(5) Önaraştırma kapsamında yapılan incelemeler, elde edilen bilgiler çerçevesinde düzenlenen 25.06.2024 tarihli, 2024-2-005/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda dosya konusu iddialara ilişkin olarak; OTOYOL AŞ hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesinin birinci fıkrası uyarınca sor uşturma açılmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraf: OTOYOL AŞ
(7) OTOYOL AŞ , Yap-İşlet-Devret modeline göre ihalesi gerçekleştirilen Kocaeli ve İzmir’i Osmangazi Köprüsü üzerinden birbirine bağlayan ve 426 km uzunluğunda olan O-5’in işletmecisi olarak faaliyet göstermektedir.
(8) O-5, Türkiye’de özel sektör tarafından işletilen ilk otoyoldur. 426 km uzunluğunda olan O-5 üzerinde toplam 208 gişe ve 16 noktada 31 adet “Oksijen” markalı otoyol hizmet tesisi bulunmaktadır. Tesislerde temel olarak akaryakıt istasyonları, elektrikli araç şarj istasyonları, giyim ve kozmetik mağazaları, restoranlar, kahve zincirleri ve ATM’ler bulunmaktadır. OTOYOL AŞ ile Otoyol İşletme ve Bakım AŞ (OİB) [1] arasında 08.04.2015 tarihinde imzalanan Alan Tahsis Sözleşmesi gereğince hizmet tesislerinin işletilmesi konusunda OİB yetkilendirilmiştir. “Oksijen” markası OİB’in tescilli markası olup OHT’ler bu marka altında işletilmektedir.
(9) O-5 projesine ilişkin olarak 09.04.2009 tarihinde gerçekleştirilen ihalede; Nurol Holding AŞ, Özaltın İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ, Makyol İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret AŞ, Astaldi S.p.A. ve Göçay İnşaat Taahhüt ve Ticaret AŞ firmalarının projeyi gerçekleştirmek üzere oluşturduğu NÖMAYG Grubu tarafından verilen 22 yıl dört aylık yapım ve işletme süresi teklifi, KGM tarafından en uygun teklif olarak belirlenmiştir. İhalenin kazanılması akabinde NÖMAYG Grubu tarafından, ilgili projeyi yürütmek ve O-5’in işletmeciliğini sürdürmek üzere 20.09.2010 tarihinde OTOYOL AŞ kurulmuştur.
(10) Bu kapsamda, OTOYOL AŞ ile Gebze İzmir Otoyolu İşletme ve Bakım AŞ (GİİB) arasında O-5’in periyodik bakımına ve onarımına ilişkin İşletme ve Bakım Sözleşmesi imzalanmıştır. GİİB’in ana faaliyeti, O-5’in rutin/günlük bakımını ve onarımını sağlamaktır [2]. GİİB, OTOYOL AŞ’ye bu amaçla hizmet faturası kesmektedir. GİİB’in ortaklık yapısını, %(.....) pay sahipliği ile OİB ve Egis Operations S.A.S. [3] (eski ünvanıyla EGIS Road Operation S.A.) oluşturmaktadır.
(11) Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda OHT’lere ilişkin tüm yükümlülükler Alan Tahsis Sözleşmesi gereği OİB’ye aittir. Bu kapsamda OHT’ler içerisinde bulunan tüm alanların kiralanması da yine OİB tarafından gerçekleştirilmekte ve ilgili sözleşmelere doğrudan OİB taraf olmaktadır. Dolayısıyla ZES ile elektrikli araçlara şarj hizmeti sunulmasına ilişkin imzalanan sözleşmenin tarafı OİB’dir.
(12) OİB, OTOYOL AŞ’nin pay sahipleri tarafından ve OTOYOL AŞ’de sahip oldukları sermaye payı oranı ile paralel pay sahipliği olacak şekilde kurulmuştur. Bu doğrultuda, 1 O-5 üzerindeki OHT’lerin işletilmesi ve kiralanması için OTOYOL AŞ ile OİB arasında 08.04.2015 tarihinde Alan Tahsis Sözleşmesi imzalanmış olup, OHT’lere ilişkin tüm yükümlülük ve sorumluluk OİB’e yüklenmiştir.
2 GİİB, her ne kadar bakım ve onarım işlerinden sorumlu olsa da, şirketin kaçak geçişlerin belirlenmesi konusunda da görevleri bulunmaktadır. Gişelerde çalışan personel GİİB personelidir.
3 Egis Group’un yan kuruluşu olan Egis Operation S.AS., ulaştırma mühendisliği hizmetleri sunmaktadır. Bu kapsamda Egis Operation S.AS. yollar, şehir içi ve şehirler arası otoyollar, köprüler ve tüneller gibi ücretli sistemlere sahip altyapının işletimi ve bakımı alanlarında faaliyet göstermektedir.