Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.'nin nihai satış noktası ile akdettiği sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal eder nitelikte olduğu iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Belediye Büfe, M. Sinan Mah. Vali Ünal Özgedek Bulvarı
Ayteks Koop. Önü, Merkez / Aydın
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.
Dereiçi Değirmenbahçe Cad. Asena Sok. No: 30
Yenibosna / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin nihai satış noktası ile akdettiği sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal eder nitelikte olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. (CCSD) ürünleri satan Belediye Büfe’nin işletmecisi Mehmet Ali ACAR imzalı şikayet dilekçesi ekinde CCSD ile 17.6.2008 tarihinde imzalanmış gazlı Ürün Bayilik Bölgesi Direkt Satış Noktası Sözleşmesi (sözleşme) sunulmakta ve özetle sözleşmenin fiilen yerine getirilmediği, CCSD’nin bu ve benzeri sözleşmelerle piyasadaki kar payını arttırma çabasında olduğu, kendisinin Kurum’un 11.9.2007 tarihli, 07-70/864-327 sayılı kararı (Coca-Cola Muafiyet kararı) hakkında bilgi sahibi olduktan sonra söz konusu sözleşmeden vazgeçtiğini CCSD’ye bildirdiği, CCSD’nin sözleşmeler vasıtasıyla gazlı içecek piyasasında, eşit seviyedeki işletmelere farklı işlem yaptığı, işletmecilere sözleşme ile bedelsiz ürün, dolap ve benzeri faydaları sağlamasının rakiplerinin aleyhine ve Coca Cola Muafiyet kararı’nın aksine bir sonuç ortaya çıkardığı ifade edilmekte, CCSD hakkında soruşturma açılarak bayileri ile yaptığı anlaşmaların muafiyet kapsamından çıkarılması ve gerekli cezanın verilmesi talep edilmektedir.
40
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.9.2008 tarih ve 5943 sayı ile intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.10.2008 tarih ve 2008-3-196/İİ-08- AÇ sayılı İlk İnceleme Raporu 31.10.2008 tarih, REK.0.07.00.00-110/229 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
Sayfa 2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; nihai satış noktası sözleşmesinin zorla imzalattırıldığı, sözleşmenin bir kopyasının verilmediği gibi iddiaların 4054 sayılı Kanun’un kapsamında olmadığı; şikayete konu sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı bir hüküm içermemesinden dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından menfi tespit alabilecek nitelikte olduğu ve şikayette yer alan 4054 sayılı Kanun kapsamında olan tüm iddiaların söz konusu sözleşmeye ilişkin olması dolayısıyla şikayetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Şikayetin konusu Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. (CCSD), The Coca Cola Company (TCCC)’nin Türkiye ayağı olan Coca Cola İçecek A.Ş. (CCİ)’nin kontrolündedir. Coca- Cola markasının sahibi olan TCCC, dünyanın en büyük alkolsüz içecek üreticisi ve dağıtıcısıdır. Coca-Cola, Fanta, Sprite gibi gazlı içeceklerin yanında TCCC hemen içilebilen kahve, çay ve bitkisel çaylar; meyve suyu, su ve sporcu içeceği gibi ürünlerin de üretimini yapmaktadır.
Şikayetçi Mehmet Ali Acar Aydın Merkez’de Belediye Büfe adlı büfenin işletmecisidir. Söz konusu büfe Pepsi, Coca-Cola, Fruko, Tamek gibi markaların ürünlerini satmaktadır.
Öncelikle, CCSD’nin kanun dışı yollarla, zorla sözleşme imzalattırdığı, imzalanan sözleşmenin bir kopyasını vermediği gibi iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığını belirtmek gerekmektedir. Şikayette yer alan iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarının tamamı şikayetin ekinde yer verilen sözleşmeye dayanmakta olduğundan sözleşmenin incelenmesi gerekmektedir.
