İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Rekabet Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı kararı uyarınca ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret…

Rekabet İhlali24-14/290-119Karar tarihi: 21.03.2024Yayımlanma tarihi: 08.01.2025

Rekabet Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı kararı uyarınca ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, 07.03.2024 tarihli ve 24- 12/215-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması.

Karar bilgileri

Karar sayısı
24-14/290-119
Karar tarihi
21.03.2024
Yayımlanma tarihi
08.01.2025
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

24 sayfa · 56.644 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2023-2-055(Soruşturma/Uzlaşma)
Karar Sayısı: 24-14/290-119
Karar Tarihi: 21.03.2024

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Celal Umut CAN, Muhammed Salih TÜRK

Tuğçe GÜRSEL

C. UZLAŞMA TARAFI: - ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcileri: Av. Prof. Dr. İsmail Yılmaz ASLAN,

Av. Orhan ÜNAL, Av. Dilay YEŞİLYAPRAK

Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No: 38/8 Balmumcu

Beşiktaş/İstanbul

D. ŞİKAYET EDEN: Resen

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı kararı uyarınca ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, 07.03.2024 tarihli ve 24- 12/215-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (ABC) alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) 26.10.2023 tarih ve 23-50/974-M sayı ile, ABC’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.

(4) Anılan Kurul kararı ve Başkanlık Makamının 19.12.2023 tarihli ve 79547 sayılı Olur’u uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 21.12.2023 tarihinde ABC’de yerinde inceleme yapılmıştır.

(5) Önaraştırma süreci sonunda düzenlenen 18.01.2024 tarihli ve 2023-2-055/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 24.01.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24- 06/93-M sayı ile; alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla ABC hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(6) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince Soruşturma Bildirimi; ABC’ye 02.02.2024 tarihli ve 82818 sayılı yazı ile yapılmıştır. ABC birinci yazılı savunmasını göndermemiştir.

Sayfa 2

(7) Soruşturma süreci devam ederken, Kurum kayıtlarına 14.02.2024 tarih ve 48667 sayı ile intikal eden yazı ile ABC tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunulmuştur.

(8) ABC’nin uzlaşma talebine ilişkin hazırlanan 19.02.2024 tarihli ve 2023-2-055/BN-01 sayılı Bilgi Notu Kurulun 21.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-09/158-M sayı ile ABC’nin uzlaşma talebi kabul edilerek, uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Anılan karar kapsamında; 27.02.2024 tarihinde ABC yetkilileri ve temsilcileri ile Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede; ABC’ye dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, ABC hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(9) ABC ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi akabinde hazırlanan 04.03.2024 tarihli ve 2023-2-055/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.03.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-12/215-MUA sayı ile ABC hakkında uzlaşma ara kararı alınmıştır. İlgili karar, ABC’ye 07.03.2024 tarihli ve 84974 sayılı yazı ile elektronik ortamda gönderilmiştir. Uzlaşma ara kararına istinaden ABC tarafından gönderilen uzlaşma metni 15.03.2024 tarih ve 49787 sayı ile, süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) Bu gelişmeler üzerine hazırlanan 18.03.2024 tarihli ve 2023-2-055/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(11) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Kurulun 07.03.2024 tarihli ve 24- 12/215-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ABC tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı Kurul kararları uyarınca ABC hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

I.1. Uzlaşma Tarafı: ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ (ABC)

(12) ABC, 1972 yılında Başer Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (BAŞER KİMYA) adı altında Osmaniye’de kurulmuş olup 1985 yılında Colgate Palmolive Company (COLGATE) ile BAŞER KİMYA tarafından kurulan ortak girişimle, ABC markası ile matik deterjan üretimine başlamıştır. 2008 yılında COLGATE’in BAŞER KİMYA’da sahip olduğu %45 oranındaki hissesinin ABC Holding AŞ tarafından devralınmasının [1] ardından BAŞER KİMYA’nın ticaret ünvanı 2010 yılında ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ olarak değiştirilmiştir.

(13) ABC; çamaşır ve bulaşık deterjanlarının, sert yüzey temizleyicilerinin, kozmetik ürünlerin, sıvı deterjanlar için kullanılan pet ve polieliten [2] şişelerin, kimyasal ve yarı mamul maddelerin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir [3]. Söz konusu 1 18.09.2008 tarihli ve 08-54/856-343 sayılı Kurul kararı ile bu işleme izin verilmiştir.

2 Polietilen bir termoplastik olup kimyasal maddelere karşı yüksek direnç gösterdiğinden şişe vb. ürünlerde kullanılmaktadır.

3 Teşebbüsün Osmaniye’nin Bahçe ilçesinde yer alan beş üretim tesisi bulunmaktadır. Tek bir kampüs içinde yer alan üretim tesislerinin 06.02.2023 tarihinde gerçekleşen depremde hasar aldığı ve teşebbüsün faaliyetleri içerisinde en büyük paya sahip olan matik deterjan tesisi ağır hasar gördüğü için

Sayfa 3

teşebbüsün ürünleri matik deterjan, sıvı çamaşır deterjanı, yumuşatıcı, leke çıkarıcı, sıvı bulaşık deterjanı, krem deterjan, jel deterjan, çamaşır suyu, yüzey temizleyici, sprey temizleyici, şampuan, saç kremi, duş jeli, sıvı sabun ve benzeridir.

(14) ABC, Türkiye’den yapılan temizlik ürünleri ihracatında deterjan kategorisinde ikinci sırada yer almaktadır. ABC’nin herhangi bir bağlı ortaklığı veya iştiraki bulunmamakta olup aşağıdaki tablolarda teşebbüsün ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine yer verilmektedir:

Tablo 1- ABC’nin Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

ABC Holding AŞ [4] (.....)

AB Holding AŞ(.....)
Beta Kimyasal Mad. Yat. AŞ(.....)
Abdullah BAŞER(.....)
Toplam100,00

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 2- ABC’nin Yönetim Yapısı

Adı Soyadı Ünvanı

Mehmet BAŞER Yönetim Kurulu Başkanı

Mustafa BAŞER Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı

Hasan BAŞER Yönetim Kurulu Üyesi

Kaynak: Cevabi Yazı

(15) ABC, ABC Deterjan markası ile faaliyet göstermekte olup ayrıca çeşitli perakendecilere özel markalı ürün üretmektedir. Özel markalı ürünlerin, teşebbüsün toplam satışlarından aldığı pay ciro bazında 2020 yılında %(.....), 2021 yılında %(.....), 2022 yılında ise %(.....) olup miktar bazında ise sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’tür. Aşağıdaki tabloda ABC tarafından özel markalı ürün satışı gerçekleştirilen teşebbüslere ve söz konusu özel markalı ürünlere yer verilmektedir:

Tablo 3- ABC’nin Ürettiği Özel Markalı Ürünler ve Bu Ürünleri Sattığı Teşebbüsler 7

Marka Teşebbüs

Çiçeğim Matik Deterjan A101

Çiçeğim Sıvı Bulaşık SıvısıA101
Çiçeğim YumuşatıcıA101
Süzz Matik DeterjanBİZİM TOPTAN
Art Matik DeterjanBİM
Bill Matik DeterjanBİM
Bulut YumuşatıcıBİM
Bulut Konsantre YumuşatıcıBİM

Kaynak: Cevabi Yazı

ABC tarafından anılan tesisin yıkımının gerçekleştirildiği, hâlihazırda teşebbüs tarafından matik deterjan üretilemediği ve bu tür deterjanın başka üreticilere ürettirildiği ABC yetkilileri tarafından belirtilmiştir. 4 ABC Holding AŞ’nin ortaklık yapısında %(.....) pay ile Mehmet BAŞER, %(.....) pay ile Demet BİLİCİ, %(.....) pay ile Özlem BAŞER, %(.....) pay ile Mert BAŞER, %(.....) pay ile Ela BAŞER, %(.....) pay ile İpek BİLİCİ ve %(.....) pay ile Stephan Collins PATRICK bulunmaktadır.

