Koç Sistem ve İletişim Hizmetleri A.Ş., Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş., Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

II. Başkan: Tuncay SONGÖR

Üyeler: Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Erdem AYGÜN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Ticketmaster

Temsilcisi : Av. Gönenç Gürkaynak ve Av. Zümrüt ESİN

Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukat Bürosu

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: - Ticketmaster (Rigol Groupo De Inversiones, S.L. aracılığıyla) 8800 West Sunset Boulevard, West Hollywood, Kaliforniya, 90069, ABD

- Ed Weiss

8800 West Sunset Boulevard, West Hollywood, Kaliforniya, 90069, ABD

- Sean Moriarty

8800 West Sunset Boulevard, West Hollywood, Kaliforniya, 90069, ABD

- Jim Warner

8800 West Sunset Boulevard, West Hollywood, Kaliforniya, 90069, ABD

- Paul LaFontaine

8800 West Sunset Boulevard, West Hollywood, Kaliforniya, 90069, ABD

- Koç Sistem ve İletişim Hizmetleri A.Ş.

Ünalan Mah. Ayazma Cad. Çamlıca İş Merkezi B3 Blok Üsküdar/İstanbul

- Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş.

Nakkaştepe, Azizbey Sok. No:1 Kuzguncuk/İstanbul

- Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş. Ünalan Mah. Ayazma Cad. Çamlıca İş Merkezi B3 Blok Üsküdar/İstanbul

- Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş.

Nakkaştepe, Azizbey Sok. No:1 Kuzguncuk/İstanbul

- TAG Enterprises (International) Limited

57/63 Line Wall Road, CEBELİTARIK

E. DOSYA KONUSU: Koç Sistem ve İletişim Hizmetleri A.Ş., Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş., Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş., Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş. ve TAG Enterprises (International) Limited’in elinde bulunan Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Ticaret A.Ş.’nin tüm hisselerinin Rigol Groupo De Inversiones, S.L., Ed Weiss, Sean Moriarty, Jim Warner ve Paul LaFontaine tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.9.2006 tarih ve 6411 sayı ile giren ve 9.10.2006 tarih ve 6742 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 10.10.2006 tarih ve 2006-2-120/Öİ-06-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.10.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/162 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-77 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı; Alım Satım Sözleşmesi’nin 12. maddesinde yer alan 3 yıllık rekabet yasağının ve 1 yıllık istihdam etmeme şartının makul birer yan sınırlama kabul edilerek, söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Devralma İşlemi

Bildirim konusu devralma işlemi ile, Biletix Bilet Dağıtım Basım ve Ticaret A.Ş.’nin (Biletix), halihazırda Koç Sistem ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (Koç Sistem), Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. (Temel Ticaret), Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (Koçnet), Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş. (Koç Yapı) ve TAG Enterprises (International) Limited’in (TAG) elinde bulunan tüm hisseleri Rigol Groupo De Inversiones, S.L. (Rigol) ve tarafından devralınacaktır. Rigol ise dolaylı olarak Ticketmaster tarafından kontrol edilmektedir. Dolayısıyla, Biletix’in hisselerinin tamamı dolaylı olarak Ticketmaster tarafından kontrol edilecektir.

90

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim konusu işlem bakımından Türkiye’de düzenlenen konser, spor etkinlikleri, diğer canlı etkinlikler ve gösteriler veya sinema filmlerinin biletlerinin perakende satışı ve dağıtımı alanında faaliyet gösteren Biletix’in faaliyet alanı ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Bu pazar internet, çağrı merkezi ve gişeden bilet satımını içermekte ve “online” bilet pazarı ya da elektronik bilet pazarı olarak ifade edilmektedir.

Dosyadaki bilgilere göre, bildirime konu olan işlem açısından önemli olan husus mevcut ve potansiyel bilet satış pazarının büyüklüğünün ve Biletix’in bu pazardaki konumunun tespit edilmesidir. Dolayısıyla talep ikamesi değil, arz ikamesi değerlendirilerek ve 15.7.2004 tarih ve 04-47/614-151 sayılı Rekabet Kurulu kararı da dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “elektronik bilet pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Satışa konu olan canlı gösteri ve diğer etkinlik biletleri etkinliğin bulunduğu bölgedeki gişelerde, tüm Türkiye’den ulaşılabilecek çağrı merkezlerinden ve her yerden ulaşılabilen internet üzerinden satılmaktadır. Ülkenin her yerindeki tüketiciler aynı şartlarla bilet satın alabilmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.

