16/232 - 113 sayılı Kurul kararı.

[59] 12.03.2020 tarihli ve 20 - 14/192 - 98 sayılı Kurul kararı.

[60] 17.12.2020 tarihli ve 20 - 54/754 - M sayılı Kurul kararı.

tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş..” ve “pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak” ifadelerinden de açıkça anlaşılmaktadır.

Danıştayın ve Kurulun yerleşik içtihadına göre yeniden satış fiyatının tespiti ihlalinin söz konusu olabilmesi için sağlayıcı tarafından yeniden satıcının satış fiyatlarına ilişkin olarak bir zorlamada bulunulması gerektiği, bir tedarikçi tarafından müşterilerinin satış fiyatlarının takip edilmesinin rekabet ihlali niteliği taşımadığı, ihlalden söz edebilmek için alıcının belirlenen fiyatlara uymasını sağlayan bir sistemin veya baskının gerektiği, tavsiye edilen fiyattan sapmalara yaptırım uygulandığına yönelik emaratın olması gerektiği, dosya kapsamındaki bulgularda da KENT’in yeniden satıcılara yönelik hiçbir baskısının ve teşvikinin olmadığı, piyasada çok farklı fiyat seviyelerinde KENT ürünleri olduğu, dolayısıyla Danıştay tarafından yeniden satış fiyatının tespiti ihlaline ilişkin olarak belirtilen kıstaslara uyulmadığı savunması

(183) Bu çerçevede Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir [61]. 08.06.2018 tarihli belgede yer alan" gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz." ve 18.07.2020 - 20.07.2020 tarihli belgede (Belge - 723/KENT/3) yer alan"… ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen Dedi" gibi ifadeler KENT tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiğini göstermektedir.

HTM Sektör Ön Raporu’nda belirtildiği gibi HTM perakendeciliği sektöründe perakendecilerin tedarikçiler karşısında önemli bir alıcı gücünün bulunduğu, mevcut piyasa koşullarında tedarikçilerin perakendecilere fiyat dikte etmesinin mümkün olmadığı savunması

(184) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum, KENT tarafından bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunulduğu ve söz konusu perakendecilerin raf fiyatlarının KENT tarafından tespit edildiği gerçeğini değiştirmemektedir. Bu sebeple ilgili savunma yerinde görülmemiştir. İdari yargı tarafından kabahatlere yönelik belirlenen ispat standardının [62] “somut delillerle desteklenmesi gereken, her türlü şüpheden uzak ve tereddüde yol açmayacak, makul şüphenin ötesinde” ispat olduğu, KENT’in baskı ya da teşvik uygulayarak satış noktalarının fiyatlarına müdahale ettiğine ve bu baskı ve teşvikin de alıcıların bağımsız şekilde kendi satış fiyatını belirleme serbestliğine etki edecek seviyede olduğuna dair açık ve kesin delillerin bulunmadığı, dolayısıyla idare mahkemesi tarafından belirlenen ispat standardının sağlanmadığı savunması

(185) 08.06.2018 tarihinli belgede (Belge - 723/KENT/2) yer alan" gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz." ve Belge - 723/KENT/3’te yer alan"… ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen Dedi" gibi ifadeler, KENT tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiğini göstermektedir. Dolayısıyla ilgili savunma yerinde görülmemektedir.

[61] 17.12.2020 tarihli ve 20 - 54/754 - M sayılı Kurul kararı.

62 Ankara 7. İdare Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2021/60 E., 2021/1364 K. sayılı kararı.

I.4.2.4. ŞÖLEN’in Savunması ve Değerlendirilmesi

ŞÖLEN’in faaliyet gösterdiği atıştırmalık ürünler pazarında hakim durumda bulunan ÜLKER ve ETİ’ye rekabetçi baskı uygulayabilen, oyunbozan (maverick) firma konumunda bulunduğu, ancak sektörün genelinde alıcı gücünü elinde bulunduran perakendecilerin kendi kar marjlarından taviz vermedikleri ve fiyat indirimine gidecekleri zaman aradaki farkı üreticiler/tedarikçilerden talep ettikleri, perakendecilerin katlanması gereken risklere tedarikçilerin katlandığı ve perakendeciler tarafından piyasada aksaklıklara yol açan haksız ticari şartlar uygulandığı, ŞÖLEN’in ulusal zincir marketler ve hatta yerel marketler nezdinde dahi yeniden satış fiyatını belirleyecek gücünün bulunmadığı, fiyat geçişinin tamamen perakendecinin inisiyafinde bulunduğu hususunun Soruşturma Bildiriminde yer verilen Biscolata Mood ürününe ilişkin 17.07.2020 tarihli belgede (Belge - 723/ŞLN/2) MİGROS ve CARREFOURSA’nın fiyat geçişi yapmadığı yönündeki ifadede açıkça görülebildiği savunması

(186) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen 17.07.2020 tarihli belgede (Belge - 723/ŞLN/2), ŞÖLEN tarafından Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının A101, BİM ve ŞOK arasında dolaylı koordinasyon yoluyla eş anlı olarak organize edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat artışı organizasyonunda perakendecilere ait kasa fişlerinin de kontrol mekanizması olarak aktif bir şekilde kullanıldığı belgedeki ifadelerden görülmektedir. Bu noktada, perakendecilerin sektör genelinde sahip oldukları alıcı gücünün, tedarikçilerin söz konusu teşebbüsler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmediğini vurgulamak gerekmektedir.

Yeniden satış fiyatının belirlendiği iddiasının kabulü anlamına gelmemekle birlikte, ihlal iddialarının dayandırıldığı yazışmalara konu olayların münferit olayların ötesine geçmediği ve sistematik olmaktan uzak olduğu, bu noktada teşebbüsün ağır bir ihlalin parçası olarak gösterilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, ŞÖLEN’in tavsiye fiyatı uygulamayan müşterilerine herhangi bir yaptırımda bulunmasının söz konusu olmadığı gibi, tavsiye fiyata uyan alıcılara herhangi bir teşvik uygulamadığı savunması

(187) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerde, ŞÖLEN’in perakendecilere dikte ettiği yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda, ürün tedarikinin kesilmesi yönünde stratejisinin bulunduğu, perakendecilerin yeniden satış fiyatının ŞÖLEN tarafından tespit edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca ŞÖLEN tarafından, perakendecilerden gelen şikayet üzerine şikayete konu olan perakendecilere düşük olan fiyatlarını yükseltmesi yönünde müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Dosyada bulunan ŞÖLEN hakkındaki belgeler dikkate alındığında, yeniden satış fiyatı tespitinin münferit olaylardan ibaret olduğu yönündeki savunma haklı görünmemektedir.

