Rekabet Kurulunun 26.06.2024 tarihli ve 24-27/655-M sayılı kararı ile FHP Eviçi Kullanım Araçları San.

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER : Dilan TOPRAK ERDAĞI, Elif TÜRLEK, Azerhan Utku FINDIK,

Zekiye KARALİ, Ömer Burak ARTUKOĞLU

C. HAKKINDA

İNCELEME YAPILAN: VND Global Plastik AŞ

Saraykent Caddesi Saraykent Sanayi Sitesi No:11

Kahramankazan/ANKARA

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 26.06.2024 tarihli ve 24-27/655-M sayılı kararı ile FHP Eviçi Kullanım Araçları San. ve Tic. AŞ, Koroplast Temizlik ve Ambalaj Ürünleri San. ve Dış Tic. AŞ, Misplas Ambalaj Ltd. Şti, Provel Tüketim Ürünleri San. ve Tic. AŞ, Sedat Tahir Tüketim Maddeleri San. AŞ ve VND Global Plastik AŞ’nin rekabete duyarlı bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen önaraştırma kapsamında 12.11.2024 tarihinde VND Global Plastik AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 26.06.2024 tarih ve 24- 27/655-M sayı ile, FHP Eviçi Kullanım Araçları San. ve Tic. AŞ, Koroplast Temizlik ve Ambalaj Ürünleri San. ve Dış Tic. AŞ, Misplas Ambalaj Ltd. Şti, Provel Tüketim Ürünleri San. ve Tic. AŞ, Sedat Tahir Tüketim Maddeleri San. AŞ ve VND Global Plastik AŞ’nin AŞ (VİNDEX)’nin rekabete duyarlı bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma kapsamında 12.11.2024 tarihinde VİNDEX’te yerinde inceleme gerçekleştirmiştir. Gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu eylemler ile karşı karşıya kalınmış olup konu hakkında düzenlenen 25.11.2024 tarihli ve 2024-2-053/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda özetle; 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince VİNDEX’e idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Olayın Gelişimi

(4) Önaraştırma kapsamında 12.11.2024 tarihinde saat 10.30’da Saraykent Caddesi Saraykent Sanayi Sitesi No:11 Kahramankazan/ANKARA adresindeki VİNDEX’te yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla görevli meslek personeli tarafından teşebbüs binasına giriş yapılmış ve yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları şirkette hâlihazırda en yetkili konumda bulunduğu ifade edilen VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....)'e ibraz edilmiş ve 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin

görevli meslek personeline verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesi, 08.10.2020 tarihli ve 20- 45/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz (Kılavuz) ve yerinde inceleme usulü hakkında teşebbüs yetkilisinin bilgi edinmesi sağlanmıştır.

(5) Bilgilendirmenin akabinde; VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....) tarafından, şirketin 25.09.2024 tarihinden itibaren konkordato sürecinde olduğu, mahkeme tarafından üç aylık geçici mühlet kararı alındığı ve konkordato komiserlerinin görevlendirildiği, teşebbüs çalışanlarının birçoğunun işten ayrıldığı ve teşebbüsün ticaret hacminde düşüş yaşandığı belirtilmiştir.

(6) Yerinde inceleme yapılacak kişilerin tespit edilmesi amacıyla saat 10.34'te görevli meslek personeli tarafından VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....)’den teşebbüsün satış bölümündeki çalışanlarının yer aldığı organizasyon şeması talep edilmiştir. VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....) tarafından; teşebbüsün konkordato sürecinde olması sebebiyle işten ayrılan/çıkarılan birçok çalışan olduğu, bu nedenle teşebbüsün güncel organizasyon şemasının bulunmadığı ve teşebbüs merkezinde yetkili herhangi bir personelin mevcut olmadığı ifade edilmiştir.

(7) Bunun üzerine, VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....) tarafından İstanbul'da olduğu ifade edilen, şirketin %80 pay sahibi ve VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı olan (.....) ile görevli meslek personeli saat 10.42’de telefon görüşmesi gerçekleştirmiş ve neticede VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’ya yukarıda bahsi geçen hususlara ilişkin ayrıntılı bilgi verilmiştir.

