Skip to content
All decisions

Competition Board Decision

Marmara bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında…

Competition Infringement08-27/314-102Decision date: 02.04.2008Publication date: 18.07.2008

Marmara bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında verilen 06-68/927-266 sayılı Rekabet Kurulu kararının davacı teşebbüs yönüyle yürütülmesinin durdurulmasına ilişkin, Danıştay 13. Dairesinin 23.7.2007 tarih, 2007/3602 E. sayılı kararı ve bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 4.10.2007 tarihli, 2007/665 sayılı kararı ertesinde ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

Decision details

Case number
08-27/314-102
Decision date
02.04.2008
Publication date
18.07.2008
Decision type
Competition Infringement (Rekabet İhlali)

Decision text

17 pages · 37.858 characters

The text below is extracted from the decision document published by the Turkish Competition Authority; page numbers, tables and figures keep their position in the original document. The summaries, classifications and explanations on this page are provided for information only and do not constitute legal opinion or advice; the binding text is the decision as published by the Authority.

View the official decision at the Competition Authority

Page 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Danıştay’ın Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2005-1-18(Soruşturma)
Karar Sayısı: 08-27/314-102
Karar Tarihi: 2.4.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: M. Akif KAYAR, Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Metin PEKTAŞ C. ŞİKAYET EDEN: Re’sen

D. KARŞI TARAF:

-Lafarge Beton A.Ş.

Yolbulan Plaza B Blok Kat:4 Sarı Kanarya Sok. No:22

34742 Kozyatağı Kadıköy - İstanbul

Temsilcisi: Av. Mehtap Yıldırım – Öztürk, Av. Zeynep İnce

Piyade Sok. Portakal Çiçeği Apt. No:18 C Blok Kat: 3 06550

Çankaya – Ankara

E. DOSYA KONUSU: Marmara bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında verilen 06-68/927-266 sayılı Rekabet Kurulu kararının davacı teşebbüs yönüyle yürütülmesinin durdurulmasına ilişkin, Danıştay 13. Dairesinin 23.7.2007 tarih, 2007/3602 E. sayılı kararı ve bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 4.10.2007 tarihli, 2007/665 sayılı kararı ertesinde ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: 2003 yılında Ege Bölgesi çimento ve hazır beton sektörüne yönelik olarak Kurul’un 24.4.2003 tarih, 3-27/325M ve 3-27/326M sayılı kararları uyarınca yürütülen önaraştırmalar kapsamında, Lafarge Beton A.Ş.'de elde edilen belgeye dayanılarak Marmara bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin yatay anlaşmalar yoluyla fiyat tespit ettikleri iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu’nun 23.12.2004 tarih, 04-81/1155-M sayılı kararı uyarınca; Marmara, Batı Karadeniz, İç Anadolu ve Akdeniz bölgeleri çimento ve hazır beton pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

Önaraştırma sonunda hazırlanan 2.3.2005 tarih, 2005-1-18/ÖA-04-MÖP sayılı Önaraştırma Raporu Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarihli toplantısında görüşülerek yukarıda yer verilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.

Page 2

Soruşturma Heyeti’nin talebi üzerine, Rekabet Kurulu’nun 15.9.2005 tarih ve 05- 58/852-M sayılı kararı ile soruşturma süresinin üç ay uzatılmasına karar verilmiştir. Rekabet Kurumu uzmanlarınca 2.1.2006 tarihinde Akçansa’da yapılmak istenen yerinde inceleme’nin teşebbüs yetkililerince engellenmesi ve yerinde incelemenin hakim kararı ile ancak bir gün sonra yapılabilmesi üzerine, söz konusu teşebbüs Rekabet Kurulu’nun 26.1.2006 günü 06-04/53-M sayılı kararı ile idari para cezası ile cezalandırılmıştır.

Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Soruşturma sonunda hazırlanan 24.3.2006 tarih, SR/06-9 sayılı Soruşturma Raporu’nun taraflara tebliğinin ardından taraflar ikinci yazılı savunmalarını göndermiş ve buna karşı soruşturma heyetinin ek yazılı görüşü taraflara tebliğ edilmiştir. Rekabet Kurulu’nun 6.7.2006 tarih 06-47/644-M sayılı kararıyla teşebbüslere son yazılı savunmalarını göndermeleri için 20 günlük ek süre tanınmıştır.

Yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 25.9.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmıştır.

13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 5. maddesinde yer alan “…Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul kararı doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi Tuncay SONGÖR nihai karar toplantısına katılmamıştır.

Rekabet Kurulu, 2.10.2006 tarihinde, 06-68/927-266 sayı ile nihai kararını vermiş ve bu karar 10.10.2006 tarihinde tefhim edilmiştir.

Ancak, Danıştay 13. Dairesinin 23.7.2007 tarih, 2007/3602 E. sayılı kararı ile söz konusu Rekabet Kurulu kararının yürütülmesi durdurulmuştur. Buna karşı Kurumumuzca yapılan itiraz Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nca 4.10.2007 tarih, 2007/665 sayılı kararla reddedilmiş ve yürütmeyi durdurma kararı kesinleşmiştir.

Bunun üzerine Kurul’un konu ile ilgili almış olduğu kararın gereği olarak dosya üzerinde yapılan değerlendirmeler ışığında düzenlenen 27.3.2008 tarihli Bilgi Notu, 28.3.2008 tarih ve REK.0.05.00.00-110/42 sayılı Başkanlık Önergesi ile Rekabet Kurulu, önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar, Danıştay’ın kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgeleri inceleyerek 2.4.2008 tarih 08-27 sayılı toplantısında nihai kararını vermiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu ve Ek Görüş’de;

1)

- Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

- Lafarge Beton A.Ş.,

Page 3

- Nuh Beton A.Ş.,

- Oyak Beton Sanayi A.Ş.,

- Set Beton Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin

hazır beton ilgili ürün pazarında fiyat tespiti yapmak suretiyle rekabeti sınırlama amacını taşıyan bir anlaşma içinde oldukları ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri, dolayısıyla para cezasının takdirine ilişkin aşağıda yer verilen hususlar da dikkate alınarak, aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası ile cezalandırılmaları gerektiği,

