Solvay SA’nın poliamit iş kolunda dünya çapındaki faaliyetlerinin ve varlıklarının tek kontrolünün hisse alım…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Dr. Metin ARSLAN, Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Mehmet AYAN

B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Musa ÇOKUR, Ahmet YALÇIN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - BASF SE

- SOLVAY SA

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN,

Av. Görkem YARDIM, Av. Merve ÖNER

Yıldız Mahallesi Çitlenbik Sokak No:12 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Solvay SA’nın poliamit iş kolunda dünya çapındaki faaliyetlerinin ve varlıklarının tek kontrolünün hisse alım anlaşması ve satın alma opsiyonu anlaşması suretiyle BASF SE tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 02.02.2018 tarih ve 1041 sayı ile giren ve en son 27.03.2018 tarih ve 2549 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 30.0 3.2018 tarih ve 2018 - 1 - 5 /Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) İnceleme sürecinde Türkiye’de hekzametilen diaminin (HMD) tek alıcısı konumunda olan Kordsa Teknik Tekstil A.Ş.’den (KORDSA) ve poliamit ara ürünleri pazarında faaliyet gösteren INV I STA S.A.R.L.’den (INVISTA) bilgi tale bine istinaden gelen cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

G.1. Bildirim Konusu İşlem

(5) Bildirim konusu işlem, Solvay SA’nın (SOLVAY) poliamit iş kolunda dünya çapındaki faaliyetlerinin ve varlıklarının tek kontörlünün hisse alım anlaşması (Alım Anlaşması) ve satın alma opsiyonu anlaşması suretiyle BASF SE (BASF) tarafından devralınmasına ilişkindir. BASF kendisi veya iş tirakleri aracılığıyla SOLVAY’ın poliamit ve bununla ilgili ara iş kolunu ve mühendislik plastiği iş kolunu içeren poliamit iş kolu (İş Kolu) üzerindeki kontrolü devralmayı planlamaktadır (Planlanan İşlem).

(6) Gerçekleşecek olan hisse alım anlaşması ve satın alma opsiyonu anlaşması ile BASF, SOLVAY'ın poliamit ve mühendislik plastikleri iş kolunda dünya çapındaki faaliyetlerini ve varlıklarını, Avrupa Birliği (Fransa, Polonya, İspanya ve Almanya), Güney Amerika (Brezilya, Meksika) ve Asya'da (Güney Kore, Çin ve Hindistan) bulunan üretim tesislerinin yanı sıra İtalya, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Japonya'daki ek satış ve araştırma organizasyonlarını da satın almayı hedeflemektedir [1].

(7) Planlanan İşlem, BASF veya iştirakleri tarafından İş Kolu’nun tek k ontrolünün devralınmasına ilişkindir. BASF, mevcut durumda SOLVAY ile INVISTA’nın tam işlevsel olmayan, sadece poliamite ilişkin ara ürünleri üreten, üret tiği ürünlerin tümünü Fransa’da kendi ana şirketlerine tedarik eden ve üçüncü kişilere satış yapmamakt a olan ortak girişimi Butachimie, Societe en Nom Collecitf’in (BUTACHİMİE) %50 hissesini ve aşağıda yer verilen SOLVAY tarafından mevcut durumda kontrol edilen şirketlerin hisselerini ve varlıkları nı devralacaktır.

(8) Alım Anlaşması 18.09.2017 tarihinde BASF ile belirli iştirakleri ve SOLVAY ile belirli iştirakleri arasında imzalanmıştır. Alım Anlaşması içinde BASF, SOLVAY'a, SOLVAY'ın taleb i üzerine, SOLVAY’ın poliamit ve ara ürünlerini ve mühendislik plastiği iş kolunu içeren varlıkları ve payları devralmas ı hususunda bağlayıcı bir taahhüt sunmaktadır. Akabinde SOLVAY satım opsiyonunu kullanmış ve ardından SOLVAY ve BASF, işlemin kapanışıyla belirli hisse devirleri ve varlık aktarımı yoluyla BASF'a İş Kolu’nu devretmek üzere Planlanan İşlem’i gerçekleştiren bir anlaşma akdetmişlerdir.

(9) Planlanan İşlem'in kapanışından önce SOLVAY, İş Kolu ile alakalı varlıklarının ilgili kısmını BASF'a devretme amacıyla tüzel kişilere transfer etmek için satış öncesi yeniden yapılanmaya gidecektir. Aşağıda belirtilen hisseler, Hisse Alım Sözleşmesi Taslağı uyarınca BASF tarafından satın alınacak ve BASF'a devredilecektir:

- Performance Polyamides France’daki hisselerin %100'ü (Rhodia Operations'in

varlıklarının bu şirkete satış öncesi yeniden yapılanma kapsamında devrinin

ardından);

- Solvay (Şangay) Engineering Plastics Co. Ltd'nin % 100'ü;

- Solvay Rhodia Polymers & Specialties India Private Ltd'deki hisselerin % 100'ü;

