M-Real Corporation'ın (M-Real) kuşe grafik kâğıdı ve buna bağlı bir takım kuşesiz grafik kâğıdı işlerinin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Ekrem SOLMAZ, Sinan ÇÖRÜŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Sappi Limited

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK- Av. Murat Hakan

ÖZGÖKÇEN

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

D. TARAFLAR: - Sappi Limited

PO Box 31560, 2017 Braamfontein, Johannesburg/G.AFRİKA

- M-Real Corporation

Revontulentie 6FI – 02100 Espoo/FİNLANDİYA

E. DOSYA KONUSU: M-Real Corporation’ın (M-Real) kuşe grafik kâğıdı ve buna bağlı bir takım kuşesiz grafik kâğıdı işlerinin Sappi Limited (Sappi) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.10.2008 tarih, 6487 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.10.2008 tarih ve 6928 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 31.10.2008 tarih ve 2008-2-187/Öİ-08-EÖ. sayılı Ön İnceleme Raporu, 3.11.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/353 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

40

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, söz konusu işlemin, ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, bir hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği

1

Bildirim konusu işlem M-Real’in kuşe grafik kâğıdı ve buna bağlı bir takım kuşesiz grafik kâğıdı işlerinin Sappi tarafından devralınması işlemidir. Söz konusu işlem 29.9.2008 tarihinde imzalanan “Ana İş ve Hisse Devir Anlaşması” ile düzenlenmekte olup, M-Real’in sahip olduğu;

– Kuşe grafik kâğıdı üretiminde kullanılan bazı fabrikalarına ilişkin tüm know-

how’ının, markalarının, sipariş defterlerinin, müşteri listelerinin, fikri mülkiyet

haklarının,

– M-Real Deutsche Holding GmBH şirketinin bütün hisselerinin ve bazı

iştiraklerinin,

– M-Real Biberist AG şirketinin tüm hisselerinin,

– Finlandiya’da sürdürülmekte olan bazı işlerinin

Sappi’ye devredilmesine ilişkindir. M-Real, devir işlemi dışında kalan Finlandiya, Avusturya ve Almanya’daki bazı fabrikaları aracılığıyla üretime devam edecektir.

Dosya mevcudu belgelerde M-Real’in kuşe grafik kâğıdı üretiminden tamamen çıkmak ve paketleme, büro kâğıtları ve belirli özellikli kâğıtlara odaklanmak yönünde bir planı olduğu, kuşe grafik kâğıdı işinin Sappi’nin temel iştigal alanına dâhil olduğu ifade edilmektedir. Son iki yılda maliyetlerde yaşanan keskin artışlar, Avro’nun değerindeki yükseliş, başta Çin’de olmak üzere küresel olarak yaşanan kapasite artışları nedeniyle ‘kuşe kâğıt işleme’ işinin ayrı ayrı fabrikalarda gerçekleştirilmesinin artık ekonomik olmadığının farkına varıldığı, bu nedenle devralma aracılığıyla zaten kaçınılmaz görülen kapasite azaltılmasının hayata geçirilmesinin planlandığı belirtilmektedir.

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. Sappi

Sappi Güney Afrika’da yerleşik, kâğıt hamuru ve kâğıt üretimi işleriyle iştigal eden, dünya çapında 100’den fazla ülkede faaliyet göstermekte olan bir teşebbüstür. Sappi’nin dünya çapında ürettiği kuşe ince kâğıtlar kitaplarda, şarap etiketlerinde, dergi ve broşürlerde, kataloglarda ve takvimlerde, vb yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra kuşesiz grafik kâğıdı ve iş kâğıtları, süper kalite paketleme kâğıtları ve bir dizi özel kâğıt üreten Sappi ayrıca viskoz liflerin ve eczacılığa ait ürünlerin üretiminde kullanılan, kâğıt üretiminde de kâğıt hamurunun eritilmesinde yararlanılan kimyasal selüloz gibi ürünlerin de üretimini yapmaktadır. Sappi, Türkiye pazarında ürünlerini iki ana dağıtıcıya tedarik etmekte, ürünler daha sonra dağıtıcılar tarafından yurt genelinde satışa sunulmaktadır.