2) Oyak Beton’un Bolu Çimento’nun 2002 yılında yürüttüğü hazır beton faaliyetlerini devraldığı ve halefiyet prensibi göz önüne alınarak para cezasının Oyak Beton Sanayi A.Ş.’ye uygulanması gerektiği,

ayrıca;

Rekabet Kurulu’nun para cezasının takdirinde;

1) Soruşturma kapsamında Akçansa’da yapılan yerinde incelemenin engellenmesinin ve Akçansa’nın Soruşturma Heyetine yanlış-yanıltıcı-eksik bilgi vermesinin adı geçen teşebbüs hakkında ağırlaştırıcı unsur olarak,

2) Soruşturma kapsamında Lafarge Beton’da yapılan yerinde incelemede bulunan 17.4.2003 tarihli belgedeki: “…MANAGEMENT MEETİNG:

Rakiplerle ilişkilerimizde dikkatli olacağız, tüm dökümanların (tesislerde, satışçılarda…) temizlenmesi gerekiyor, M Team dışında kimse temasta olmayacak.” ifadelerinin adı geçen teşebbüs hakkında kastın varlığına delil olarak kullanılması gerektiği,

sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

I. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR

I.1. Akçansa Çimento San. Ve Tic. A.Ş. (Akçansa)

120

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo 1: Akçansa Hissedarlık Yapısı
HissedarHisse Oranı (%)
CBR International Holdings B.V.39,72
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.32,24
Aksigorta7,48
Akbank Tekaüt Sandığı Vakfı2,19
Diğer - Halk18,38
Toplam100,00
Tablo 2: Akçansa Yönetim Kurulu
Erhan KamışlıBaşkan
Daniel H.J. GauthierBaşkan Yrd.
Ziya Engin TunçayÜye
Ali Emir AdıgüzelÜye
Ahmet Cemal DördüncüÜye
Stefan DreherÜye
Albert ScheuerÜye
Mehmet CivelekÜye

Page 4

I.2. Lafarge Beton A.Ş. (Lafarge Beton)

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo 3: Lafarge Beton Hissedarlık Yapısı
HissedarHisse Oranı (%)
Lafarge Aslan Çimento A.Ş.75,75
Agretaş Agrega A.Ş.24,24
Diğer0,01
Toplam100,00

130

Tablo 4: Lafarge Beton Yönetim Kurulu
Pierre DamnonBaşkan
Jean Pierre Le BoulicautBaşkan Yrd.
Mustafa AcaroğullarıÜye
Ziya KayacanÜye

I.3. Nuh Beton A.Ş. (Nuh Beton)

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo 5: Nuh Beton Hissedarlık Yapısı
HissedarHisse Oranı (%)
Nuh Çimento Sanayi A.Ş.99,99
Diğer0,01
Toplam100,00
Tablo 6: Nuh Beton Yönetim Kurulu
Atalay ŞahinoğluBaşkan
Mehmet EskiyapanÜye
Özer YurtbilirÜye
Sinan YurtbilirÜye
Murat EskiyapanÜye
Emin HisarcıklıoğluÜye
Afşin GözübüyükÜye
Ekrem ÖzkanÜye
Mustafa ArıkanÜye

140

I.4. Oyak Beton San. A.Ş. (Oyak Beton)

Oyak Beton 30.3.2004 tarihinde kurulmuş ve 14.4.2004 tarihinde faaliyete geçmiştir. Oyak Beton Marmara Bölgesinde 30.3.2004’den önce Bolu Çimento’ya ait olan tüm hazır beton tesislerini Bolu Çimento’dan devralmıştır. Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo 7: Oyak Beton Hissedarlık Yapısı
HissedarHisse Oranı (%)
OYAK51
Adana Çimento San. T.A.Ş22
Bolu Çimento San. A.Ş.16
Ünye Çimento San. ve Tic. A.Ş.11
Toplam100,00

150

Page 5

Tablo 8: Oyak Beton Yönetim Kurulu
Celalettin ÇağlarBaşkan
İsmail ErkovanÜye
Hüseyin GöksuÜye

I.5. Set Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş. (Set Beton)

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:

Tablo 9: Set Beton Hissedarlık Yapısı
HissedarHisse Oranı (%)
Ciments Français99,99
Diğer0,01
Toplam100,00

160

Tablo 10: Set Beton Yönetim Kurulu
Adnan İğnebekçiliBaşkan
Abdulkadir BayburtluBaşkan Yrd.
Mehmet Can TazeÜye
Frederic Robert ColleyÜye
Ümit GüngördüÜye

J. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

J.1. İlgili Pazar

Şikayete konu olan eylemlerin gerçekleştirildiği sektör “hazır beton” sektörüdür. Hazır beton basınca dayanım özelliğine göre sınıflara ayrılmıştır. Belli başlı beton dayanım sınıfları C14, C16-18, C20, C25, C25+ olup arz ve talep ikameleri dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “hazır beton” pazarı olarak belirlenmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 2.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278 sayılı Karar’ında yer verilen ilgili coğrafi pazar tanımlaması da dikkate alınarak, Marmara Bölgesi’nde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin sahip oldukları her hazır beton tesisinin 50 km.’lik mesafede oluşan doğal pazarları ilgili coğrafi pazarları oluşturmaktadır. Bu itibarla, soruşturmanın konusu olan “Marmara Bölgesi” içerisinde beton santrallerinin yerleri göz önüne alındığında, çok sayıda bağımsız ya da komşu pazarlarla belli bölgelerde çakışan coğrafi pazarlar bulunmaktadır.

J.2. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller

Raportörlerce yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:

Belge 1: Nuh Çimento’da yapılan yerinde incelemede bulunan 6.1.1999 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“… 8- Görevli olunan Türkiye Hazır Beton Birliğinde ise hazır betonun ülke çapında tanıtımının yanında fiyat istikrarı konusunda da faydalı çalışmalar yapılmıştır…”

Belge 2: Nuh Çimento’da yapılan yerinde incelemede bulunan 30.8.2001 tarihli belgede şu ifadeler yer almaktadır:

Page 6

““…3. HB şirketlerinin birim satış fiyatı konusunda yaptıkları toplantı, rekabetin kötüye

kullanılması ya da ortadan kaldırılması anlamındadır..Rekabet Kurulu yönünden risk

var! / Tersi de batırma stratejisine giriyor.”