(8) VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....) tarafından; şirketin konkordato sürecine girdiği ve bu sebeple mahkeme tarafından görevlendirilen konkordato komiserlerinin izni olmaksızın inceleme gerçekleştirilmesinin mümkün olamayacağının ifade edilmesi üzerine, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen konkordato kararının bir örneği alınmış ve kararda adı geçen konkordato komiserleri tespit edilmiştir. Kararda yer verilen üç kişiden oluşan konkordato komiserlerinden Mali Müşavir (.....) ile saat 10.58'de; Avukat (.....) ile saat 11.04'te telefon görüşmeleri gerçekleştirilmiş olup konkordato komiserlerine yerinde inceleme hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Akabinde konkordato komiserleri tarafından; inceleme konusu şirkete denetim kayyumu olarak atandıkları, banka üzerinden açılan hesap aracılığıyla şirketin gelirlerinin ve giderlerinin takip edildiği, buradaki temel amacın şirket alacaklılarının haklarını korumak olduğu, şirketin satış işlemleri başta olmak üzere rutin tüm işlemlerinde karar yetkisinin şirketin yönetim kurulunda olduğu, görevli meslek personeli tarafından gerçekleştirilecek yerinde incelemeye yönelik herhangi bir muhalefetlerinin olmadığı ifade edilmiştir.

(9) Konkordato komiserleri tarafından yukarıda beyan edilen hususlar, VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)'ya aktarılmış, akabinde görevli meslek personeli tarafından yerinde inceleme prosedürünün nasıl işlediği ve nasıl ilerleyeceği konularında kendisine bilgi verilmiştir. Bu çerçevede, yerinde inceleme yapılacak kişilerin tespit edilmesi amacıyla saat 10.55 itibarıyla VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....)’den ve VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’dan teşebbüsün mevcut durumdaki satış/saha personeli hakkında bilgi alınmıştır.

(10) Şirketin konkordato sürecinde olması sebebiyle; teşebbüsün satışlarının Özkara Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. ünvanlı bayi üzerinden yapıldığı ve mevcut durumda satışların; İzmir bölgesindeki Ege Özel Gıda Lojistik Sanayi Ticaret Ltd. Şti, Bursa

bölgesindeki Enes 16 Gıda İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, Ankara bölgesindeki Net İhracat Gıda Pazarlama Turizm İthalat Ticaret AŞ, Erzurum bölgesindeki HŞA Sağlık Ürünleri Gıda İnşaat Taahhüt Petrol Ticaret Sanayi Ltd. Şti ve Gaziantep bölgesindeki Özkara Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti ünvanlı distribütörler aracılığıyla gerçekleştirildiği, bu satışların takibini yapan yalnızca yedi satış personelinin bulunduğu ve teşebbüs bünyesinde çalışan satış personelinden; (.....)'ın ve (.....)'nın Gaziantep; (.....)'un ve (.....)'ın Bursa; (.....)'nun İzmir; (.....)'in Erzurum bölgesinde faaliyet gösterdiği saat 11.30 itibarıyla tespit edilmiştir. İlaveten dosya kapsamındaki bilgilerden hareketle VINDEX satış biriminde çalışan (.....)'in şirkette aktif olarak çalışıp çalışmadığı sorulmuş olup şahsın şirketteki görevinden ayrıldığı belirtilerek ilgili SGK dökümü ile bahsi geçen personelin yer aldığı organizasyon şeması görevli meslek personeline sunulmuştur.

(11) Görevli meslek personeli tarafından; VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)'ya, yerinde inceleme yapılacak isimlerin belirlendiği, yerinde inceleme sürecinde 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak tespit edilen şirket çalışanlarının e-posta adreslerinde ve adli bilişim cihazı vasıtasıyla mobil cihazlarında inceleme yapılacağı, incelemenin kapsamının ne olduğu ve incelemenin nasıl yapılacağı konularında bilgi verilmiştir. VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....) tarafından Avukat (.....) ile görüşülmesi gerektiği hususu görevli meslek personeline aktarılmıştır. Meslek personelince VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’ya Avukat (.....) ile görüşmesi için makul bir süre tanınmış olup, sonrasında saat 12.00 itibarıyla Avukat (.....) ile görevli meslek personeli bir görüşme gerçekleştirmiştir. Gerçekleştirilen görüşmede Avukat (.....), yerinde incelemenin konusu ve prosedürü kapsamında bilgilendirilmiştir. Akabinde, Avukat (.....) tarafından görevli meslek personeline incelemeye başlanmasında herhangi bir engel bulunmadığı belirtilmiştir.