5 AB Holding AŞ’nin ortaklık yapısında %(.....) pay ile Murat BAŞER, %(.....) pay ile Hasan BAŞER, %(.....) pay ile Neslihan BAYRAKTAR ve %(.....) pay ile Mediha BAŞER bulunmaktadır.

6 Beta Kimyasal Mad. Yat. AŞ’nin ortaklık yapısında %(.....) pay ile Hasan BAŞER, %(.....) pay ile İrem BAŞER, %(.....) pay ile Eser BAŞER, %(.....) pay ile Mustafa BAŞER ve %(.....) pay ile Ahmet TAYAKISI bulunmaktadır.

7 ABC tarafından gönderilen cevabi yazıda 06.02.2023 tarihinde gerçekleşen deprem sonrasında yalnızca Yeni Mağazacılık AŞ (A101) için Çiçeğim özel markalı ürünün üretiminin yapıldığı belirtilmiştir. 8 Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ (BİZİM TOPTAN)

9 Bim Birleşik Mağazalar AŞ (BİM)

Sayfa 4

(16) Ayrıca teşebbüs tarafından Eczacıbaşı Tüketim Ürünleri San. ve Tic. AŞ, Ecolab Temizleme Sistemleri AŞ [10] ve Koruma Temizlik AŞ’ye [11] fason üretim gerçekleştirilmektedir.

(17) ABC, portföyünde bulunan ürünlerin satışını; geleneksel kanal ve modern kanal aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Geleneksel satış kanalında yer alan alt satış kanalları Cash&Carry [12] ve toptan kanalı, distribütör kanalı, direkt çalışılan müşteriler [13] iken; modern kanalda yer alan alt satış kanalları ise indirim marketleri [14], e-ticaret kanalı ve ulusal zincirlerdir [15]. ABC’nin satışlarının satış kanalı bazında dağılımına ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Tablo 4- ABC’nin Net Satış Gelirlerinin Satış Kanalı Bazında Dağılımı

2020 2021 2022

Satış Kanalı Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%)

Miktar Ciro Miktar Ciro Miktar Ciro

Distribütör

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Kanalı

Geleneksel Direk Çalışılan

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Kanal Müşteriler

Cash&Carry ve

(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Toptan Kanal
Toplam(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)

İndirim

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Modern Marketleri

Kanal Ulusal Zincirler(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
E-ticaret(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Toplam(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Genel Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

(18) Yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde, ABC’nin net satışlarının satış kanalı bazındaki dağılım oranlarının 2020 yılı bakımından geleneksel kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....); modern kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....) olduğu; 2021 yılı bakımından geleneksel kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....); modern kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....) seviyesinde olduğu; 2022 yılı bakımından ise geleneksel kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....) ve modern kanal için miktar bazında %(.....), ciro bazında %(.....) seviyesinde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, teşebbüsün satışlarını ağırlıklı olarak geleneksel kanal üzerinden yaptığı anlaşılmaktadır.

(19) ABC’nin, faaliyet gösterdiği ürün kategorileri bakımından farklı rakipleri bulunmakta olup her bir ürün kategorisinde Türkiye’de, ABC’nin ve rakiplerinin miktar ve ciro bazlı pazar paylarına ilişkin tablolara aşağıda yer verilmektedir [16]:

10 Temizlik ürünleri tedarikinde faaliyet göstermektedir.

[11] HYPO markası ile temizlik ürünleri sektöründe faaliyet göstermektedir.

12 Toplu tüketim yapan müşterilere hitap eden, genellikle sadece nakit olarak alışveriş yapılabilen ve nakliyenin müşterilere ait olduğu satış mağazalarıdır.

13 ABC tarafından doğrudan sevkiyat yapılabilen Altun Gıda İhtiyaç Tüketim Mad. İnş. San. ve Tic. AŞ (HAPPY CENTER) ve Gimsa Perakende Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (GİMSA) gibi büyük perakende firmalar olduğu belirtilmiştir.

14 Yalnızca A101 ve BİM ile çalışıldığı belirtilmiştir.

15 Ulusal zincir olarak nitelendirilen Ebebek Mağazacılık AŞ ile çalışıldığı ifade edilmiştir.

16 Teşebbüsün ayrıca “arap sabunu”, “cam temizleyici”, “elde yıkama deterjanı”, “hijyen ürünleri”, “jel”, “kireç önleyici”, “konsantre apc”, “krem temizleyici”, “ıslak mendil”, “sıvı performans deterjanı”, “sıvı sabun”, “standart çamaşır suyu” ve “şampuan” üretiminin bulunduğu, ancak söz konusu ürünlerden

Sayfa 5

Tablo 5- Matik Deterjan Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

OMO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ARIEL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ALO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PEROS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PERSİL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
TURSİL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BORON(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer11,610,817,310,28,814,6
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 6- Sıvı Bakım Deterjanı Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

PERWOLL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
RİNSO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
YUMOŞ(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
WOOLITE(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer0,60,40,30,50,30,4
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 7- Standart Yumuşatıcı Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

VERNEL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
YUMOŞ(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PEROS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer46,243,949,541,340,945,9
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

çoğunun Türkiye’de satışının yapılmadığı, “arap sabunu”, “kireç önleyici” ve “cam temizleyici” gibi ürünlerin göz ardı edilebilir derecede düşük pazar payı bulunduğu ifade edilmiştir.