Hiçbir gerçek ya da tüzel kişi tarafından kontrol edilmeyen Sappi’nin, 31.3.2008 itibariyle, %(…)’in üzerinde hissesine sahip olan sadece iki grup bulunmaktadır. Bunlar, şirket hisselerinin %(…)’una sahip olan Public Investment Corporation ve %(…)’sini elinde bulunduran Industrial Development Corporation of South Africa’dır. 1

Grafik kâğıt tanımının içine, ağaçsız kuşeli kâğıt, ağaçsız kuşesiz kâğıt ve mekanik kuşe kâğıt girmektedir.

Sappi’nin 2007 yılında tüm dünyada elde ettiği (……………….) YTL civarında cironun (…………..) YTL’lik kısmı Türkiye’de elde edilmiştir. Kâğıt tiplerine göre bu cironun dağılımının aşağıdaki gibi olduğu belirtilmektedir:

Türkiye’de Sappi’nin faaliyet gösterdiği alanlarda pazardaki ağırlığının ise aşağıdaki gibi olduğu ifade edilmiştir:

H.1.2.2. M-Real

M-Real, Finlandiya’da yerleşik bir şirket olup, şirketin %(…)’lık hissesini ve bu hisseler aracılığıyla da şirketin oy hakkının %(….)’ini elinde bulunduran Metsäliitto Group tarafından kontrol edilmektedir. Şirket, üretimini (…) üretim tesisi aracılığıyla gerçekleştirmekte, 70’den fazla ülkede faaliyet göstermektedir. Başlıca faaliyet alanları mukavva, kuşe ve kuşesiz ince kâğıt, kuşe dergi kâğıdı, özel kâğıtlar ve kâğıt hamuru üretimi ve tedarikidir.

M-Real’in Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamakta, Türkiye’deki faaliyetleri, müşterilerine doğrudan satış ya da bağımsız müşterilerine satışlar şeklinde

2

gerçekleşmektedir.

M-Real’in oy haklarının % (…)’inden fazlasına sahip taraflar şunlardır:

2007 yılında dünya çapında (……………) YTL tutarında ciro elde etmiş olan M-Real’in bu cirosunun (…….…..) YTL’lik kısmının Türkiye’de elde edildiği ifade edilmektedir. M- Real’in Türkiye’de faaliyet gösterdiği alanlardan elde ettiği ciro ve bu alanlarda piyasadaki ağırlığı şöyledir:

2

Teşebbüsün 2007 yılında elde ettiği (………..) YTL’lik cironun (………..) YTL’lik kısmını bağımsız tüccarlara olan satışlar, (………..) YTL’lik kısmını ise doğrudan yapılan satışların teşkil ettiği ifade edilmektedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler

Kâğıt, yazı yazmak, baskı yapmak, paketlemek gibi amaçlar çerçevesinde kullanılan, kullanılacağı yere göre üretimi farklılık gösteren bir üründür. Kâğıdın; mekanik hamurdan yapılan-kimyasal hamurdan yapılan kâğıt, kuşe-kuşesiz kâğıt olmak üzere farklı türleri bulunmaktadır. Bu türlerin her biri farklı özellikler sergilemekte olduğundan, kullanım alanları da farklılık gösterebilmektedir.