Belge 3: Bursa Çimento’da yapılan yerinde incelemede bulunan 27.5.2002 tarihli

belgede şu ifadeler yer almaktadır:

“27.05.02 Toplantı Özeti

 Etik kodlar oluşturulması

 KGS Sisteminin güçlendirilmesi ve kabul ettirilmesi

 TÇMB, THBB, Prefab. Birl., Çim. İşverenler Send., Agrega Birl. Ortak Çalışma

Grubu oluşturulması ve Ortak deklarasyon yayınlanması

 THBB’nin saygınlığının arttırılması

 Uyumsuzlukların birlik dışına itilmesi

YÖNTEM

 TARAFSIZ DENETİMLİ PAZAR PAYLAŞIMI

 SABİT BETON / ÇİMENTO SATIŞ FİYAT ORANI

 YALNIZ TEMİNAT MEKTUBU / ÇEKİ İLE VADELİ SATIŞ

 F.FARKLI SÖZLEŞME DIŞINDA ESKİ MÜŞTERİ, AKRABA VS. AYRIMI YOK  VADE – MİKTAR ÇİZELGESİNDEKİ MİNİMUM FİYAT ALTI SATIŞ YOK

 FATURASIZ SATIŞ YOK

 OLUŞUMUN ÇİMENTO FİYATI ALTINDA SATIŞ YOK

 PAZARA YENİ GİRENE ÖZENDİRİCİ ÇİMENTO FİYATI YOK

 TSE / KGS OLMAYANA ÇİMENTO SATIŞI YOK

 OLUŞUMA DAHİL OLANLAR MADDİ TEMİNAT VERECEK, OLUŞUM DIŞINA

ÇIKANIN TEMİNATI NAKTE ÇEVRİLECEK

 OLUŞUM DIŞINDA KALANLARLA HEPBİRLİKTE REKABET EDİLECEK

ÖNERİLER

 Oluşum üyeleri ile daha yakın kooperasyon

 Çimento üreticilerinin HB payını arttırmaları

 Oluşum için özel tip çimentolar ile avantaj

 Yöntem maddelerinden uygulanabilir olanların tesbiti ve uygulama

 Acilen harekete geçilmesi

TESPİTLER

 Çimento üreticileri mevcut yapıdan mutlu

 Çimento karlı satılırken HB’un zararına satılması politikası

 Faturasız ve kalitesiz (standart+miktar) HB rahatsız etmiyor

 Çimento üreticileri Çimento ve HB satışına paçal bakıyor

 Çimento üreticileri HB paylarını arttırmak istemiyor

 Pazara hakim çimento üreticileri aklı başında HB üreticisi firmalarını da

alternatif çözümlere yöneltiyor.

240

Page 7

Avrupa HB Dağılımı

Çimento Fabrikaları % 46

Bağımsızlar % 54

Asya HB Dağılımı

Çimento Fabrikaları % 48

Bağımsızlar % 52

Avrupa HB Çimento Dağılımı

Lafarge % 35,40

Akçansa % 21,51

Nuh % 15,16

Bolu % 8,31

Set % 7,71

Rota % 7,47

Koca % 4,44

Asya HB Çimento Dağılımı

Lafarge % 35,40

Akçansa % 21,51

Nuh % 15,16

Bolu % 8,31

Set % 7,71

Rota % 7,47

Koca % 4,44

İSTANBUL HAZIR BETON OLUŞUMU

AMAÇ

270

BELİRLİ PRENSİPLERDE ANLAŞMIŞ FİRMALARIN GÜÇ VE YAPTIRIMLARINI BİRARAYA GETİREREK HAZIR BETON VE ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE HAKSIZ REKABET KOŞULLARINI ORTADAN KALDIRMAK SURETİ İLE KARLILIĞI ARTTIRMAK VE RİSKLERİ AZALTMAK”

Belge 4: 2003 yılında Ege Bölgesinde yapılan çimento ve hazır beton sektörüne yönelik Kurul’un 24.4.2003 tarih, 3-27/325M ve 3-27/326M sayılı kararları uyarınca yürütülen önaraştırmalar kapsamında, Lafarge Beton A.Ş.'de elde edilen ve Temmuz-Ağustos 2002 tarihine ait olduğu düşünülen ve Lafarge Beton Agrega ve Beton Grubu Başkanı Jean Pierre Le Boulicaut’a, aynı teşebbüsten Seyfettin Baş’ın gönderdiği “Temmuz Ayının Temel Verileri” başlıklı belgenin Türkçe çevirisinde şu ifadeler yer almaktadır:

“İstanbul:

Nisan ayından başlayarak fiyatlar düştü. Buna paralel olarak çimento fiyatları biraz düştü. Ana rakiplerin yorumlarına göre, çimento ve hazır beton fiyatları aşağıdaki gibi değişiyor:

Çimento( MTL/ton) Hazır beton (C20), (MTL/m3)

Asya yakası 58-63 36-30

Page 8

Avrupa yakası 60-64 36-42

Pompa fiyatları yukarıdaki fiyatlara dahildir.

Hem çimento hem hazır beton üreticisi beş şirketin genel müdürlerinin katılımıyla bir toplantı yapıldı. Ben sizi temsil ettim ve temel olarak fiyat artışını ve artış için izlenmesi gereken stratejiyi tartıştık.