ŞÖLEN ile mevcut soruşturma dosyası ve Perakende Soruşturması kapsamındaki tüm bilgi ve belgelerin paylaşılmadığı ve bu nedenle ŞÖLEN’in savunma hakkını etkin bir şekilde kullanamadığı savunması

(188) Dosya kapsamında ŞÖLEN’e ilişkin ihlal isnadında bulunulan tüm bilgi ve belgelere tarafa iletilen Soruşturma Raporu’nda yer verilmiştir. Bu kapsamda ŞÖLEN’e ilişkin ihlal isnadında bulunmaya temel teşkil eden bilgi ve belgelerin paylaşılmadığı savunmasına itibar etmek mümkün görünmemektedir.

Perakende pazarının şeffaf yapısından dolayı perakendeciler tarafından rakiplerinin ürün satış fiyatları anlık olarak takip edildiği için ŞÖLEN tarafından

paylaşıldığı iddia edilen bilgilerin tamamının halka açık, ticari ve stratejik bilgi içermeyen, geçmiş tarihli ve rekabete hassas olmayan bilgiler olduğu, ayrıca ŞÖLEN'in topla - dağıt karteline birlikte taraf olduğu iddia edilen dört perakendecinin kendi arasında birçok doğrudan iletişiminin bulunduğu, ŞÖLEN’in birlikte kartel kurduğu iddia edilen teşebbüslerden gelen fiyat farkı faturası, iade faturası, eşitleme faturası vb. faturaları ödediği, haksız ticari uygulamalara maruz kaldığı, toplam cirosunun yalnızca küçük bir kısmına karşılık gelen satışlar için bir kartele dâhil olmak istemesinin mantıklı olmadığı, HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği gibi HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğu, ŞÖLEN'in pazarın yapısı ve kendi pazar payı ve ciro büyüklüğü itibarıyla kartel oluşturacak gücünün bulunmadığı, ŞÖLEN'in perakendeci teşebbüslere fiyat geçişlerini bildirmesinin ŞÖLEN’e herhangi bir faydasının olmayacağı savunması

(189) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum ŞÖLEN’in söz konusu perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. ŞÖLEN’in fiyat artışına ilişkin her girişiminin başarıya ulaştığına dair bir iddia bulunmamakla birlikte, ŞÖLEN tarafından perakendecilerle bu yönde oldukça açık bir şekilde girişimde/temasta bulunulduğu ve ŞÖLEN aracılığıyla hedeflendiği şekilde gerçekleşen perakende raf fiyatı artışlarının sağlandığı, hem elde edilen belgelerden hem de fiyat hareketlerinden görülmektedir. Söz konusu temasların ŞÖLEN’e herhangi bir faydası olmadığı savunması bakımından ise, ŞÖLEN hedeflendiği şekilde gerçekleşen fiyat artışları ile birlikte olası zararlarını asgari seviyeye indirmiş olabilecektir. Bu durumun da ŞÖLEN’in söz konusu iş birliğinden menfaat sağladığını gösterdiği ddeğerlendirimektedir. Kaldı ki ŞÖLEN’in, yeniden satış fiyatının tespiti bölümündeki birçok belgede ortaya konulduğu üzere, perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, bazı perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Öte yandan tespit edilen fiyat artışlarının halka açık kaynaklardan elde edilen bilgiler neticesinde fiyat değişikliğine gidilmesi ile açıklanabileceği savunmasını haklı bulmak mümkün değildir. Rakipler arasında uygulamayı planladıkları fiyatlar veya fiyat stratejileri gibi rekabete en hassas bilgilerin konu edildiği bu tür temasların bizatihi varlığı, amaç bakımından rekabete aykırıdır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememiştir.

BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinin (Belge - 723/ŞLN/1) iç yazışma niteliğinde olduğu, sadece BİM’e ait fiyat artış bilgilerini içerdiği, MİGROS ile BİM'in fiyatlarının koordine edildiğine dair hiçbir bulgu içermediği, perakendeciler arasında gerçekleşen fiyat hareketinin bir gün arayla meydana gelmesinin ihlale ilişkin delil olamayacağı savunması

(190) Belgede yer alan ve ŞÖLEN Genel Müdürü tarafından ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanına gönderilen e - postadaki “Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.” ifadesinden BİM’in Luppo markalı üründe fiyat artışı yapmaması nedeniyle daha önce ilgili ürünün satış fiyatını yükseltmiş olan MİGROS’un ürün fiyatlarında indirim yaptığı,

bunun üzerine ŞÖLEN’in BİM’den Luppo markalı ürünün fiyatını artırmasını istediği, BİM’in söz konusu ürünün fiyatını konuşmanın ertesi günü yükselteceğini belirttiği görülmektedir. Bu kapsamda anılan dönemde fiyat hareketlerinin ŞÖLEN’in organizasyonu sonucunda gerçekleştiği değerlendirilmektedir.

17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Değişikliği” konulu e - postanın (Belge - 723/ŞLN/2) ŞOK’a ait bir iç yazışma niteliğinde olduğu, ŞÖLEN tarafından ŞOK çalışanı ile rekabete hassas veri paylaşımı yapıldığına ilişkin somut veri olmadığı, varsayımlara dayanarak çıkarımda bulunulduğu, perakendeciler tarafından gerçekleştirilen fiyat artışlarının ilgili belgedeki tarihler ile uyum göstermediği, özellikle yazışmada MİGROS’un adı geçmesine rağmen MİGROS’un ilgili tarihlerde fiyat artışı yapmadığı savunması

