Rekabet Kurulunun 23.11.2023 tarih ve 23-54/1029-M sayılı kararı uyarınca yürütülen nihai inceleme…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Elif Sıdıka SARI YILDIZ, Mehmet TUNÇDEMİR,

Mustafa Caner GÜREL, Ahmet Burak KARADUMAN, Sıla YALÇIN C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ

Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ,

Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. İsmail ÖZGÜN

Maya Park Tower 2, Akatlar-Beşiktaş 34335, İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 23.11.2023 tarih ve 23-54/1029-M sayılı kararı uyarınca yürütülen nihai inceleme kapsamında, Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ uyarınca dosyaya giriş talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 04.03.2024 tarih ve 49356 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 18.03.2024 tarih ve 2023-6-030/BN- 01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ (TOFAŞ) tarafından 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı Tebliğ) kapsamında yapılan başvuruya ilişkin olarak;

- Tarafı aklayıcı veya suçlayıcı nitelikte bulunan Kurum içi yazışmaların (Belge-

26, 30, 33, 34, 35, 37, 38, 39, 40, 41, 43, 45, 52, 55) ticari sırlardan arındırılmış

versiyonlarının Kurum merkezinde incelenebileceği,

- Tarafı aklayıcı veya suçlayıcı nitelikte olmayan ve/veya ticari sır içeren belgeler

ile Kurum içi yazışmalara ise (Belge- 8, 19, 20, 23, 28, 31, 32, 46, 47, 48, 49,

50, 52, 54, 57, 58, 59, 60, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 81, 82, 83, 84) erişim talebinin

kabul edilebilir nitelikte olmadığı

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) “Delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi” başlıklı 44. maddesinin ikinci fıkrası “Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebilir” hükmünü amirdir. Buna ek olarak aynı maddenin üçüncü

fıkrasında “Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz.” hükmü yer almakta olup, bahsi geçen hükümlerden evrak ve bilgi verilmesinin savunma hakkının esasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin madde gerekçesinde “Kurulun soruşturmaları gizli değildir. Savunma hakkının tam olarak kullanılabilmesi için sözlü savunma toplantısına kadar, taraflar Kurulca kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve delilin bir nüshasını alabilmektedir. Böylelikle savunma hakkının tam ve eksiksiz biçimde kullanılması mümkün olacaktır. Bir başka deyişle, taraflar herhangi bir ummadıkları sürprizle karşılaşmamaktadırlar.” denilmek suretiyle konunun önemi açıklanmıştır.

(5) Kurul tarafından yayımlanan 2010/3 sayılı Tebliğ’in 16. maddesinin birinci fıkrasında yer verilen “Dosyaya giriş hakkına ilişkin olarak bu Tebliğde yer alan hükümler, Kurulun nihai incelemeye aldığı birleşme ve devralma işlemleri ile muafiyetin geri alınmasında da, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde, kıyasen uygulanır.” hükmü kapsamında dosyaya giriş hakkı nihai incelemeye alınan birleşme ve devralma işlemleri bakımından da uygulanmaktadır. 2010/3 sayılı Tebliğ uyarınca tarafların kendileri hakkında düzenlenen belgelere erişimi mümkün olmakla birlikte söz konusu erişimin istisnaları da bulunmaktadır. Teşebbüslerin nihai inceleme kapsamında kendileri ile ilgili düzenlenmiş bilgi ve belgeleri isteme hakları bulunmakla birlikte, söz konusu bilgi ve belgelere erişimin yine mevzuat hükümlerinin cevaz verdiği ölçüde gerçekleştirilmesi esastır. 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde tarafların erişebileceği bilgi ve belgelerin kapsamı ortaya koyulmuştur. Buna göre “Taraflar dosyaya giriş hakkı kapsamında, Kurum içi yazışmalar ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve diğer gizli bilgileri içerenler hariç olmak üzere, Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ve elde edilmiş her türlü delile erişebilir.” hükmüyle, tarafların kendileri hakkında düzenlenmiş evrak ve delillere ulaşabileceği ancak Kurum içi yazışmaların ve başka teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ilişkin ticari sır ve sair gizli bilgi içeren evrakın bu kapsamda yer almadığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda tarafların erişmek istedikleri bilgi ve belgelerin, kendileriyle ilgili bir delil olup olmadığı ya da Kurum bünyesinde düzenlenmiş Kurum içi yazışma olup olmadığı yahut teşebbüs, teşebbüs birliği ve kişilere ait ticari sır niteliği taşıyıp taşımadığı hususu önem arz etmektedir.

(6) Talebin değerlendirilmesi noktasında incelenmesi gereken 2010/3 sayılı Tebliğ’in “Kurum İçi Yazışmalar” başlıklı 7. maddesinde;

“Kurum içi yazışmalar, Kurulun aldığı nihai kararlar bakımından hazırlayıcı işlem niteliğinde olan

birimler arası yazışmalardır.

Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6 ncı

maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgi ve

belgeler ile Kurumun diğer kamu kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya

özel sektör gerçek ve tüzel kişileri gibi bilgisine başvurulanlarla yaptığı yazışmalar da iç yazışma

olarak kabul edilir.”

hükümlerine yer verilmiştir. Buna göre Kurulun alacağı nihai karara kadar gerçekleştireceği hazırlayıcı işlem niteliğindeki yazışmalar, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Pişmanlık Yönetmeliği) kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ile Kurumun bilgisine başvurduğu kamu veya özel sektör üçüncü kişileriyle yaptığı yazışmalar iç yazışma olarak kabul edilmektedir.