- Techpolymers Indüstria e Comercio Ltda., Brezilya'daki hisselerin % 100'ü (Rhodia

Poliamita e Especialidades SA'mn poliamit varlıklarını satış öncesi yeniden yapılanma

kapsamında bu şirkete aktardıktan sonra);

- Solvay Chemicals Korea Co Ltd.'deki hisselerin %100'ü (satış öncesi yeniden

yapılanma kapsamında poliamit içermeyen maddelerin ayrımını takiben);

- Solvay Solution s Espana SL'deki hisselerin %100'ü;

- Solvay Engineering Plastics Poland'daki hisselerin %100'ü (Zaklad Energetyczny

"Energo - Stil" Sp. Z o.o'daki hisselerin % 25'inin dolaylı olarak transferi dâhil);

- Solvay Industrial S de RL de CV, Mexico'daki hisselerin %100'ü (satış öncesi yeniden

yapılanma kapsamında İş Kolu varlıklarının devrinin ardından);

[1] Ancak Paulinia, Brezilya'da bulunan SOLVAY’ın öncü tesisleri ve bu tesislerle ilgili işler devralma işleminin kapsamına girmemekte olup aynı zamanda, Santo Andre’deki belirli üretim varlıkları da devralma işleminin kapsamı dışında bırakılmıştır.

- Yeniden yapılanma adım planına uygun olarak kurulacak Performance Polyamides

Germany'deki hisselerin % 100'ü (Solvay P&S GmbH'mn poliamit varlıklarının satış

önce si yeniden yapılanma kapsamında bu şirkete nakledilmesinin ardından);

- Y eniden yapılanma adım planına uygun olarak kurulacak Performance Polyamides

Italy'deki hisselerin %100'ü (Solvay Solution Italia Spa'nın poliamit varlıklarının satış

öncesi yeniden yapılanma kapsamında bu şirkete devrilmesinin ardından) ve o rtak

girişime (BUTACHİMİE) ait hisselerin %50'si.

(10) Ek olarak, Solvay USA Inc., Solvay Canada Inc., Solvay Japan Co. Ltd ve Solvay Mexicana, S. de R.L. de C.V. tüm sözleşmelerin kapanışının ardından ve mümkün olan yerlerde yalnızca İş Kolu ile ilgili envanteri BASF'a devredecektir. BASF ayrıca, Birleşik Krallık, Belçika, Rom anya, Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Japonya gibi diğer ülkelerdeki İş Kolu çalışanlarına BASF'a geçme imkânı sunacaktır.

(11) SOLVAY’ın kontrolünde yer alan Rhodia Operations’ın, Naylon 6.6 baz polimer ve mühendislik plastiklerine ilişkin varlık ları Performance Polyamides France’a devredilecek ve Performance Polyamides France sonrasında BASF tarafından devralınacaktır.

G.2. Taraflar

G.2.1. BASF

(12) BASF, genel merkezi Ludwigshafen, Almanya’da bulunan halka açık bir kimya şirketidir. Hisseleri, Frankfurt (BAS), Londra (BFA), ve Zürih (BAS) menkul kıymetler borsalarında işlem görmektedir. BASF, 500.000'den fazla hissedar ile hisselerinin çoğunluğu halka açık bulunan bir şirkettir. Bu bağlamda BASF, herhangi bir gerçek kişi ya da teşebbüse ait değildir. Diğer bir ifadeyle, BASF üzerinde herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin, birlikte ya da tek başına, karar verme gücü bulunmamaktadır. BASF'ın en büyük hissedarı 6 Kasım 2017 tarihi itibarıyla % 6,44 hissesi ile BlackRock Inc.'dir.

(13) BASF’ın ürün portföyü kimyasallar, performans ürünleri, fonksiyonel malzeme ve çözümler, zirai çözümler ve petrol ve yakıt olmak üzere toplam beş ana ürün bölümünden oluşmaktadır. BASF’ın kimyasallar bölümü temel kimyasallar ve ara ürün işlerinden oluşmakta olup, monomerler, petrokimyasallar ve ara ürünleri kapsamaktadır. BASF, kaprolaktam, adipik asit (AA), HMD, MDI, TDI, poliamit 6 ve 6.6 baz polimer, amonyak, nitrik asit, kükürt ve klor ürünleri, inorganik tuzlar, üre, melamin yapıştırıcı ve emprenye reçinelerini üretmekte ve bu ürünlerin satış faaliyetini yürütmekte olup, monomerler bölümü aracılığı ile poliamit değer zincirinde ağırlıklı olarak faaliyet göstermektedir.

(14) Aynı zamanda BASF, ulaştırma/otomotiv, endüstriyel tüketim ve inşaat sektörlerinde faaliyet gösteren performans malzemeleri bölümü aracılığıyla mühendislik plastikleri ürünlerini üretmekte ve pazarlamaktadır. Ürün portföyü, poliüretanlar, mühendislik plastikleri, stirenli köpükler ve fonksiyonel köpüklerden oluşmaktadır. Bununla birlikte fonksiyonel materyaller ve çözümler bölümü performans materyalleri, katalizörler, inşaat kimyasalları ve kaplamaları alt bölümlerini kapsamaktadır.