17 Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ

18 Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi AŞ

19 Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi AŞ

20 Beyaz Kağıt ve Hijyenik Temizlik Ürünleri San. Tic. AŞ

21 Hayat Kimya Sanayi AŞ

22 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

23 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

24 Etimine AŞ

25 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

26 Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ

27 Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ

28 Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. AŞ

29 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

Sayfa 6

Tablo 8- Konsantre Yumuşatıcı Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

YUMOŞ(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
VERNEL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PEROS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer27,925,829,822,521,423,9
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 9- Bulaşık Sıvısı Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

FAIRY(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PRIL(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PEROS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
VİKİNG(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PORÇÖZ(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer30,728,838,923,723,630,0
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 10- Yoğun Çamaşır Suyu Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

DOMESTOS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ACE(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
BİNGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
PEROS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
HYPO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer35,635,941,023,925,931,5
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 11- Sprey Temizleyici Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

ASPEROX(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
CIF(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
CILLIT BANG(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)

30 Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi AŞ

31 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

32 Viking Temizlik ve Kozmetik AŞ

33 Levent Kimya San. ve Tic. AŞ

34 Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ

35 Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi AŞ

36 Koruma Temizlik AŞ

37 Beyaz Kağıt ve Hijyenik Temizlik Ürünleri San. Tic. AŞ

38 Unilever Sanayi ve Ticaret Türk AŞ

39 Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. AŞ

Sayfa 7

Tablo 11’in devamı:

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022 HIGHGENIC [40] (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

PORÇÖZ(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
MARC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
MR. MUSCLE(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
SIR(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ERNET(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer47,231,234,036,625,927,9
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 12- Yüzey Temizleyici Pazar Payları

Miktar (%) Ciro (%)

2020 2021 2022 2020 2021 2022

BINGO(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
DIXI(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ASPEROX(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
DOMESTOS(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
ABC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
MR. MUSCLE(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
HIGHGENIC(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Diğer68,564,562,264,333,455,3
Toplam100,0100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

(20) ABC tarafından pazarlaması, satışı ve dağıtımı gerçekleştirilen ürünlerin ABC’nin toplam satış geliri içerisindeki dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 13- ABC’nin Sattığı Ürünler ve Bu Ürünlerin ABC’nin Net Satışları İçindeki Payları

2020 2021 2022

Ürün Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%)

MiktarCiroMiktarCiroMiktarCiro
Matik Deterjan(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Sıvı Bakım Deterjanı(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Standart Yumuşatıcı(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Konsantre Yumuşatıcı(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Bulaşık Sıvısı(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Yoğun Çamaşır Suyu(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Sprey Temizleyici(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Yüzey Temizleyici(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Arap Sabunu(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Cam Temizleyici(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Elde Yıkama Deterjanı(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Hijyen Ürünleri(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Jel(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Kireç Önleyici(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)(.....)

40 1K Kimya AŞ

41 Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. AŞ

42 Johnson & Son Inc.

43 Seba Kimya San. ve Tic. AŞ

44 Sultanlar Ev İhtiyaç Mad. Paz. AŞ

45 Türk Henkel Kimya San. ve Tic. AŞ

Sayfa 8

Tablo 13’ün devamı:

2020 2021 2022

Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%) Net Satış Payı (%)

Miktar CiroMiktarCiroMiktarCiro
Konsantre Apc(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Krem Temizleyici(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Islak Mendil(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Sıvı Performans Deterjanı(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Sıvı Sabun(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Standart Çamaşır Suyu(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Şampuan(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Özel Markalı Ürünler(.....) (.....)(.....)(.....)(.....)(.....)
Toplam100,0 100,0100,0100,0100,0100,0

Kaynak: Cevabi Yazı

(21) Tablodan görüleceği üzere teşebbüsün 2020-2022 yılları arasında net satışları

içerisinde miktar ve ciro payı bakımından öne çıkan ilk üç ürün kategorisi matik

deterjan, standart yumuşatıcı ve sıvı bakım deterjanıdır. Diğer yandan, anılan

dönemde, özel markalı ürünlerin teşebbüsün cirosu içindeki payı %(.....) ile %(.....)

aralığında değişmektedir.

I.2. Dosya Kapsamında Elde Edilen Belgeler

(22) Önaraştırma yapılmasına dayanak teşkil eden ve GİMSA’da yapılan yerinde

incelemede elde edilen belgeler ile önaraştırma sürecinde 21.12.2023 tarihinde

ABC’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelere aşağıda yer verilmektedir.

I.2.1. GİMSA’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(23) Delil 1: ABC Bölgeler Müdürü (.....) [48] tarafından 04.05.2020 tarihinde GİMSA Satın

Alma Müdürü (.....)’ye gönderilen “Raf Fiyatları” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

“(.....) bey merhaba ,

Geçen hafta görüştüğümüz raf fiyatları artırım konusunu tekrar bilginize sunmak isterim.

İyi çalışmalar”

(24) Delil 2: ABC Ankara Satış Yönetmeni (.....) [49] tarafından 09.09.2020 tarihinde GİMSA

Satın Alma Müdürü (.....)’ye ve bir GİMSA çalışanına ait olduğu değerlendirilen (…..)

e-posta hesabına gönderilen, bilgi kısmında ABC Satış Direktörü (.....)’in [50] ve ABC

Distribütör Kanal Müdürü (…..)’nin [51] bulunduğu, “Raf fiyatları ve Ekim ayı fiyat geçişi

hk” konulu, ekinde GİMSA’dan istenilen raf fiyatlarına ilişkin tablo bulunan e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) bey merhaba ,

Pazartesi günü görüşmemiz neticesinde aldığımız siparişinizi ( FİYAT 1 listeden ) sisteme girdik ve sevk edeceğiz .

Sizlerden istemiş olduğumuz raf fiyatlarını ekte paylaşıyorum .

Sizin desteğiniz ile raf fiyatlarımızı pazartesi gününe kadar yukarı taşıyabilirsek diğer müşterilerimizde çok daha hızlı yol alabiliriz.

Ekim ayında yapılacak zam için fiyat geçişi öncesi vereceğiniz siparişleri “FİYAT 3” listesine göre oluşturmanızı ve bu doğrultuda planlama yapmanızı rica ederim.

46 Teşebbüs tarafından 2023 yılında üretilmeye başlanan konsantre yüzey temizleyicisidir.

47 Teşebbüs tarafından deprem sonrasında özel markalı ürünlerin üretimin tahmini olarak %(.....)-(.....)

aralığında azaldığı belirtilmiştir.

48 ABC tarafından ilgili kişinin 24.08.2020 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

49 ABC tarafından ilgili kişinin 25.09.2020 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

50 ABC tarafından ilgili kişinin 31.10.2021 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

51 ABC tarafından ilgili kişinin 16.08.2022 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

Sayfa 9

Konuyu bilginize sunarım.

İyi çalışmalar.

GİMSA İSTENİLEN RAF

FİYATI

Toz 600 GR4,25
Matik 6 KG25,50
Sıvı Bakım 3 LT18,50
2145 Jel DETERJAN17,50
Soft 5 LT15,50
Kon. 1440 ML12,90
Blş. 685 ML4,90
Blş. 1.370 ML7,90
Blş. 4 Satış15,50
ÇŞ 4 KG8,90
UÇŞ 810 ML4,90
UÇŞ 2 KG7,90
UÇŞ 4 KG14,50
S.Krem 750 ML5,90
S.Krem 1+111,50
YN S.Krem 750 ML5,90
YNS.Krem 1+111,50
Yüzey 2.500 ML9,90
S.Sabun 3.500 ML12,90
Sıvı A.Sabun 900 ML6,90

(25) Delil 3: ABC Ankara Satış Yönetmeni (.....) tarafından 18.09.2020 tarihinde GİMSA

Satın Alma Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgi kısmında ABC Distribütör Kanal Müdürü

(.....)’nin bulunduğu, “Abc deterjan raf fiyatları hk” konulu, ekinde raf fiyatlarına ilişkin

tablo bulunan e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) bey merhaba ,

Geçen hafta telefonda görüşmemiz üzerine bende elimden geldiği kadar hızlı hareket etmeye çalıştım

lakin pandemi ( covid – 19 ) sürecinden dolayı planladığımdan biraz daha geç oldu .

