İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan limanlara / limanlardan karayoluyla konteyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Evka 3 Mahallesi 129/17. Sk. No:2, 35050 Bornova/İzmir
(1) E. DOSYA KONUSU: İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan limanlara / limanlardan karayoluyla konteyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Mevcut önaraştırmanın konusunu esas itibarıyla; İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan limanlara / limanlardan karayoluyla kont eyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin r e’ sen incelenmesi oluşturmaktadır.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) 29.03.2018 tarih ve 18-09/175-M sayıyla, lojistik sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin müşteri paylaşımı yapmak
Sayfa 2
suretiyle 4054 Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmedikleri ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar vermiştir. Lojistik sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde alınan belgelerde Ege Konteyner Nakliyecileri Derneğinin (EKONDER veya Dernek) 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmiş olabileceği şüphesi doğuran ifadelere rastlanmıştır. Bunun üzerine 05.07.2018 tarih ve 18-22/379-M sayılı Kurul kararıyla EKONDER ve üyeleri tarafından fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip edilmediğini araştırmak üzere aynı Kanun'un 40. maddesi uyarınca re’sen önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucunda Kurulun 19.09.2018 tarihli ve 18- 33/549-M sayılı kararı ile:
1. Fuat Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
2. Serhat Lojistik Güm. Nak. Tic. Ltd. Şti.
3. Pantrans Ulus. Taş. Ltd. Şti.
4. Öztürk Kırşehir Nak. Ltd. Şti.
5. Yanardağ Lojistik A.Ş.
6. Seçkinler Loj. Nak. Tic. Ltd. Şti.
7. Çardak Kardeşler Nak. Tic. Ltd. Şti.
8. Arma Grup Lojistik Tic. Ltd. Şti.
9. Karataş Grup A.Ş.
10. Ulupınar Nakliyat ve Orman Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. ve
11. EKONDER
hakkında soruşturma açılmış, Kurulun 01.11.2018 tarih ve 18-41/659-323 sayı kararı ile Karataş Grup A.Ş. soruşturmadan çıkarılarak, 01.11.2018 tarih ve 18-41/660-M sayılı Kurul kararıyla Karataş Lojistik Kerem Karataş (KARATAŞ) hakkında soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın Kurulun 19.09.2018 tarihli ve 18-33/549-M sayılı kararı ile başlatılan soruşturmayla birleştirilerek yürütülmesine hükmedilmiştir.
(4) Söz konusu soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerden, ihlal şüphesi oluşturan konunun taraflarının yalnızca EKONDER üyeleriyle sınırlı olmadığı ve ihlal şüphesi oluşturan kimi yazışmaların EKONDER’in kurulmasından önceki dönemde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda soruşturmanın konusunun değiştirilmesi ve yerinde inceleme yetkisinin genişletilmesine yönelik olarak hazırlanan 07.11.2018 tarih ve 2018-4-36/BN-2 sayılı Bilgi Notu Kurulda görüşülmüştür. Kurulun 15.11.2018 tarih ve 18-43/686-M sayılı kararıyla, İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan limanlara/limanlardan karayoluyla konteyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmedikleri ile ilgili olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(5) Bu karar üzerine hazırlanan 19.12.2018 tarih, 2018-4-61/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 27.12.2018 tarihli Kurul toplantısında ele alınmıştır. İlgili önaraştırma neticesinde;
1. ADAD Ulus. Taş. Den. ve Tic. Ltd. Şti.
2. Ahmet Parmaksızoğlu
3. Aksu Nakliyat Özlem Aksu
Sayfa 3
4. Anakaya İnşaat Nakliyat Otomotiv Gıda Tekstil Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
34. HLY Taşımacılık Otom. Tar. ve Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.
35. Hüseyin Yıldız
Sayfa 4
36. İsmail Kaya Nakliyat Taah. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
37. İzgi Nakliyat ve Tur. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.
38. Kayabaşı Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
39. KC Loj. ve Nakl. Hiz. İnş. San. Tic. A.Ş.
40. Kol Nakliyat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
41. Mehmet Koç
42. Mesut İnşaat Taahhüt Madencilik Petrol San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.
43. Nur Nakliyat Kiyasettin Yılmaz
44. Özaytekin Nakliyat Süleyman Özaytekin
45. Özsoylu Nak. Ltd. Şti.
46. Sibel Semiz Nakliyat
47. Tokyürek Lojistik Hizmetleri ve Uluslararası Nakliyat Tic. Ltd. Şti.
48. Toptaş Nak. Tic. Ltd. Şti.
49. Ün-Ka Nakliyat Lojistik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.