Mekanik hamurdan yapılan kâğıtlarda ağaç esaslı mekanik bir hamur kullanılmaktadır. Kimyasal hamur kullanılan kâğıtlarda ise bu tarz bir mekanik hamur ya hiç kullanılmamakta, ya da sınırlı bir ölçüde kullanılmaktadır. Kimyasal hamur içeren kâğıtlar, mekanik hamur içeren kâğıtlara oranla daha kalitelidir. Bunun nedeni mekanik hamur içeren kâğıtlarda, lignin ve ağaç tortusu gibi maddelerin tam olarak erimemesidir. Bu durumsa, kâğıdın daha asimetrik bir yapıya sahip olacağı ve daha kolay sarılaşacağı anlamına gelmektedir. Kimyasal hamur kullanılarak üretilen ağaçsız kâğıtlar, kuşeyle kaplanmadıklarında tahvillerde, yazı kâğıdı olarak, zarf ve kitap basımında kullanılmakta, genel itibariyle magazin ve kataloglarda pek tercih edilmemektedirler. Bu kâğıtların üretimi mekanik kâğıtlara göre daha maliyetlidir.

3 Kâğıt çeşitleri arasında bir diğer ayrım kâğıdın kuşeli olması ya da kuşesiz olmasıdır. Kâğıt üretildikten sonra, kullanılan kâğıt hamuru ister mekanik olsun, ister kimyasal olsun bir mineralle kaplanabilir ve bağlayıcılarla tutturulabilir. Bu işlem sonucunda oluşan kâğıda kuşe kâğıt denir. Kuşe kâğıt, kuşesiz kâğıda göre daha yumuşak ve daha parlak bir yüzeye ve daha zengin mürekkep tutumuna sahiptir. Bu durum, özellikle görseller içeren baskılarda kuşe kâğıdın daha çok tercih edilmesine neden olmaktadır. Bu çerçevede kuşe kâğıdın dergilerde, promosyon malzemelerinde ve kitap kapaklarında kullanılması daha uygundur.

Kuşe kâğıtlar arasında da kâğıdın ağaçsız olması (kimyasal hamurdan yapılan) ya da mekanik hamurdan yapılması benzer şekilde kaliteyi değiştiren bir unsurdur. Kuşe kâğıt kullanılmasının söz konusu olduğu durumlarda da, kataloglarda ya da promosyon malzemelerinde gözlemlenebileceği gibi, ürünün daha uzun bir ömrü olması gözetilmekteyse, ağaçsız kuşe; eğer düşük profildeki tüketici dergileri, doğrudan posta ile gönderilen tanıtım malzemeleri, broşür ve kataloglar gibi ürünlerde olması bekleneceği gibi, kullanım ömrünün gözetilmesi ikinci plandaysa mekanik kuşe kâğıt tercih edilmektedir.

Farklı kâğıt türlerinin ayrıştırılmasında kullanılabilecek son bir kavram da ‘ince kâğıt’ ya da ‘kaliteli kâğıt’ olarak isimlendirilen kâğıt kategorisidir. Bu kategoriye giren kâğıtlar,

4

baskı kâğıdı, ofis kâğıdı, güzel sanatlar kâğıdı ve reklam ve pazarlama sektörlerinde kullanılan kâğıtlar gibi yüksek kalitedeki, mekanik ya da kimyasal hamurdan üretilen kuşeli ya da kuşesiz yazma ve baskı kâğıtlarıdır.

3

Kuşe kâğıt için kullanılan bir başka terim ‘kaplamalı kâğıt’tır. Zira kuşe kâğıt belirtildiği üzere kâğıdın kaplanması ile oluşur. Ayrıca, kâğıdın kaplanma sayısı arttıkça kalitesi artmaktadır.

4

Fotokopi makinesinde kullanılan kâğıtlar da bu gruba dahildir.