Sizlerin raf fiyatlarınızı yukarı taşımanız benim elimi güçlendiriyor. Bu konu için ayrıca teşekkür

ederim.

Şu anki güncele bakacak olursak eğer mevcut durum aşağıdaki gibidir,

NEV Gross raf fiyatlarımız GİMSA raf fiyatlarımız ABC 6 KG MATİK : 20,90 dan 22,50 ABC 6 KG MATİK : 23,90

ABC 3 LT BAKIM : 15,90 dan 16,90 ABC 3 LT BAKIM : 17,90

ABC 2145 ml JEL : 13,90 dan 14,90 ABC 2145 ML JEL : 15,90

ABC 4 LT ULTRA ÇAMAŞIR SUYU : 12,90

ABC 4 LT ULTRA Ç. SUYU : 13,90 dan 13,90

ABC 750+750 SIVI KREM : 8,80 den 9,50ABC 750+750 SIVI KREM : 10,50
ABC 5 LT SOFT : 12,90ABC 5 LT SOFT : 13,90
ABC 4 LT BUŞALIK : 13,50ABC 4 LT BULAŞIK : 13,90
ABC 4 LT ÇAMAŞIR SUYU : 7,95 8,45ABC 4 LT ÇAMAŞIR SUYU : 7,90 /
ABC 1440 KONSANTRE 10,90ABC 1440 KONSATRE SOFT : 11,90
ABC 900 ML ARAP SABUNU : 6,90ABC 900 ML ARAP SABUNU : 6,49
ABC 1,5 KG MATİK : 8,90ABC 1,5 KG MATİK : 7,45
ABC 2,5 LT YÜZEY TEM : 8,90ABC 2,5 LT YÜZEY TEM : 8,45
ABC 6OO GR TOZ ELDE : 3,75ABC 600 GR TOZ ELDE : 3,49
ABC 2700 ML BEBEK DET : 16,90ABC 2700 BEBEK DETERJANI : 17,90
ABC 3,5 LT SIVI SABUN : 10,90ABC 3,5 LT SIVI SABUN : 11,90

Sayfa 10

ABC 2 LT ULTRA Ç . SUYU : 6,50

Amacımız raf fiyatlarını istediğimiz seviyede yukarı taşıyarak noktasal anlamda fiyat istikrarını koruyabilmek olacaktır.

Fiyatlarımızı yüz yüze müzakere ederek yeniden planlayıp rafları yukarı taşımak istiyoruz.

Konu ile ilgili önümüzdeki hafta müsait olduğunuz bir gün için sizden randevu talep ediyorum.

Kolay gelsin.

İyi çalışmalar.

I.2.2. ABC’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(26) Delil 5: 08.09.2020 tarihinde ABC İş Geliştirme Müdürü (.....) tarafından ABC İç

Anadolu Bölge Yöneticisi (.....)’e gönderilen, ABC Satış Direktörü (.....)’in bilgiye

eklendiği, “RE: Çorum için Ek Destek Talebim Hk.” konulu e-postanın içeriği aşağıda

aktarıldığı gibidir:

“(.....) selam,

Toplam alım yerine nokta bazında yapmayı planladığın aksiyon üzerinden konuşmak daha faydalı olacak. (.....) bey'in dediği gibi şu an fiyatları yukarı çekme anlamında yoğun çaba sarfediyoruz, bunun yansımalarını da bir iki hafta içinde bölgende görmeye başlayacaksın ( Bozuk fiyatların yükseldiğini) Bu dönemde en son istediğimiz şey sahaya düşük fiyatlı ürün basmak. Ama noktalardaki ticaretimizi de doğru fiyatlar üzerinden sürdürüp geliştirmemiz gerekiyor. Bunun için senden ricam önce müşterilerini önceliklendirmen, en önemlilerden başlayarak aksiyon planları oluşturman. Şu anda aşağıda istemiş olduğun desteği ( Bozuk fiyatlara cevap vermek için değil de ) daha makul seviyelere çekerek nokta bazında aksiyonlarını gönderebilir misin?

Hangi noktaya hangi ürünlerde aksiyon almayı planlıyorsun

 Kaç Koli ürün satmayı planlıyorsun

 Şu anda bu noktalarda ürünlerin mevcut raf satış fiyatları ne

 Bu ürünleri noktaya verdiğinde raf satış fiyatları ne olacak.

 Bunun için ne kadarlık bir desteğe ihtiyacın var ( TL olarak )

Bu arada bir dip not : Aldığımız aksiyonlar sayesinde iki haftadır alternatif kanallara ürün akışı büyük ölçüde kesildi, bu nedenle şu an herkez mal arayışında, fiyatlar ciddi anlamda yukarı gelmeye başladı. Bu nedenle gelen taleplerde sahadaki eski bozuk fiyatlara bakarak plan yapma, fiyatlar gün ve gün yükseliyor.”

Karardaki grafik

(27) Delil 6: 14.09.2020 tarihinde ABC Satış Direktörü (.....) tarafından

abcbolgeyoneticileri@abcdeterjan.com e-posta hesabına gönderilen “Raf/Aktivite

fiyatları – Fiyat Geçişi” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“Arkadaşlar,

Hiçbir müşteride (Cas&Caryy, Gross, Super Market, vs.) aşağıdaki fiyatların altında fiyat görmek

istemiyorum. Dip fiyatlar bunlardır. Ay sonunda bu fiyatların %5 daha yukarı gitmesi gerekir.

Önümüzdeki ay fiyat listesi tahminimce %5 civarında zamlanacak dolayısıyla Ekim de fiyat

geçişiyle beraber bir %5 daha artmalı. [52] Piyasanızda varsa bozuk fiyatları hızlıca toparlayın. Bugün

fiyatları yukarı çekemezseniz önümüzdeki ay daha da zorlanırsınız.”

52 Belgede yer alan cümle, belgenin orijinal halinde vurguludur.

Sayfa 11

Karardaki grafik

(28) Delil 7: 14.09.2020 tarihinde ABC Bursa Bölge Yöneticisi (.....) tarafından ABC

Bölgeler Müdürü (.....)’a [53] gönderilen “Netgros İnsert fiyat hakkında” konulu e-postanın

içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“(.....) bey merhaba,

Bursa bölgede çalışmakta olduğumuz Net Gross ((.....)) cari isimli müşterimiz istemediğimiz ve asla onay vermediğimiz bir rakama ABC 6 kg toz deterjanı inserte girmiştir.

Müşterinin 01.08 tarihinden bu yana 6 kg toz alımı yoktur. Satmış olduğu ürünler, 7. Ayda daha önce tarafınıza bilgisini vermiş olduğum, depo yangınından elinde kalan ürünlerdir.