Betonsa Genel Müdürü, bağımsızların pazar paylarını artıyor olmaları nedeniyle, 2- 2,5 MTL/m3 arasında küçük bir artış yapmamız gerektiğini ve onların karlılık hedefinin brüt faaliyet karı olduğunu söyledi. Yani Betonsa, fiyat artışını düşük bir düzeyde tutmak istiyor. Bolu ve ben, bütün masraf kalemleri arttığından en azından 5 MTL/m3’lük bir artış yapmamız gerektiğini söyledik. Ayrıca herkes, liste fiyatlarını artırmak yerine, müşterilere mektup yazarak gerçek artış yapmamız gerektiğini söyledi. Biz bunu hızlandırmak için liste fiyatlarını artırmayı önerdik. Böylece bu yolunda giderse, yıl sonuna kadar iskontoları azaltmayı düşünebiliriz. Hazır beton fiyatlarını artırmak için çimento fiyat artışını beklememize rağmen, diğer masraf kalemleri göz önüne alındığında bunu mümkün olduğunca erken yapmamız gerektiğini açıkladım. Muhtemelen gelecek haftaya kadar fiyatları artırabileceğiz.

310

Çorlu fiyatları 5 Ağustos itibarıyla 5 MTL/m3 artırılacak.

2 Ağustos’ta bir toplantı yapıldı ve hazır beton liste fiyatları Asya ve Avrupa yakasında 6 MTL/m3 artırılacak. C 20 için pompa dahil minimum fiyat, Asya tarafında 42 MTL/m3; Avrupa tarafında 45 MTL/m3. Bağımsızların şu anki pompa dahil fiyatları 35-36 MTL/m3.

İzmit Körfezi:

Bağımsızlar, İzmit ve Adapazarı’nda fiyatları artırmak istiyorlar ama Nuh direniyor çünkü geçen seneye göre pazar paylarını kaybettiklerini söylüyorlar. Önümüzdeki hafta fiyat artışını görüşmek için bir toplantı yapılacak. Mehmet Ali İzmit’te olacak. …

Diğerleri:

Erdoğan Bey’e de piyasa koşulları ve ana rakiplerle yapılan görüşmenin sonuçları hakkında kısaca bilgi verdim...

Stratejik Araçlar:

İzmir için başlangıç görüşmesi 23 Temmuz’da; İstanbul için son görüşme ise 30 Temmuz’da yapıldı. İstanbul’un resmi geçerliliği sizin katılımınızla sağlanacak.”

330

Belge 5: Lafarge Beton’da yapılan yerinde incelemede bulunan 17.4.2003 tarihli belgedeki şu ifadeler önemlidir:

“…MANAGEMENT MEETİNG:

Rakiplerle ilişkilerimizde dikkatli olacağız, tüm dökümanların (tesislerde, satışçılarda…) temizlenmesi gerekiyor, M Team dışında kimse temasta olmayacak. Önümüzdeki günlerde bölgeleri ziyaret edecekler. Toplantıya katılamayacaksanız, hiçbir Sales Rep. Katılmayacak. Bağımsızlarla toplantıya gitmek tehlikeli.”

Page 9

K. SAVUNMALAR

K.1. Akçansa Çimento Sanayi Ticaret A.Ş.’nin Savunması

Akçansa’nın birinci yazılı savunmasında özetle; Rekabet Kurumu’nun soruşturma kararına dair bildirim yazısında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğine dair genel bir ifadenin bulunduğu, suçlamalara ilişkin somut bilgi ve belgelerin mevcut olmadığı ve bu nedenle buna karşı savunma yapmalarının mümkün olmadığı iddia edilmektedir. Teşebbüs savunmasında ayrıca Rekabet Kurumu’nun önceki soruşturmalarda da benzer davranışlar gösterdiği ve soruşturmanın sonraki aşamalarında dahi birçok delil ve özelikle önaraştırma Raporu ve Soruşturma kararının tamamını hiçbir zaman göndermeyerek sistematik biçimde ilk yazılı savunma hakkını engellediği belirtilmekte, Avukatlık Kanunu ve Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’ndan doğan haklarını kullanacakları ifade edilmektedir.

Akçansa’nın ikinci yazılı savunmasında özetle; bağımsız hazır betoncuların incelenmediği, anlaşmanın piyasaya etkisinin ortaya konulamadığı, ceza takdirine dayanak olarak gösterilen belgenin anlaşma iradesini yansıtmadığı, anlaşma emaresi olarak düşünüldüğünde ise piyasaya etkisinin ortaya konulamadığı, bilgi ve belgeler verilmeyerek birinci yazılı savunma haklarının kısıtlanmış olduğu, ağırlaştırıcı unsur olarak ortaya konulan hususların yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Akçansa’nın üçüncü yazılı savunmasında özetle; anlaşmanın piyasa etkileri hakkında herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, entegre olmayan hazır beton şirketlerinin incelenmesi gerektiği, zira bu şirketlerin piyasanın %60’ına hakim olduğu, ihlale dayanak olarak gösterilen belgenin delil değeri ve anlaşmayı ispat kabiliyetinin olmadığı, belgede bahsi geçen fiyat artışlarının hayata geçmediği, irade beyanı ve uyuşmalarının anlaşmaya taraf olduğu iddia edilen her bir teşebbüs için ayrı ayrı ispatının gerekli olduğu, anlaşma emarelerinin piyasa etkileri gösterilmeden ihlale işaret edemeyeceği, hazır beton maliyet ve fiyatlandırmasını rekabet ihlaline olanak tanımadığı, soruşturma heyetinin bilgi istemine karşılık eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiğinden bahisle idari para cezası talep edildiğinden, üçüncü yazılı savunmada bu iddiaya cevaben özetle; uygulama fiyatları ile afişe fiyatlar arasındaki farklılığın doğal olduğu ve bu farklılığın kasten gizlenebilecek bir durum olmadığı, şirket tarafından asıl fiyat değişikliğinin yapıldığı tarihlerin Rekabet Kurumu’na sunulan tarihler olduğu ve bu tarihlerin yerinde incelemede bulunan belgede geçen tarihlerden çok farklı olmadığı, yıllık ortalama maliyetlerin basit bir matematik işlemiyle ortaya çıkarılmasının mümkün olduğu ve Akçansa’nın kasten eksik bilgi vermesinin söz konusu olmadığı, ağırlaştırıcı unsurların geçerli olmadığı zira yerinde incelemenin engellenmesinin söz konusu olmadığı, sektörde daha önce soruşturma yapılmış olmasının ağırlaştırıcı neden olamayacağı, eski kararların hali hazırda kesinleşmemiş olduğu, teşebbüslerin entegre oluşlarının ceza artırımına konu olmaması gerektiği, çimento hakkında eksik ve yanıltıcı bilgi verilmesinin hazır beton soruşturmasında ağırlaştırıcı unsur olarak gösterilmesinin yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

