Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic. Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Ahmet ALGAN,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER: Cumhur Atalay HATİPOĞLU, Ebru ÖZYURT, Berkay KURDOĞLU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Ümran MUHARREMOĞLU

Temsilcisi: Av. Gökçe Nagehan ERTAGUN

Büyükdere Cad. Yonca Apt. No:151 B Blok K:4 D:25

Zincirlikuyu/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic.

Ltd. Şti.

Bahçelievler Mah. Atatürk Cad. No:31/3 Altıeylül/Balıkesir

(1) E. DOSYA KONUSU: Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz.

San. Tic. Ltd. Şti.'nin akdi ve fiili münhasırlık yaratan uygulamalar ile üye

restoranlara rakip firmalarla çalışmama konusunda baskı uyguladığı ve Balıkesir

ilinde hâkim durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

- Başvuru sahibi Ümran MUHARREMOĞLU’nun Eren Web Tasarım-Ümran MUHARREMOĞLU (DOYURUNBENİ) ticaret unvanı ile www.doyurunbeni.com adlı internet sitesi ile çeşitli yemek firmaları aracılığıyla online (çevrimiçi) yemek siparişi hizmeti verdiği,

- Şikâyet edilen Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin (ONNET), başvuru sahibinin de faaliyette bulunduğu Balıkesir ilinde www.acikinca.com adlı internet sitesiyle piyasanın hâkim durumdaki oyuncusu olduğu,

- ONNET’in çalıştığı restoranlarla akdettiği sözleşmelerde rakip firmalarla da çalışan restoranlara %(…..) yerine %(…..) komisyon ücreti uygulanacağına dair bir hüküm bulunduğu,

- ONNET'in başka online yemek sipariş şirketiyle de çalışan yemek firmalarına, rakiple çalışılmaya devam edilmesi halinde komisyon oranını artırma tehdidinde bulunduğu, çeşitli yollarla baskı kurarak yemek firmalarının rakip online yemek şirketleriyle olan sözleşmelerini feshetmeye zorladığı,

- ONNET’in, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) “Haksız Rekabet” başlığı altındaki 55. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek eylemleri bulunduğu,

- Başvuru sahibinin ONNET’in bütün bu eylemlerinden maddi ve manevi olarak zarar gördüğü, yapılan şikâyetin incelenerek ONNET’in bu eylemlerine son verilmesi gerektiği

hususlarına yer verilmiş ve konu hakkında Kurum nezdinde işlem tesis edilmesi talep edilmiştir.

(3) Öte yandan, ilk inceleme aşamasında başvuru sahibiyle yapılan 03.04.2018 tarihli telefon görüşmesinde ise özetle;

- Başvuru sahibinin online yemek siparişi işini Balıkesir ilinde 2015 yılından beri

yürüttüğü, ONNET'in ise kendisinden yaklaşık 5-6 yıl önce aynı ilde faaliyet

göstermeye başladığı,

- Balıkesir ilinde online yemek siparişi alanında kendisi dışında faaliyet gösteren

firmaların Yemek Sepeti Elektronik İletişim Tanıtım Pazarlama Gıda San. ve Tic.

A.Ş. (YEMEK SEPETİ) ve ONNET'ten ibaret olduğu, üç firmanın da Balıkesir’deki

pazar paylarının eşit olduğunun tahmin edildiği,

- Kendisinin Balıkesir’deki piyasadan pay almaya başlamasıyla birlikte ONNET'in

başvuru sahibini piyasadan dışlamak için dilekçede ifade edilen uygulamaları

gerçekleştirdiği,

- Balıkesir’deki kurumsal restoranların daha çok YEMEK SEPETİ ile yerel ve güçlü

restoranların ise ONNET ile çalışmayı tercih ettiği,

- Başvuru sahibi ile ONNET'in faaliyetlerinin kesiştiği başka bir il bulunmadığı,

iddialara konu eylemleri yalnızca Balıkesir’de yaşadıkları

ifade edilmiştir.

(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.03.2018 tarih ve 2521 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 17.04.2018 tarih ve 2018-3-27/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 24.04.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(5) İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.11.2018 tarih ve 2018 - 3 - 27 /ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.