(15) Aşağıda BASF’ın son üç yılda Türkiye’de yatay etkilenen pazarlardaki satış miktarı ve pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 1: BASF’ın Türkiye’de Satış Miktarları (kiloton) ve Pazar Payları

HMD [2] AA Naylon 6/ 6.6 Naylon 6/6.6 MP

BASF 2014 2015 2016 2014 2015 2016 2014 2015 2016 2014 2015 2016

Kaynak: Bildirim Formu ve KORDSA’dan intikal eden bilgiler.

(16) BASF Türkiye'de, BASF Türk Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. (BASF Türkiye) ve Chemetall Sanayi Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (CHEMETALL) unvanlı iki iştiraki aracılığıyla ve doğrudan satış yaparak faaliyet göstermektedir. BASF Türkiye hâlihazırda altı üretim tesisi ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Ürünlerin satışı dört ana başlık altında toplanmıştır. Bunlar;1) kimyasallar, 2) fonksiyonel malzemeler ve çözümler, 3) performans ürünleri ve 4) zirai çözümlerdir. BASF, otomobil, elektrik ve elektronik, inşaat, deri, deterjan, temizlik, ilaç, kozmetik, hayvan yemi, tarım ve gıda gibi pek çok sanayi sektörüne ürün sunmaktadır.

(17) BASF, boya bölümünün daha eksiksiz bir çözüm sağlayıcı olması amacıyla Albemarle'nin global yüzey işleme şirketi CHEMETALL’i 2016 yılında satın alarak portföyünü genişletmiştir. CHEMETALL, yüzey işlemeye yönelik özelleştirilmiş teknoloji ve sistem çözümleri geliştirmekte ve üretmektedir. Bu kimyasallar otomotiv, havacılık, alüminyum son ürünü ve metal şekillendirme gibi pek çok endüstride ve son kullanıcı pazarında kullanılmaktadır.

G.2.2. SOLVAY

(18) SOLVAY, merkezi Brüksel'de bulunan ve Belçika yasalarına göre kurulmuş bir kimya şirketidir. Halka açık bir şirket olan SOLVAY, herhangi bir kişi ya da kuruluş tarafından tek başına ya da ortak kontrol edilmemektedir ve faaliyetlerini yaklaşık 58 ülkede sürdürmektedir.

(19) SOLVAY, gelişmiş formülasyonlar, gelişmiş malzemeler, performans kimyasalları, fonksiyonel polimerler ve kurumsal ve ticari hizmetler olmak üzere beş ana bölümde faaliyet göstermektedir. SOLVAY’ın ürünleri ve çözümleri, uçak, otomobil, akıllı ve tıbbi cihazlar, piller, mineral ve yağ elde etme gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Faaliyetleri arasında yer alan fonksiyonel polimerler iş kolu çerçevesinde SOLVAY, tüm Naylon 6.6 zincirini yönetmektedir. Bu kapsamda yüksek katma değerli mühendislik plastiklerini geliştirerek alt pazarda kullanılan ara ürünler ve polimerlerin üretimi ile üst pazarda performans poliamitleri olan adipik asit bazlı ara ürünler ve Naylon 6.6 üretmektedir. Giyim ve endüstriyel sektörlerde kullanılmak üzere iplikler ve elyaf lifleri üretip bunları pazarlamaktadır. Ayrıca fonksiyonel polimerler iş kolu içerisinde kloroviniller de yer almaktadır.

[2] HMD tedariki pazarına ilişkin pazar paylarının hesaplanmasın d a ton üzerinden gerçekleşen veriler esas alınmıştır.

(20) %30,71 oranında hissesi ile Solvac SA (SOLVAC), SOLVAY’ın ana hissedarıdır. SOLVAC, Euronext Brüksel'de işlem görmektedir. SOLVAC'ın sermayesinin büyük çoğunluğu (yaklaşık %80’i) SOLVAY'ın kurucu ailelerinin üyeleri olan gerçek kişilerin elindedir. SOLVAC, hissedarlarının herhangi biri tarafından tek başına veya birlikte kontrol edilmemektedir. SOLVAC'ın %5’i aşan tek hissedarı Patrick SOLVAY'dır (%5,24 hissesi ile). Bu nedenle, ne SOLVAC ne de hissedarlarının herhangi biri SOLVAY'ı kontrol etmektedir. SOLVAC'ın, SOLVAY dışında herhangi bir ticari faaliyeti de bulunmamaktadır. Aşağıda SOLVAY’ın son üç yılda Türkiye’de yatay etkilenen pazarlardaki satış miktarına ve pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 2: SOLVAY’ın (İş Kolu) Türkiye’de Yatay Etkilenen Pazarlardaki Satış Miktarları (Kiloton) ve Pazar Payı

HMD [3] AA Naylon 6/ 6.6 Naylon 6/6.6 MP

SOLVAY 2014 2015 2016 2014 2015 2016 2014 2015 2016 2014 2015 2016

Kaynak: Bildirim Formu ve KORDSA’dan intikal eden bilgiler.