K.2. Lafarge Beton A.Ş.’nin Savunması

Lafarge Beton’nun birinci yazılı savunmasında özetle; Rekabet Kurulu tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğini tespit etmek amacıyla

Page 10

haklarında soruşturma açıldığı, soruşturma açıldığına dair yazıda belirsiz ve anlaşılamayan tespitlere dayanan bir takım iddiaların yer aldığı, Soruşturma Heyetinin pazara ilişkin ayrıntılı bir analiz ve değerlendirme yapması durumunda soruşturma açılmasına neden olan iddiaların gerçeği yansıtmadığının görülebileceği ve bu açıklamalara rağmen Soruşturma Heyeti’nin soruşturmayı devam ettirmek istemesi halinde, 4054 sayılı Kanun’un 9. Maddesi çerçevesinde ihlale ne şekilde son verileceğine dair görüşlerinin bildirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Lafarge Beton’un ikinci yazılı savunmasında özetle, ceza takdirine dayanak olarak gösterilen belgenin Kanun ve Kurul tarafından verilen yetkilerin aşılarak elde edilmiş olduğu, bu yüzden delil olarak kullanılamayacağı, bu belgenin söz konusu iddiaları kanıtlamaya yeterli olmadığı, 2003 yılında bulunmuş olan bu belgeye istinaden o tarihte ve ayrıca soruşturma başladıktan sonra 9. maddenin uygulanmış olması gerektiği, bilgi ve belge gönderilmeyerek birinci yazılı savunma haklarının kısıtlanmış olduğu, soruşturma heyetinin ilgili ürün pazarında fiyatların nasıl oluştuğuna ilişkin hiçbir iktisadi analiz yapmadığı, liste fiyatı üzerinden iskonto uygulanan bir piyasada fiyat konusunda rekabeti bozucu anlaşma olduğundan söz etmenin mümkün olmadığı, ağırlaştırıcı unsurların yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Lafarge Beton’un üçüncü yazılı savunmasında özetle, liste fiyatı üzerinden iskonto uygulanarak ortaya çıkan reel fiyatların var olduğu bir pazarda, liste fiyatları konusunda bilgi değişiminin per se rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği (bu savunmaya ilişkin olarak iktisadi görüş sunulmuştur), asıl rekabet aracının reel fiyatların ortaya çıkmasını sağlayan iskonto oranları olduğu, soruşturma raporunda yer verilen grafiklerin anlaşılamadığı ifade edilmektedir.

K.3. Nuh Beton A.Ş.’nin Savunması

Nuh Beton’un birinci yazılı savunmasında özetle; Rekabet Kurumu’nun soruşturma açıldığını bildiren yazısının ekinde herhangi bir belgeye yer verilmediği, haklarındaki iddiaların dayanağı olan bu belgeler bilinmeden savunma yapılmasının mümkün olmadığı, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin teşebbüslerin Kurum bünyesinde haklarında düzenlenmiş her türlü belgenin bir nüshasını elde etmek hakkını verdiği, yine aynı maddeye göre Kurul’un tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamayacağını belirttiği, bu nedenle kendilerine Önaraştırma Raporu’nun gönderilmemesinin savunma haklarını zedelediği, soruşturma açıldığını bildiren yazıda Nuh Beton’un fiyat konusunda ortak hareket ettiği iddia edilmekle birlikte, bununla ilgili somut bir bulguya yer verilmediği, bu nedenle bunlara ilişkin savunma yapmalarının mümkün olmadığı, Nuh Beton’un hazır beton pazarında rekabeti engelleyen, bozan, kısıtlama amacı taşıyan anlaşmalar yapmadığı, uyumlu eylemler içine girmediği, kararlar almadığı, alınan kararlara iştirak etmediği, dolayısıyla Nuh Beton’un rakip teşebbüslerle fiyat konusunda bir işbirliği bulunmadığı ifade edilmektedir.

Nuh Beton’un ikinci yazılı savunmasında özetle, ilk yazılı savunmanın yapılabilmesi için yeterli bilginin kendilerine gönderilmediği bu yüzden savunma haklarının kısıtlandığı, anlaşmanın varlığının ve piyasalara etkisinin kanıtlanamadığı, pazar şartlarının dikkate alınmadığı, yalnızca bayilik anlaşmalarıyla ilgili olarak bir sefer ceza almış olan Nuh Çimento’nun bu durumunun ağırlaştırıcı unsur olamayacağı ifade edilmektedir.

Page 11

Nuh Beton’un üçüncü yazılı savunmasında özetle, anlaşmaya ilişkin olarak ifade edilen hususların anlaşmaya değil uyumlu eyleme işaret ettiği, uyumlu eyleme ilişkin olarak da karinelerin ortaya konulamadığı ifade edilmektedir.

K.4. Oyak Beton Sanayi A.Ş.’nin Savunması

Oyak Beton’un birinci yazılı savunmasında özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu’nun soruşturma kararına dair bildirim yazısıyla birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi taraflara göndermesi gerektiği, oysa gelen bildirim yazısında hangi gerekçelere ve delillere dayanılarak ne ile suçlandıklarının belirtilmediği ve bu nedenle soruşturma kararına dayanak teşkil eden önaraştırma bulguları ve raportör görüşleri bilinmeden savunma yapmalarının çok zor olduğu, Rekabet Kurumu’nun Sürtünme Malzemeleri Sanayicileri Derneği’ne ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında iki teşebbüs tarafından itiraz edilmesi üzerine soruşturma kararına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri söz konusu teşebbüslere gönderdiği ve ilk yazılı savunma için ek süre tanıdığı ve dolayısıyla ilk yazılı savunmalarını verebilmeleri için ilk inceleme raporu ve önaraştırma raporunun ticari sırlar çıkarılarak taraflarına gönderilmesi gerektiği, Rekabet Kurumu tarafından bilgi ve belge taleplerinin reddedildiği, bu durumun 4054 sayılı Kanun’un 43. ve 44. maddelerinin ihlali anlamına geldiği, bu şekilde savunma haklarının kısıtlandığı ve dolayısıyla kararı usul yönünden sakatlayacağı ifade edilmektedir.