(12) Avukat (.....) ile gerçekleştirilen görüşmenin ardından VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....) tekrardan aranmış ve kendisine bir kez daha inceleme prosedürü ve konusu kapsamında bilgi sunulmuş ve yerinde incelemenin derhal başlatılması gerektiği hususunda gereken özenin gösterilmesi talep edilmiştir. Akabinde VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....) tarafından kendi e-posta adresinde ve mobil cihazında yerinde inceleme yapılabileceği ancak teşebbüs çalışanlarına kurumsal bir telefon sunulmadığı ve/veya kurumsal hat sağlanmadığı belirtilmiştir. Bunun üzerine görevli meslek personeli tarafından ilgili mobil cihazların tümüyle kişisel veri içermesi hâlinde yerinde incelemeye tabi tutulmayacağı, 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesi kapsamında yapılan yerinde incelemelerin konusunun kişisel veriler olmadığı, Kılavuz’da da iş ile ilgili yazışmaları içeren mobil cihazların şahsa ya da şirkete ait olduklarına bakılmaksızın incelenebileceğinin düzenlendiği belirtilmiştir.

(13) Bu çerçevede VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....) tarafından kendisinin e-posta adresinin ve mobil cihazının incelenebileceği ancak şirket çalışanları konusunda kendisinin sorumluluk alamayacağı ve teşebbüs çalışanlarının muhtemelen yerinde incelemeye izin verme eğiliminde olmayacakları ifade edilmiştir.

(14) Bunun ardından, görevli meslek personeli tarafından şirket yetkililerinin yerinde inceleme sürecini, bu süreçte yaşanan gelişmeleri, incelemenin seyrini etkileyebilecek nitelikteki bilgi taleplerini koordine etme sorumluluklarının bulunduğu, aksi hâlde bu durumun yerinde incelemenin engellenmesi ve/veya zorlaştırılması anlamına gelebileceği aktarılmıştır. Sonuç olarak, yerinde inceleme sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi gerektiği ve bu konuda şirket yetkililerinin görevli meslek personeline yardımcı olup yerinde inceleme sürecini koordine etme konusunda çaba sarf etmesi gerektiği hususlarında teşebbüs yetkilileri bilgilendirilmiştir. Görevli meslek personeli

tarafından, saat 12.30 itibarıyla VİNDEX Yönetim Kurulu Başkanı (.....)'nın mobil cihazı, adli bilişim cihazı vasıtasıyla incelenmek istenmiş ancak yaşanan teknik sorunlar [1] sebebiyle üç deneme sonucunda da şahsın mobil cihazına erişim sağlanamamıştır.

(15) Akabinde saat 12.45 itibarıyla yerinde inceleme yapılması gerekli görülen teşebbüs çalışanlarından olan VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....) aranmış ancak kendisi telefona yanıt vermemiştir. Bunun üzerine tespit edilen diğer bir isim olan VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....) aranmış, VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....) tarafından kendisine yerinde inceleme konusunda ayrıntılı bilgi verilmesi talep edilmiştir. VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....)’in yaptığı bilgilendirmenin üzerine VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....), e-posta hesabında inceleme yapılabileceğini ancak mobil cihazının incelenmesine izin vermediğini belirtmiştir. Saat 13.00 itibarıyla VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....) ile görevli meslek personeli arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesinde VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....) tarafından yerinde incelemenin yetkisi, prosedürü gibi hususlarda ayrıntılı bilgi talep edilmiş, görevli meslek personelince VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....)'a da yukarıda bahsi geçen tüm hususlarda bilgi aktarımı sağlanmıştır. Bunun üzerine VİNDEX Bursa Bölgesi Satış Personeli (.....) mobil cihazında yerinde inceleme yapılmasına müsaade etmediğini ifade etmiştir.