(21) SOLVAY Türkiye’de 20 yılı aşkın süredir uzay ve otomotiv, tarım, yem ve gıda, inşaat, tüketici ürünleri ve sağlık hizmetleri, elektrik ve elektronik, enerji kaynakları ve çevre ile endüstriyel uygulamalar sektörlerinde faaliyet göstermektedir. SOLVAY'ın Türkiye'deki fiziksel varlığı bir ticari ofis olan İstanbul Kimya Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.’den (SOLVAY TÜRKİYE) ibarettir. Başlıca faaliyetleri, Türkiye'de ve diğer bölgelerde çeşitli SOLVAY imalat ürünlerinin satışının kolaylaştırılmasıdır. Başka bir deyişle, SOLVAY TÜRKİYE, SOLVAY için dâhili bir temsilci görevi görmektedir. SOLVAY 2016 mali yılında Türkiye’den elde ettiği ciroyu yaptığı doğrudan satışlar vasıtasıyla elde etmiştir.

G.2.3. Devre Konu İş Kolu

(22) Devre konu İş Kolu, özellikle "poliamit değer zinciri"ne ait ürünleri geliştirmekte, üretmekte ve dağıtmaktadır. İş Kolu, poliamit değer zincirinin sekiz seviyesi arasından dünya çapında yalnızca I ile V arasındaki seviyelerde faaliyet göstermektedir. I. seviye üretim aşamasında ADN, nitrik asit, KA yağı; II. seviye üretim aşamasında HMD, AA, Kaprolaktam; III. seviye üretim aşamasında AH tuzu (naylon tuzu); IV. seviye üretim aşamasında Naylon 6 ve Naylon 6.6 bazlı polimerler ve V. seviyede yer alan Naylon 6 ve Naylon 6.6. mühendislik plastikleri ve performans lifleri ürünlerini üretmekte ve dağıtmaktadır. Sayılan ürünler dışında İş Kolu’nun faaliyetleri, poliamit değer zinciri ürünlerinin üretiminden sağlanan özel polimerleri ve yan ürünleri de içermektedir.

(23) İş Kolu’nun Türkiye’deki faaliyetleri ise poliamit değer zincirinde yer alan seviye II, IV ve V’deki ürünlerin satışından ibarettir. Bu kapsamda, İş Kolu Rhodia Operations aracılığı ile Türkiye’de sınırlı olmak üzere poliamit değer zincirinde II. Seviyede yer alan HMD ve AA satışı gerçekleştirmektedir. Aynı zamanda Solvay Solutions Espana aracılığıyla Türkiye pazarına sınırlı miktarda seviye IV ürünü olan Naylon 6.6 bazlı polimerler satmakta ancak aynı seviyede yer alan Naylon 6 bazlı polimerler satmamaktadır. İş Kolu, Rhodia Operations ve Solvay Engineering Plastics Poland aracılığıyla Türk pazarında az miktarda poliamit değer zinciri V. seviye ürünü olan poliamit bazlı mühendislik plastiği satmaktadır.

3 HMD tedariki pazarına ilişkin pazar paylarının hesaplanmasında ton üzerinden gerçekleşen veriler esas alınmıştır.

G.3. İlgili Pazar

G.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(24) Poliamit iş kolu, poliamit ara ürünleri pazarından oluşmakta olup poliamit ara ürünleri pazarı da kendi içinde alt pazarlara ayrılmaktadır. Poliamit değer zincirinin hangi ürün pazarlarından oluştuğuna ilişkin bilgiye aşağıda yer verilmiştir:

- Seviye 0: Bütadien - Propilen - Amonyak - Siklohekzan

- Seviye 1: ADN - Nitrik Asit - KA Yağı

- Seviye 2: Hekzametilen Diamin (HMD) - Adipik Asit (AA) - Kaprolaktam

- Seviye 3: AH Tuzu

- Seviye 4: Naylon 6 (PA 6) ve Naylon 6.6 (PA 6.6) Bazlı Polimerler

- Seviye 5: Naylon 6 ve Naylon 6.6 Mühendislik Plastikleri - Performans Elyafları

- Seviye 6: Nihai tüketici 1 (ör: Otomotiv 1. Aşama tedarikçisi, elektronik ve endüstriyel

ürün üreticileri)

- Seviye 7: Nihai tüketici 2 (Ulaştırma / otomotiv, sanayi, tüketici ve inşaat)

(25) Dosya içeriği bilgilerden BASF ve İş Kolu’nun Türkiye’de bütadien, propilen, amonyak, siklohekzan, adiponitril (ADN), nitrik asit, keton alkol (KA) yağı ve AH tuzu faaliyetleri bakımından yatay veya dikey anlamda bir örtüşme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

- Hekzametilen Diamin (HMD)