Bu bilgiler çerçevesinde kullanım alanlarında, yani talep açısından farklılık göstermekte olduğu anlaşılan bu ürünlerin arz açısından incelendiğinde de benzer bir şekilde farklılaştığı görülmektedir. Taraflar, bir tesisin, sıfırdan kurulması ve ağaçsız kuşe kâğıt

5

üretmeye başlamasının yaklaşık (…………..) Avro’luk bir maliyetle 2 yıl içerisinde tamamlanabilen, 4 yılda tam kapasiteye erişen ve kendisini 20 yılda amorti eden bir yatırım sürecinin sonunda gerçekleşebileceğini, bu yatırımın (…………..)’luk kısmının üretilecek kâğıdın kuşe kaplanması için gerekecek üretim araçlarının tedarikinden kaynaklanacağını belirtmişlerdir. Özetle, üretilecek kâğıt ister mekanik ister kimyasal olsun, kuşesiz kâğıt yerine kuşe kâğıt üretmenin (………….)’luk bir yatırım gerektireceği ve üretime yatırım kararından 1 yıl sonra başlanabileceği anlaşılmaktadır. Üretilecek kâğıdın mekanik hamurdan yapılması da gerekli yatırımı belirleyecek bir başka faktördür. Kimyasal hamurun kolayca tedarik edilebileceği, ancak mekanik hamur tedarikinde aynı imkâna sahip olunmadığı, mekanik hamurdan kâğıt üreten bir üreticinin kâğıt hamuru üretim tesisinin de olması gerekeceği, bunun da (………….)’luk bir yatırım gerektireceği ifade edilmiştir. Bu durumda da tesis yaklaşık 1 yıl sonra faaliyete geçebilecektir.

Özetle, kâğıt üretiminde kimyasal hamur kullanarak üretim yapan bir tesis yerine mekanik hamur kullanılan bir tesis yapmak (………….) Avro’luk, kâğıdın kuşe kaplanmasına imkân veren bir tesiste üretim yapmak yerine kuşesiz kâğıt üretimine imkân veren bir tesiste üretim yapmak ise (……..….)’luk ek bir maliyet anlamına gelmektedir. Her iki durumda da 1 yıl içerisinde yatırımın karşılığının alınması beklenmektedir.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

Tarafların aynı pazarda yer aldığı devralma işlemleri, rekabet hukuku bakımından yoğunlaşmaya neden olabilirler ve hakim durum yaratılması ya da güçlendirilmesi sonucunu doğurabilirler. Bu nedenle, bu tür birleşme ve devralmalarda işlemlerinin piyasa üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesinde, yapılacak pazar tanımı büyük önem taşımaktadır.

Pazar tanımının tespitinde ise dikkat çeken unsurlardan biri, pazar tanımları özelleştikçe, ya da daraldıkça, pazarda faaliyet göstermekte olan teşebbüslerin pazar güçlerinin de artacağıdır. Bir pazar daha dar pazarlara bölünebiliyorsa ve bu dar pazarlardan hiçbirinde işlemin herhangi bir anti-rekabetçi kaygıya yol açması beklenmiyorsa ve işlemin tarafları tanımlanması muhtemel tüm dar pazarlarda faaliyet gösteriyorlarsa, o işlemin daha geniş tanımlanabilecek bir pazarda da rekabetçi bir kaygıya yol açması beklenmez.

Mevcut dosya kapsamında yapılabilecek pazar tanımının en genel anlamda ‘baskı ve yazma kâğıtları üretimi’, daha dar anlamda ‘kuşe kâğıt - kuşesiz kâğıt’, ya da ‘mekanik hamurdan yapılan kâğıt-kimyasal hamurdan yapılan kâğıt’ ya da en dar anlamda ‘mekanik kuşe kâğıt’, ‘ağaçsız (kimyasal) kuşe kâğıt’ ve ‘ağaçsız kuşesiz kâğıt’ şeklinde yapılması söz konusu olabilir. Bildirim formunda, bu tanımlardan ‘ağaçsız kuşe kâğıt’ ve ‘mekanik kuşe kâğıt’ pazarlarının ilgili ürün pazarı olduğunun düşünüldüğü ifade edilmektedir.