(16) Yaşanan gelişmeler üzerine saat 13.15 itibarıyla görevli meslek personeli yerinde inceleme sürecinin mevcut şartlar altında sağlıklı bir şekilde devam ettirilemeyeceği kanaatine ulaşmış olup; görevli meslek personelince VİNDEX İdari İşler Müdürü (.....)'e ve saat 13.30 itibarıyla şirket adresine intikal eden VİNDEX Yönetim Kurulu Üyesi (.....)'ya, teşebbüs yetkililerinin yapılan tüm uyarılara rağmen yerinde inceleme sürecinin sorunsuz bir şekilde yürütülmesi anlamında gerekli özeni gösterilmediği, teşebbüsün konkordato sürecinde olmasına rağmen kamu görevinin aksatılması söz konusu olduğu için bu durumun yerinde incelemenin engellenmesi ve/veya zorlaştırılması anlamına gelebileceği, Kurulun takdiri ile 4054 sayılı Kanun'un idari para cezalarının düzenlendiği 16. ve 17. maddeleri uyarınca maktu ve nispi idari para cezalarına hükmedilebileceği hususları aktarılmıştır. Bunun üzerine VİNDEX Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından aktarılan hususlarda bilgi edinildiği ve mevcut durumda teşebbüs yönetimi ile teşebbüs çalışanları arasında iş akışı kaynaklı bir anlaşmazlık bulunduğu ifade edilmiştir. Nihayetinde, görevli meslek personeli tarafından yerinde incelemenin engellenmesi tutanağı hazırlanmış, mutabık kalınan tutanak meslek personeli ve VİNDEX Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından imzalanmış ve teşebbüs binasından çıkış yapılmıştır.

G.2. Değerlendඈrme

(17) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, yerinde incelemelerden verimli sonuçlar elde edilebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu doğrultuda, yukarıda ayrıntılarıyla anlatılan eylemlerin 1

yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğinde olup olmadığının

değerlendirilmesi gerekmektedir.

(18) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) (Değişik: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.

(Ek: 01.08.2003-4971/25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.”

şeklinde düzenlenmiştir.

(19) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)

bendinde; “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari

para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu hükme

göre Kurul, incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs

niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine

karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan

yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası uygulamaktadır.

(20) Diğer yandan 4054 sayılı Kanun’un “Nispi Para Cezaları” başlıklı 17. maddesi;

Kurul, teşebbüs ve teşebbüs birliklerine, 16 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen cezalar saklı kalmak kaydıyla,

a) Nihai karar veya geçici tedbir kararı ile getirilen yükümlülüklere ya da verilen taahhütlere uyulmaması,

b) Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması,

c) Kanunun 14 ve 15 inci maddelerinin uygulanmasında, istenen bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde verilmemesi, durumunda her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî para cezası verir. Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerine göre idarî para cezaları, bu bentlerde belirtilen kararlardaki yükümlülüklere uyulması için belirlenen sürenin dolmasından itibaren verilebilir. (a) bendindeki fiile ilişkin idarî para cezası, yükümlülük getirilen kararda herhangi bir süre belirlenmemiş ise, bu kararın tebliğini takip eden

günden itibaren verilebilir. (b) bendindeki fiillere ilişkin idarî para cezası ise, fiilin

gerçekleştiği günü takip eden günden itibaren verilebilir.

hükmünü haizdir.