(26) ADN'nin hidrojenasyonu ile elde edilen ve genellikle AH Tuzu (naylon tuzu) üretimi için kullanılan bir alifatik diamindir. Elde edilen AH Tuzu daha sonra Naylon 6.6 baz polimere polimerize edilmektedir. HMD'nin küresel olarak üretilen büyük kısmı, Naylon 6.6 baz polimer üretiminde (yaklaşık %85’i) tüketilmektedir. Kalan kısım, PPA, PARA ve Naylon 6.10 gibi diğer poliamitler için bir ara madde olarak ve kaplamalar ile biyositler için de olmak üzere birçok farklı uygulamada kullanılmaktadır. HMD'nin en önemli poliamit harici uygulaması, Hekzametilen Diizosiyanat (HDI) kaplamaları öncüsü olmasıdır. Ayrıca, HMD plastik katkı maddeleri, yapıştırıcılar, mürekkeplerin üretiminde, su arıtma ve inşaat işlerinde kullanılmaktadır.

(27) BASF, HMD'yi sadece İngiltere'de üretmekte ve ürettiği HMD’nin neredeyse tamamını Naylon 6.6 ve HDI üretimine mahsus olarak kullanmaktadır. BASF, HMD'yi sadece fırsatçı bir şekilde, (…..) yıllık sözleşmeler kapsamında ve Türkiye’de yalnızca (…..) müşteriye satmaktadır. İş Kolu, HMD'yi yalnızca Fransa'da üretmekte ve buraya özgü olarak kullanmaktadır. İş Kolu ayrıca Türkiye’de bir müşteriye yaptığı satışlar dâhil olmak üzere ticari pazarda sınırlı miktarda HMD satmaktadır.

(28) Hem BASF hem de İş Kolu Türkiye’de HMD tedariki pazarında faal olduğundan, HMD tedariki pazarı bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme mevcuttur. Ayrıca HMD; AA ile birlikte Naylon 6.6 bazlı polimerlerin, Naylon 6.6 mühendislik plastiklerinin ve performans elyaflarının girdisi olarak kullanıldığından ve tarafların Türkiye’de Naylon 6.6 bazlı polimerler, Naylon 6.6 mühendislik plastikleri ve performans elyafları (yalnızca İş Kolu) tedariki pazarında faaliyetleri olduğundan, tarafların bu faaliyetleri arasında dikey bir örtüşme mevcuttur.

- Adipik Asit (AA)

(29) AA, 6 karbon atomundan oluşan alifatik bir diasit olup hammaddesi siklohekzandır. En köklü ticari üretim yolu, siklohekzanol ve siklohekzanonun bir karışımından AA'yı üretmektir. KA Yağı, çok basamaklı bir yol izlenerek AA elde edilmek üzere Nitrik Asitle oksitlenir. AA, AH Tuzu üretmek için HMD ile birlikte karıştırılır. Buna ek olarak, AA aynı derecede önemli; poliüretan, esnek köpük, plastikleştiriciler, polyester TPU termoplastik ve sentetik deri gibi poliamit harici bir uygulamaya sahiptir. Tüm uygulamalarda, standart özellikli AA kullanımı uygundur.

(30) BASF sadece Almanya'da kendi kullanımına mahsus olmak üzere AA üretmektedir. Üretim fazlası AA’yı (toplam üretiminin %(…..) 'i), çoğunlukla Avrupa Ekonomik Alanı'nda ((…..), ticari pazar satışlarının %(…..) 'sinden fazlası), Türkiye’de ((…..)) ve İsrail'de ((…..)) satmaktadır. İş Kolu, kendi kullanımına mahsus olmak üzere AA üretmekte ve arta kalan yaklaşık %(…..)’lik miktarı (Türkiye’de sadece düşük miktarlarda ((…..) Euro değerinde (…..)) ticari pazarda satmaktadır.

(31) Hem BASF’ın hem de İş Kolu’nun Türkiye’de AA tedariki pazarında faaliyeti olduğundan, AA tedariki pazarı bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay bir ötüşme bulunmaktadır. Ayrıca AA; HMD ile birlikte Naylon 6.6 bazlı polimerlerin, Naylon 6.6 mühendislik plastiklerinin ve performans elyaflarının girdisi olarak kullanıldığından ve tarafların Türkiye’de Naylon 6.6 bazlı polimerler, Naylon 6.6 mühendislik plastikleri ve performans elyafları (yalnızca İş Kolu) tedariki pazarında faaliyetleri olduğundan, tarafların bu faaliyetleri arasında dikey bir örtüşme bulunmaktadır.

- Kaprolaktam;

(32) Elyaflarda, mühendislik plastiklerinde ve tekstil, otomotiv ve ambalaj endüstrileri için ekstrüzyon polimerlerinde yaygın olarak kullanılan Naylon 6 baz polimerinin üretiminde neredeyse tamamen kullanılan bir monomer ara maddesidir.