H.3. Taraflar

H.3.1. TAG Enterprises (International) Limited (TAG)

TAG, Biletix hisselerini elinde bulundurmak amacıyla kurulmuş bir holding yatırım şirketidir. Herhangi bir operasyonel faaliyeti bulunmayan TAG’ın ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdadır:

Tablo 1- TAG Ortaklık Yapısı

Hissedarın adı Hisse oranı (%)

ALİ ABHARY 38,63

Tablo 2- TAG Yönetim Kurulu

H.3.2. Koç Grubu Satıcıları (Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş.- Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve İletişim Hizmetleri A.Ş. - Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. - Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş.)

TAG Enterprises dışında Biletix’deki hisselerini devreden teşebbüslerin tamamı, Koç Grubu şirketleri ve/veya Koç Ailesi tarafından kontrol edilmektedir. Bu şirketlerin faaliyet alanları ve 2005 yılı ciroları aşağıda gösterilmektedir:

Tablo 3- Koç Grubu şirketlerinin faaliyet alanları ve ciroları

Şirket Faaliyet Alanı 2005 yılı cirosu Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. Yatırım şirketi -

Koçnet Haberleşme Teknolojileri ve İnternet servis sağlayıcılığı (……………...) YTL İletişim Hizmetleri A.Ş.

Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş. Faaliyeti bulunmamaktadır -

Koç Sistem ve İletişim Hizmetleri A.Ş. Bilgi teknolojileri (……………...) YTL H.3.3. Ticketmaster

Rigol, dolaylı olarak Ticketmaster tarafından kontrol edilmektedir ve Ticketmaster, IAC’nin (InterActiveCorp) sermayesinin tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. Rigol’ün Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

Ticketmaster, internet sayfaları, çağrı merkezleri ve bağımsız perakende satış noktaları aracılığıyla, ABD ve diğer ülkelerde önde gelen etkinlik mekanlarına, eğlence tesislerine, organizatörlere ve profesyonel spor kulüplerine bilet satış hizmeti sunmaktadır. Ticketmaster, bilet satım ve dağıtım faaliyetini internet, yaklaşık 3.300 perakende bilet satış noktası, dünya çapında 19 adet telefon çağrı merkezi ve geniş bir çevrimiçi ve çevrimdışı pazarlama ağı aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Ticketmaster, dünya çapında 9.000’den fazla eğlence hizmeti sağlayıcısına çeşitli etkinlik kategorilerinde hizmet vermekte ve yüzlerce önde gelen etkinlik mekanı, stadyum, gösteri mekanı, müze ve tiyatro için biletleme hizmeti sağlamaktadır.

Ticketmaster ABD dışında Kanada, İrlanda, İngiltere, Norveç, Avustralya, Yeni Zelanda, Finlandiya, Danimarka, Meksika, Brezilya, İsveç, Şili, Arjantin, Almanya, İspanya ve Hollanda’da faaliyet göstermektedir.

IAC 2005 yılında dünya çapında 5,8 milyar ABD Doları ciro elde etmiştir. Bu cironun 950,2 milyon ABD Doları dünya çapındaki bilet satış faaliyetlerinden elde edilmiştir. H.3.4. Ed Weiss, Sean Moriarty, Jim Warner, Paul LaFontaine

160

Bu şahıslar, Türkiye’de kurulu anonim şirketlerin asgari beş adet hissedarının bulunması yönündeki kanuni gereklilik nedeniyle hissedar olmuşlardır.

H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 sayılı Tebliğ Çerçevesinde Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme ya da devralma sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir.

Bildirim konusu devralma işlemi sonucunda Biletix, Ticketmaster’ın kontrolüne geçecektir. Biletix’in mevcut ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir:

Tablo 4- Biletix’in devralma öncesi ortaklık yapısı:

Devralma işlemi sonrası oluşacak olan hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 5- Biletix’in devralma sonrası ortaklık yapısı:

Tablolardan da görüldüğü gibi devralma işlemi sonucunda Biletix’in tüm hisseleri el değiştirmekte ve şirketin kontrolü Rigol’e geçmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, tebliğin anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir.

180

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, “Birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.”