(21) Kurulun 27.01.2011 tarihli ve 11-06/100-M sayılı kararına konu olduğu üzere, yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında Yolbulan Demir Sanayi ve Ticaret AŞ’de (YOLBULAN) yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla, inceleme ekibince saat 10.00’da teşebbüs adresine gelindiği, inceleme ekibi tarafından bina girişinde güvenlik görevlilerine teşebbüs yetkilisi ile görüşmek istediklerinin ifade edildiği, bu bağlamda teşebbüs yetkilisi ile görüşmek amacıyla yönetici asistanına telefon edildiği, yapılan telefon görüşmesinde yönetici asistanı tarafından teşebbüs yetkilisinin iş yerinde olmadığının beyan edilmesinin ardından, diğer teşebbüs yetkilileri ile görüşülmesi talebine karşın yönetici asistanının teşebbüs yetkililerinin toplantıda olduğunu beyan ettiği ifade edilmiştir. İnceleme ekibinin teşebbüs yetkilileri ile yüz yüze görüşmesi talebinin ise yönetici asistanı tarafından şirket yetkililerinin müsait olmadıkları gerekçesiyle reddedildiği, inceleme ekibince teşebbüse alınmamaları durumunun idari para cezası yaptırımına neden olabileceğinin ifade edildiği, ancak söz konusu uyarıya rağmen telefonun kapatıldığı belirtilmiştir. Daha sonra saat 10.10'da yapılan ikinci görüşmede, yönetici asistanına; engellenmeleri halinde teşebbüs hakkında idari para cezası verilebileceğinin ifade edilmesi üzerine, yönetici asistanınca, konunun teşebbüs yetkililerine iletilmesine rağmen teşebbüs yetkililerinin müsait olmadıklarını ifade ettikleri, telefon numarası bırakılması halinde geri aranılacağı beyan edilerek görüşmenin sonlandırıldığı ifade edilmiştir. Bunun üzerine, inceleme ekibince yerinde incelemenin engellendiğine dair bir tutanak tutulduğu, saat 10.25'te bina idari amiri olduğunu ifade eden bir şahıs tarafından teşebbüs yetkilisinin misafiri olduğundan dolayı konuyla ilgilenemediği belirtilerek inceleme ekibinin teşebbüse gelebileceğinin ifade edilmesi üzerine, durumun düzenlenen tutanak ile kayda alındığı, saat 10.40'ta teşebbüse gelindiği ve teşebbüste yerinde incelemenin gerçekleştirildiği belirtilmiştir.

(22) Anılan olay üzerine Kurul, YOLBULAN hakkında yapılan incelemenin geciktirilmesi gerekçesiyle idari para cezası verilmesine hükmetmiştir. Söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle yapılan temyiz başvurusu, Danıştay 13. Dairesinin 22.03.2016 tarihli ve 2011/2660 E. 2016/775 K. sayılı kararıyla “Dava konusu olay mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin bulunduğu adreste yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen raportörlerin 21.12.2011 tarihinde saat 10.00'da anılan adrese gelmelerine rağmen ancak 10.40'da yerinde incelemeye başlayabildikleri, 40 dakikalık sure kısa bir sure gibi gözükse de bu sürenin, ön araştırma konusu olaya ilişkin delil ihtiva etmesi muhtemel olan materyallerin binadan uzaklaştırılması ihtimalinin gerçekleşmesine yeteceği dikkate alındığında, doğası gereği, teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken yerinde incelemenin olayda geciktirildiği anlaşılmaktadır.” gerekçesiyle reddedilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna yapılan başvuru üzerine, Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen kararının usule ve hukuka uygun bulunduğu ve başvuru sahibi tarafından öne sürülen temyiz nedenlerinin kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle, 02.05.2018 tarihli ve 2016/3880 E. 2018/2101 K. sayılı karar ile davanın reddine hükmedilmiştir.

(23) Kurulun 13.02.2019 tarihli ve 19-07/86-36 sayılı kararında ise; Anı Turizm Yatırım Ticaret ve Sanayi AŞ’de (ANITUR) gerçekleştirilen yerinde incelemede, ANITUR Yönetim Kurulu Başkanından teşebbüse ait organizasyon şeması talep edilmiş; teşebbüs yetkilisi tarafından organizasyon şemasının verilemeyeceği ve bilgisayarların inceleme esnasında teşebbüste olmadığı ifade edilmiştir. Akabinde teşebbüs yetkilileri

