Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi'nin hisselerinin tamamının Akifer Su Hizmetleri Ticaret…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet

Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Nazlı UĞURLU

E. DOSYA KONUSU: Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi’nin hisselerinin tamamının Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, Evren KÖPRÜLÜ ve Frank Leonard PAWLEY tarafınca devralınması işlemine izin verilmesi ve/veya menfi tespit belgesi verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.12.2008 tarih ve 8206 sayı ile giren ve en son 23.12.2008 tarih ve 8330 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında

Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 31.12.2008 tarih ve 2008-3-250/Öİ-08-ŞYA sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 2.1.2009 tarih ve REK.0.07.00.00-120/1 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi hisselerinin tamamının Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu iznine tabi olmadığı, talep doğrultusunda aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Devredenler: Thames Water Limited (Thames Ltd) ve Thames Water Nominees Limited’in (Thames Nominees)

Thames Ltd, Kemble Water Holdings Ltd’in (KWH) kontrolündedir. Merkezi İngiltere’de bulunan KWH, İngiltere ve Galler’de bulunan 10 özel su ve kanalizasyon kuruluşundan biri olan Thames Water Utilities Limited (TWUL) aracılığıyla su ve kanalizasyon hizmetleri sağlamaktadır ve işlemin gerçekleşmesiyle Türkiye’de ilgili konuda başka faaliyeti kalmayacaktır.

Hisselerinin tamamı Thames’e ait olan Thames Nominees, halihazırda herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır.

H.1.2. Devralan Taraflar: Akifer Su Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi (Akifer), Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley

Hisselerinin %50’si Evren Köprülü ve %50’si Frank Leonard Pawley adlı gerçek kişilere ait olan Akifer, bildirime konu işlem için kurulmuştur. Şirketin ana sözleşmesinde yazan temel faaliyet alanı su ve atık su sistemlerine ilişkin bakım ve işletme hizmetleridir ve Thames Altyapı’yı devralarak bu alanda faaliyet göstermeye başlayacaktır.

Evren Köprülü, aynı zamanda Thames Altyapı’nın hizmet sağladığı İzmit Su A.Ş’de yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. Bununla birlikte ilgili kişi İzmit Su A.Ş.’de Thames Water Ltd’yi temsilen bulunmaktadır ve Thames Water Ltd.’nin İzmit Su A.Ş.’de sahip olduğu hisselerin devri 25.12.2008 tarihli Kurul kararıyla izne bağlanmıştır. Frank Leonard Pawley’in ise ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti yoktur.

H.1.3. Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi (Thames Altyapı)

Devrin konusunu oluşturan Thames Altyapı’nın ana faaliyet alanı su ve atık su tesislerine/projelerine işletim ve bakım hizmetleri vermektir ve ana müşterisi İzmit Su A.Ş.’dir. İzmit Su A.Ş., İzmit Belediyesi “Evsel ve Endüstriyel Su Temin Projesi”

kapsamında İzmit Belediyesi’ne arıtılmış ve ham su satılması, Yuvacık Barajı, su arıtma tesisi, boru hatları, su pompalama istasyonları ve ilgili tesislerin proje mühendislik ve inşaatının yapılması, bu amaç için gerekli malzemenin temini, yapılan tesisin test edilmesi, işletmeye alınması, yönetilmesi, işletilmesi ve bakımının yapılması işleri ile uğraşmaktadır.

Thames Altyapı’nın devir öncesi ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir.

Tablo 1: Thames Altyapı’nın Ortaklık Yapısı

Pay Sahibi Pay (%)

Thames 99

Thames Nominees 1

Toplam 100

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta bulunularak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır.

İzmit Su A.Ş. yap-işlet-devret modeli çerçevesinde baraj, su arıtım tesisleri ve boru hatlarının yapım ve işletilmesinden sorumluyken, Thames Altyapı bu tesislere yönelik yönetim ve faaliyetlerini de içerecek şekilde işletme ve bakım desteği sağlamaktadır. Bu faaliyetler temel olarak temiz ve pis suyun arıtılmasına yönelik faaliyetlerdir. Su ve atık su arıtımına yönelik işlemler genel olarak;

 Arıtma sistemlerine ilişkin olarak verilen tasarım ve danışmanlık hizmetlerinin

sağlanması,

130

 Sistem seçimini takiben ekipman, inşaat, imalat, montaj ve işletmeye alma

faaliyetlerinin sağlanması

 Sisteme ilişkin işletim, bakım ve onarım hizmetleri ve diğer mühendislik

hizmetlerinin verilmesi

aşamalarından oluşmaktadır.

Müşterilerin niteliğine ve şirketlerin hizmet verdikleri alanlara göre bir ayrım yapıldığında endüstriye yönelik sistemler ve belediyelere yönelik sistemler olmak üzere ikili bir sınıflandırmayla karşılaşılmaktadır.

Endüstriyel sistemlerde su, nihai ürünün (örneğin içecekler) bir parçası olarak ya da üretim aşamasında üretim akışkanı olarak (örneğin buharlı üretim sürecinde kaynamış su) kullanılmadan önce uygun hale getirme ve arıtılma işlemlerinden

geçirilmektedir. Ayrıca, endüstride işlem sonrasında ortaya çıkan atık suların yeniden süreçte kullanılmasının sağlanması ve çevre mevzuatı uyarınca arıtma işleminin yapılması amacıyla da arıtma sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Belediyelere yönelik sistemler, içme suyu temin etmek amacıyla kuyu, baraj, akarsu, göl ve kaynak suları gibi kaynaklardan elde edilen suyun arıtılması ve lağım sularının dışarı atılmadan önce uygun hale getirilmesi işlemlerini içermektedir. Ayrıca, endüstriye yönelik arıtma hizmeti sunan şirketler küçük yerleşim yerlerine yönelik paket tesislerine ilişkin hizmetleri de verebilmektedirler.