Dosyadaki bilgilere göre, Biletix 2005 yılında ilgili ürün pazarında yaklaşık (……………...) YTL ciro elde etmiştir. Biletix’in cirosunun Tebliğ'de belirtilen eşiği aşmasından dolayı söz konusu işlemin, Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralma işlemi olduğu görülmektedir. Ticketmaster ve IAC’nin ilgili ürün

1

pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

Elektronik bilet pazarındaki 2005 yılına ait pazar payları ise aşağıda sunulmaktadır: Tablo 6- Elektronik bilet pazarındaki 2005 yılı pazar payları

1 Bildirim formunda “taşımacılık biletlemesi” etkilenen pazar olarak tanımlanmakta ve IAC’nin 9 Ağustos 2005 tarihinde halka arzı gerçekleştirmeden önce seyahat işini ayırarak Expedia Inc.’e devrettiği; Expedia’nın geçmişte Türkiye’ye satışlarının olma ihtimali bulunmakla birlikte, müşterilerin bulundukları yere ilişkin ayrı kayıt tutulmaması nedeniyle bunların tespit edilemediği, Expedia’nın dünya çapında/internet mevcudiyeti sebebiyle Türkiye’de ikamet eden kişilerin zaman zaman Expedia’nın promosyonlarına maruz kalma ihtimalinin olabileceği ifade edilmektedir.

Tablodan da görüldüğü üzere, pazarın en büyük aktörü konumunda olmasına rağmen Biletix’in pazar payı %(…)’dir. Etkinlik yerleri ve organizatörlerin kendi biletlerini pazarlama isteğinin artması ve internet kaynaklı teknolojinin de gelişmesiyle pazara çok sayıda teşebbüs girmektedir. Buna en önemli iki örnek Devlet Tiyatroları ve İstanbul Şehir Tiyatroları’dır. Elektronik bilet hizmeti sağlayan bir teşebbüsten başka bir teşebbüse geçiş de düşük maliyetlerle gerçekleştirilebilmektedir. (2004 yılında Biletix’in en büyük müşterilerinden biri olan Fil Yapım ve Rock İstanbul, Ticketturk’e geçmiştir.)

Bu bilgiler çerçevesinde, Biletix’in hakim durumda olmadığı; Ticketmaster’ın da ilgili ürün pazarında faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Bu çerçevede devralma işlemi sonucunda Biletix’in pazardaki konumunun değişmeyeceği, elektronik bilet pazarında faaliyet gösteren tedarikçilerin sayısının azalmayacağı ve hakim durumun yaratılmasının veya güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı anlaşılmkatadır.

H.4.2. Rekabet Etmeme ve İstihdam Etmeme Hükümlerinin Değerlendirilmesi Taraflar arasında imzalanan Alım Satım Sözleşmesi’nin 12. maddesi rekabet etmemeye ilişkin satıcılar açısından sınırlayıcı taahhütler öngörmektedir. Buna göre: “Satıcılar, ne kendilerinin ne de kendileri tarafından kontrol edilen herhangi bir tüzel kişinin Türkiye’de Kapanış Tarihinden itibaren üç (3) yıl süreyle Kısıtlanan İşler kapsamındaki herhangi bir iş ile iştigal etmeyeceğini, bu işleri yönetmeyeceğini, doğrudan veya dolaylı olarak, tamamen veya kısmen kontrol etmeyeceğini, bu işleri yönetmeyeceğini taahhüt ve beyan ederler. Yukarıda anılanlar, biletlerin Koç Satıcıları veya Koç Satıcılarının Satıcı İştirakleri tarafından dağıtımına, söz konusu dağıtımın (i) nispeten tesadüfi olması ve Koç satıcıları veya Koç satıcılarının Satıcı İştiraklerinin içerdiği herhangi bir tüzel kişilik (veya tüzel kişiler grubu) için önemli ölçüde bir iş oluşturmaması, (ii) arızi ürünler, hizmetler veya şirket sadakatine ilişkin menfaatlerin takas edilmesi hariç olmak üzere bedelsiz olması ölçüsünde kapsamayacaktır.”

Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, bu kriterler çerçevesinde aşağıda değerlendirilmiştir:

Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma: Doğrudan ilgili olma unsuru sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşmanın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Gereklilik unsuru ise işleme ilişkin sınırlamanın mevcut olmaması halinde işlemin hayata geçirilmesinin daha zor ya da maliyetli olması durumunu ifade eder. Bu açıdan bildirim konusu devralma işleminde getirilen rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir.

