Muğla ili Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin bağlı…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Canan KARAMANOĞLU

C. BAŞVURAN:…

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - TMMOB Makina Mühendisleri Odası Denizli Şubesi

Fethiye İlçeTemsilciliği

Cumhuriyet Mh. Dispanser Sk. Aygün İşhanı K:1 No:101

Fethiye/Muğla

- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Denizli Şubesi Ortaca

İlçeTemsilciliği

Şerif Naz Başoğlu Cd. No:9 K:2 Ortaca/İstanbul

E. DOSYA KONUSU : Muğla ili Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin bağlı bulundukları Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Makina Mühendisleri Odası ve TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası bünyesinde havuz sistemi kurarak, sistem dışında faaliyet gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin havuz sistemi kurarak sistem dışında faaliyet gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları iddia edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.5.2010 tarih 3805 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 8.6.2010 tarih ve 2010-4-121/İİ-10-257 MH sayılı İlk İnceleme Raporu, 17.6.2010 tarih ve 10-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-44/779- M sayı ile karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.7.2010 tarih ve 2010-4-121/ÖA-10-174.MA sayılı Önaraştırma Raporu 29.7.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/309 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikâyetin makine ve elektrik, mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle ilgili ürün pazarının “makina mühendisliği hizmetleri” ve “elektrik mühendisliği hizmetleri” olarak tespit edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Mühendisler proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama sorumluluğu) olmak üzere başlıca iki alanda hizmet vermektedir. Proje hizmetleri sunabilmek için herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp, farklı illerde bulunan mühendisler Türkiye’nin her yerinde proje hizmeti sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje hizmetleri için ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Tespitler ve Değerlendirme

Önaraştırma kapsamında görüşü alınan şikâyetçi 18.11.2009 tarihli telefon görüşmesinde raportörlere: Mimarlar Odası tarafından “Havuz” uygulamasının yürürlüğe konulduğu, buna göre havuza dâhil olmayan mimarların projelerinin fiili durum hatta taciz yaratılarak onaylanmadığı, hâsılanın %20’si havuza aktarılırken %80’inin proje sahibi mimarda kaldığı, 252 2826511 numaralı telefondan irtibat kurulduğu takdirde Oda yetkililerinin aleni olarak havuza dâhil olunmasını salık verdiği ve uygulamanın inkâr edilmediği, Makine Mühendisleri için de benzer bir durumun geçerli olduğu, teknik eksiklik bahaneleri ile projelerin onaylanmasından imtina edildiği ifade edilmiştir.

… ile yapılan görüşme üzerine,… ile gerçekleştirilen telefon görüşmesinde aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:

“Fethiye’de mukim makina mühendisiyim. Projelerimiz eksiklik bahanesi ile onaylanmamakta veya geç onaylamaktadır. Uygulama Ortaca mesleki Denetim birimince yürütülmektedir. Muğla’daki başvurularımda projelerim hemen onaylanırken Ortaca ve Fethiye’de onaylanmamakta, buna karşın o İlçelerdeki mühendislerin projeleri hemen onaylanmaktadır. TUS kapsamındaki projeler için 200 Kilometre mesafedeki ya da aynı ildeki mühendislerin eserleri onaylanacak olsa da TUS kapsamında olmayan projelerde böyle bir kısıt dahi yoktur ve Türkiye’nin herhangi bir yerindeki mühendisin projesinin de teknik olarak yeterli olması durumunda onaylanması gerekir. Bazı kişisel nedenlerle Oda yönetimi hakkında şu ana kadar suç duyurusu ya da başkaca bir şikâyette bulunmadım. 3- 4 aydır sürmekte olan uygulama öncesinde her şey olması gerektiği gibi idi.”