tarafından, yerinde inceleme ekibine bina içinde bulunan raflardaki klasörlerin incelenebileceği bilgisi verilmesine rağmen söz konusu klasörlerin inceleneceği sırada yerinde inceleme ekibinin teşebbüsten çıkması gerektiği defaatle söylenmiştir. İlgili kararda, yerinde inceleme ekibinin incelemeye devam edememesi sebebiyle ANITUR’da yapılan incelemenin engellendiğine hükmedilmiş ve teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca en yakın mali yıl sonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(24) Kurulun 03.03.2022 tarihli ve 22-11/170-69 sayılı kararında; Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ (TOFAŞ) tarafından yapılan savunmada yetki belgesinde yer verilen ve incelemenin konusunu oluşturan " birinci el (sıfır) ve ikinci el araç satışı pazarlarında faaliyet gösteren distribütör ve araç kiralama şirketlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak..." ifadesinin inceleme konusunu somut olarak belirtmediği ifade edilerek yetki belgesinin yeterli açıklıkta düzenlenmediği savunması yapılmıştır. Ancak ilgili kararda Kurul tarafından, yetki belgesindeki ifadenin 24.07.2020 tarihli ve 20-35/456-M sayılı soruşturma kararındaki ifade ile aynı olduğu, bu nedenle yetki belgesinde yer alan ifadeler ile rakipler arası rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma şüphesini ihtiva eden soruşturma konusunun açık ve somut ifade edildiği değerlendirilmiştir. Bu sebeple söz konusu savunma kabul edilmemiştir.

(25) Kurulun 09.06.2022 tarihli ve 22-26/426-175 sayılı; 08.09.2022 tarihli ve 22-41/560- 224 sayılı kararlarına konu olduğu üzere; 17.05.2022 tarihinde A.B Gıda San. ve Tic. AŞ (A.B GIDA)’de yapılan yerinde inceleme esnasında teşebbüs çalışanının e-posta hesabında ilki saat 12.52’de olmak üzere yalnızca inceleme gününe ait sadece yedi adet e-posta iletisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu durum hakkında şirket yetkilileri tarafından; e-postaların düzenli olarak gün sonunda silindiği, şirket bilişim altyapısının Akcom Bilişim ve Teknoloji Hizmetleri Ltd. Şti. (AKCOM) tarafından dışarıdan destekle sağlandığı ve şirkete ait bir sunucunun bulunmadığı ifade edilmiştir. Teşebbüs yetkililerinden silinen e-posta iletilerinin geri getirilmesi adına AKCOM’a ulaşılması talep edilse de teşebbüs yetkililerince firmaya ulaşılamadığı belirtilmiştir.

(26) Yukarıda yer verilen gelişmeler üzerine, AB GIDA’da ve teşebbüs sunucularına erişim sağlanabilmesi amacıyla AB GIDA’ya dışarıdan hizmet sağladığı belirtilen AKCOM’da yerinde inceleme yapılması planlanmıştır. 26.05.2022 tarihinde saat 12.00’da AKCOM’a giden inceleme ekibi şirket binasının apartman dairesi olduğunu görmüş, teşebbüsün bulunduğu dairenin ziline birkaç defa basmış, ancak herhangi bir cevap alamamıştır. Bunun üzerine inceleme ekibi tarafından teşebbüsün internet sitesinde yer alan cep telefonu numarası aranarak şirket sahibi ile saat 12.08’de telefon görüşmesi gerçekleştirilmiş, şirket sahibine yerinde inceleme hakkında bilgi verilmiş, kendisinden teşebbüs adresine gelmesi istenmiş ve makul bir süre içerisinde şirket adresine gelinmemesi durumunda idari para cezası yaptırımının söz konusu olabileceği bilgisi verilmiştir. Ancak şirket sahibi çeşitli adreslerde toplantılarının bulunduğu gerekçesini öne sürerek şirket binasına gelmekten kaçınmıştır. İlgili kararda, “yapılan uyarılara ve saat 12:00–16:00 arası beklenilmesine rağmen meslek personelinin incelemeyi gerçekleştirmesinin sağlanmaması sebebiyle meslek personelinin incelemede elde edebileceği olası delil ve bulgulara erişiminin engellendiği/zorlaştırıldığı değerlendirilmektedir.” tespiti yapılarak AKCOM hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

(27) AB GIDA’da ikinci defa yerinde inceleme yapmak üzere 26.05.2022 tarihinde saat 10.24’te teşebbüsün bulunduğu adrese gidilmiş ve inceleme ekibi tarafından saat

10.31’de güvenlik görevlisi aracılığıyla AB Gıda’da görevli sekretere yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla Rekabet Kurumundan gelindiği telefon vasıtasıyla iletilmiş, soruşturma konusu, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli uzmanlara verdiği yetkiler ile aynı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari para cezaları hakkında bilgi verilerek teşebbüse giriş yapılmak istendiği ifade edilmiştir. Sekreter tarafından; kendisine şirket yetkililerinin onayı olmadan herhangi bir şekilde yerinde inceleme ekibinin site içerisine alınmamasının söylendiği belirtilerek görevli meslek personelinin AB GIDA’nın faaliyet gösterdiği binanın bulunduğu siteye girme isteği reddedilmiştir.