240

Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma: Rekabet yasağı bu kriter açısından değerlendirildiğinde, yükümlülüğün sadece satıcılara getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir.

Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Alım Satım Sözleşmesi’nin yukarıda anılan 12. maddesi ile getirilen rekabet yasağı Kapanış Tarihi itibariyle Biletix tarafından yürütülen işlerle sınırlıdır. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından orantılıdır. Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında, bildirim konusu devralma işleminde know-how da devredildiği için 3 yıllık sürenin makul olduğu anlaşılmaktadır.

Alım Satım Sözleşmesi’nin 12. maddesi istihdam etmemeye ilişkin olarak da satıcılar üzerinde kısıtlayıcı taahhütler öngörmektedir. Buna göre; “Satıcılar, Kapanış Tarihi’nden itibaren bir yıl süreyle, ne kendileri ne de kontrol ettikleri herhangi bir tüzel kişiliğin, doğrudan ya da dolaylı olarak (ilgili çalışan veya çalışan gruplarını doğrudan hedef alan bir istihdamla birleşmeyen) kamu ilanı neticesinde istihdam edilen çalışanlar dışında, Şirket’in herhangi bir çalışanını istihdam etmeyeceklerini, Koç Satıcıları’nın Kapanış Tarihini izleyen dokuz ay boyunca herhangi bir zamanda Kemal Erdine’yi istihdam etme hakkı saklı kalmak üzere, taahhüt ve beyan ederler”. Alıcının varlıkları tüm değeri ile devralabilmesi için satıcı üzerine bu tip (istihdam etmeme, mevcut veya eski müşterilerini çekmeme, sır niteliğindeki ticari bilgileri gizli tutma) yükümlükler getirebileceği kabul edilmektedir. Bu nedenle bildirim konusu işlemde satıcılara getirilen 1 yıllık eski çalışanlarını istihdam etmeme şartı makul bir yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.

H.4.3. Biletix’in Sermaye Yapısında 2003 Yılında Meydana Gelen Değişiklik: Rekabet Kurumu kayıtlarına 12.2.2004 tarih ve 669 sayı ile intikal eden başvuru üzerine Biletix hakkında yürütülen önaraştırma sonucunda alınan 04-47/614-151 sayılı Rekabet Kurulu kararında “Kuruluş ana sözleşmesi 18.5.2000 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanarak faaliyete başlayan Biletix, yabancı menşeli TAG Enterprises Limited ve Koç Grubu tarafından % 50’şer ortaklık payı ile kurulmuştur” ifadesinin yer alması, bildirim formunda da “Biletix, TAG Enterprises International Ltd. ve Koç ITG arasında bir ortak girişimdir” ifadesine yer verilerek Biletix’in devralma öncesi ortaklık yapısının Tablo 1’deki gibi olduğunun belirtilmesi üzerine taraf temsilcilerine bir bilgi isteme yazısı gönderilerek, Rekabet Kurulu’nun yukarıda anılan kararından sonra Biletix’in ortaklık yapısında ve/veya yönetim kurulunda gerçekleşen değişikliklere ilişkin olarak bilgi talep edilmiştir.

Bu hususa cevaben dosya mevcudu belgelerde;

- Biletix’in kurulduğu dönemdeki hisse yapısının bir ortak girişim niteliği taşıdığı,

tarafların %50’şer paya sahip olduğu,

- 15.7.2003 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısı sonrasında şirketin

sermaye artırımı yoluna gittiği,

- TAG’in bu artırıma katılmaması üzerine hisse yapısının bugünkü halini alarak

%70,6 Koç ve % 29,4 TAG haline geldiği,

- Biletix’in 2002 yılında cirosunun (………………….) YTL, pazar payının %(….);

2003 yılında cirosunun (………………….) YTL, pazar payının %(….) olduğu,

- Bu dönemde tarafların pazarda Biletix’den başka herhangi bir faaliyeti

bulunmaması ve mevzuatta belirlenen eşiklerin aşılmaması sebebiyle Rekabet

Kurumu’na bildirimde bulunulmadığı,

ifade edilmiştir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

2. Alım Satım Sözleşmesi’nin 12. maddesinde yer alan 3 yıllık rekabet yasağının ve 1 yıllık istihdam etmeme şartının yan sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.