(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- ONNET hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054

sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı,

- ONNET ile üye restoranlar arasında imzalanan sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey

Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile tanınan grup

muafiyetinden yararlanabileceği

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraflar Hakk ı nda Bilgi

I.1.1. Ş ikayet Edilen: Onnet Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Medya Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. (ONNET)

(7) ONNET, 2000 y ı l ı nda kurulmu ş olup www.acikinca.com alan adl ı internet sitesiyle 2011 y ı l ı n ı n Temmuz ay ı nda faaliyete ge ç mi ş tir. Te ş ebb ü s, Bal ı kesir ba ş ta olmak ü zere Ç anakkale, K ü tahya ve son olarak Eski ş ehir’ de faaliyet g ö stermektedir

I.1.2. Ş ikayet ç i: Eren Web Tasarım-Ümran MUHARREMOĞLU (DOYURUNBENİ)

(8) DOYURUNBEN İ, Bal ı kesir ilinde 19.01.2015 tarihinde kurulmu ş bir ş ah ı s ş irketidir. Online yemek sipari ş hizmetlerini www.doyurunbeni.com alan adl ı internet sitesi

ü zerinden s ü rd ü ren te ş ebb ü s, Bal ı kesir ile birlikte Isparta ve Bursa’ da da faaliyetlerini s ü rd ü rmektedir.

I.2. İ lgili Pazar

I.2.1. İ lgili Ü r ü n Pazar ı

(9) Ö nara ş t ı rma kapsam ı ndaki ONNET ile ş ikayet ç i konumundaki DOYURUNBEN İ’ nin faaliyetleri online yemek sipari ş i hizmetleri alan ı nda yo ğ unla ş maktad ı r. T ü keticileri ve restoranlar ı bir araya getiren bu ve benzeri platformlarda, t ü keticiler ilave ü cret ö demeksizin yemek sipari ş i verebilmektedir. Dolay ı s ı yla, ilgili ü r ü n pazar ı tan ı mlan ı rken ba ş lang ıç noktas ı n ı online yemek sipari ş i-servisi platform hizmetleri olu ş turmaktad ı r.

(10) Online yemek sipari ş i-servisi platformlar ı, do ğ rudan/fiziksel olarak paket servisi hizmeti verilmesini i ç ermeyen, temel olarak yemek sipari ş i vermek isteyen kullan ı c ı lar/m üş teriler ile paket servisi olan restoranlar ı ayn ı ortamda bulu ş turan, di ğ er bir deyi ş le kullan ı c ı lar ı n internet ü zerinden sipari ş verebilmesini, restoranlar ı n ise internet ü zerinden sipari ş alabilmesini sa ğ layan bir arac ı l ı k hizmeti niteli ğ indedir. S ö z konusu hizmet ayn ı anda hem kullan ı c ı lara hem de restoranlara sunulmakla birlikte, ald ığı hizmetin kar şı l ığı n ı ö deyen taraf restoranlard ı r.

(11) Restoranlar telefonla, kendi internet siteleri veya online yemek sipari ş i-servisi hizmeti sunan bir portal ü zerinden sipari ş alabilmektedir. Online paket servisi hizmetleri, bir ç ok restoran ı tek bir platformda toplad ığı ndan, telefon ya da restoranlar ı n bireysel internet siteleri ü zerinden sa ğ lanan servis hizmetlerine k ı yasla kolayl ı k sa ğ lamakta ve t ü keticilerin se ç im tercihlerini art ı rmaktad ı r. Ayr ı ca ç ok say ı da restoran ve men ü se ç ene ğ ini ayn ı anda m üş teriye sunabilmesi, ara ş t ı rma ve kar şı la ş t ı rma zaman ı ndan tasarruf edilmesine imk â n sa ğ lamaktad ı r. Buna ek olarak, ki ş iselle ş tirilmi ş bilgi ile restoran ve yemek se ç iminin ç ok daha kolay yap ı lmas ı, her m üş terinin favori restoran ve men ü lerine kolayca ula ş abilmesi ve bunlar ı n listelenebilmesi, favori men ü lerin kolayl ı kla tekrarlanabilmesi ve ç ok daha h ı zl ı sipari ş verilebilmesi, restoran veya sitelerin promosyonlar ı n ı ya da fiyat indirimlerini kullan ı c ı lara daha kolay duyurabilmesi, kullan ı c ı lar ı n ç e ş itli puanlar ve bu puanlar sonucunda hediyeler kazanmas ı, b ö ylece daha ucuza yemek yeme olana ğı n ı n olu ş mas ı kullan ı c ı lar ı n internet ü zerinden sipari ş vermeyi tercih etmesinin di ğ er nedenleridir.