(28) Akabinde 10.42’de yerinde inceleme ekibindeki kıdemli uzman tarafından güvenlik görevlisinden sekreter ile doğrudan görüşme isteğini kendisine iletmesi talep edilmiş, bu talep sekreterin müsait olmadığı ifade edilerek reddedilmiştir. 10.52’de meslek personelinin sekreter ile doğrudan görüşme talebi de bir kez daha reddedilmiştir. Bu gelişme üzerine inceleme ekibi teşebbüs adresinden ayrılmak üzereyken A.B GIDA yetkilisinin teşebbüs adresine gelmek üzere yola çıktığı bilgisi inceleme ekibiyle paylaşılmış, ancak teşebbüs yetkilisinin bahse konu adrese ancak bir buçuk saat sonra ulaştığı belirtilmiştir. AB GIDA yetkilisinin teşebbüs adresine bir buçuk saatlik gecikmeyle geldiği, incelemeye bu gecikmeden sonra başlanabildiği tutanakla kayıt altına alınmıştır.

(29) İlgili kararda, AB GIDA’da yapılan incelemeye bir buçuk saatlik gecikmeyle başlanması durumunun yargı kararlarında [2] da ifade edildiği üzere; incelemenin doğası gereği, teşebbüslere haber vermeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gerektiği, aksi durumların incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması anlamına gelebileceği belirtilmektedir. Anılan olaylar sonucunda, Kurulun 09.06.2022 tarihli ve 22-26/426-175 sayılı kararında; AB GIDA’da 17.05.2022 ve 26.05.2022 tarihlerinde yapılan incelemelerin engellendiğine hükmedilmiş ve AB GIDA’ya 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca en yakın mali yıl sonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmıştır. Bununla birlikte, 26.05.2022 tarihli ikinci yerinde incelemeden sonra yeni bir yerinde inceleme yapılmasından herhangi bir fayda elde edilemeyecek olması nedeniyle teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi çerçevesinde nispi idari para cezası uygulanmasına gerek görülmemiştir.

(30) Kurulun 27.10.2022 tarihli ve 22-49/723-303 sayılı kararında; Açı Eğitim Öğretim Hizmetleri AŞ’de (AÇI OKULLARI) gerçekleştirilen yerinde incelemede, ilgili teşebbüs vekilleri tarafından, yetki belgelerinin ve kimlik kartlarının inceleme yapmaya yetmeyeceği, yetki belgesinde Türkiye Özel Okullar Derneği (TÖZOK)’nde inceleme yapılabileceğinin yazdığı, yetki belgesinde AÇI OKULLARI’nın adının bulunmadığı ifade edilerek inceleme yapılmasına izin verilmemiştir. Karara konu olan yerinde incelemede, yetki belgesinde belirtilen ve 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddesinde düzenlenen yetkilerin tüm özel okullar için olmasına ve inceleme yapılan teşebbüsün (AÇI OKULLARI) ünvanının münferiden yer almamasına karşın AÇI OKULLARI hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yerinde incelemenin zorlaştırılması ve engellenmesi sebebiyle en yakın mali yıl sonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