İnsert bilgim dışında oluşturulmuştur. Sonrasında müşteri ile yapmış olduğum görüşmede; müşteri elinde bulunan ürünleri hızlı nakte çevirme ihtiyacının olduğunu ek olarak, aynı bölgede yeni açılan Uğur Gross marketin ABC 3,5kg sıvı sabunu insertte (.....) TL ye satmasına (kendisinin bu ürünümüzü (.....) TL ye satın alıyor) tepki amaçlı ürün fiyatını indirmiştir.

Müşteri bozuk fiyatlarla ilgili öncesinde de uyarılmıştı. Ancak agrasif fiyat mantığı bulunan müşterimiz uyarılarımıza olumlu dönüş vermemiştir. Kendisine bundan sonrasında bu şartlarda çalışamayacağımız bildirilmiştir.

Ayrıca Merch [54] arkadaşımızın rutundan çıkarılmıştır.

Bilgilerinize sunarım.

İyi çalışmalar

(.....)”

(29) Delil 8: 19.10.2020 tarihinde ABC İzmir Bölge Müdürü (.....) (O.G.) tarafından Tespo

Tüketim Malları Ticaret ve Sanayi AŞ Satınalma Uzmanı (.....)’e (E.A.) gönderilen,

“Raf/Aktivite fiyatları - Fiyat Geçişi” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı

gibidir [55]:

19.10.2020– (O.G.) > (E.A.)

“(.....) Bey Merhaba,01.11.2020 tarihi itibarı ile tüm müşterilerimize ( Cash&Carry, Gross, Super Market,

Market, vs. ) geçerli olacak şekilde planlanan öneri raf fiyatlarımız ve olabilecek MİNİMUM DİP

FİYATLARIMIZ aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Mağazalarınızda bu dip fiyatın altında fiyatlar var ise

ekim ayı sonuna kadar bunları toparlamak adına yardımınızı rica ederim.”

53 ABC tarafından ilgili kişinin 27.09.2021 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

[54] Ürünün satış noktasındaki bulunurluğunu ve görünürlüğünü sağlamaya yönelik

pazarlama faaliyetlerini ifade eden “merchandise” ifadesinin kısaltması olup bu alanda çalışan personeli

nitelemektedir.

55 “Tarih” e-postanın gönderildiği tarihi, “>” işareti e-posta trafiğinin yönünü göstermektedir.

Sayfa 12

Karardaki grafik

19.10.2020– (E.A.) > (O.G.)

“Merhaba,

Talebiniz üzerine raf fiyatlarımız istediğiniz şekilde oluşturulacaktır.

selamlar”

(30) Yukarıda yer alan e-posta alıntılanarak; 20.10.2020 tarihinde ABC Satış Direktörü (.....) tarafından ABC Ege Bölge Müdürü (.....)’ye gönderilen, “Re: Raf/Aktivite fiyatları - Fiyat Geçişi” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“Tespo fiyatlari revize olmus, tesekkurler.

(.....)”

(31) Delil 8’ de yer alan e-posta içeriğinin aynı tarihte ABC Distribütör Kanal Müdürü (.....) tarafından abcbolgeyoneticileri@abcdeterjan.com.tr e-posta hesabına ve ABC Ankara Bölge Müdürü (.....)’a [56] gönderildiği, ABC Satış Direktörü (.....)’in bilgiye eklendiği, “mağazanız” ifadesinin “bölgeniz” olarak değiştirildiği ve “Konuyu ekipleriniz ile paylaşmanızı, piyasada ürünlerimizin dip fiyatının belirlenmesinde aksiyon alabilecek tüm arkadaşların konunun hassasiyeti adına bilgi sahibi olmasını rica ederim” ifadesinin eklendiği görülmüştür. Sonrasında söz konusu e-posta alıntılanarak; 21.10.2020 tarihinde ABC Karadeniz Bölge Yöneticisi (.....) tarafından ABC Satış Uzmanı (.....)’a [57] “(.....), Piyasadaki raf fiyatlarımızı bu tabloyu dikkate alarak düzenleyelim.” ifadesi ile gönderilmiştir.

(32) Delil 9: 30.12.2020 tarihinde ABC Satış Direktörü (.....) tarafından abcbolgeyoneticileri@abcdeterjan.com e-posta adresine gönderilen “Sıvı Bakım 4 L” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“Arkadaşlar,

Geçen hafta toplantıda bahsettiğim Sıvı Bakım Deterjanı Color 4L ürününde beklediğim heyecanı göremediğim için ürünü ek hedeften çıkarttım. Aşağıdaki hususları dikkate alarak bana bölgelerinizdeki kilit müşteriler bazında satmayı planladığınız miktarları ekteki tabloda doldurarak 6 Ocak Çarşamba akşamına kadar bildirmeniz gerekmektedir.

- Ürün tek sefer sınırlı sayıda üretilecektir.

- Sevkiyatlar Ocak ayının 15’inden sonra başlayabilecek ve Şubat sonuna kadar devam edecek. - Ürünün toptana satışı yasaktır,

- Sadece Kilit Müşteriler’e satış gerçekleşecektir.

- Kilit Müşteriler dışında satış gerçekleşecek ise bunlar için tabloda “bayi deposu” yazılarak bir miktar belirtilmelidir.

- Ürün sınırlı olacağı için tablo ile bildireceğiniz miktarların üzerinde satışın gerçekleşmesi durumunda (.....)’e yazılı bilgi verilip mutlaka onay alınmalıdır.

56 ABC tarafından ilgili kişinin 31.08.2022 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

57 ABC tarafından ilgili kişinin 18.11.2022 tarihinde işten ayrıldığı bildirilmiştir.

Sayfa 13

- Fiyat yapısı merkezi olarak belirleneceği için SDP ve Nominal bütçenizden 1 kuruş harcanmayacaktır, o bütçelere başka yerlerde çok ihtiyacınız olacak. Esneme payı sadece bayinin karından feragatı ya da alacağı peşin iskontosu ile sınırlıdır.

- Ürünün bu fiyat yapısından satılabilmesi adına çok ciddi pazarlama bütçesi harcanacaktır dolayısıyla işimize en faydalı olacak şekilde kullanılmalı, mümkünse diğer ürün gruplarının da satışına destek olacak şekilde marketler ile görüşülmeli.

Fiyat yapısı:

Koli fiyatı: 90 TL + KDV

Koli içi: 4

Bayiden alınacak geri dönüş faturası: Koli başı 21 TL + KDV

Direkt çalışılan müşterilerde geri dönüş faturası farklı (daha düşük) olacaktır, merkez ile ayrıca görüşülmelidir.

Ürün tavsiye raf fiyatı: 26,90 TL

Ürün tavsiye aktivite fiyatı: 22,90 - 23,90 TL

Ürün dip fiyatı: 21,90 TL (Bu fiyatın altında Türkiye’de fiyat kesinlikle olmayacak, yönetemeyeceğiniz müşteriye vermeyin, müşterinin satabileceğinden fazla mal vermeyin, iki gün sonra müşteri elinde kalan malı zararına fiyat yapmış gibi bahaneler duymak istemiyorum, tüm Türkiye’de yapılacak bir operasyona zarar verici hareket sebebiyle konuyu büyütürüm)”

(33) Delil 13: 14.05.2022 tarihinde ABC Karadeniz ve İç Anadolu Bölge Yöneticisi (.....) ve ABC Distribütör Kanal Müdürü (.....) arasında gerçekleşen “Özdilek raf fiyatları hakkında” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“(.....) bey merhaba,

Antalya müşterilerimizden 70 şubeli tek yerel zincir marketimiz Tahtakale spot [58] Özdilek [59] raf

fiyatlarından rahatsız olduğunu defalarca söylemişti. Bende size bu konu hakkında bilgi vermiştim.