(12) A ğ etkisi, bir mal ı n de ğ erinin ayn ı mala sahip olanlar ı n say ı s ı ndan etkilendi ğ i durumu ifade etmektedir. M üş teriler, sitede bulunan restoranlar ı n say ı s ı artt ı k ç a, siteyi kullanmay ı daha fazla tercih edecektir. Restoranlar ise, siteye kay ı tl ı m üş teri say ı s ı ve siteye ü ye - ö zellikle marka- restoran say ı s ı artt ı k ç a, sitenin sa ğ lad ığı hizmet kar şı l ığı nda daha fazla ü cret ö demeye raz ı olacakt ı r. Bunlar dikkate al ı nd ığı nda, online yemek sipari ş i-servisi platformlar ı n ı n en ö nemli ö zelliklerinden birinin a ğ etkileri oldu ğ u a ş ikard ı r [1]. Her ne kadar restoranlar ı n kendi web siteleri ve farkl ı restoranlar ı n ileti ş im bilgilerini topluca sunan platformlar kullan ı c ı lara online sipari ş hizmeti sunan platformlara benzer kolayl ı klar sunsa da, bu web siteleri ilgili pazarda kilit role sahip oldu ğ u d üşü n ü len a ğ etkisi ö zelli ğ inden yoksundur.

(13) Yukar ı da yer verilen de ğ erlendirmeler ç er ç evesinde; telefonla sipari ş, restoranlar ı n web siteleri ve yaln ı zca restoran, men ü, fiyat ve ileti ş im bilgilerini sunan ve/veya rezervasyon yap ı lmas ı n ı sa ğ layan siteler ONNET gibi online sipari ş platformlar ı na 1 Restoran aldığı bu hizmet karşılığında ağ etkisinden yararlandığı ölçüde, diğer bir deyişle platformun kendisine yarattığı satış tutarının belli bir oranı kadar ödemede bulunmaktadır.

alternatif olarak kabul edilemeyecektir. Bu ç er ç evede, ilgili ü r ü n pazar ı “online yemek sipari ş i-servisi platform hizmetleri pazar ı” olarak belirlenmi ş tir.

I.2.2. İ lgili Co ğ rafi Pazar

(14) Online verilen hizmetlerde co ğ rafi b ö lgeler a çı s ı ndan teorik olarak kayda de ğ er bir s ı n ı rlama s ö z konusu de ğ ildir. Online yemek sipari ş i-servisi platformlar ı n ı n kullan ı c ı lara sundu ğ u hizmetler bak ı m ı ndan da herhangi bir b ö lgeyi di ğ erinden ay ı ran ö nemli bir farkl ı l ı k bulunmamaktad ı r. Ancak i ş bu dosya a çı s ı ndan pazar ı n ç ift y ö nl ü olmas ı de ğ erlendirmeyi de ğ i ş tirmektedir. Restoranlar ı n g ö nderim alanlar ı ve limitleri gibi unsurlar nedeniyle, kullan ı c ı lar bulundu ğ u ille s ı n ı rl ı tercihlerde bulunmaktad ı rlar. Hatta kullan ı c ı n ı n konumuna ve ihtiyac ı na g ö re, bu b ö lgenin daha dar olacak ş ekilde ortaya çı kmas ı da m ü mk ü n olabilmektedir.

(15) Restoranlar ı n sa ğ lad ığı paket yemek servisi hizmetleri co ğ rafi s ı n ı rlara tabidir. Nitekim bir restoran ba ş ka bir ildeki restorana alternatif te ş kil etmemektedir. Bunun yan ı nda, bir ç ok restoran, il s ı n ı rlar ı i ç inde bir ve/veya birka ç il ç e gibi daha s ı n ı rl ı b ö lgelerde hizmet sa ğ layabilmektedir. Bu durumun yaratt ığı b ö lgesellik etkisi, t ü keticinin ve restoran ı n konumuna, restoran ile kullan ı c ı aras ı ndaki mesafeye ve trafik durumuna g ö re farkl ı l ı k arz etmektedir.