Diğer yandan temiz su arıtma sistemleri ve atık su arıtma sistemleri veya her iki arıtım sisteminin çeşitli tipleri arasında ayrıma girme ihtimali bulunmakla birlikte, bildirim formunda arz ikamesi açısından aralarında herhangi bir farkın bulunmadığı, teşebbüslerin faaliyetlerini birinden diğerine kolaylıkla ve yüksek maliyetlere katlanmaksızın genişletebilecekleri belirtilmektedir.

11.1.2007 tarihli, 07-01/11-06 sayılı Kurul kararında “İzmit Su A.Ş. yap-islet-devret modeli çerçevesinde baraj, su arıtım tesisleri ve boru hatlarının yapım ve işletilmesinden sorumluyken, Thames Altyapı bu tesislere yönelik yönetim ve faaliyetlerini de içerecek şekilde işletme ve bakım desteği sağlamaktadır” denilerek Thames Altyapının faaliyet alanı belirlenmiştir. Thames Altyapı’nın işletme ve bakım desteği faaliyetleri su ve atık su tesislerine yönelik işletme, bakım, onarım ve mühendislik hizmetlerini içermektedir. Aynı kararda ilgili ürün pazarı “su ve atık su arıtma tesislerine yönelik inşaat, imalat ve hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir.

170

Bildirim formunda, Thames Altyapı’nın faaliyette bulunduğu işlerin asıl yüklenicisinin İzmit Su A.Ş. olduğu ancak bu işi kendisi yapmayarak Thames Altyapı’dan taşeronluk hizmeti aldığı, devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarının “su ve atık su altyapı tesislerine yönelik işletme ve bakım desteği hizmetleri pazarı” olarak tanımlanabileceği ifade edilmektedir. Ayrıca İzmit Su A.Ş. ile Thames Altyapı’nın faaliyetlerinin birbirine yakın olması nedeniyle potansiyel rakip olarak algılanabileceği belirtilmektedir. Thames Altyapı aslen su ve atık su arıtma tesislerine yönelik hizmet sağlayıcı olsa da, söz konusu pazar “su ve atık su arıtma tesislerine yönelik inşaat, imalat ve hizmetler pazarı”nın içerisinde bir alt pazardır ve bu nedenle söz konusu devralma işlemi bakımından ilgili ürün pazarı “su ve atık su arıtma tesislerine yönelik inşaat, imalat ve hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili hizmetlerin tüm Türkiye çapında verilebileceği, ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye" olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

190

Devralma işlemi, Thames Ltd.’in sahibi olduğu Thames Altyapı hisselerinin tamamını Akifer, Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley’e devretmesine ilişkindir. İşlem taraflar arasında imzalanmış “Thames Water Altyapı Hizmetleri Limited Şirketi’nin nominal sermayesinin tamamının satın alınması ile ilgili anlaşma” (anlaşma) ile

düzenlenmektedir. Thames Altyapı’nın devir sonrası ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmektedir:

Devir işlemi ile hedef şirketin kontrolü Thames Ltd’den Evren Köprülü ve Frank Leonard Pawley’in ortak kontrolünde bulunan Akifer’e geçeceğinden işlem 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesi çerçevesinde bir kontrol değişikliğini içermektedir.

Aynı Tebliğin 4. maddesine göre “ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” ifadesi yer almaktadır. Henüz yeni kurulmuş bir şirket olan Akifer’in veya onu kontrol eden kişilerin ilgili pazarda herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. Hedef şirket Thames Altyapı’nın 2007 yılı cirosu ise (………….) YTL’dir. 11.1.2007 tarihli, 07-01/11-06 sayılı Kurul kararında İzmit’in tek şebeke suyu sağlayıcısı konumunda bulunan İzmit Su A.Ş.’nin pazar payı tahmini Türkiye nüfusunun Kocaeli nüfusu ile karşılaştırılması yoluyla % (…) olarak bulunmuştur. Aynı pazarda sadece İzmit Su A.Ş.’ye hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet gösteren Thames Altyapı’nın pazar payı da bu yöntemden yola çıkıldığında ve her iki teşebbüssün ciroları dikkate alındığında % (…) olarak hesaplanmaktadır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, gerek ciro ve gerekse pazar payı eşiğinin aşılmaması nedeniyle izne tabi değildir.

İşlemi düzenleyen anlaşmanın 12. maddesi uyarınca satıcılar, işlemin tamamlanmasından itibaren iki yıllık süre boyunca, KWH ve/veya bağlı kuruluşlarının Türkiye’de devredilen şirketin faaliyet konusuyla rekabet eder nitelikte bir işle iştigal etmeyeceğini taahhüt etmektedir. Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olan bu rekabet yasağı, konu bakımından da yalnızca devredilen şirketin faaliyet konusuna ilişkin sınırlama getirmektedir. Söz konusu kısıtlamanın süresinin iki yıl olarak belirlenmesi nedeniyle sınırlamanın, işlemin gerçekleştirebilmesi için gerekli olandan daha fazla olmadığı kanaatine varılmış olup, tarafların menfi tespit belgesi verilmesine ilişkin taleplerinin de uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

230

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken

Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak

tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri

aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına,

2. İşleme 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi

verilmesine.

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Başkan

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

İkinci Başkan