Coca-Cola Muafiyet kararı ile Kurul Coca Cola’nın nihai satış noktaları ile imzaladığı münhasırlık öngören sözleşmelerin 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanmadığına ve bireysel muafiyetten de yararlanamayacağına hükmetmiştir. Söz konusu kararın üzerine CCSD nihai satış noktalarına yönelik tip sözleşmelerini değiştirmiş ve Kurumumuza menfi tespit/muafiyet talebinde bulunmuştur. Yapılan incelemenin ardından 16.10.2008 tarihli, 08-58/930-376 sayılı Kurul kararı ile başvuru konusu sözleşmelerin bir kısmına menfi tespit verilmiş, bir kısmının grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmiş ve grup muafiyetinden yararlanmayan sözleşmelere de bireysel muafiyet tanınmıştır.
80
Şikayetin ekinde yer alan sözleşme; Mehmet Ali Acar, CCSD ve bölge bayii Armada Gıda arasında 17.6.2008 tarihinde imzalanmış, bir yıl süreli, gazlı ürünlere yönelik bayilik bölgesi direkt satış noktası sözleşmesidir. Sözleşmenin Özel Hükümler kısmında belirli bir miktarda ürünün her alımı karşılığında belirli indirimler öngörülmektedir (Her 100 koli karşılığında 2 koli hediye gibi) ancak söz konusu indirimler bir rekabet yasağına bağlı değildir. Herhangi bir rekabet yasağı öngörmeyen sözleşme, aslen 16.10.2008 tarihli, 08-58/930-376 sayılı Kurul kararında değerlendirilmiş olan tip sözleşmelerden menfi tespit alan süreli sözleşmenin bir benzeridir. Kararda sözleşmenin gazlı ve gazsız içecekler bakımından herhangi bir rekabet yasağı ve Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte bir madde içermemesi dolayısıyla menfi tespit alabilecek nitelikte olduğu bununla beraber aşağıda yer verilen
Sayfa 3
türden indirimlerin fiili münhasırlığa yol açmayacak şekilde uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.
Şikayete konu sözleşmenin Özel Hükümler kısmında yer alan indirime ilişkin madde şu şekildedir: “-İşletmeye 50 koli 2,5 lt pet ürün %100 iskontalı verilecektir.
-Her 100 koli … ürünü alımı karşılığında 2 koli 2,5 lt ürün verilecektir.
-Her 2 koli 12’li ambalajlar 330 ml kutu 450 ml pet, 500 ml pet 1 koli sayılacaktır.
-satış kotasına 2 lt pet, Rb [Red Bull], 200 ml cam şişe, Damla pet dahil değildir.”
100
Burada yer alan indirimlerin kazanılmasını sağlayan miktarlar mevcut durumda işletmecinin satışlarının önemli bir bölümünü kapsamamaktadır ve bu nedenle münhasırlığa yol açacak nitelikte değildir. İndirimlerin yer aldığı maddede bulunan “satış kotası” ifadesi ise aslen satış kotası olmayıp, indirim almaya hak kazanılacak seviyelere ulaşmada hangi ürünlerin kabul edileceğini ifade etmek amacıyla yazılmıştır.
Şikayet dilekçesi ekinde yer alan sözleşmenin Özel Hükümler kısmında yer alan indirimlerin, söz konusu olayda fiili münhasırlık yaratacak nitelikte uygulanmıyor olması dikkate alınarak, sözleşmenin 16.10.2008 tarih ve 08-58/930-376 sayılı Kurul kararında da belirtildiği üzere menfi tespit alabilir nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Başvuru konusu iddialara ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
120
130
Sayfa 4
KARŞI OY GEREKÇESİ
(07.11.2008 tarihli ve 08-62/1025-397 sayılı Kurul Kararı)
Şikâyet, yapılan indirimlerin münhasırlık sonucunu doğuracak nitelikte olduğuna ilişkindir. Konunun, daha detaylı incelenmesi için ön araştırma yapılmasının uygun olacağı kanaatiyle alınan Karar’a katılamıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.