Petrol Ofisi A.Ş. ile Tahsin ÇETİN arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun'a aykırı olduğu iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Burak SAĞLAM

C. ŞİKAYET EDEN: Tahsin ÇETİN

Acıkuyu Köyü Mevkii Adana- Ankara E-90 Karayolu Üzeri

Akaryakıt İstasyonu Ereğli/Konya

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILAN: Petrol Ofisi A.Ş.

Eski Büyükdere Cad. No:33-37 34398 Maslak/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş. ile Tahsin ÇETİN arasındaki dikey ilişkinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu iddiası.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.03.2010 tarih ve 2644 sayı ile ile giren başvuru üzerine hazırlanan 28.04.2010 tarih ve 2010-1-79/İİ-10-264.HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.05.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-34/554-M sayı ile karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 20.05.2010 tarih ve 2010-1-79/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma Raporu 21.05.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-110/165 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-38 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle; başvuruya konu akaryakıt istasyonunun 03.02.2009 tarihinde devralındığı ve ilgili istasyonun bulunduğu arazi üzerinde, önceki malik tarafından 18.05.2006 tarihinde 12 yıl süre ile Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ) lehine intifa hakkı tesis edildiği; ilgili mahkeme ve Rekabet Kurulu kararları doğrultusunda ilgili intifa hakkının terkin edilmesine yönelik başvurunun POAŞ tarafından reddedildiği ifade edilerek, POAŞ hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında soruşturma açılması talep edilmektedir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.05.2006 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı, bu nedenle dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli

10-38/639-216

rekabet yasağı getirilmesi söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.

Dosyada yer alan bilgilere göre, başvuru sahibi ile POAŞ arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, başvuruya konu olan istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde 18.05.2006 tarihinde POAŞ lehine 12 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiş ve istasyonun bulunduğu arazinin önceki maliki Şahap ASLAN’ın ortağı ve yetkilisi olduğu Saras Akaryakıt Ticaret Ltd. Şti. ile POAŞ arasında bayilik sözleşmesi akdedilmiştir. Bu nedenle başvuruya konu dikey ilişki 2018 yılında sonra erecektir. Bununla birlikte, Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Ancak başvuru konusu dikey ilişki 18.09.2005 tarihinden sonra başladığından, başvuru dilekçesinde talep edildiği üzere, ilgili dikey ilişki için azami hadde indirme ilkesini uygulamak ve intifa sözleşmesinin süresini 18.09.2010 tarihiyle sınırlamak olanaklı görünmemektedir. Bu nedenle 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde, söz konusu dikey ilişkinin başladığı tarihten itibaren 5 yıl geçerli olduğunu ve bu süreyi aşan kısmın ilgili Tebliğ hükümlerine aykırı olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, bu dikey ilişkinin başladığı 18.05.2006 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusu eylemin 4054 sayılı Kanun uyarınca bir ihlal olarak nitelendirilemeyeceği ve bu nedenle POAŞ hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ve şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;

1- Başvuru konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile

intifa sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin 18.05.2006

tarihinden itibaren 5 yıl süreyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup

Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,

2- Bu nedenle dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi

uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

2