(33) BASF, Türkiye’de kaprolaktam üretmemekte ve kaprolaktamı esas olarak Naylon 6 bazlı polimerlerin üretimi için bir girdi malzemesi olarak kullanmaktadır. BASF 2016 yılında (…..) kilotonu Türkiye’de olmak üzere toplam (…..) kiloton kaprolaktam satmıştır. İş Kolu, kaprolaktam üretmemekte ve satmamaktadır; ancak sadece Polonya'daki Naylon 6 baz polimer üretimi için kullanmaktadır. 2016 yılında, İş Kolu BASF'den (…..) Euro karşılığında yaklaşık (…..) kiloton kaprolaktam tedarik etmiştir ve bu rakam tüm talebin yaklaşık (…..) temsil etmektedir. Taraflar İş Kolu’nun, kalan kaprolaktam talebini başka tedarikçilerden sağladığını ancak hiçbir koşul altında Türkiye’den karşılamadığını ifade etmişlerdir.

(34) İş Kolu’nun Türkiye’de kaprolaktam satın almadığı veya Naylon 6 bazlı polimer satışı yapmadığı ve kaprolaktam ile Naylon 6.6 bazlı polimerler arasında herhangi bir ilişki olmadığından tarafların bu faaliyetleri bakımından yatay veya dikey anlamda bir örtüşme bulunmamaktadır. Bununla birlikte kaprolaktam Naylon 6 mühendislik plastiklerinin üretiminde dolaylı bir girdi olarak kullanılmaktadır zira Naylon 6 mühendislik plastikleri Naylon 6 bazlı polimerlere çeşitli katkı maddelerinin konulması aracılığıyla elde edilmektedir. Taraflardan sadece BASF’ın Türkiye’de kaprolaktam satışı bulunmakla birlikte her iki taraf da Türkiye’de Naylon 6 mühendislik plastikleri tedariki faaliyetinde bulunduklarından tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme mevcuttur. Ayrıca kaprolaktam performans elyaflarının üretiminde girdi olarak kullanıldığı için ve taraflardan BASF’ın Türkiye’de kaprolaktam satışı, İş Kolu’nun ise performans elyafları tedariki faaliyeti bulunduğu için tarafların bu faaliyetleri arasında da dikey örtüşme bulunmaktadır.

- Naylon 6 / Naylon 6.6 Bazlı Polimerler

(35) Poliamitlerin polimer sınıfı alifatik, yarı aromatik ve aromatik poliamitlerden oluşmaktadır. Naylon 6 ve Naylon 6.6 bazlı polimerler, alifatik poliamit ailesine aittir. Naylon 6 ve Naylon 6.6 bazlı polimerler ortalama-performanslı poliamitler olarak adlandırılır. Naylon 6 bazlı polimer açık ara üretilen en büyük poliamit polimerdir ve kaprolaktamın halka açılımı polimerizasyonu yoluyla üretilmektedir. Naylon 6.6 bazlı polimer ise HMD ve AA’dan elde edilen sıvı tuzun (AH tuzu) çoğul yoğunlaşması ile üretilmektedir. Naylon 6 ve Naylon 6.6 ağırlıklı olarak tekstil, film, elyaf ve mühendislik plastiklerinin yapımı için kullanılmaktadır.

(36) Naylon 6 ve Naylon 6.6 bazlı polimerler, sadece amit grubunun karşılıklı konumlandırılmasında farklılık göstermektedir ve kimyasal yapılarının çok benzer olması sebebiyle kimyasal ve fiziksel özellikler bakımından çok benzerlerdir, dolayısıyla uygulamada birbirlerinin yerine kullanılmaktadırlar. Taraflarca, cam geçiş sıcaklığı, erime noktası, eğilme sıcaklığı, su emme, sertlik ve güç gibi benzer teknik performans kriterlerine dayanan Naylon 6 / 6.6 bazlı polimerler arasında yüksek derecede bir ikame edilebilirlik bulunduğu ifade edilmiştir. Netice olarak bu iki ürün bakımından bir pazar ayrımına gidilmesine gerek olmadığı ve her ikisinin tek bir ürün pazarı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaati oluşmuştur.

(37) BASF ağırlıklı olarak Naylon 6 bazlı polimer ve daha küçük ölçüde Naylon 6.6 bazlı polimer üretiminde küresel çapta faaliyet göstermektedir. BASF aynı zamanda Naylon 6’nın üretimi sırasında az miktarda AH tuzu eklenerek üretilen Naylon 6 / 6.6’nın bir ko- poliamitini üretmektedir. BASF’ın Türkiye'de herhangi bir Naylon bazlı polimer üretim faaliyeti bulunmamaktadır. BASF günümüzde sadece Naylon 6 bazlı polimer satışı (2016 yılında (…..) kiloton) ve sınırlı miktarda Naylon 6 / 6.6 ko-poliamit satışı (2016 yılında (…..) kiloton) yapmaktadır. Öte yandan taraflar BASF’ın 2016 yılında Türkiye’de (…..) kiloton Naylon 6.6 bazlı polimer satışı gerçekleştirdiğini ancak BASF’ın mevcut durumda Naylon 6.6 bazlı polimer tedarikine ilişkin faaliyetinin bulunmadığını ifade etmişlerdir. İş Kolu küresel çapta ağırlıklı olarak Naylon 6.6 ve daha kısıtlı oranda Naylon 6 üretmekte olup Türkiye'de herhangi bir naylon bazlı polimer üretim faaliyeti yoktur. İş Kolu Türkiye'de Solvay Solutions Espana aracılığıyla yalnızca Naylon 6.6 bazlı polimer (2016 yılında (…..) kiloton) satmakta olup Naylon 6 bazlı polimer satış faaliyeti bulunmamaktadır.