Oyak Beton’un ikinci yazılı savunmasında özetle; ilk yazılı savunmanın yapılabilmesi için yeterli bilginin kendilerine gönderilmediği bu yüzden savunma haklarının kısıtlandığı, ticari sır olduğu gerekçesiyle bilgilerin (tüm teşebbüslerin ürün satış fiyatları) verilmemesi savunma yapma olanaklarını ortadan kaldırdığı, Bolu Çimento hazır beton tesislerinin ayni sermaye oluşturmak suretiyle Oyak Beton’a devredilmesi işleminin bir kısmi bölünme işlemi olduğu ve bu yönüyle kısmi halefiyete tabi olmadığı, Oyak Beton’un Marmara’daki pazar payının çok düşük olduğu, Soruşturma kapsamında bulunmayan bağımsız betoncuların pazarın yarısından fazlasına hakim olduğu, bunların dahil olmadığı bir rekabeti sınırlayıcı anlaşmanın hayata geçirilemeyeceği, ihlale dayanak olan belgenin anlaşma iradesini yansıtmadığı, gerçekleşen durumun rekabetin sınırlanmadığını gösterdiği, OYAK betonun ilgili dönemde fiyat artışı gerçekleştirmediği ifade edilmektedir. Konuya ilişkin olarak iktisadi analizler sunulmuştur.

Oyak Beton’un üçüncü yazılı savunmasında özetle; ihlale dayanak olan belgede yer alan ifadelerin anlaşma iradesini yansıtmadığı, 44. maddeye göre yalnızca haklarında düzenlenmiş evraklar değil, mümkünse elde edilmiş her türlü delilin kendilerine verilmesi gerektiği, ceza verilmesi durumunda Oyak Beton-Bolu Çimento ayrımının önemli olacağı, cezanın Bolu Çimento’nun 2001 yılı cirosuna kesilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

K.5. Set Beton Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Savunması

Set Beton’un birinci yazılı savunmasında özetle; haklarında hiçbir maddi ve hukuki belgeye dayandırılmadan ve kanuna aykırı bir usulle savunma talep edildiği ve buna karşı Danıştay’da iptal davası açıldığı ifade edilmektedir.

Page 12

Set Beton’un ikinci yazılı savunmasında özetle, hazır beton için Marmara bölgesi olarak tanımlanan coğrafi pazarın yanlış olduğu, ceza takdirine dayanak olarak gösterilen belgede geçen toplantılara Set Beton’un katılmadığı, esas olarak İzmit ve Adapazarı’na yönelik hazır beton satışlarının görüşüldüğü bu toplantıların, bu bölgelere satış yapmayan Set Beton’u ilgilendirmediği, bu yüzden bu belgeye istinaden Set Beton’a yöneltilen suçlamaların varsayımsal olduğu, Set Beton’un faaliyet gösterdiği yerlerde kendileriyle haksız bir şekilde bağımsız betoncuların pazara hakim olduğu ifade edilmektedir.

Set Beton’un üçüncü yazılı savunmasında özetle, hazır beton ürünü için coğrafi pazarın Marmara bölgesi olarak tanımlanamayacağı, entegre olmayan hazır beton üreticilerinin incelenmediği bu yüzden soruşturmanın eksik olduğu, İzmit – Adapazarı bölgesinde faaliyeti olmayan Set Beton’un ihlal içerisinde olamayacağı ifade edilmektedir.

L. DEĞERLENDİRME

L.1. Savunmaların Değerlendirilmesi

Genel olarak anlaşma terimi ile iki veya daha fazla kişinin, belirli konu veya konular üzerindeki her türlü uyuşma ve mutabakatı kastedilir. Rekabet Hukukunda anlaşmadan bahsedebilmek için, mutabakatın mutlaka hukuk düzeni tarafından nazara alınan bir konuya ilişkin olması gerekmediği gibi, bu hususta kullanılacak olan vasıtaların da önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla yazılı, sözlü veya sadece fiili eylemler yoluyla varılan mutabakatlar, hukuki bir sonuca yönelsin veya yönelmesin anlaşma olarak nitelendirilebilecektir. Ayrıca, anlaşma kavramı ile ne kast edildiği ve anlaşma kavramının nasıl yorumlanması gerektiği hususunda yol göstermesi bakımından 4054 sayılı Kanun’un gerekçe kısmında, “Maddenin amacı bakımından anlaşma, medeni hukukun geçerlilik koşullarına uyulmasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” şeklindeki ifade ile anlaşma kavramının nasıl anlaşılması gerektiği açıkça ortaya konulmuştur. Nitekim Avrupa Birliği Hukukunda, Adalet Divanı ve Komisyon’un içtihatları incelendiğinde de anlaşma kavramının hukuken bağlayıcı niteliği olmayan, “centilmenlik anlaşmalarını” dahi kapsayacak şekilde geniş bir biçimde yorumlandığı görülmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde bir anlaşmadan bahsedebilmek için, taraflar arasında ortaya çıkan ilişkilerin hukuki niteliği veya şekli önem taşımamaktadır. Önemli olan husus, piyasada belirli bir şekilde davranmaya yönelik olarak ortak ve karşılıklı iradenin herhangi bir şekilde beyan edilmesidir.