(16) Di ğ er taraftan, t ü ketimin b ö lgesel ö zellikler arz etti ğ i bu piyasada; ü lke genelinde bilinirli ğ in, tan ı t ı m olanaklar ı n ı n ve finansal g ü c ü n, bir ç ok ilde faaliyet g ö steren zincir restoranlarla anla ş mal ı olman ı n ve ortalama sipari ş tutar ı n ı n b ü y ü kl üğü n ü n yerel seviyede etkili oldu ğ u anla şı lmaktad ı r.

(17) Yukar ı da yer verilen bilgiler ç er ç evesinde, dosya kapsam ı ndaki ş ik â yetlerin temelini ONNET’ in Bal ı kesir ilindeki faaliyetlerinin olu ş turmas ı ve T ü rkiye pazar ı ndaki dinamikler dikkate al ı narak, inceleme hem “T ü rkiye” hem de “Bal ı kesir” ilgili co ğ rafi pazarlar ı a çı s ı ndan yap ı lm ış t ı r.

I.3. De ğ erlendirme

(18) Yukar ı da ö zetlendi ğ i gibi ö nara ş t ı rma konusu ba ş vuruda, ONNET’ in Bal ı kesir ili online yemek sipari ş i-servisi platform hizmetleri pazar ı nda h â kim durumda bulundu ğ u ve bu h â kim durumunu hizmet verdi ğ i restoranlarla akdetti ğ i m ü nhas ı rl ı k yaratabilecek s ö zle ş meler yoluyla k ö t ü ye kulland ığı ileri s ü r ü lmektedir.

(19) Dosya konusu ba ş vuruda ileri s ü r ü len iddialar dikkate al ı nd ığı nda, ONNET’ in; 4054 say ı l ı Kanun’ un “H â kim Durumun K ö t ü ye Kullan ı lmas ı” ba ş l ı kl ı 6. maddesi kapsam ı nda, ilgili piyasada h â kim durumunu k ö t ü ye kullan ı p kullanmad ığı n ı n ve m üş terileriyle yapt ığı s ö zle ş melerin yine ayn ı Kanun’ un “Rekabeti S ı n ı rlay ı c ı Anla ş ma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” ba ş l ı kl ı 4. maddesini ihlal edip etmedi ğ inin de ğ erlendirilmesi gerekmektedir.

I.3.1. 6. Madde Kapsam ı nda Yap ı lan De ğ erlendirme

(20) Hem ş ik â yet dilek ç esi ekinde yer alan hem de ö nara ş t ı rma kapsam ı nda yap ı lan yerinde incelemede elde edilen, ONNET ile restoranlar aras ı nda imzal ı s ö zle ş meler incelendi ğ inde, s ö zle ş melerin 7.1. maddesinde “Firma, acikinca.com internet sitesi kullan ı larak al ı nan ve internet kullan ı c ı s ı na teslim edilen sipari ş lerin T ü rk Liras ı tutarlar ı n ı n %(…..) ((…..)) + KDV hizmet bedeli olarak vermeyi kabul eder. Hizmet kar şı l ığı (…..) g ü nde bir (Belirtilen g ü nde yap ı lmayan ö demelere %(…..) vade fark ı eklenir) ö demeyi kabul eder… [2]” ve 7.2. maddesinde “Firma, ba ş ka bir yemek sat ış

[2] Noktalı kısımda sözleşme metninde "... Siparişler firmaya telefon yolu ile iletilecekse artı %(…..) ek komisyon bedeli ilave edilir. ..." şeklinde bir hüküm bulunmakta olup ONNET'in farklı restoranlarla

firmas ı ile s ö zle ş me yapar ise Hizmet Bedeli oran ı n ı n %(…..) (y ü zde (…..)) + KDV olmas ı n ı ş imdiden kabul ve taahh ü t eder.” h ü k ü mlerinin yer ald ığı g ö r ü lmektedir.

(21) Ba ş vuru sahibi taraf ı ndan ş ik â yet konusu yap ı lan husus ONNET ile restoranlar aras ı nda yap ı lan s ö zle ş melerin an ı lan maddelerinin m ü nhas ı rl ığ a yol a ç t ığı, bu durumun ise DOYURUNBEN İ i ç in pazar ı n kapanmas ı na neden oldu ğ u iddias ı d ı r. Ayr ı ca TTK’ n ı n 55. maddesi kapsam ı nda de ğ erlendirilebilecek fiili baz ı uygulamalar ı n da m ü nhas ı rl ı k sa ğ lamaya y ö nelik oldu ğ u ifade edilmektedir.