(191) Öncelikle Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan, “Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi günü raf fiyatını güncellemek için onayınızı rica ederiz (sadece raf fiyatı). Tedarikçi firma Rakip B’nin [63] Salı günü fiyatını güncelleyeceğini iletmektedir” ifadesinden ŞÖLEN tarafından perakendeciler arasında fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili tarihlerdeki fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı açık bir şekilde tespit edilmiştir. ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 13.01.2021 tarihinde ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....)’ya ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’ye gönderilen “Aktivite Onay Formu / Greta Zeytin Kekik / ŞOK” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/3) yer alan ifadelerden yola çıkarak yapılan ŞOK'a ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği yorumunun yanlış olduğu, yazışmanın hiçbir kısmında ŞOK'a, A101'in fiyat artış tarihinin verildiğini gösteren bir ifadenin olmadığı, ŞOK’un yalnızca ŞÖLEN’e kendi fiyat politikasına dair bilgi verdiği, bu bilginin ise ŞÖLEN tarafından A101 de dâhil olmak üzere hiçbir perakendeciyle paylaşılmadığı, perakendecinin deneme ve pazarı gözlemleme saikiyle ŞÖLEN'e ilettiği pazar stratejisinin bir topla - dağıt kartelinin somut delili olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı savunması

(192) Söz konusu belgede yer alan “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF [64] ile çıkacağına dair söz aldık.” ifadesinden A101’de 01.02.2021 tarihine kadar fiyat artışı olması halinde ŞOK’tan ŞÖLEN ürünlerinde fiyat artışı yapılacağının sözünün alındığı, dolayısıyla ŞOK’a A101’in ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği, ŞÖLEN’in anılan perakendecilerle kendi fiyat politikasının ötesinde perakende satış fiyatlarını organize etmeye yönelik temaslarda bulunduğu açık bir şekilde görülmektedir.

Tespitlerde yer alan 22.01.2021 - 28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmeleri (Belge - 723/ŞLN/4), 25.02.2021 tarihli e - posta (Belge - 723/ŞLN/5), 15.03.2021 tarihli e - posta (Belge - 723/ŞLN/6) ve 17.03.2021 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge - 723/ŞLN/7) asıl konunun, enflasyona ve

[63] Söz konusu e - posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.

64 Piyasa Satış Fiyatı.

maliyetlerdeki artışlara dayalı olarak gerçekleşen tedarikçi fiyatlarındaki artışın perakendecilerin alış fiyatlarına yansıtılması olduğu, perakendecilerin bu fiyat geçiş dönemlerinde, müşteri gözünde pahalı market imajı yaratmamak için önce rakiplerinin yeni fiyata geçmesini beklediği, perakendecilerin rakiplerini takip ederek kendi alış ve satış fiyatlarını güncellediği, bu sebeple perakendecilerin, tedarikçiler tarafından gönderilen yeni perakendeci alış fiyatlarını ilk uygulayan olmamak için rakiplerini beklediği, tedarikçisini önce rakiplerinin alış fiyatlarını değiştirmesi yönünde baskıladığı, HTM perakendeciliği pazarında üreticilerin fark faturaları ya da " delist edilme" korkusu gibi baskıları karşısında ŞÖLEN’in acilen perakendecilerden birinin alış fiyatı artışında öncü olmasını sağlamak zorunda olduğu savunması

(193) 22.01.2021- 28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmelerinde (Belge - 723/ŞLN/4) geçen “A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor, Aynı gün geçelim, Diyor”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” ve “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.” ifadelerinden Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının ŞÖLEN tarafından perakendeciler arasında dolaylı koordinasyon sağlanması yoluyla organize edildiği ve bu organizasyondan ilgili perakendecilerin haberdar olduğu, bahsi geçen fiyatların da alış fiyatı değil, perakende satış fiyatı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Belgedeki ifadelerle uyumlu şekilde A101 ve ŞOK’un 28.01.2021 tarihinde, BİM’in ise 29.01.2021 tarihinde bire bir eski ve yeni fiyat aynı olacak şekilde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Yazışmaların geçtiği dönem itibarıyla diğer üç belge birlikte ele alındığında ŞÖLEN tarafından Luppo ürünlerinde fiyat artışının yapılmasının planlandığı, bu kapsamda perakendeciler arasında sağlanan dolaylı koordinasyon yoluyla fiyat artışının organize edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Bununla birlikte belgelerde geçen “Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi kabul ettiler.”, “Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak.”, “Süper hemen konuşuyorum a101” gibi ifadeler ile fiyat artışları birlikte ele alındığında ŞÖLEN’in perakendecilerin kendisine verdiği ileriye dönük rekabete hassas bilgileri rakip perakendeciler ile paylaştığı açıkça görülmektedir. Dolayısıyla ilgili savunmaya itibar edilememektedir.

Perakende Kararı kapsamında teşebbüsler ile ilgili elde edilen delillerin yalnızca gerekçeli kararda açıklanmış olan kısımları değerlendirildiğinde dahi, ŞÖLEN'e isnat edilen iddiaların çok ötesine geçen bulgular bulunmasına rağmen anılan karar çerçevesinde bazı teşebbüslere herhangi bir ceza verilmediği, bu kapsamda daha ağır delillerle isnat edilen tedarikçiler ceza almazken, ŞÖLEN'e ceza verilmesinin hukuki öngörülebilirlik ve eşit işlem ilkesi gibi temel hukuk prensiplerine aykırı olduğu savunması

(194) Dosya kapsamında ŞÖLEN’e ilişkin elde belgeler bakımından gerek ŞÖLEN’in kendi çalışanları arasında gerekse ŞÖLEN ile perakendeciler arasında geçen birçok yazışma bulunması, bu belgelerin ilgili dönemdeki fiyat artış hareketleriyle birlikte ispat gücü bakımından yeterli olması karşısında, rakip perakendecilerin ileriye dönük fiyat geçişlerine ilişkin koordinasyonunun ŞÖLEN tarafından sağlandığı açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Örnek vermek gerekirse “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF [65] ile çıkacağına dair söz aldık.”, “Bim de Salı geçecek diyeceğiz, artık Bim Çarşamba geçecek, artık 1 gün idare etsinler”, “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin 65 Piyasa Satış Fiyatı.

şeklinde son son anlaştık.” gibi birçok ifade delil standardı bakımından ŞÖLEN’in savunmada bahsi geçen teşebbüslerden ayrıştığını açık bir şekilde göstermektedir. Bu bakımdan söz konusu savunma haklı görünmemektedir.