Bu hafta görüşmemizde bu konu hakkında ciddi gerilmeler yaşadım. Kendilerini ciddiye almadığımızı

ve geçiştirdiğimizi düşünüyorlar. Bugüne kadar birebir ilişkilerimizle geldik. Satınalma sorumlusu bu

konunun düzelmemesi halinde kendileri ile çalışmamızı gözden geçireceklerini dile getirmişlerdir. Bu

hafta siparişlerimizi onaylamadılar. Konu hakkında Özdilek ile ilgilenen yönetici arkadaşımızın

Pazartesi günü görüşme yapacağını akabinde fiyatların yükseleceğini söyledim.

Konunun bölgemiz açısından önem arz ettiğini bir kez daha söylemek isterim. Sizinde bildiğiniz üzere

Antalya’da yerel şubeli olarak Tahta kaleden başka noktamız kalmamıştır. Şirketimiz tarafından her

anlamda örnek bölge olarak gösterilirken bölgemiz ve Antalya ilinin en büyük yerel zinciriyle

ticaretimizin bitme noktasına gelmesi ve konuya çözüm bulamamamız beni ve ekibimi negatif

etkilemektedir.(Bu sene yıllık hedef ciromuz (.....)tl)

Şirketimiz karsızlıktan şikayet ederken dün gelen Özdilek siparişi eski fiyatlı geldi. Direk müşterimiz

faturası merkezden kesiliyor. Sistemdeki fiyatlar yeni olduğu halde eski fiyattan nasıl verebiliyoruz

bunuda anlamakta zorlanıyorum.

Konu hakkında yardımınızı rica ederim.

Kolay gelsin.

İyi çalışmalar.”

(34) Yukarıdaki e-postanın devamında; 16.05.2022 tarihinde ABC Distribütör Kanal Müdürü (.....) tarafından ABC Antalya Bölge Yöneticisi (.....)’ya gönderilen, ABC Marmara Bölge Müdürü (.....)’un bilgiye eklendiği, “FW: Özdilek raf fiyatları hakkında” konulu e- postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir:

“(.....) Merhaba,

(.....) ile iletişime geçebilir misin.

Kendisi şu an yolda, Özdilek ile toplantı yapacaklar bugün. Durumu birlikte bir değerlendirin.”

(35) Delil 13’te yer alan yazışmanın devamında; 13.06.2022 tarihinde ABC Bölge Müdürü (.....) tarafından ABC Karadeniz ve İç Anadolu Bölge Yöneticisi (.....)’ya gönderilen, ABC Marmara Bölge Müdürü (.....)’un bilgiye eklendiği “Antalya özdilek” konulu e- postanın içeriği [60] aşağıda aktarıldığı gibidir:

58 Tahtakale Spot Mağazacılık Gıda Tüketim Ürünleri San. ve Tic. AŞ olduğu değerlendirilmektedir. 59 Özdilek Alışveriş Merkezleri ve Tekstil Sanayi AŞ olduğu değerlendirilmektedir.

[60] E-postanın ekinde “ANTALYA RAF FİYTALARI.xlsx” adlı Excel tablosu bulunmaktadır.

Sayfa 14

“(.....) bey merhaba,

Özdilek ile yapılan görüşme sonucunda ekli tabloda yarından itibaren geçerli olacak raf fiyatları belirlenmiştir

Yarın raf fiyatlarını kontrol etmenizi rica ediyorum.

İyi çalışmalar.”

(36) Delil 14: 30.10.2023 tarihinde ABC Ankara Bölge Satış Uzmanı (.....) (K.K.) ile (.....)’a

ait mobil cihazda “Yunus (…..)” [61] (Y.M.) olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen

WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

K.K. (30.10.2023, 17.25): (.....) kardeşim ürünlerin tüm çeşitleri burada Salı gününden itibaren

yaparsan 1 hafta çok sevinirim.

Şimdiden emeğine sağlık

Y.M. (30.10.2023, 17.28):Raf fiyatı en sağda abi
Y.M. (30.10.2023, 17.28):Onları mi yapacağız
K.K. (30.10.2023, 17.33):Evet evet o fiyatlara çıkacağız
Karardaki grafik

(37) Delil 15: 15.11.2023, 20.11.2023 ve 30.11.2023 tarihlerinde ABC Toptan Cash&Carry

Satış Uzmanı (.....) (N.A.) ile Nev Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Satın Alma

Sorumlusu (.....) (O.B.) arasında gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

N.A. (15.11.2023, 17.06): 1440 57,90

5 lik soft 84,90

6 matik 149,90

2700 sıvı deterjan 84,90

3250 uçs [62] 64,90

4 çamışırısuyu 56,90

4 bulaşık 84,90

3500 sıvı sabun 54,90

2500 yüzey temizleyici 47,90

N.A. (15.11.2023, 17.07): Abi gimsa [63] bizim ürünlerin raf fiyatlarını artirdi

Güncel hali bu şekilde

[61] ABC’den edinilen bilgiye göre “(.....)” olarak kayıtlı kişi, Yunus Market İşletmeleri Ticaret AŞ (YUNUS

MARKET) Online Ticaretten Sorumlu Satın Alma Uzmanı (.....)’tır.

62 Ultra çamaşır suyunu ifade ettiği değerlendirilmektedir.

63 Gimsa Perakende Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’nin kastedildiği değerlendirilmektedir. Teşebbüs

20.11.2018 tarihli ve 9706 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ticaret ünvanını “Gimsa Perakende

Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ” olarak değiştirdiğini ilan etmiştir.

Sayfa 15

Senden ricam bizde buna yaklaşalim diğer müşteriler bizi kapıya

sokmayacak yoksa

O.B. (15.11.2023, 17.09): (…) [64]

Bu fiyatlara malmı satılır

N.A. (15.11.2023, 17.09): Abi %20-25 geçtik liste felaket

Abi valla gimsa yükselti sende dökün kurban olurum

O.B. (15.11.2023, 17.10):Hyt kimyayı geçtiniz (…)
N.A. (15.11.2023, 17.13):Onlarida yükseltecektir büyük ihtimalle abi
N.A. (20.11.2023, 17.10):Abi güncel rafkar
O.B. (20.11.2023, 17.47): N.A. (20.11.2023, 19.05): O.B. (30.11.2023, 15.01):Gimsa bizim ürünleri birdaha yükseltti Abim sende biraz dokunsan Ayar verelim İyi olur abim 67 Bunları tembihlemiyormusun Nevgross kaça satarsa o fşyata satın diye 74,90 a giriym bende (…)
O.B. (30.11.2023, 15.03): O.B. (30.11.2023, 15.22): N.A. (30.11.2023, 15.22): I.3. DeğerlendirmeSöyleyim ben abi biraz yükseltsinler
Karardaki grafik

I.3.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Teorik Çerçeve

(38) 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ise " Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm, bütün teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliği kararlarına geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hallerin bu kapsamda yer aldığı tadadi olarak düzenlenmekte ve “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır.