(22) Ba ş vuru kapsam ı nda ileri s ü r ü len ve TTK kapsam ı nda oldu ğ u belirtilen iddialar ı n 4054 say ı l ı Kanun kapsam ı nda incelenmesi m ü mk ü n olmamakla birlikte, s ö z ü edilen s ö zle ş me maddelerinin m ü nhas ı rl ığ a yol a ç arak kapama etkisi ortaya çı karabilmesi i ç in ö ncelikle ONNET’ in ilgili pazarda h â kim durumda olmas ı gerekmektedir.

(23) 4054 say ı l ı Kanun’ un 6. maddesinde “Bir veya birden fazla te ş ebb ü s ü n ü lkenin b ü t ü n ü nde ya da bir b ö l ü m ü nde bir mal veya hizmet piyasas ı ndaki h â kim durumunu tek ba şı na yahut ba ş kalar ı ile yapaca ğı anla ş malar ya da birlikte davran ış lar ile k ö t ü ye kullanmas ı hukuka ayk ı r ı ve yasakt ı r” h ü km ü yle h â kim durumun k ö t ü ye kullan ı lmas ı ihlal olarak nitelendirilmi ş tir. Bu tan ı ma g ö re iki ş art ı n birlikte varl ığı halinde ihlalden bahsedilebilecektir: 1) h â kim durum ve 2) k ö t ü ye kullanma. Bu ko ş ullardan birinin eksikli ğ i halinde mezkur Kanun’ un 6. maddesi kapsam ı nda bir ihlalin varl ığı n ı ileri s ü rmek m ü mk ü n de ğ ildir. Bu ç er ç evede, ö ncelikle ONNET’ in h â kim durumda olup olmad ığı de ğ erlendirilmi ş tir.

(24) Kurulun 09.06.2016 tarih ve 16-20/347-156 say ı l ı karar ı nda, YEMEK SEPET İ’ nin h â kim durumda olup olmad ığı n ı n de ğ erlendirildi ğ i analiz kapsam ı nda temel olarak sipari ş tutarlar ı ile sipari ş adetlerine dair veriler kullan ı lm ış t ı r. Ayr ı ca, anla ş mal ı restoran say ı lar ı da a ğ etkisinin pazar g ü c ü ne katk ı s ı a çı s ı ndan de ğ erlendirmeye al ı nm ış t ı r. Mevcut dosya kapsam ı nda da bahsi ge ç en karardaki yakla şı m benimsenecektir.

(25) Esasen h â kim durumun en ö nemli g ö stergelerinden biri pazar pay ı d ı r. Dosya konusu ilgili pazar bak ı m ı ndan sipari ş tutarlar ı ve sipari ş adetleri pazar paylar ı n ı n hesaplanmas ı nda esas al ı nmaktad ı r. Bu verilere ek olarak te ş ebb ü slerin gelir elde edebilme kapasitesinin g ö stergesi olarak edindikleri komisyon gelirleri de h â kim durum analizine d â hil edilmi ş tir.

(26) Kurulun 09.06.2016 tarih ve 16-20/347-156 say ı l ı karar ı nda, ONNET’ in pazar pay ı n ı n b ü t ü n ö l çü tlere g ö re d üşüş e ğ iliminde oldu ğ u tespit edilmi ş tir. S ö z konusu kararda yer verilen ifadeler a ş a ğı daki gibidir:

(27) “Bal ı kesir ilinde Onnet ile birlikte faaliyet g ö steren Yemek Sepeti’ nin 2011-2015/6 y ı llar ı aras ı nda pazar pay ı, sipari ş adedine g ö re %(…..)’ dan %(…..)’ a, sipari ş tutar ı na g ö re ise %(…..)’ dan %(…..)’ e y ü kselmi ş tir. Bu b ü y ü me e ğ iliminin devam etmesi halinde Yemek Sepeti’ nin s ö z konusu ilde de pazar lideri olmas ı muhtemeldir.”