10.1.2008 tarih ve 08-04/56-M sayılı İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “… Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler 5

Bu maliyetin, (……….) Avro’luk kısmı yılda (………..) ton kâğıt üretimine imkan veren makine teçhizat tedarikinden oluşmaktadır. Sappi, bu üretim rakamının minimum fizibil rakam olduğunu ifade etmektedir.

yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesi yer almaktadır.

Benzer yönde alınmış kurul kararlarına ve kılavuzda yer alan bu ifadeye dayanılarak bu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı en dar haliyle ‘mekanik kuşe kâğıt’, ‘ağaçsız (kimyasal) kuşe kâğıt’ ve ‘ağaçsız kuşesiz kâğıt’ olarak varsayılacak, pazardaki olası rekabetçi olmayan etkiler değerlendirilecektir. Bu varsayımsal en dar pazar tanımı altında işlemin anti-rekabetçi bir etkisinin gözlemlenmemesi durumunda, daha geniş tüm tanımlarda da anti-rekabetçi bir etkinin doğmasının beklenmeyeceği sonucuna varılacaktır. Bu nedenle burada kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Yukarıda da belirtildiği gibi M-Real Group ve Sappi Group arasında imzalanan “Ana İşletme ve Hisse Alım Satım Sözleşmesi” uyarınca M-Real’e ait kuşe grafik kâğıdı üretiminde kullanılan bazı fabrikalara ilişkin tüm know-how, markalar, sipariş defterleri, müşteri listeleri, fikri mülkiyet hakları, M-Real Deutsche Holding GMBH şirketinin bütün hisseleri ve bazı iştirakleri, M-Real Biberist AG şirketinin tüm hisseleri ve Finlandiya’da sürdürülmekte olan bazı işleri Sappi tarafından devralınacaktır.

Dosya konusu devralma işleminin Türkiye dışında gerçekleşiyor olmasına rağmen, M- Real’in Türkiye’ye yönelik mekanik kuşe kâğıt, ağaçsız kuşe kâğıt ve ağaçsız kuşesiz kâğıt ürünleri satışı gerçekleştiriyor olması nedeniyle Türkiye pazarını etkilediği anlaşılmış ve anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu tespit edilmiştir.

H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devralan taraf olan Sappi’nin mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu (………….) YTL, devralınan taraf M-Real’in mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ise (…….……) YTL olup tarafların mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları (…..……..) YTL’dir.

Sappi’nin 2007 yılı itibarıyla mekanik kuşe kâğıt pazarındaki pazar payı %(…), M- Real’in pazar payı ise %(…) olup tarafların mekanik kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık olarak %(…)’dir.

Sappi’nin ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu (…………..) YTL, devralınan taraf M-Real’in ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ise (…………..) YTL olup, tarafların ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları (…………..) YTL’dir.

Sappi’nin 2007 yılı itibarıyla ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki pazar payı %(…), M- Real’in pazar payı ise %(…) olup, tarafların ağaçsız kuşe kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık olarak %(…)’dur.

Sappi’nin ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu (….……..) YTL, devralınan taraf M-Real’in ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı cirosu ise (….……..) YTL olup, tarafların ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki 2007 yılı toplam ciroları (…….…..) YTL’dir.

Sappi’nin 2007 yılı itibarıyla ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarındaki pazar payı %(…), M- Real’in pazar payı ise %(…) olup, tarafların ağaçsız kuşesiz pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları yaklaşık olarak %(…)’dir.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, ağaçsız kuşesiz kâğıt pazarı açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmadığı, mekanik kuşe kâğıt pazarı açısından pazar payı eşiğinin, ağaçsız kuşe kâğıt pazarı açısından ise ciro eşiğinin aşıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.