ŞÖLEN’in HTM perakendeciliği pazarında rakiplerine oranla düşük pazar payı ve zayıf mali yeterliliği sebebiyle, sektörü elinde tutan güçlü perakendeciler nezdinde herhangi bir pazarlık gücü bulunmadığı, küçük marketlerin dahi ŞÖLEN nezdinde alıcı gücüne sahip olduğu, bazı geçmiş tarihli Kurul kararları doğrultusunda pazarın rekabetçi yapısı, ŞÖLEN’in pazardaki konumu ve düşük pazar payı vb. hususlar değerlendirildiğinde, ŞÖLEN'in yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında bir uygulamasının olamayacağı, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin sistematik bir uygulamaya dayandırılmadığı, buna yönelik bir yaptırım veya teşvik mekanizmasını uygulamadığı savunması

(195) Dosyada yer alan belgelerden, ŞÖLEN’in perakendecilere dikte ettiği yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin kesilmesi yönünde stratejisinin bulunduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının ŞÖLEN tarafından tespit edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca ŞÖLEN’in, perakendecilerden gelen şikayet üzerine şikayete konu olan perakendecilere düşük olan fiyatlarını yükseltmesi yönünde müdahalede bulunduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. ŞÖLEN hakkındaki belgeler dikkate alındığında, yeniden satış fiyatının tespitinin münferit olaylardan ibaret olduğu yönündeki savunma yerinde görülmemiştir. ŞÖLEN Saha Satış Yöneticisi (.....) tarafından ŞÖLEN Bölge Satış Müdürü (.....)’a 23.09.2020 tarihinde gönderilen “RE: ÖZPOLATOĞLU LUPPO FİYATI HAKKINDA” konulu e - postanın (Belge - 723/ŞLN/8) ticari bir ilişkiyi içerdiği, belgede geçen "Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim","Ayrıca düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim" gibi ifadelerin bir çalışanın raporlama yaparken kullandığı yetkisini aşan ve gerçeği yansıtmayan ifadeler olduğu, yazışmada geçen müdahalenin hiçbir zaman gerçekleşmediği, ilgili tarihlerde herhangi bir fiyat artışı dahi olmadığı savunması

(196) ŞÖLEN adına yazışmaları gerçekleştiren çalışanın yetkisinin olup olmadığının belgelerin değerlendirilmesi bakımından bir önemi bulunmamakta olup, ilgili belgede yer alan “07.10.2020 tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte almış. Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim.”, “Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı.” ve “Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Ayrıca söz konusu fiyatların alış fiyatı değil perakende satış fiyatları olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Belgede yer alan “müdahaleye” ve “fiyatın yükseltilmesine” dair birçok ifadeden satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Kaldı ki belgede yer alan ifadelerden ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda bulunulduğu da açıkça anlaşılmaktadır.

ŞÖLEN Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....) tarafından 14.12.2020 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “YENİ INSERT FİYAT BİLDİRİMLERİ” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/9) sözü edilen “Publins (Publins Insight)” uygulaması ile yalnızca perakendecilerin insertlerinden bilgi toplandığı, uygulamanın geleceğe dönük fiyat hareketliliklerini içermeyip aynı rafta etikete basılmış fiyatlar gibi doğrudan kamuya mal olmuş, reklamı yapılmış ve zaten ilgili perakende şubelerinin

vitrinlerine asılmış fiyat bilgilerini içerdiği, bu uygulamanın " ŞÖLEN tarafından raf fiyatlarının kontrol edildiği…” şeklinde yorumlanmasını hatalı olduğu savunması

(197) İlgili belgede yer alan “Insert içerisindeki ürünlerimizde bu fiyat aralıklarının dışına çıkıldığında bildirim gelecektir” ve “Min - Max PSF fiyatlarına göre tanımlama yapılmıştır” ifadeleri perakendecilerin güncel raf fiyatlarını takip etmeye yönelik bir uygulama kurulduğunu göstermekle birlikte, belirlenen perakende satış fiyatının dışına çıkılması durumunda da bir bildirim gelmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 29.09.2020 tarihinde ŞÖLEN bazı ŞÖLEN yöneticilerine gönderilen “Aktivite Onay Formu/Luppo Karamel LTS” konulu e - posta silsilesinin (Belge - 723/ŞLN/10) A101 ile anlaşılmış olan aktivite şartlarına A101’in uymamasından kaynaklanan hususlara ilişkin ŞÖLEN tarafından verilen tepkileri içerdiği, A101’in fiyatlar konusunda her hangi bir değişikliğe gitmediği, ŞÖLEN ve A101 bünyesinde çeşitli yerinde incelemeler gerçekleştirilmesine rağmen ŞÖLEN’in A101’e bir baskı, yaptırım vb. uyguladığına dair hiçbir bulgunun elde edilemediği, A101'in tamamen kendi inisiyatifi ile ürünlerin fiyatlarını belirlediği savunması

(198) Belgede yer alan “Bu fiyatı normal fiyatımıza çekebilirler mi? “Müşteri ile anlaşmam bu şekilde değildi, ürün psf ile satılacaktı” ,” Bu hafta halletmeye çalışıyorum” ifadeleri yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğuna işaret etmektedir. Sonuç olarak ŞÖLEN’in söz konusu savunmasına itibar etmek mümkün değildir.

ŞÖLEN Ticari Pazarlama Uzmanı (.....) tarafından 11.01.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “RE: ALOKASYON: PR.PRM.PR.PRM.1568.00 Şölen Logolu Güncel Fiyat Kartı” konulu e - postada (Belge - 723/ŞLN/11) yer alan “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli…” ifadesinin tavsiye edilen perakende satış fiyatına ilişkin olduğu, yeniden satış fiyatının tespiti yönünde yorumlanan ilgili yazışmanın, raflardaki etiketlerin düzenlenmesinden sorumlu olan bir çalışanın diğer çalışanlara göndermiş olduğu basit bir yazışma olduğu, ilgili çalışanın pozisyonu gereği ŞÖLEN’in satış stratejilerini belirlemek gibi bir durumunun söz konusu olmayıp "ticari pazarlama uzmanı" ünvanı ile hiyerarşik olarak satış ve pazarlama biriminin en alt kademesinde yer aldığı, söz konusu çalışanın ilgili yazışmasından ne demek istediğinin dahi net bir şekilde anlaşılamadığı savunması

(199) ŞÖLEN adına yazışmaları gerçekleştiren çalışanın yetkisinin olup olmadığının ilgili belgenin değerlendirilmesi bakımından bir önemi bulunmamakta olup, yazışmada yer alan “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli” ifadesi ŞÖLEN’in rafta tavsiye edilen fiyata uyulması yönündeki stratejisini açık bir şekilde göstermektedir. Bilhassa aynı belgede geçen “Piyasadaki güçlü ve belli pazar payına ulaşmış her firma tüm Türkiye genelinde raf fiyatlarında ortak PSF ile hareket etmeye gayret eder” ifadesi de bu gayreti desteklemektedir.