(28) İ lgili kararda ifade edilen veriler dikkate al ı nd ığı nda 2011 y ı l ı nda ONNET’ in pazar pay ı n ı n sipari ş tutar ı na g ö re %(…..), sipari ş adedine g ö re ise %(…..) olarak ger ç ekle ş mi ş tir. 2018 y ı l ı n ı n dokuz ayl ı k verilerine g ö re bu oranlar s ı ras ı yla %(…..) ve %(…..) olmu ş tur. Ayn ı d ö nemde YEMEK SEPET İ’ nin pazar pay ı n ı n sipari ş tutar ı na g ö re %(…..)’ dan %(…..)’ a, sipari ş adedine g ö re ise %(…..)’ dan %(…..)’ e y ü kseldi ğ i g ö r ü lmektedir. Dolay ı s ı yla, Kurulun 2016 y ı l ı nda yapm ış oldu ğ u ö ng ö r ü ger ç ekle ş mi ş tir.

yaptığı kimi sözleşmelerde bu hükmün üstü çizilmiş veya ek komisyon bedeli %(…..) olarak belirlenmiştir.

(29) Online yemek sipari ş i verilen platformlar ı n pazar g üç lerine etki edebilecek ö nemli unsurlardan biri ise s ö zle ş meli restoran say ı s ı d ı r.

(30) Dosya yer alan bilgilere g ö re, 2015 y ı l ı ndan itibaren ONNET’ in s ö zle ş meli restoran say ı s ı nda ö nemli bir de ğ i ş iklik meydana gelmezken, YEMEK SEPET İ’ nin anla ş mal ı restoran say ı s ı yakla şı k olarak %(…..) artm ış t ı r. Ayn ı d ö nem incelendi ğ inde DOYURUNBEN İ’ nin anla ş mal ı restoran say ı s ı n ı n da b ü y ü k bir de ğ i ş ime u ğ ramad ığı g ö r ü lmektedir. 2018 y ı l ı itibar ı yla YEMEK SEPET İ’ nin (…..), ONNET’ in (…..) ve DOYURUNBEN İ’ nin (…..) s ö zle ş meli restoran ı bulunmaktad ı r. An ı lan te ş ebb ü slerin restoranlarla yapt ı klar ı s ö zle ş melere g ö re uygulad ı klar ı komisyon oranlar ı ise a ş a ğı daki tabloda ö zetlenmektedir.

Tablo – Balıkesir İlinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Uyguladıkları Komisyon Oranları (KDV hariç) Teşebbüs Komisyon Uygulamaları

Üç tip komisyon uygulamaktadır:

1. 1. Ulusal firmalar için uygulanan oranlar %(…..) ila %(…..) arasında değişmektedir.

2. 2. Yerel müşterilere %(…..) komisyon uygulanmaktadır. Ancak sadece teşebbüsle ONNET çalışan yerel restoranlara %(…..) iskonto yapılarak %(…..) komisyon

alınmaktadır. Satışları, (…..) TL'yi geçen restoranların komisyonu %(…..) ‘ya,

(…..) TL'yi geçenlerin ise %(…..)’e düşebilmektedir.

3. 3. Rakip platformlarla çalışan restoranlar için komisyon %(…..)’dur.

Balıkesir ilindeki yerel restoranlar için%(…..)’dur.

Ulusal veya birden çok ilde faaliyet gösteren zincir restoranlar için uygulanan YEMEK SEPETİ

komisyon oranları ise toplam sipariş hacmi, sepet büyüklüğü gibi kriterler

bakımından değişiklik göstermektedir.

2015 ve 2016 yıllarında imzalanan sözleşmelerde komisyon %(…..)’dir.

2017 yılından itibaren imzalanan sözleşmelerde komisyon oranı %(…..)’dur.

DOYURUNBENİ

Kurumsal firmalarla yapılan karşılıklı anlaşmalarda komisyon oranı farklılık

gösterebilmektedir.

Kaynak: Teşebbüslerce sunulan bilgiler.

(31) Bütün bu veriler birlikte de ğ erlendirildi ğ inde, ONNET’ in pazar pay ı n ı n d üşüş e ğ iliminin devam etti ğ i, anla ş mal ı oldu ğ u restoran a ğı n ı n YEMEK SEPET İ’ ne g ö re daha k üçü k oldu ğ u, ONNET’ in uygulad ığı komisyon oranlar ı n ı n YEMEK SEPET İ taraf ı ndan uygulanan oranlara g ö re ş ekillendi ğ i, pazar pay ı verileri de dikkate al ı nd ığı nda ONNET’ in Bal ı kesir ilinde h â kim durumda olmad ığı de ğ erlendirilmektedir.