64 Argo ifade kullanılmıştır.

65 Hayat Kimya Sanayi AŞ’nin kastedildiği değerlendirilmektedir.

66 Argo ifade kullanılmıştır.

[67] Ekran görüntüsünde yer verilen Fixgross isimli işletmenin, Ayhan Grup Gayrimenkul İnş. Gıda. San. Tic. AŞ’ye ait olduğu değerlendirilmektedir.

68 Nev Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

69 Argo ifade kullanılmıştır.

Sayfa 16

(39) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır.

(40) Mevcut dosya bakımından tedarikçi ile alıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle, tedarikçi teşebbüs ve alıcı teşebbüsler arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır.

(41) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan bazı anlaşmalar, belli koşulları taşımaları halinde söz konusu maddenin hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin son fıkrası ile, söz konusu maddenin birinci fıkrasında sayılan şartların gerçekleşmesi halinde Kurulun belirli konudaki anlaşma türlerine grup olarak muafiyet tanıyabileceği hüküm altına alınmıştır. Nitekim Kurul, bu hükme dayanarak 2002/2 sayılı Tebliğ’i yayımlamıştır. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulacağı hükme bağlanmıştır. Yine aynı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve ilgili Tebliğ’de “Taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, alıcıların satış fiyatlarını belirlemeye yönelik hükümler içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hale gelmektedir. Bu kapsamda, ürünün satış fiyatının teşebbüsler arası bir anlaşma çerçevesinde belirlenmesi anlaşmanın yatay veya dikey nitelikte olmasından bağımsız olarak yasaklanmaktadır.

(42) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 17. paragrafında belirtildiği üzere, alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi yasak olmakla birlikte, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayımlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

(43) Kılavuz’un 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirleyebileckleri gibi, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilir. Kılavuz’un 18. paragrafında; alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin

Sayfa 17

belirlenmesi, alıcının tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimlerin uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatın geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması durumları yeniden satış fiyatının belirlenmesinin dolaylı yöntemlerle gerçekleştirilmesine örnek olarak sayılmıştır.

(44) Kılavuz’un 19. paragrafında belirtildiği üzere, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemler, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olacaktır. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.

(45) Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup, bu anlaşmalara verilen örnekler arasında yeniden satış fiyatının belirlenmesi ve yeniden satış fiyatına asgari sınır getirilmesi halleri de sayılmıştır. Buna ek olarak, aşağıda yer verildiği üzere Kurulun son dönemdeki kararlarındaki yaklaşımı; yeniden satış fiyatının belirlenmesinin rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesi anlamına geldiği ve yeniden satış fiyatının serbest rekabet koşulları çerçevesinde belirlenmesini engellediği yönündedir. Bu çerçevede Kurul tarafından [70] yeniden satış fiyatının belirlenmesi eyleminin marka içi rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik doğrudan bir sınırlama olduğu, fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyeceği, bu çerçevede yeniden satış fiyatının belirlenmesinin çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik yakın tarihli Akaryakıt [71], Baymak [72], Duru Bulgur [73], Numil [74], DyDO [75], Tedarik [76], Pierre Fabre [77], Avon [78] ve Elca [79] gibi diğer kararlarda da aynı çerçeve benimsenmiş ve uygulamanın amacı itibarıyla rekabet ihlali teşkil ettiği değerlendirilmiştir.

(46) 16.06.2020 tarihli ve 7246 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4054 sayılı Kanun’un 41. ve 43. maddeleri değiştirilmiş ve Türk rekabet hukukuna göz ardı edilebilirlik (De Minimis) ile taahhüt müesseseleri kazandırılmıştır. 16.03.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ” (2021/2 sayılı Tebliğ) ve “2021/3 sayılı Rekabeti

[70] Kurulun 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Sony Eurasia; 10.01.2019 tarihli, 19-03/23-10 sayılı ve 12.11.2019 tarihli, 19-39/610-263 sayılı Turkcell; 26.03.2020 tarihli ve 20-16/231-112 sayılı Bellona; 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı GROUPE SEB; 15.04.2021 tarihli ve 21-22/267-117 sayılı DYO; 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Perakende kararları.

71 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı

72 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı

73 17.02.2022 tarihli ve 22-09/130-50 sayılı Kurul kararı

74 30.06.2022 tarihli ve 22-29/483-192 sayılı Kurul kararı

75 07.07.2022 tarihli ve 22-32/508-205 sayılı Kurul kararı

76 15.12.2022 tarihli ve 22-55/863-357 sayılı Kurul kararı

77 09.03.2023 tarihli ve 23-13/214-70 sayılı Kurul kararı

78 09.03.2023 tarihli ve 23-13/223-72 sayılı Kurul kararı

79 17.08.2023 tarihli ve 23-39/738-253 sayılı Kurul kararı

Sayfa 18

Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar

ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ” (2021/3 sayılı Tebliğ) ile anılan müesseselerin

uygulanma usul ve esasları belirlenmiştir. Buna göre ihlal konusunu oluşturan

davranışın açık ve ağır ihlal olması durumunda, söz konusu ihlal anılan tebliğlerin

kapsamı dışında tutulmaktadır. Açık ve ağır ihlalleri oluşturan davranışlar ilgili

tebliğlerde sayılmış olup “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet

gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının

belirlenmesi” durumu açık ve ağır ihlallerden biri olarak belirtilmiştir.

(47) Ülkemiz rekabet hukuku uygulamaları göz önüne alındığında birçok dosyada, yeniden

satış fiyatının belirlenmesinin amaç yönünden rekabet ihlali teşkil ettiği kabul edilmiştir.

Bir diğer ifade ile Kurulun yukarıda bahsi geçen kararları çerçevesinde, yeniden satış

fiyatının sağlayıcı tarafından belirlenmesi, piyasada rekabeti kısıtlayıcı etki

doğurduğunun gösterilmesine gerek olmaksızın amaç bakımından rekabet ihlali olarak

değerlendirilmektedir.