50. Viya Liman Hizmetleri ve Taşımacılık Ümit Kaya
51. Yaparoğlu Lojistik A.Ş.
52. Yesnak Lojistik Tic. A.Ş.
53. Yılmaz Kardeşler Uluslararası Lojistik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
54. Yılmazlar Petrol Ürünleri Nakliyat Taş. İnş. Teks. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. 55. Yorulmazoğlu Nakliyat Taahhüt Turizm Gıda Tarım ve Hayvancılık Sanayi
Ticaret Ltd. Şti.
56. YPR Lojistik Yasin Yaparoğlu
hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına, ayrıca anılan
soruşturma konusunun, İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan
limanlara/limanlardan karayoluyla konteyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat
tespiti ve müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
edip etmediklerinin tespit edilmesi olarak değiştirilmesine 18 - 49/764 - M sayı ile karar
verilmiştir.
(6) Diğer taraftan aynı Kurul gündeminde;
1. Akgül Nakliyat Ticaret ve Komisyon Ümit Akgül
2. Deniz Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
3. Köseoğlu Nakliyat ve Komisyonculuk Ticareti Abidin Köseoğlu
4. Osman Akkuş
5. Güven Tunç Nak. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.
6. Savan Deniz Taşıma Depolama ve Dağıtım Hizmetleri F. Onur Didim- Gökhan
unvanlı teşebbüsler hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. Akgül Nakliyat Ticaret ve Komisyon Ümit Akgül (ÜMİT AKGÜL)
(8) Teşebbüsün karayolu konteyner taşımacılığı alanında faaliyet göstermediği ve EKONDER üyesi olmadığı tespit edilmiştir.
I.1.2. Deniz Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (DENİZ FORWARDER)
(9) Forwarder olarak faaliyet göstermekte olan teşebbüs karayolu konteyner taşımacılığı işiyle iştigal etmemekte ve teşebbüsün EKONDER üyeliği bulunmaktadır.
I.1.3. Köseoğlu Nakliyat ve Komisyonculuk Ticareti Abidin Köseoğlu (ABİDİN KÖSEOĞLU)
(10) 05.01.2005 tarihinde İzmir Ticaret Odasına kayıt olan teşebbüs, karayolu konteyner taşımacılığı sektöründe faaliyette bulunmayıp inşaat sektörüne yönelik bazı taşımalarla iştigal etmektedir. Limanlara yönelik bir taşımacılık faaliyeti ise yürütmemektedir. Teşebbüs EKONDER üyesi değildir.
[1] 27.12.2018 tarih ve 18 - 49/764 - M sayı ile hakkında soruşturma açılan Ege Söylemezler İnş. Taş. Loj. Gıd. Paz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (EGE SÖYLEMEZLER) yet kilisi (…..) ile soruşturma kapsamında yapılan 04.01.2019 tarihl i görüşmede; (…..)’in aynı zamanda Söyl emezler Nakliyat Nesim Söylemez (SÖYLEMEZLER) unvanlı teşebbüsün sahibi (…..)’in kardeşi ve çalışanı olduğu, EGE SÖYLEMEZLER ile SÖYLEMEZLER’in aynı adreste faaliyet gösterdiği, karayolu konteyner taşımacılığı faaliye tinin, üzerine 10 araç kayıtlı bulunan SÖYLEMEZLE R tarafından gerçekleştirildiği hususlarının belirtilmesi üzerine, SÖYLEMEZLER hakkında soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın; 19.09.2018 tarih, 18 - 33/549 - M sayılı ve 27.12.2018 tarih, 18 - 49/764 - M sayılı Kurul kararlarıyla yürütülen soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine 17.01.2019 tarih ve 19 - 04/35 - M sayı ile karar verilmiştir.
Sayfa 6
I.1.4. Osman Akkuş (OSMAN AKKUŞ)
(11) Karayolu konteyner taşımacılığı sektöründe iki adet kamyon ile faaliyet göstermektedir. Teşebbüs EKONDER üyesi değildir.
(15) ŞANAL’da yapılan yerinde incelemede teşebbüs sahibi (…..) oğlu (…..) ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Teşebbüsün iflas ettiği ve halihazırda herhangi bir faaliyet göstermediği belirtilmiştir. 04.02.2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde teşebbüsün iflasının kesinleştiği duyurulmuştur.
I.2. Sektöre İlişkin Bilgiler
(16) Tanım olarak konteyner taşımacılığı; bir çeşit değiştirilebilir yükleme kabı olan konteynerlerin iki yer arasında muhtelif taşıtlar kullanılarak taşınması olarak ifade edilmektedir. Konteynerlerin en önemli özellikleri tamamen standart ölçülerde üretilmeleri, fiziksel özellikleri sebebiyle aynı anda farklı türde malların taşınmasına olanak sağlamaları ve birçok kez kullanılabilecek yapıda olmalarıdır. Böylece taşımacılık sırasında mevcut olan hacim maksimum düzeyde kullanılmakta ve mallara zarar gelmeden, az masraflı ve etkin bir şekilde taşıma yapılması sağlanmaktadır. Konteynerler düzenli bir şekilde istiflenerek ya da tek başlarına uçaklarla, kara yolu araçlarıyla, gemilerle ya da trenlerle bir yerden başka bir yere taşınabilmektedir.