Sonuç olarak, Rekabet Hukuku çerçevesinde anlaşmalar ve o anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden karşılıklı beyan ve irade uyuşması, yazılı, sözlü, açık veya zımni birçok şekilde meydana gelebilir. Özellikle mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren teşebbüslerin Rekabet Hukuku alanındaki tecrübelerinin de geçen zaman içerisinde gözle görülür bir biçimde artmış olması, anlaşmaların ve o anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden karşılıklı beyan ve irade uyuşmalarının yazılı, sözlü, açık veya zımni birçok şekilde meydana gelebilmesi hususları bir arada düşünüldüğünde, anlaşmaların ve bu anlaşmaların oluşmasına temel teşkil eden irade beyan ve uyuşmalarının, anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerin her biri için ayrı

Page 13

ayrı maddi deliller ile ortaya konması hususunun zorunlu olmadığı, söz konusu soruşturma sürecinde elde edilen belgenin (Belge 4), söz konusu teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte bir “fiyat anlaşmasının” varlığının ispatı için yeterli olduğunu söylemek mümkündür.

Rekabet Kurulu söz konusu belgenin (Belge 4) soruşturma tarafı teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte bir “fiyat anlaşmasının” varlığına kanıt teşkil ettiği hükmüne varması ve uyumlu eylem iddiasında bulunulmaması nedenleriyle anlaşmanın piyasadaki etkisinin ispatlanmadığı veya uyumlu eylemi gösterecek ekonomik analizlerin yapılmadığı şeklindeki teşebbüs savunmalarının haklı bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Karar’da yer verilen fiyat grafiği Belge 4’ün tarihinin saptanmasında yardımcı unsur olarak dikkate alınmıştır. Soruşturma Raporu’nda yer alan söz konusu grafiği “okunamadığı-anlaşılamadığı” gerekçeleriyle talep eden teşebbüslere ayrıca bu grafikle ilgili mümkün olan her türlü bilgi ve belge Soruşturma Heyetince sunulmuştur. Söz konusu Belge 4’te Ege Bölgesine ilişkin olarak geçen bir ifade Rekabet Kurulu’nun 2.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278 sayılı gerekçeli Karar’ında delil olarak kullanılmıştır. Ancak, daha önce Belge 4’ün Marmara Bölgesi’ne yönelik ifadelerinin rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın varlığını kanıtlayıcı bir delil olarak kullanılması ve teşebbüslerin cezalandırılması söz konusu olmadığı ve ihlalin zaman aşımına uğramadığı göz önüne alındığında Lafarge Beton’un söz konusu belgenin kullanılamayacağına ilişkin savunması gerçeği yansıtmamaktadır.

Soruşturma kararının hakkında soruşturma başlatılan teşebbüslere tebliği ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun'un 43/2. maddesinde"... Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir." hükmü yer almaktadır. Soruşturma kararı söz konusu Kanun hükmüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Dosyaya giriş hakkı Kanun’un 44. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin ikinci fıkrasında,

“Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerin verilmesini isteyebilir.”

denmekte, devamı fıkrada,

“Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak teşkil edemez”

hükümlerine yer verilmektedir.

Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, hakkında soruşturma açılmış taraflara Kanun’un 44/2. maddesi ile dosyaya giriş hakkı tanınmış, 44/3. maddesi ile de

Page 14

teşebbüslerin kendini savunma hakkı bir bakıma güvence altına alınmıştır. Ancak, söz konusu Kanun maddesinde yer verilen “kendileri ile ilgili düzenlenmiş” hükmünün göz önüne alınması gerekmektedir. Soruşturma Heyeti, Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerde yapmış olduğu yerinde incelemeler ya da teşebbüslerden istediği bilgiler neticesinde oluşan belgeleri incelemekte, değerlendirmekte ve nihai olarak Soruşturma Raporunu ve eklerini oluşturmaktadır. Teşebbüslerin dosyadaki erişim hakları da ticari sırlar çıkarıldıktan sonra kendileri ile ilgili düzenlenmiş belgeler olan Soruşturma Raporu, ek görüş ve eklerinden ibarettir.

L.2. Genel Değerlendirme

Raportörlerce yerinde inceleme sırasında elde edilen belgelerin ikisinde (Belge 1 ve 2) Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren hazır beton şirketlerinin 1999 ve 2001 yıllarında Kanun’un 4. maddesini ihlal edici davranış içinde oldukları kanaatini uyandıracak ifadeler yer almaktadır. Ancak söz konusu yıllar için bu kanaati ispatlayacak yeterli delilin olmadığı görülmektedir.

Bursa Çimento’da elde edilen belgeden (Belge 3), özellikle İstanbul Hazır Beton pazarına yönelik olarak rekabeti bozma, kısıtlama amacını taşıyan bir kartel oluşumunun izlerini belgedeki ifadelerden görmek mümkündür. Söz konusu oluşumun çimento pazarını da kapsayacak şekilde pazar paylaşımı, rakiplerin faaliyetlerini zorlaştırma, satış şartlarının tespiti gibi unsurlarda mutabakat sağladıkları düşünülse de bu oluşuma ilişkin Kanun’un 4. maddesinin ihlali anlamında bir anlaşmanın varlığını kanıtlayacak yeterli bir delil niteliğinde değildir.

Lafarge Beton A.Ş.’de elde edilen belge (Belge 4) değerlendirilecek olursa; belgedeki ifadelerden hem hazır beton hem çimento üreticisi 5 şirketin fiyat artışları hususunda bir toplantı yaptıkları anlaşılmaktadır. Belgedeki fiyatlardan yola çıkarak ve Rekabet

1

Kurulu’nun 2.12.2004 tarih ve 04-77/1108-277 sayılı Karar’ındaki tespit de göz önüne alınarak söz konusu belgenin 2002 yılına ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede Temmuz 2002 tarihinde yapıldığı düşünülen toplantıya Lafarge Beton’un, Betonsa’nın (Akçansa), Bolu’nun (OYAK Beton) katıldıkları belgede açıkça ifade edilmektedir. Belgedeki ifadelerden 2 Ağustos’ta bir toplantının daha yapıldığı ve hazır beton liste fiyatlarının İstanbul için Asya ve Avrupa yakalarında 6 YTL/m3 artırılması ve C20 hazır beton ürünü için fiyatların tespit edilmesi hususlarında teşebbüslerce anlaşıldığı görülmektedir.