ŞÖLEN’in herhangi bir rekabet ihlaline taraf olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte Kurul tarafından ihlalin varlığının tespiti halinde; ortaya koyulan durum, pazarın yapısı, ŞÖLEN’in düşük pazar payı ve en önemlisi geçmiş Kurul kararları doğrultusunda ŞÖLEN’e ceza uygulamak yerine 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca görüş gönderilmesi gerektiği savunması

(200) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte açık ve ağır ihlal niteliğindeki fiyat tespitine yönelik anlaşmaların amaç

bakımından rekabet ihlali teşkil ettiğinde tereddüt bulunmamaktadır. Dolayısıyla amacı bakımından rekabet ihlali teşkil eden soruşturma konusu davranışların ayrıca etkisinin gösterilmesi ihlalin varlığının ortaya konulması açısından zorunlu değildir. Zira amacı bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın/uyumlu eylemin ne ölçüde uygulandığından ya da etki doğurduğundan bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali teşkil edeceği açıktır.

(201) Diğer yandan Kurulun 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmiş olabileceği şüphesi taşıdığı kimi dosyalarda Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş göndermeyi tercih ettiği kararları bulunmakla birlikte, bu kararlar soruşturma açılmasına gerek olup o lmadığının değerlendirildiği önaraştırma süreçlerinin sonunda, usul ekonomisi kaygıları güdülerek bazı koşulların varlığı halinde alınan kararlardır. Nitelikleri gereği bu kararlarda Kanun’un ihlal edilip edilmediği değil; soruşturma açılmasına gerek olup olmadığı konusunda bir sonuca ulaşılmakta ve Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmiş olması Kanun’un ihlal edildiği (tersi de geçerli olmak üzere) anlamına gelmemektedir. 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitin e yönelik olarak yürütülen soruşturma sürecinin sonunda ise (taahhüt mekanizmasının kullanılmadığı varsayımı altında) soruşturma konusu uygulamalarla Kanun’un ihlal edilip edilmediğine yönelik nihai bir kararın alınması gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun’u i hlal etmiş olduğu tespit edilen teşebbüslere hangi durumlarda idari para cezası uygulanmayabileceği (pişmanlık nedeniyle idari para cezasından tam muafiyet gibi) ise ayrıca düzenlenmiş olup, Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası bu amaçla kullanılabilir bir mekanizma değildir.

I.4.3. İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(202) Kurulun 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararına ilişkin davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin ilgili kararlarıyla ETİ, HARİBO, KENT ve ŞÖLEN’in istinaf talebinin kabulüne, ilgili idare mahkemeleri kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

(203) Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin mezkûr kararlarında davacı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve Kurul kararında ihlal tespiti yönünden hukuka aykırılığının bulunmadığı belirtilmiştir. Öte yandan dava konusu Kurul kararında idari para cezası oranının belirlenmesine esas alınan ceza yönetmeliğindeki değişikliğin lehe düzenleme teşkil edip etmediği incelenmiş ve 27.12.2024 tarihinde yürürlüğe giren Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Hâlinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yeni Ceza Yönetmeliği) ile baz ceza oranına ilişkin önceden belirlenmiş olan alt sınırların kaldırıldığı, bir yıldan uzun üç yıldan kısa olan ihlaller bakımında temel para ceza oranı belirlenirken ihlalin süresi yönünden yapılacak artırımın azaltıldığı, ağırlaştırıcı bazı unsurların kaldırıldığı ve hafifletici yeni unsurlara yer verildiği, bu kapsamda Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 15.02.2009 tarihli Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’e (Mülga Ceza Yönetmeliği) kıyasen lehe olabilecek düzenler içerdiği bu nedenle her iki yönetmelik dikkate alınmak ve kıyaslanmak suretiyle (temel ve sonuç) aleyhe karar verme yasağını ihlal etmeyecek şekilde idari para cezası oranlarının yeniden belirlenmesi ve lehe düzenleme niteliği taşıyan kuralların davacıya uygulanabilmesi için dava konusu Kurul kararının iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

(204) Bununla birlikte PASİFİK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 12.03.2026 tarih ve 81976 sayı ile intikal eden yazıda, PASİFİK’in Kurul kararındaki idari para cezası

oranının belirlenmesine esas alınan mevzuattaki değişiklik sebebiyle Kurul kararının

iptaline veya yeniden bir hesaplama yapılarak yeni bir karar tesis edilmesine yönelik

herhangi bir talebinin olmadığı ve PASİFİK’in davadan feragat sürecini başlattığı ifade

edilmiştir. Ayrıca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 310/2 ve 311. maddeleri

uyarınca, feragat nedeniyle davanın reddine karar verileceğinden, idari para cezasının

yeniden hesaplanmasını gerektirir bir durumun kalmadığı da dile getirilmiştir. PASİFİK’in

başvurusu üzerine; Kurulun 09.04.2026 tarihli ve 26 - 13/365 - M sayılı kararı ile

16.03.2026 tarihli ve 26 - 10/317 - 123 sayılı Kurul kararının alınmasına dayanak oluşturan

yasal gerekliliğin mahkeme kararıyla ortadan kalktığı ve 15.12.2022 tarihli ve 22 -

55/863 - 357 sayılı ilk Kurul kararının PASİFİK bakımından geçerliliğini koruduğu

anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi

çerçevesinde 16.03.2026 tarihli ve 26 - 10/317 - 123 sayılı Kurul kararının PASİFİK

bakımından kaldırılmasına karar verilmiştir.