(17) Konteyner taşımacılığı en fazla deniz yolu taşımacılığında kullanılmaktadır. Dünya üzerinde yapılan uluslararası taşımanın büyük bir kısmı deniz yolu ile yapılmakta ve deniz yolu ile yapılan taşımacılığın da yaklaşık %85’lik kısmında konteyner kullanılmaktadır.
(18) İşbu önaraştırma kapsamında incelenen teşebbüsler, deniz yolu taşımacılığında kullanılan konteynerin kara yolu ile ilgili limanlara veya bu limanlardan alınarak müşteriye ulaştırılmasını kapsamaktadır. İthalat taşımaları sırasında, genellikle limandan alınan dolu konteyner müşteriye ulaştırılmakta, konteyner boşaltıldıktan sonra boş konteyner geri limana götürülmektedir. İhracat taşımalarında ise genellikle limandan alınan boş konteyner müşteriye götürülmekte ve dolu konteyner limana taşınmaktadır. Dolayısıyla hizmet doğası gereği iki yönlü (gidiş-dönüş) olarak sunulmaktadır. Kimi durumlarda, Alsancak Limanı’ndan alınan konteyner müşterinin adresinde boşaltıldıktan sonra geri Alsancak Limanı’na götürülmeyip Aliağa Limanı’na bırakılabilmektedir.
(19) İzmir limanları ile Türkiye’nin çok çeşitli bölgeleri arasında kara yolu yük taşımacılığı yapılmaktadır. Bu bölgelerin başında; İzmir ili ve çevresi ile Manisa ve Aydın illeri
Sayfa 7
gelmektedir. Genellikle en yoğun taşımacılık yapılan noktalar Çiğli, Kemalpaşa, Torbalı ve Manisa’da yer alan organize sanayi bölgeleridir. Bunların haricinde İzmir ile İstanbul, Uşak, Denizli, Eskişehir, Ankara, Mersin gibi iller arasında yük taşımacılığı yapılmaktadır.
(20) Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca, yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere K türü yetki belgesi verilmektedir. Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara K1 yetki belgesi verilmektedir. K1 yetki belgesi için başvuran;
Gerçek kişilerin en az bir birim taşıt ve 25 tonluk asgari kapasiteye sahip
olmaları,
Tüzel kişilerin en az iki birim taşıt ve 50 tonluk asgari kapasiteye sahip olmaları gerekmektedir.
(21) K1 yetki belgesinde yalnızca özmal taşıtların kaydı yapılmaktadır. K1 yetki belgesi sahipleri, eşya taşımalarında teslim alma noktası ile teslim etme noktası arasında makul bir taşıma ve teslimat süresi taahhüdünde bulunmak ve taahhüt ettikleri süre içinde eşyayı yerine ve alıcısına ulaştırmakla yükümlüdürler.
I.3. Değerlendirme
(22) Mevcut dosyanın konusunu İzmir merkez ve çevre ilçelerinde yer alan limanlara/ limanlardan karayoluyla konteyn er taşımacılığı yapan teşebbüslerin fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin incelenmesi oluşturmaktadır.
(23) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” kenar başlıklı 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer verilmekte, aynı maddenin (a) bendinde ise ; “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ihlal örnekleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede dosya özelinde, konteyner taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabet karşıtı anlaşma akdederek fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı yaptığı iddiası mezkûr madde hükmü karşısında irdelenmiştir.
(24) Önaraştırma kapsamında yapılan incelemelerde; ÜMİT AKGÜL, DENİZ FORWARDER, ABİDİN KÖSEOĞLU, OSMAN AKKUŞ, GÜVEN TUNÇ, SAVAN DENİZ, SÖYLEMEZLER ve ŞANAL’ın EKONDER üyeliği bulunmadığı tespit edilmiş olup; adı geçen teşebbüslerin rekabeti kısıtlayıcı eylem gerçekleştirdiğine dair herhangi bir belge veya bulguya da ulaşılamamaştır [2]. Bu bağlamda söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
2 Ayrıca yukrarıda da belirtiliği üzere, anılan teşebbüslerden birine (GÜVEN TUNÇ) yerinde incelemeler kapsamında hiç ulaşılamamış, üçünün (ÜMİT AKGÜL, DENİZ FORWARDER ve ABİDİN KÖSEOĞLU) ise konteyner taşımacılığı alanında faaliyet yürütmediği anlaşılmıştır.
Sayfa 8
J. SONUÇ
(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.