Bu noktada, 2002 yılı için Marmara Bölgesinde C20 ve C25 hazır beton ürünleri için soruşturmaya konu teşebbüslerin satış fiyatlarını karşılaştıran grafiklere yer verilecektir:

1

Rekabet Kurulu’nun bu Karar’ında Ege Bölgesindeki çimento üreticilerine yönelik olarak belgenin bir kısmı kullanılmıştır.

Page 15

2002 Yılı Hazır Beton (C20) Satış Fiyatları (m3/YTL)

45,00

40,00

35,00

30,00

25,00

20,00

15,00

10,00

5,00

0,00

Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

X Y Z R T

630

2002 Yılı Hazır Beton (C25) Satış Fiyatları (m3/YTL)

60,00

50,00

40,00

30,00

20,00

10,00

0,00

Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

X Y Z R

Yukarıda yer verilen grafiklerde X, Y, Z ve R kodları ticari sırları korumak maksadıyla,

soruşturmanın muhatabı olan hazır beton şirketlerinin isimleri yerine kullanılmıştır.

Söz konusu grafikler; Akçansa, Nuh Beton, Set Beton, Lafarge Beton ve Oyak

Beton’un Soruşturma Heyetine verdikleri ticari sır niteliğindeki bilgilerden

yararlanılarak hazırlanılmıştır.

640

Page 16

Belge 4’e yönelik değerlendirmeler çerçevesinde; Akçansa (Betonsa), Lafarge Beton, Oyak Beton Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlama amacını taşıyan yahut etkisini doğurabilecek nitelikte bir anlaşma içinde bulundukları ve fiyat tespiti şeklindeki ihlali 2002 yılı içinde gerçekleştirdikleri, belgede isimleri geçmediğinden ve söz konusu ihlale katıldıklarını destekleyici başka bir delil de mevcut olmadığından Nuh Beton ve Set Beton’un ihlal içerisinde bulunmadıkları sonucuna varılmıştır.

Lafarge Beton’un ceza takdirinde; Soruşturma kapsamında Lafarge Beton’da yapılan yerinde incelemede bulunan 17.4.2003 tarihli belgedeki: “…MANAGEMENT MEETİNG:

Rakiplerle ilişkilerimizde dikkatli olacağız, tüm dökümanların (tesislerde, satışçılarda…) temizlenmesi gerekiyor, M Team dışında kimse temasta olmayacak.” ifadelerinin adı geçen teşebbüs hakkında kastın varlığına delil şeklinde ağırlaştırıcı unsur olarak, ihlalin “etki doğuran” boyutunun olmaması da hafifletici unsur olarak göz önüne alınmıştır.

M. DANIŞTAY AŞAMASI

Soruşturma sonucunda 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği tespit edilerek idari para cezası ile cezalandırılan Lafarge Beton A.Ş. tarafından 2.10.2006 tarih 06-68/927- 266 sayılı Rekabet Kurulu kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali talebi üzerine açılan dava sonucunda, Danıştay 13. Dairesi, 23.7.2007 tarih 2007/3602 sayılı kararıyla davacı şirketin son eylem tarihinden bir önceki mali yıl olan 2001 yılı sonunda oluşan yıllık safi gelir üzerinden cezalandırılması gerektiğini, soruşturma açılma tarihi esas alınarak 2004 yılı sonunda oluşan gayri safi gelir üzerinden para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunduğunu ifade ederek yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Anılan yürütmeyi durdurma kararına karşı Rekabet Kurulu tarafından yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından 4.10.2007 tarih 2007/665 YD. İtiraz sayılı kararla yapılan itiraz reddedilmiş ve dolayısıyla söz konusu yürütmeyi durdurma kararı kesinleşmiştir.

8.2.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı “Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda Ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 472. maddesiyle değişik 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesini (d) bendinde “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmü bulunmaktadır. Bununla birlikte, değişiklik öncesinde, Danıştay’ın “eylem tarihinden bir önceki mali yıl sonucu oluşan ciro üzerinden ceza verilmesi gerektiği” şeklindeki yorumu bu karar açısından Lafarge lehine sonuç doğurmaktadır. Bu nedenle bu dosya kapsamında Lafarge’ın son eylem tarihinden bir önceki mali yıl olan 2001 yılı sonunda oluşan safi gelir üzerinden cezalandırılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

N. SONUÇ

Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,

Page 17

Danıştay’ın kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

1) Lafarge Beton A.Ş.’nin, Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Oyak Beton Sanayi A.Ş. (Bolu Çimento Sanayi A.Ş.) ile birlikte hazır beton ilgili ürün pazarında fiyat tespiti yapmak suretiyle rekabeti sınırlama amacını taşıyan bir anlaşma içinde olduğuna,

2) Danıştay 13. Dairesinin 23.7.2007 tarih, 2007/3602 E. sayılı kararı ve karara yapılan itirazın reddine ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 4.10.2007 tarihli, 2007/665 sayılı kararı çerçevesinde ve 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Lafarge Beton A.Ş.’ne 2001 yılı cirosunun takdiren %2’si oranında olmak üzere 576.973,03 YTL idari para cezası verilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Some values in the tables are redacted as (.....) by the Turkish Competition Authority on trade-secret grounds.

Judicial review

1 lawsuit(s)

  • Lafarge Beton A.Ş.

    Danıştay 13. Daire · Case no: 2008/9507

    Lawsuit dismissed — Board decision stands · upheld on appeal

    Procedural stages

    1. 18.12.2015Upheld on appeal· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2012/2583
    2. 30.11.2015Upheld on appeal· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2015/3260
    3. 08.05.2012Lawsuit dismissed — Board decision stands· Danıştay 13. Daire· 2008/9507
    4. 02.02.2009Stay of execution refused· Danıştay 13. Daire· 2008/9507

Lawsuit and stage records come from the Turkish Competition Authority's published data. The binding texts are the court decisions themselves.

Citation chain

Decisions taken at the same meeting

All decisions from this meeting
View all decisions of this type

Let's discuss what this decision means for your business

We provide end-to-end support on competition compliance, investigations and merger control.