(38) Naylon 6 ve Naylon 6.6’nın tek bir ürün pazarı oluşturduğu ve taraflardan her ikisinin de Türkiye’de bu iki üründen en az birinin tedariki faaliyetinde bulunduğu dikkate alındığında tarafların bu faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Ayrıca AA; HMD ile birlikte Naylon 6.6’nın girdisi olarak kullanıldığından ve tarafların Türkiye’de Naylon 6.6 tedariki pazarında faaliyetleri olduğundan, tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme mevcuttur. Öte yandan Naylon 6/6.6 mühendislik plastikleri, aşağıda bahsedileceği üzere, Naylon 6/6.6 bazlı polimerlere çeşitli katkı maddelerinin konulması aracılığıyla elde edilmektedir. Her iki tarafın da Türkiye’de Naylon 6.6 ve İş Kolu’nun Naylon 6 bazlı polimerlerin tedariki pazarında faaliyetinin olması ve hem BASF hem de SOLVAY’ın Naylon 6/6.6 mühendislik plastiklerinin tedariki pazarında faaliyetleri bulunmasından dolayı tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme mevcuttur. Son olarak performans elyafları Naylon 6/6.6 bazlı polimerlerin iplikçiklere dönüştürülmesiyle üretilmektedir. Her iki tarafın da Türkiye’de Naylon 6.6 ve İş Kolu’nun Naylon 6 bazlı polimerlerin tedariki faaliyetinin olması, İş Kolu’nun ise performans elyafları tedariki pazarında faaliyetlerinin olmasından dolayı tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme bulunmaktadır.

- Naylon 6 / Naylon 6.6 Mühendislik Plastikleri

(39) Naylon 6 MP ve Naylon 6.6 MP, Mühendislik Plastikleri (MP) grubunun parçasıdır. Standart plastik ürünlerine kıyasla (örn: polipropilen, polistiren, polietilen veya PVC) MP’nin daha gelişkin mekanik ve/veya termal özellikleri bulunmaktadır. MP genel itibarıyla daha geniş sıcaklık yelpazesinde, mekanik baskı altında ve zorlayıcı kimyasal ve fiziksel çevrelerde geri kalan türlerdeki ticari plastiklere kıyasla daha dayanıklıdır. MP; metal, alaşım, odun ve cam gibi geleneksel maddelerin yerine geçmesi amacıyla üretilmiştir. Söz konusu maddelere kıyasla MP çoğunlukla daha hafif ve karmaşık şekillere sokulması daha kolaydır. Söz konusu özellikleri MP’nin birbirinden farklı endüstriyel iş kollarına (örn. taşımacılık/otomotiv, endüstriyel ve tüketici ürünleri ve inşaat) uygun olmasını sağlamaktadır.

(40) MP bir polimerizasyon sürecinde üretilmektedir ve daha fazla yoğunlaştırılmadan doğrudan satılabilir (örn. polikarbonatta bu durum söz konusudur) veya mevcut dosyaya konu Naylon 6/6.6 MP’de söz konusu olduğu gibi yeni özelliklerin eklenmesi veya var olan özelliklerin geliştirilmesi amacıyla daha fazla yoğunlaştırılabilir. Yoğunlaştırma aşamasında MP tipik olarak eriyik polimerlerle katkı maddeleri (örn: alev geciktirici), dengeleyici (sıcaklık veya UV ışınına karşı dayanıklılığı artırıcı) ve minerallerden elyafa kadar değişik dolgu maddeleri gibi ilave bileşim maddelerinin karıştırılması yolu ile üretilmektedir. Söz konusu ilave bileşim maddeleri öngörülen uygulama alanına bağlı olarak, sertlik, güçlülük, etki veya termal veya elektrik geçirgenliği gibi başka performans özellikleri için eklenmektedir. Söz konusu yoğunlaşma adımından sonra MP’ler aynı zamanda Mühendislik Plastik Bileşikleri veya genel olarak bileşikler olarak adlandırılmaktadır. MP bileşikleri daha sonra granül biçiminde müşterilere satılmakta müşteriler de söz konusu granülleri enjeksiyon kalıplama, üflemeli kalıplama veya sıkma gibi yöntemlerle nihai ürün haline getirmektedirler.