(205) Söz konusu bilgiler ışığında ETİ, HARİBO, KENT ve ŞÖLEN hakkında yeni bir idari para

cezasının tespit edilmesine ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

I.4.3.1. Yargı Kararı

(206) Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin almış olduğu dosya konusu

kararlarda;

- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Zaman bakımından uygulama" başlıklı 5. maddesinde, 26/09/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralının geçerli olduğu; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında, suçun islendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağının kurala bağlandığı,

- 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un "Lehe olan hükümlerin uygulanmasında usul" başlıklı 9. maddesinin üçüncü fıkrasında, lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirleneceğinin kurala bağlandığı, öğretide lehe kanunun tespitinde önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümlerinin dikkate alınacağı ve lehe olduğu belirlenen kanunun olaya bütün olarak uygulanacağının kabul edildiği,

- Dava konusu kararın tesis edildiği 15.12.2022 tarihinde, Mülga Ceza Yönetmeliği’nin yürürlükte olduğu ancak Yeni Ceza Yönetmeliği ile 15.02.2009 tarihli yönetmeliğin mülga olduğu, Mülga Ceza Yönetmeliği ile Yeni Ceza Yönetmeliği’nin bir bütün olarak karşılaştırılmasından, Yeni Ceza Yönetmeliği’nin Mülga Ceza Yönetmeliği’ne kıyasen lehe olabilecek düzenlemeler içerdiği,

- Bu doğrulta Kurulca her iki yönetmelik dikkate alınmak ve kıyaslanmak suretiyle (temel ve sonuç) aleyhe karar verme yasağını ihlal etmeyecek şekilde idari para cezası oranlarının yeniden belirlenmesi ve lehe düzenleme niteliği taşıyan kuralların davacı teşebbüslere uygulanabilmesi için dava konusu Kurul kararının iptaline karar verildiği ve

- Kurul tarafından da bu temel yaptırım hukuku ilkesine riayet edildiği, Yeni Ceza Yönetmeliği ile Mülga Ceza Yönetmeliğini kıyaslandığı ve Yeni Ceza Yönetmeliği

yürürlüğe girdikten sonra lehe hüküm ilkesine riayet etmek suretiyle kararlar

verildiği

ifade edilmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin söz konusu iptal kararları 09.02.2026, 10.02.2026 ve 10.03.2026 tarihlerinde Kurum tarafından tebellüğ edilmiştir.

I.4.3.2. Aleyhe Hüküm Verme Yasağına İlişkin Değerlendirme

(207) Aleyhe hüküm verme yasağı, kanun yolu incelemesi yapan yargı merciinin, yalnız başvuran tarafın durumunu ağırlaştıracak şekilde önceki kararı bozmasına, kaldırmasına veya değiştirmesine izin vermeyen bir ilke olarak tanımlanmaktadır. Aleyhe hüküm verme yasağı yalnızca yargı mercileri tarafından verilen kararları değil, aynı zamanda idari başvurular neticesinde başvuru makamı tarafından verilecek kararları da kapsamaktadır. Nitekim iptal kararlarının hukuki etkisi, idarenin işlem tesis ederken bağlı olduğu temel ilkeler ve idari yargının iptal müessesesi aracılığıyla sağladığı hukuki korunma birlikte değerlendirildiğinde, idarenin iptal kararı sonrasında teşebbüs açısından önceki işleme kıyasla daha ağır sonuç doğuracak nitelikte bir işlem tesis edilmemesi gerektiği Danıştay 12. Dairesinin 23.03.2016 tarih ve E.2016/204, K.2016/587 sayılı kararı ile de sabittir. [66] Danıştay kararına konu olayda, kınama cezasıyla cezalandırılan kişi tarafından bu cezaya itiraz edilmiş ve itiraza konu edilen disiplin cezasının dayanağı olan rapordaki incelemelerin yeterli görülmediğinden bahisle, itiraz mercii tarafından itirazın reddi veya kabulü yönüne gidilmeyerek yeni muhakkikler görevlendirilmiştir. Kişi hakkında aynı isnatlara yönelik olarak yeni bir soruşturma açılmasına karar verilmiş ve yürütülen disiplin süreci neticesinde kişinin bir yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılması işlemi tesis edilmiştir. İşlem aleyhine açılan davada ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bularak iptal istemini reddetmiştir. Konunun Danıştay’a intikal etmesiyle birlikte mahkeme “İdari rejim uygulamasının geçerli olduğu idare hukuku sistemimizde, idari işlemlere karşı idari makamlara yapılan başvurular, idari yargı mercilerine yapılan başvurularla aynı sonucu alabilme kabiliyetini haiz olduklarından ve disiplin cezasının kaldırılması ya da hafifletilmesi yönünde sonuç doğurabildiklerinden dolayı ilgililerin bu başvurularına da aleyhe bir sonuçla karşılaşmama güvencesi tanınmasında, yani itiraz üzerine yetkili merciler tarafından tesis edilecek işlemlerin de aleyhe karar verme yasağına tabi olması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır” şeklinde hüküm kurarak idari makamlara yapılan başvurularda da aleyhe karar verme yasağının kabul edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. 67

(208) Konunun bütününe ilişkin yapılan hukuki çerçeve ve yukarıda aktarılan hususlar birlikte ele alındığında, Kurulun 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararında belirlenen ve her iki ihlal için de ayrı ayrı olmak üzere;

1. ETİ’ye 115.509.289,26 TL ve 57.754.644,63 TL

2. HARİBO’ya 6.803.118,86 TL ve 3.401.559,43 TL

3. KENT’e 8.775.984,66 TL

4. ŞÖLEN’e 10.453.449,09 TL ve 5.226.724,54

[66] https://lib.kazanci.com.tr/kho3/ibb/anaindex.html.

67 GÜNDÜZ, F. Ebru, “İdari Yargılama Hukukunda Aleyhe Hüküm Verme ve Aleyhe Bozma Yasağı”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XXIV, 2020, S. 2, s. 348.

olarak tayin edilen idari para cezalarının aleyhe bozmama ilkesi kapsamında üst limit olarak baz alınması gerektiği ve yeniden yapılacak incelemede uygulanabilecek idari para cezalarının söz konusu tutarları aşamayacağı değerlendirilmektedir.