Bildirim formunda yer alan bilgilere göre mekanik kuşe ve kâğıt ağaçsız kuşe kâğıt pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2007 yılı pazar payları yaklaşık olarak aşağıdaki gibidir:

Bildirim konusu işlem sonrasında ağaçsız kuşe kâğıt pazarında Sappi’nin pazar payı %(…)’a yükselecek ve pazarda lider konuma gelecektir. Diğer taraftan, ilgili pazarda

faaliyet gösteren çok sayıda uluslararası oyuncu mevcut olması, pazar payı açısından ikinci büyük teşebbüsün (Burgo) % (…)’lük pazar payına sahip olması ve Türkiye tüketiminin önemli bir bölümünün ithalat yoluyla karşılanması sebebiyle mevcut bir hakim durumun olmadığı ve işlem sonrasında ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır.

İşlem sonrasında mekanik kuşe kâğıt pazarında Sappi’nin pazar payı %(…)’ye yükselecektir. Mekanik kuşe kâğıt pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden Stora Enso’nun %(…)’lik pazar payı ile lider konumda olması sebebiyle bildirim konusu işlem ile mekanik kuşe kâğıt pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır. Dolayısıyla, söz konusu devralma işlemine, Kanun’un 7. maddesi kapsamında izin verilmesinde herhangi bir sakınca görülmemektedir.

H.3.4. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi

Taraflar arasında imzalanan Sözleşme’nin 21.3. maddesinde “… İlgili satıcılar (M-Real Grubu), tamamlanmadan sonra üç yıllık bir dönem için doğrudan veya dolaylı olarak, dünyanın neresinden olursa olsun Kaplamalı Grafik Kağıt İşine girmeyeceklerini veya yürütmekle ilgilenmeyeceklerini taahhüt ederler (ve Satıcı Grubunun hiçbir üyesinin de yapmayacağını sağlarlar).” denilmektedir.

Rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan rekabet yasağı, bu kriterler çerçevesinde değerlendirilecektir.

Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma: Doğrudan ilgili olma unsuru sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşmanın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Gereklilik ise sınırlamalar olmadan yoğunlaşmanın gerçekleştirilebilmesinin olanaklı olmamasını ya da ancak daha yüksek maliyetlerle, daha uzun bir zamanda, daha belirsiz bir ortamda gerçekleştirebilmesinin olanaklı olmasını ve sınırlamaların el değiştiren varlığın değerinin korunmasına yönelik olmasını ifade etmektedir. Bu açıdan bildirim konusu devralma işleminde getirilen rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir.

Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma: Rekabet yasağı bu kriter açısından değerlendirildiğinde, yükümlülüğün sadece M-Real ve aynı grup içinde faaliyet gösteren diğer şirketlere getirildiği ve üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlayıcı bir yönü bulunmadığı görülmektedir.

Orantılılık: Rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil, aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Sözleşme’nin yukarıda anılan 21.3. maddesi ile getirilen rekabet yasağı M-Real’in devralma işlemine konu iştirakleri tarafından yürütülen işlerle sınırlıdır. Sözleşme’de yer alan rekabet etmeme yükümlülükleri coğrafi alan olarak herhangi bir sınırlama içermemektedir Devralma işlemine konu M-Real iştirakleri dünya çapında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla rekabet yasağı kapsam bakımından orantılıdır.

Orantılılık kriterine süre yönünden bakıldığında, sözleşme ile belirlenen 3 yıllık sürenin makul olduğu düşünülmektedir. Getirilen sınırlamanın işlemin gereği gibi

gerçekleştirilebilmesi için gerekli ve kapsamı ve süresinin de makul olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu şekilde M-Real’in devralma işlemine konu iştiraklerinin faaliyetlerinin değerinin karşılanabilmesi mümkün olabilecektir.

Sözleşmenin anılan maddesi ile M-Real Grubu’na getirilen, işlemin kapanışından itibaren bir yıl süre ile devredilen işlerde çalışanları ayartmama ve iş teklifinde bulunmama yükümlülüğünün de devralma işleminin amacına ulaşması için gerekli ve makul bir sınırlama olduğu anlaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7.maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.