Yapılan bu görüşmelerde, … ve … Ortaca, Fethiye ve Köyceğiz’deki mühendis ve mimarlar odası ilçe temsilciliklerinin üyeleri dışındaki proje sahiplerinin proje onaylarını fiilen geciktirerek faaliyetlerini zorlaştırdıklarını iddia etmektedir. Kurul Kararı uyarınca başlatılan önaraştırma safhasında her iki temsilcilikten üyeleri

dışındaki mühendislerin yapmış oldukları onaylı proje sayıları istenmiştir. Bu bilgiler üzerine hazırlanan tablolar aşağıdaki gibidir:

Tablo 1: TMMOB Makina Mühendisleri Odası Denizli Şubesi

Bağlı Bulunduğu İlçe Dışından Onaylanmış Proje Onay

Üye Ad-Soyad İlçe Proje Sahibi Adı-Soyadı Tarihi

Tablo 2: TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Denizli Şubesi

İlçe Dışından Onaylanmış

Onaylanmış Onaylanmış Proje Sahibi Proje Sayısı* Son Proje

* Veriler 7.1.2010-15.7.2010 tarihleri arasındaki zaman diliminde gerçekleşen rakamlardır.

TMMOB Mimarlar Odası Genel Merkezi’nden gelen yazı ve eklerindeki bilgiler ise aşağıdaki gibidir:

- Mimarlar Odası’na bağlı birimlerin uygulamalarının yürürlükte olan yasa ve yönetmeliklere uygunluğu Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği hükümlerine göre, yetkili Oda organları eli ile denetlenmekte olup, 6235 sayılı “Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu” çerçevesinde yaptırımlar uygulanabilmekte ve aykırı uygulama yapan birimler hakkında görevden alma kararları verebilmektedir. Nitekim geçmiş yıllarda havuz sistemi gibi uygulamalarda bulunan bir temsilciliğimiz hakkında görevden alma kararı verilmiştir.

- Mimarlar Odası mesleki denetim uygulamalarını 2.6.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği” kurallarına uygun olarak yürütmektedir. Anılan Yönetmelik kurallarına uygun olarak mesleki denetim uygulamalarının sürdürülmesi, kota vb. kısıtlamalarının kaldırılması konusunda birimler uyarılmaktadır.

Yazı ekindeki toplantı tutanaklarından, İstanbul Büyükkent Şubesine kayıtlı üye … Mimarlar Odası İskenderun temsilciliğinin mesleki denetim uygulamaları ile ilgili şikâyeti konusunda yapılan incelemeler sonucunda, temsilciliğin mesleki denetim uygulamaları konusunda onay için dışarıdan gelen projelere zorluk çıkardığı ve havuz sistemi kapsamında ayrı bir banka hesabına para yatırılarak bu paranın belli bir süre tutulmasını istediğinin tespit edildiği ve Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği uyarınca temsilcilik yönetim kurulunun görevden alındığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Mimarlar Odası 29.6.2010 tarihinde gönderdiği yazıda tüm şube ve temsilcilikleri yönetmeliklere aykırı olarak kota vb. uygulamaların yapılmaması konusunda uyarmaktadır.

Somut olayda, önaraştırma kapsamında mühendis odaları temsilciliklerinden alınan ve Tablo 1 ve Tablo 2’de yer alan bilgiler, başvuru sahibinin, ilçe dışından gelen projelerin onaylanmadığı iddiasını destekleyici nitelikte değildir. Her iki mühendis odasının da temsilcilik dışındaki mühendislerin projelerini yakın zamana kadar onayladıkları görülmektedir. Öte yandan, projelerin onayının geciktirilerek fiili bir zorlaştırmada bulunulduğu iddiasına bakıldığında ise, bu gecikmelerin teknik eksikliklerden mi kaynaklandığı yoksa rekabetin kısıtlanması amacıyla mı yaşandığı sorusu gündeme gelmektedir. Ancak böyle bir durumda, mühendis ve mimar odaların kendi iç düzenlemelerinde bu tür fiili zorlaştırma eylemlerine karşı yaptırımlar bulunmaktadır. Dolayısıyla somut olaydakine benzer şikâyetlerin TMMOB bünyesindeki ilgili birimlere aktarılmasıyla çözümlenmesinin daha sağlıklı, etkin ve hızlı çözümler üreteceği değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen deliller ve değerlendirmeler sonucu Muğla ili Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin bağlı bulundukları Makina Mühendisleri Odası ve Elektrik Mühendisleri Odası bünyesinde havuz sistemi kurarak, sistem dışında faaliyet gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları iddiası hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.