I.4.3.3. Para Cezalarının İlgili Yönetmelikler Kapsamında Değerlendirme

(209) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun maddesinin son fıkrasıysa “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dik kate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.” hükmünü amirdir.

(210) Bahse konu son fıkra uyarınca 15.02.2009 tarih ve 27142 sayı ile Resmî Gazete’de yayımlanmış olan Mülga Ceza Yönetmeliği, yine aynı fıkra uyarınca 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren Yeni Ceza Yönetmeliği ile güncellenmiştir.

(211) İptale konu Kurul kararının alındığı tarihte yürürlükte bulunan düzenleme Mülga Ceza Yönetmeliği olmakla birlikte, mahkemenin bozma gerekçesi Yeni Ceza Yönetmeliği’nin davacı teşebbüsler lehine olup olmadığının Mülga Ceza Yönetmeliği ile karşılaştırılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğine ilişkindir.

(212) Somut dosyada KENT haricindeki davacı teşebbüslerin topla - dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle bulunmak ve perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmiştir. KENT’e ilgili ceza perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlediğine yönelik tek bir ceza verilmiş tir. Kararda davacı teşebbüslere 2021 mali yılı sonunda oluşan yurt içi net satışlar dikkate alınarak cezanın uygulanması gerektiğine karar verilmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi tarafından söz konusu Kurul Kararında ihlal tespiti yönünden hukuka aykırılığının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(213) Davacı teşebbüs ler hakkında uygulanan Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca başlangıç ceza oranı, üçüncü fıkrası uyarınca ceza artırımı, 6. maddesi uyarınca ağırlaştırıcı unsurlar 7. maddesi uyarınca hafifletici unsurlara aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 28 - Davacı Teşebbüslere Topla - Dağıt Karteli Bakımından Uygulanan İdari Para Cezası Oranları

Teşebbüs İhlal Süresi Unsurlar

Tablo 2 9- Davacı Teşebbüslere Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Bakımından Uygulanan İdari Para Cezası Oranları

Teşebbüs İhlal Süresi Unsurlar

(214) Kurulun 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararında ihlal isnadında bulunulan

ve dava açan teşebbüslere Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında aynı oranlarda temel

para cezası oranı uygulanmıştır. İhlal süresi bakımından ise aşağıdaki değerlendirmeler

yapılmıştır:

- Topla - dağıt karteli bakımından ETİ’nin ihlal süresi 03.05.2018 - 12.08.2020 ve HARİBO’nun ihlal süresi 02.01.2017 - 14.01.2021 tarihleri arasında olduğundan, ihlal süresinin bir beş yıl arasında olması dolayısıyla temel para cezası yarısı oranında artırılmış ve ŞÖLEN’nin ihlal süresinin 06.04.2020 - 17.03.2021 arasında ve bir yıldan az olması nedeniyle cezada artırım yapılmamıştır.

- YSFB bakımından ETİ’nin ihlal süresinin 21.07.2017 - 22.11.2021, HARİBO’nun ihlal süresinin 09.07.2019 - 17.02.2021, KENT’in ihlal süresinin 08.06.2018 - 17.10.2020 tarihleri arasında olması nedeniyle, ihlal süresinin bir beş yıl arasında ol duğundan temel para cezası yarısı oranında artırılmıştır.

- ŞÖLEN açısından ise ihlalin süresinin bir yıldan kısa olduğundan temel para cezasında herhangi bir artırıma gidilmemiştir.

- Davacı teşebbüslerin tamamına Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirim uygulanmıştır.

- Ceza Yönetmeliği’nin 6. m addesi bakımından ağırlaştırıcı unsur bulunmamaktadır.

(215) Bununla birlikte Yeni Ceza Yönetmeliği ile birlikte temel ceza oranının yalnızca “kartel”

ve “diğer ihlaller” şeklinde sınıflandırılmış ihlal türlerine bağlı olarak belirlendiği

yaklaşımdan vazgeçilmiş olup özellikle ihlalin niteliğinin ve rekabet üzerindeki olumsuz

etkisinin dikkate alındığı yeni bir yöntem benimsenmiştir. Buna paralel olarak temel ceza

oranının belirlenmesinde “kartel” ve “diğer ihlaller” ayrımına bağlı olarak getirilmiş olan

alt ve üst sınırlar kaldırılmıştır.

(216) Bu kapsamda söz konusu teşebbüslere başlangıç ceza oranı topla - dağıt karteli

bakımından %(.....) ve YSFB bakımından %(.....) olarak belirlenmiştir. Öte yandan Yeni

Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

- ŞÖLEN’in ihlal süresinin bir yıldan kısa olmasından dolayı temel para cezasında herhangi bir artırıma gidilmesine gerek bulunmadığı,

- Topla - dağıt karteli bakımından ihlal süresinin; ETİ’nin iki ile üç yıl aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %40 ve HARİBO’nun dört ile beş yıl aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %80 oranında artırılması gerektiği,

- YSFB bakımından ihlal süresinin; ETİ’nin dört ile beş yıl aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %80, HARİBO’nun bir ile iki yıl aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %20 ve KENT’in iki ile üç yıl aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %40 aralığında olmasından dolayı başlangıç ceza oranının %80 oranında artırılması gerektiği

değerlendirilmektedir.

(217) Teşebbüslere verilecek idari para cezalarının tayininde temel ceza oranının belirlenmesinden sonraki ikinci aşamayı Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinde düzenlenen ağırlaştırıcı unsurlar ve/veya 7. maddesindeki hafifletici unsurlar değerlendirilerek nihai ceza oranının belirlenmesi oluşturmaktadır.

(218) Kurul ilgili kararında herhangi bir ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığını belirtmişken hafifletici unsurlara değinmiş ve davacı taraflara (.....) oranından indirim uygulamıştır. Yeni Ceza Yönetmeliği kapsamında ağırlaştırıcı ve hafifletici sebeplere ilişkin çeşitli değişiklikler yapılmış olup, davacı teşebbüslere uygulanan idari para cezasının anılan düzenlemeler çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici sebepler yönünden ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

(219) Dosya kapsamında davacı teşebbüslerin ihlale konu eylemleri bakımından ilgili hükümler çerçevesinde herhangi bir ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı anlaşılmakta olup ilgili Kurul kararında yer alan bu yöndeki değerlendirme korunmuştur.