(32) Di ğ er taraftan, dosyadaki verilerden, YEMEK SEPET İ’ nin 68 ilde faaliyet g ö sterdi ğ i, sipari ş tutarlar ı, sipari ş adetleri, komisyon gelirleri ve anla ş mal ı restoran say ı lar ı bak ı m ı ndan T ü rkiye genelindeki pazar pay ı n ı n ç ok y ü ksek oldu ğ u, ONNET’ in T ü rkiye ç ap ı ndaki pay ı n ı n ise %(…..)’ in ç ok alt ı nda kald ığı anla şı lm ış olup, T ü rkiye co ğ rafi pazar ı nda da ONNET’ in h â kim durumda bulundu ğ undan s ö z edilmesi m ü mk ü n de ğ ildir.

(33) Dolay ı s ı yla ONNET’ in h â kim durumda bulunmad ığı bu nedenle de m ü nhas ı rl ığ a yol a ç abilecek s ö zle ş meler yoluyla 4054 say ı l ı Kanun’ un 6. maddesini ihlal eder davran ış larda bulunamayaca ğı de ğ erlendirilmektedir.

I.3.2. 4. Madde Kapsam ı nda Yap ı lan De ğ erlendirme

(34) Dosya konusu ba ş vuruda ileri s ü r ü len iddialar ı n oda ğı ndaki “ac ı k ı nca.com Ü ye Firma Hizmet S ö zle ş mesi” ONNET ile ü ye restoranlar aras ı nda imzalanan dikey nitelikte anla ş malard ı r. An ı lan s ö zle ş melerin 4054 say ı l ı Kanun’ un 4. maddesi kapsam ı nda bir ihlale yol a ç abilecek nitelikte olup olmad ığı n ı n da de ğ erlendirilmesi gerekmektedir.

(35) 4054 say ı l ı Kanun’ un 4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasas ı nda do ğ rudan veya dolayl ı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da k ı s ı tlama amac ı n ı ta şı yan veya bu etkiyi do ğ uran yahut do ğ urabilecek nitelikte olan te ş ebb ü sler aras ı anla ş malar, uyumlu eylemler ve te ş ebb ü s birliklerinin bu t ü r karar ve eylemleri hukuka ayk ı r ı ve yasakt ı r.” h ü km ü n ü haizdir. Bu h ü k ü m, b ü t ü n te ş ebb ü sler aras ı anla ş ma, karar ve uyumlu eylemlere uygulanmakta olup temel amac ı, her bir te ş ebb ü s ü n kendi ticari politikalar ı n ı ve piyasadaki faaliyetlerini tek ba şı na, di ğ erlerinden ba ğı ms ı z olarak belirlemesidir. Di ğ er yandan, 4054 say ı l ı Kanun’ un 4. maddesi kapsam ı nda yer alan baz ı dikey anla ş malar, 2002/2 say ı l ı Tebli ğ’ de yer alan ş artlar ı ta şı mas ı halinde Kanun’ un 4. maddesinin uygulanmas ı ndan grup olarak muaf olmaktad ı r.

(36) 2002/2 say ı l ı Tebli ğ ile sa ğ lanan grup muafiyetinden yararlanabilmek i ç in ö ncelikle sa ğ lay ı c ı n ı n dikey anla ş ma konusu olan ilgili pazardaki pay ı n ı n %40’ı a ş mamas ı gerekmektedir. Bir ba ş ka ifadeyle, ONNET’ in online yemek sipari ş i-servisi platform hizmetleri pazar ı” ndaki pay ı n ı n %40’ı n alt ı nda olmas ı ONNET ü r ü n ve hizmetlerini konu alan bir dikey s ö zle ş menin grup muafiyetinden yararlanabilmesi i ç in ö n ko ş uldur. Yukar ı da belirtildi ğ i ü zere ONNET’ in Bal ı kesir ilgili ü r ü n pazar ı ndaki pay ı 2017 y ı l ı i ç in toplam sipari ş tutar ı baz ı nda %(…..), sipari ş adedi baz ı nda %(…..) olarak ger ç ekle ş mi ş, 2018 y ı l ı n ı n ilk dokuz ay ı itibariyle ise bu oranlar s ı ras ı yla %(…..) ve %(…..) olmu ş tur. Dolay ı s ı yla, ONNET’ in sundu ğ u hizmetler i ç in ü ye restoranlar ile imzalad ığı s ö zle ş meler 2002/2 say ı l ı Tebli ğ’ in ö ng ö rd üğü pazar pay ı e ş i ğ ini a ş mamaktad ı r.