2 Danıştay 13. Dairesinin 22.03.2016 tarihli ve 2011/2660 E., 2016/775 K. sayılı kararı.

(31) Kurulun 19.10.2023 tarihli ve 23-49/943-335 sayılı kararında ise; antep fıstığı alım ve satımı alanında faaliyet gösteren Sabri Bakışgan ve Oğulları Gıda San. Tic. Ltd. Şti.de (GÖRAL KURUYEMİŞ) yapılan yerinde incelemede GÖRAL KURUYEMİŞ yetkilileri tarafından incelemenin zorlaştırılması anlamına gelecek davranışlarda bulunulduğu, meslek personeline karşı saygısız bir hitap biçimi kullanıldığı ve tehditkâr davranışlar sergilendiği, yerinde inceleme ekibinin idari binaya girişini ve çıkışını engelleyecek şekilde bir aracın kapının önüne çekildiği, artan gerilim sebebiyle incelemenin sürdürülemediği, yerinde inceleme tutanağının teşebbüs adresinden farklı bir güvenli yerde imza altına alınabildiği ifade edilmektedir. Söz konusu Kurul kararında GÖRAL KURUYEMİŞ tarafından yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına hükmedilerek, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca teşebbüsün 2022 yılı gayrisafi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(32) Yukarıda yer verilen tüm bilgiler ve tespitler ışığında; mevcut iş akışlarının aktarılması, yerinde incelemenin layıkıyla yerine getirilmesi adına çalışma ve satış düzeni hakkında bilgi sunulması ve yerinde incelemeye derhal başlanabilmesi hususlarında teşebbüs yetkililerinin gerekli özeni göstermediği, görevli meslek personelinin yerinde inceleme yetkisini ve sürecini her bir kişiye ayrı ayrı açıklamak durumunda kaldığı ve nihayetinde Yönetim Kurulu Başkanının e-posta adresinde ve mobil cihazında yerinde inceleme yapılmaya başlanmasına müsaade edilen saat dikkate alındığında yerinde incelemenin geciktirildiği/zorlaştırıldığı değerlendirilmektedir. Eş deyişle, yerinde incelemenin etkin ve çabuk bir şekilde başlatılması konusunda teşebbüs yetkililerinin yerinde incelemeye yönelik koordinasyonun sağlanması bakımından gereken özeni göstermedikleri, bu konuda inisiyatif almadıkları görülmektedir. Bunların yanı sıra, teşebbüs çalışanları iş için de kullandıkları mobil cihazlarında inceleme yapılmasına izin vermemişlerdir. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı değerlendirilmektedir. Teşebbüsün halihazırda konkordato süreci içerisinde olmasının yukarıda sayılan engellemeye/zorlaştırmaya yönelik eylemlerin gerekçesi olamayacağı açıktır.

(33) Konkordato; borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için başvurduğu hukuki müesseseye verilen addır. Konkordato sürecindeki borçluların hukuki varlığı ve dolayısıyla tabi oldukları her bir mevzuat kapsamında sorumlulukları devam etmektedir. Bu bağlamda, konkordato ilan etmiş bir teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un uygulanmasından muaf tutulmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Kurulun 01.04.2021 tarihli ve 21-18/229-96 sayılı kararında da, konkordato sürecinde olduğu anlaşılan Yıldız Sunta Orman Ürünleri Sanayi Tesisleri İth. İhr. ve Tic. AŞ ünvanlı teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiş olup, teşebbüse idari para cezası tesis edilmiştir. Bu açıdan, konkordato sürecindeki VİNDEX’e yerinde incelemeyi engellediği/zorlaştırdığı gerekçesiyle idari para cezası verilmesinde bir engel olmadığı değerlendirilmektedir.

(34) Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi çerçevesinde; yerinde incelemenin engellenmesi durumunda, yerinde incelemenin engellenmesi fiilini takip eden günden yerinde incelemenin yapılmasının mümkün olduğu güne kadar süreli para cezasının verilmesi söz konusu olabilmektedir. Ancak VİNDEX’in konkordato sürecinde olması sebebiyle teşebbüs yönetimi ile çalışanlar arasında bazı anlaşmazlıkların bulunduğunun belirtilmesi ve teşebbüs çalışanlarının söz konusu anlaşmazlıklar nedeniyle iş bırakma ve/veya işten ayrılma durumlarının muhtemel olması nedeniyle

yapılacak yeni bir yerinde incelemeden beklenen faydanın elde edilemeyeceği ve teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi çerçevesinde nispi idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.

(35) Bu kapsamda, VİNDEX tarafından yerinde incelemenin engellediği/zorlaştırdığı, bu nedenle 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince VİNDEX’e gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

H. SONUÇ

(36) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 26.06.2024 tarih ve 24-27/655-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında, 12.11.2024 tarihinde VND Global Plastik AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına; bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; VND Global Plastik AŞ’ye (…..) -TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.