(220) Mülga Ceza Yönetmeliği’nin hafifletici unsurlar başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında “Temel para cezası, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilir.” hükmü yer almaktadır. Yeni Ceza Yönetmeliği’nin hafifletici unsurlar başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında ise “Temel ceza oranı veya 6 ncı madde uyarınca hesaplanan ağırlaştırılmış ceza oranı; a) Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde, yerinde incelemenin daha kısa sürede tamamlanmasını veya daha etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan fiziksel ve/veya teknik imkânların sunulması suretiyle ya da yerinde inceleme esnasında i nceleme konusuyla bağlantılı olan ilave bilgi veya belgelerin incelenen tarafça kendiliğinden sunulması suretiyle yerinde incelemeye yardımcı olunması, b) İhlalde diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, c) İhlale katılımın sınırlı olması, ç) İhlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması, d) İdari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin bulunması, gibi hallerin ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanması halinde indirilebilir” ifadesi bulunmaktadır.

(221) Yeni Ceza Yönetmeliği, hafifletici unsurlar kapsamındaki indirim oranına ilişkin alt ve üst sınırı tamamen kaldırarak, Mülga Ceza Yönetmeliği’nin dörtte bir ile beşte üç arasında belirlediği sınırlamaların dışına çıkılmasına da olanak sağlamıştır.

(222) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde teşebbüslere Yeni Ceza Yönetmeliği kapsamında uygulanacak idari para cezası oranlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 3 0- Topla - Dağıt Karteli Bakımından İdari Para Cezası Oranları (%)

Temel Nihai

Süreden Hafifletici

Para İhlal İhlal Ağırlaştırıcı Ceza

Teşebbüs Kaynaklı Unsurlar

Cezası Dönemi Süresi Unsurlar Oranı

Artırım (%) (%)

Tablo 31- YSFB Bakımından İdari Para Cezası Oranları

Süreden Hafifletici

Temel İhlal İhlal Ağırlaştırıcı Nihai

Teşebbüs Kaynaklı Unsurlar

Para Dönemi Süresi Unsurlar Ceza

Artırım (%) (%)

(223) Yukarıda yer verilen tablodaki bilgilerden anlaşılacağı üzere, mevcut durumda teşebbüsler hakkında tayin edilecek idari para cezası oranlarının hesaplanmasında Yeni Ceza Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılacak hesaplama sonucunda elde edilecek nihai ceza oranları, Mülga Ceza Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılmış olan hesaplama sonucunda elde edilen nihai ceza oranlarından daha düşük çıkmaktadır. Bu bakımdan, mahkemenin iptal kararındaki gerekçe gözetilmek suretiyle taraflar hakkında alınacak yeni idari para cezası kararında, Yeni Ceza Yönetmeliği hükümlerinin dikkate alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

(224) Öte yandan, somut olayda teşebbüsün lehine sonuç doğuracağı tespit edilen Yeni Ceza Yönetmeliği hükümlerine göre yapılan hesaplamalar çerçevesinde hesaplanan nihai ceza oranlarının, ilgili teşebbüslerin 2024 yılında Türkiye’de elde ettikleri ciroları üzerinden hesaplanan nihai idari para cezası tutarı, Kurulun iptal edilen kararında belirlenen nihai idari para cezası tutarlarını aşmaktadır. Bu bakımdan, “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesine yönelik yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ETİ, HARİBO, KENT ve ŞÖLEN hakkında tayin edilecek nihai idari para cezası tutarlarının 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararda tespit edilen tutarlarda;

- ETİ’ye topla - dağıt karteli bakımından 115.509.289,26 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 57.754.644,63 TL,

- HARİBO’ya topla - dağıt karteli bakımından 6.803.118,86 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 3.401.559,43 TL,

- KENT’e yeniden satış fiyatının belirlenmesi bakımından 8.775.984,66 TL,

- ŞÖLEN’e topla - dağıt karteli bakımından 10.453.449,09 TL ve yeniden satış

fiyatının belirlenmesi bakımından 5.226.724,54 TL

olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

(121) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdare Dava Dairesinin 21.01.2026 tarihli ve 2025/147 E. 2026/60 K. sayılı; 21.01.2026 tarihli ve 2025/397 E. 2026/62 K. sayılı; 29.01.2026 tarihli ve 2025/209 E. 2026/137 K. sayılı; 29.01.2026 tarihli ve 2024/1785 E. 2026/57 K. sayılı kararlar sayılı kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen;

I.

1-

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ,

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ

ünvanlı teşebbüslerin kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik

fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2- Bu nedenle,

a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye 818.520.069,09TL

b) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (ç) bendi ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) olmak üzere,

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 71.949.017,38TL

c) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye 98.286.107,99 TL

tutarında idari para cezası uygulanması gerekmekle birlikte; 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin ayrı ayrı uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında ve “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca verilen idari para cezalarının teşebbüsler bakımından lehe olduğu anlaşıldığından 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararda tespit edilen;

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye 115.509.289,26 TL

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 6.803.118,86 TL

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye 10.453.449,09 TL

tutarında idari para cezası uygulanmasına

II -

1-

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ,

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

- Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Tic. AŞ ve

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ

ünvanlı tedarikçilerin, perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek (YSFB) suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine,

2- Bu nedenle,

a) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere,

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 23.316.811,19 TL

b) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Tic. AŞ’ye 59.095.768,81 TL

ç) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (ç) bendi ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye 526.191.472,99TL

d) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı yurt içi net satışlar üzerinden %(.....) oranından olmak üzere

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ ’ye 49.143.054,00 TL

tutarında idari para cezası uygulanması gerekmekle birlikte; 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin ayrı ayrı uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında ve “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca verilen idari para cezalarının teşebbüsler bakımından lehe olduğu anlaşıldığından 15.12.2022 tarihli ve 22 - 55/863 - 357 sayılı kararda tespit edilen;

- Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye 57.754.644,63 TL,

- Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 3.401.559,43 TL,

- Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Tic. AŞ’ye 8.775.984,66 TL ve

- Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye 5.226.724,54 TL

tutarında idari para cezası uygulanmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.