(37) Her ne kadar pazar pay ı ö l çü t ü kar şı lansa da dikey anla ş malar ı 2002/2 say ı l ı Tebli ğ kapsam ı d ışı na çı karan durumlar s ö z konusu olabilmektedir. 2002/2 say ı l ı Tebli ğ’ in 4. maddesinde belirtildi ğ i ü zere, bu durumlar ö zellikle yeniden sat ış fiyat ı n ı n belirlenmesi, baz ı istisnalar haricinde m üş teri veya b ö lge s ı n ı rlamas ı getirilmesi, se ç ici da ğı t ı m sistemlerindeki baz ı yasaklamalar ve pasif sat ış yasa ğı uygulamalar ı d ı r. S ö zle ş meler bu bak ı mdan incelendi ğ inde, ilgili s ö zle ş meleri 2002/2 say ı l ı Tebli ğ kapsam ı d ışı na çı karacak herhangi bir d ü zenleme olmad ığı g ö r ü lm üş t ü r.

(38) Di ğ er taraftan anla ş malarda yer alan rekabet etmeme y ü k ü ml ü l üğü n ü n s ü resi de anla ş malar ı n grup muafiyeti kapsam ı nda olup olmad ığı n ı n tespitinde ö nem arz etmektedir. 2002/2 say ı l ı Tebli ğ’ in 5. maddesine g ö re al ı c ı ya belirsiz s ü reli veya s ü resi be ş y ı l ı a ş an rekabet etmeme y ü k ü ml ü l üğü getirilmesi, anla ş may ı Tebli ğ ile sa ğ lanan grup muafiyeti kapsam ı ndan çı karmaktad ı r. Ayr ı ca rekabet etmeme y ü k ü ml ü l üğü n ü n be ş y ı l ı a ş acak ş ekilde z ı mnen yenilenebilece ğ inin kararla ş t ı r ı lmas ı durumunda, rekabet etmeme y ü k ü ml ü l üğü n ü n belirsiz s ü reli say ı laca ğı h ü kme ba ğ lanm ış t ı r.

(39) Her ne kadar s ö zle ş menin 7.2. maddesinde “Firma ba ş ka bir yemek sat ış firmas ı ile s ö zle ş me yapar ise Hizmet Bedeli oran ı n ı n %(…..) (y ü zde (…..)) + KDV olmas ı n ı ş imdiden kabul ve taahh ü t eder.” ş eklinde bir d ü zenlemeye gidilmi ş se de maddenin lafz ı ndan da anla şı ld ığı ü zere ü ye restoranlar ı n di ğ er online sipari ş platformlar ı ile ç al ış mas ı n ı n ö n ü nde rekabet yasa ğı olarak tan ı mlanabilecek mutlak bir s ı n ı rlama bulunmamaktad ı r. An ı lan madde h ü km ü bir rekabet yasa ğı olarak kabul edilse dahi, s ö zle ş menin bir y ı ll ı k olmas ı ve s ü renin kendili ğ inden uzamas ı n ı sa ğ layacak herhangi

bir h ü k ü m bulunmamas ı nedeniyle rekabet etmeme y ü k ü ml ü l üğü n ü n s ü resinin de Tebli ğ ile uyumlu olaca ğı anla şı lmaktad ı r.

(40) Yukar ı da yer verilen de ğ erlendirmeye g ö re, dosya kapsam ı nda incelenen ONNET’ in ü ye restoranlar ile imzalad ığı s ö zle ş melerin, 2002/2 say ı l ı Tebli ğ kapsam ı nda grup muafiyetinden yararlanmalar ı n ı engelleyici herhangi bir k ı s ı tlama i ç ermedikleri anla şı lmaktad ı r.

(41) Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda, ONNET’in 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 6. maddelerini ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge ya da bulgunun mevcut olmadığı dolayısıyla teşebbüs hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(42) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.