I.3.2. Dosya Kapsamında Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi

(48) Dosya kapsamında elde edilen belgelerden;

- Delil 1’de “…raf fiyatları artırım konusunu tekrar bilginize sunmak isterim” ifadesi,

- Delil 2’de “…sizlerden istemiş olduğumuz raf fiyatlarını ekte paylaşıyorum” ve “…raf fiyatlarımızı pazartesi gününe kadar yukarı taşıyabilirsek…” ifadeleri,

- Delil 3’te “Amacımız raf fiyatlarını istediğimiz seviyede yukarı taşıyarak noktasal anlamda fiyat istikrarını koruyabilmek olacaktır.” ve “Fiyatlarımızı yüz yüze müzakere ederek yeniden planlayıp rafları yukarı taşımak istiyoruz.” ifadeleri,

- Delil 5’te “… şu an fiyatları yukarı çekme anlamında yoğun çaba sarfediyoruz, bunun yansımalarını da bir iki hafta içinde bölgende görmeye başlayacaksın ( Bozuk fiyatların yükseldiğini ) Bu dönemde en son istediğimiz şey sahaya düşük fiyatlı ürün basmak…” ifadeleri ile belgede yer alan tablo içerisindeki “olacak satış fiyatı” ibaresi,

- Delil 6’da “Hiçbir müşteride…aşağıdaki fiyatların altında fiyat görmek istemiyorum. Dip fiyatlar bunlardır” ve “…Piyasanızda varsa bozuk fiyatları hızlıca toparlayın. Bugün fiyatları yukarı çekemezseniz önümüzdeki ay daha da zorlanırsınız” ifadeleri,

- Delil 8’de “…tüm müşterilerimize…geçerli olacak şekilde…olabilecek MİNİMUM DİP FİYATLARIMIZ aşağıdaki tabloda belirtilmiştir”, “Mağazalarınızda bu dip fiyatın altında fiyatlar var ise ekim ayı sonuna kadar bunları toparlamak adına yardımınızı rica ederim”, “talebiniz üzerine raf fiyatlarımız istediğiniz şekilde oluşturulacaktır”, “… piyasada ürünlerimizin dip fiyatının belirlenmesinde aksiyon alabilecek tüm arkadaşların konunun hassasiyeti adına bilgi sahibi olmasını rica ederim” ve “Piyasadaki raf fiyatlarımızı bu tabloyu dikkate alarak düzenleyelim” ifadeleri ile belgede yer alan tablolarda ABC ürünlerine ilişkin olarak belirtilen “Raf Fiyatı” ve “Dip Fiyatı” ibareleri,

- Delil 9’da “…Ürün dip fiyatı: 21,90 TL (Bu fiyatın altında Türkiye’de fiyat kesinlikle olmayacak…” ifadesi,

- Delil 13’te “… Tahtakale spot Özdilek raf fiyatlarından rahatsız olduğunu defalarca söylemişti.… Konu hakkında Özdilek ile ilgilenen yönetici arkadaşımızın Pazartesi günü görüşme yapacağını akabinde fiyatların yükseleceğini söyledim” ve “Özdilek ile yapılan görüşme sonucunda ekli tabloda yarından itibaren geçerli olacak raf fiyatları belirlenmiştir.Yarın raf fiyatlarını kontrol etmenizi rica ediyorum” ifadeleri,

Sayfa 19

- Delil 14’te ABC Ankara Bölge Satış Uzmanı tarafından “tavsiye raf” ibaresini içeren

tablonun paylaşıldığı, bunun üzerine YUNUS MARKET çalışanı tarafından “Raf

fiyatı en sağda abi” ve “Onları mi yapacağız” denildiği, akabinde ABC Ankara Bölge

Satış Uzmanı tarafından “Evet evet o fiyatlara çıkacağız” cevabının verildiği ve - Delil 15’te “…gimsa bizim ürünlerin raf fiyatlarını artirdi…bizde buna yaklaşalim”,

“gimsa bizim ürünleri birdaha yükseltti…Abim sende biraz dokunsan” ve “Söyleyim

ben abi biraz yükseltsinler” ifadeleri

yer almaktadır.

(49) Söz konusu deliller birlikte ve bütüncül olarak değerlendirildiğinde, ABC tarafından alıcılarının raf/yeniden satış fiyatlarının takip edildiği ve istenilen seviyede olmayan fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltilmeye çalışıldığı ve bu suretle alıcıların raf/yeniden satış fiyatlarının belirlendiği değerlendirilmektedir.

(50) Delil 7’de “…istemediğimiz ve asla onay vermediğimiz bir rakama ABC 6 kg toz deterjanı inserte girmiştir”, “Müşteri bozuk fiyatlarla ilgili öncesinde de uyarılmıştı” ve “Kendisine bundan sonrasında bu şartlarda çalışamayacağımız bildirilmiştir” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden ABC tarafından, raf fiyatları istenilen seviyede olmayan perakendecilere ürün tedarik edilmediği ve/veya ürün tedarikinin durdurulduğu anlaşılmakta ve bu sayede ABC tarafından belirlenen raf fiyatlarını uygulamayan perakendecilerin cezalandırıldığı değerlendirilmektedir.

(51) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde ABC’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. I.3.3. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(52) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; " Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(53) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(54) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

(55) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya

Sayfa 20

teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(56) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(57) Bu kapsamda soruşturma tarafı ABC uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 21.02.2024 tarih ve 24-09/158-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine 27.02.2024 tarihinde Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(58) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 07.03.2024 tarihli ve 24-12/215-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

1. “ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ'nin alıcılarının yeniden satış fiyatını

belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunmasi Hakkında Kanun'un 4.

maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ'ye 4054 sayılı Kanun'un 16.

maddesinin üçüncü fıkrası ve "Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve

Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para

Cezalarına İlişkin Yönetmelik"in 5. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi, ikinci

fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fikrası uyarınca 2022

yıllık gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 6.180.125,77-TL

idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve "Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin

Yönetmelik"in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü

sonucunda tesebbüse verilecek idari para cezasında %25 oraninda indirim

uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda tesebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 4.635.094,32-TL tutarında idari para

cezası uygulanmasına,

5. Uzlaşma Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fikrasının (e) bendi uyarınca,

uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden

itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara

kararıyla bağlı olmadığına”

Sayfa 21

karar verilmiştir.

(59) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, ABC’nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesi Ceza Yönetmeliği’nde tanımlanan ihlal türlerinden “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(60) Dosya mevcudundaki bilgiler ve belgeler ışığında ABC bakımından ihlale esas alınabilecek tarih aralığının 04.05.2020-30.11.2023 olduğu tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(61) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu değildir. Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesi çerçevesinde ihlale konu satışlardan elde ettiği cironun toplam ciro içerisindeki payının düşük olduğu anlaşıldığından ABC’ye uygulanacak para cezasında beşte üç oranında indirime gidilerek uzlaşma indirimi öncesinde ABC’ye uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(62) ABC tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(63) Uzlaşma Yönetmeliği’ nin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası

oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını

kabul ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği

ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca

dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda ABC tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(64) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(65) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ABC tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.

Sayfa 22

J. SONUÇ

(66) 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında

Rekabet Kurulunun 07.03.2024 tarihli ve 24-12/215-MUA sayılı uzlaşma ara kararına

istinaden ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma

metni 15.03.2024 tarih ve 49787 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal

etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında

öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul

edilmiş olup

1. ABC Deterjan Sanayi ve Ticaret AŞ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 6.180.125,77 TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 4.635.094,32 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına

5. Böylece Rekabet Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 24-06/93-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde

yargı yolu açık olmak üzere Kurul Üyeleri Hasan Hüseyin ÜNLÜ ve Berat UZUN’un

farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Sayfa 23

Karardaki grafik

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Bu kararda anılan kararlar

  • 24-06/93-M

    Bu numaralı karar, Kurumun karar arşivinde yayımlanmamış (genellikle ara karar).

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.