(7) İlaveten 2010/3 sayılı Tebliğ ile tarafların dosyaya erişim haklarının ne şekilde kullandırılacağına dair de bir düzenleme getirilmiştir. 2010/3 sayılı Tebliğ’in “Dosyaya

giriş hakkının kullandırılması” başlıklı 10. maddesi şu şekildedir:

“Dosyaya giriş hakkı, ilgilinin talebi de dikkate alınarak; dosya mevcudunda bulunan ve erişime

açılan evrakın fotokopi yolu ile çoğaltılmış nüshalarının veya elektronik kopyalarının verilmesi ya

da gönderilmesi suretiyle kullandırılabilir.

Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 6 ncı

maddesinin üçüncü fıkrası ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde elde edilen bilgiler

ile aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan diğer kurum içi yazışmalar, Kurum merkezinde

incelenebilir.”

(8) Madde metni değerlendirildiğinde, her ne kadar 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinde tarafların Kurum içi yazışmalara erişemeyeceği ifade edilmişse de, aynı Tebliğ’in 7. maddesi kapsamında tanımlanan Kurum içi yazışmalara erişimin tamamen engellenmediği, aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan diğer Kurum içi yazışmaların Pişmanlık Yönetmeliği kapsamında yapılan başvurularda sunulan belgeler ile benzer şekilde, ancak Kurum merkezinde incelenebileceğinin düzenlediği anlaşılmaktadır.

(9) 2010/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinin ikinci fıkrasının açık hükmü uyarınca dosyaya giriş hakkı kapsamının dışında tutulan “ticari sır ve diğer gizli bilgiler”in kavram olarak ne ifade ettiği hususunda ise Tebliğ’in 12. maddesi yol gösterici olmaktadır. Anılan maddenin ilk fıkrasında ticari sır; “teşebbüslerin faaliyet alanları ile ilgili olan ve gizli tutma iradesine sahip oldukları, yalnızca belirli ve kısıtlı bir kesim tarafından bilinen ve elde edilebilen, başta rakipleri olmak üzere üçüncü kişilere ve kamuya açıklanması halinde ilgili teşebbüsün ciddi zarar görme ihtimali bulunan her türlü bilgi ve belge” şeklinde tanımlanmaktadır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise nelerin ticari sır kategorisinde addedilebileceğiyle ilgili olarak örnek kabilinden olmak üzere; “Olayın ve teşebbüsün özelliklerine göre, teşebbüslerin iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, malî, iktisadî, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, üretim ve imalata ilişkin teknik bilgiler, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantıları gibi bilgi ve belgeler ticari sır olarak kabul edilebilir.” ifadesine yer verilmektedir.

(10) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde savunma hakkının kullanılmasının temin edilmesi bakımından TOFAŞ tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin sayıca çokluğu sebebiyle söz konusu belgeler ile belgelere ilişkin değerlendirmeler, aşağıda kabul edilebilecek nitelikteki belge talepleri ile reddedilen belge talepleri olmak üzere iki tablo halinde sunulmuştur:

Erişim Talep

Numarası

Dosya kapsamında Belge-30, 33, TOFAŞ’ın savunma hakkını Anılan belgelerin, üçüncü tarafların gönüllü 34, 35, 37, 38, kullanabilmesi için dosya TOFAŞ hakkında olarak sunduğu her türlü 39, 40, 41, 43, kapsamında elde edilen birtakım bilgiler ile

Dosya kapsamında Belge-26 TOFAŞ’ın savunma hakkını Anılan belgenin, TOFAŞ

değerlendirilmiştir.

Erişim Talep

Numarası

Öninceleme Belge-8 TOFAŞ’ın savunma hakkını Anılan belgenin, 2010/3 Raporu ve Ekleri kullanabilmesi için sayılı Tebliğ’in 7. maddesi

öninceleme süresince elde uyarınca Kurulun aldığı

edilen bulgulara ve ilgili nihai kararlar bakımından

çıkarımlara erişiminin hazırlayıcı işlem niteliğini

sağlanması gerektiği haiz Kurum içi

belirtilmiş olup Öninceleme yazışmalardan olduğu

Raporu’nda yer verilen değerlendirilmiş ve bu

unsurlara erişim nedenle belgeye erişim

sağlanmasının savunma talebi reddedilmiştir.

hakkının kullanılabilmesi için

önemli olduğu ifade edilmiştir.

4054 sayılı Belge-19, 20, 23, TOFAŞ’ın savunma hakkını Anılan belgelerin, TOFAŞ Kanun’un 14. 28, 31, 32, 46, 47, kullanabilmesi için dosya hakkında aklayıcı veya

yönlendirmiş olduğu 81, 82, 83, 84 ettiği ifade edilmiştir. belgelere erişim talebi tüm bilgi ve belge reddedilmiştir.

talepleri

H. SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş

Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ kapsamında;

Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ tarafından 04.03.2024 tarih ve 49356 sayılı yazı ile

yapılan dosyaya giriş başvurusuna ilişkin olarak,

- Aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunan Kurum içi yazışmaların (Belge-26, 30, 33, 34, 35, 37, 38, 39, 40, 41, 43, 45, 55) ticari sırlardan arındırılmış versiyonlarının, herhangi bir elektronik veya mekanik kopyası alınmadan ancak not alınabilecek şekilde Kurum merkezinde incelenmek üzere erişime açılmasına,

- Aklayıcı ya da suçlayıcı delil niteliği bulunmayan ve/veya ticari sır içeren belgeler ile Kurum içi yazışmalara (Belge- 8, 19, 20, 23, 28, 31, 32, 46, 47, 48, 49, 50, 52, 54, 57, 58, 59, 60, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 81, 82, 83, 84) erişim talebinin reddine

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde

yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.