(41) Mevcut dosya bakımından, Naylon 6 MP ve Naylon 6/6 MP’nin benzer termal, kimyasal direnç ve mekanik özelliklere sahip olmaları, bu kategorilerin her birinde yer alan ürünlerin büyük ölçüde birbirleri ile ikame edilebilir olması sebebiyle bir pazar ayrımına gidilmesine gerek olmadığı ve her ikisinin tek bir ürün pazarı kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.

(42) BASF’ın Türkiye’de Naylon 6/6.6 MP üretim faaliyeti bulunmamakla birlikte Türkiye’de Naylon 6/6.6 MP satışı gerçekleştirmektedir. 2016 yılında BASF dünya çapında yaklaşık olarak (…..) Euro (yaklaşık (…..) kiloton) tutarında Naylon 6/6.6 MP satışı yapmıştır. Buna ek olarak 2016 yılında BASF Türkiye’de yaklaşık olarak (…..) Euro (yaklaşık (…..) kiloton) tutarında Naylon 6/6.6 MP satışı yapmıştır. İş Kolu dünya çapında Naylon 6/6.6 MP üretiminde faaliyet göstermektedir. 2016 yılında İş Kolu dünya çapında yaklaşık olarak yaklaşık (…..) Euro ((…..) kiloton) tutarında Naylon 6/6.6 MP satışı yapmışken Türkiye’de yaklaşık olarak (…..) Euro tutarında ((…..) kiloton) Naylon 6/6.6 MP satışı yapmıştır.

(43) Naylon 6 ve Naylon 6.6 MP’nin tek bir ürün pazarı oluşturduğu ve hem BASF hem de İş Kolu Türkiye’de bu ürünlerin tedariki pazarında faaliyette bulunduklarından dolayı Naylon 6 ve Naylon 6.6 MP tedariki pazarı bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşme bulunmaktadır. Ayrıca HMD ve AA, hem Naylon 6.6 bazlı polimerlerin hem de Naylon 6.6 mühendislik plastiklerinin girdisi olarak kullanıldığından ve tarafların Türkiye’de Naylon 6.6 bazlı polimerler ve Naylon 6.6 mühendislik plastikleri tedariki pazarında faaliyetleri olduğundan, tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme bulunmaktadır. Öte yandan Naylon 6/6.6 mühendislik plastikleri yukarıda ifade edildiği üzere, Naylon 6/6.6 bazlı polimerlere çeşitli katkı maddelerinin konulması aracılığıyla elde edilmektedir. Her iki tarafın da Türkiye’de Naylon 6.6 ve İş Kolu’nun Naylon 6 bazlı polimerlerin tedariki faaliyetleri olduğundan tarafların bu faaliyetleri arasında da dikey örtüşme mevcuttur.

- Performans Elyafları

(44) Naylon 6/6.6 bazlı polimerlerin iplik borularında sıkıştırılmak suretiyle doğrudan iplikçiklere dönüştürüldüğü süreç sırasında üretilmektedir. İplik ve elyaf kategorisi (i) tekstil iplikleri, (ii) teknik ve endüstriyel iplikler ve (iii) performans elyafları olmak üzere birkaç ürün türünü kapsamaktadır. Performans elyaflarının (i) halı (kesikli elyaf), (ii) tekstil (kesikli elyaf ve kıvrılmış halat) ve (iii) yün yumağı (düz halat) olmak üzere üç ana uygulaması bulunmaktadır.

(45) BASF ve İş Kolu tekstil, teknik veya endüstriyel iplik üretmemektedirler. BASF’ın Türkiye’de performans elyafı üretim ve satışı faaliyeti bulunmamaktadır. İş Kolu ise 2016 yılında Türkiye’de (…..) ton ağırlığında ve (…..) Euro tutarında performans elyafı satmıştır.

(46) Taraflardan sadece İş Kolu’nun Türkiye’de performans elyafları satışı faaliyeti olduğundan tarafların bu faaliyetleri arasında yatay örtüşme yoktur. Bununla birlikte performans elyafları, Naylon 6/6.6 bazlı polimerlerin iplikçiklere dönüştürülmesiyle üretilmektedir. Her iki tarafın da Naylon 6.6 ve BASF’ın Naylon 6 bazlı polimerlerin tedariki faaliyetleri olduğundan tarafların bu faaliyetleri arasında dikey örtüşme bulunmaktadır. Ayrıca kaprolaktam Naylon 6 bazlı polimerlerin, HMD ve AA ise Naylon 6.6 bazlı polimerlerin girdisi olarak kullanıldığından ve bahsedildiği üzere performans elyafları Naylon 6/6.6 bazlı polimerlerin iplikçiklere dönüştürülmesiyle üretildiğinden tarafların bu faaliyetleri arasında da dikey örtüşme mevcuttur.

(47) Poliamit değer zincirinde yer alan ürünler ve tarafların Türkiye’de ilgili ürün pazarlarındaki faaliyetleri arasında bulunan yatay ve dikey örtüşmelerin genel görümüne aşağıda yer verilmiştir.

Tablo 3: Tarafların Faaliyetleri Arasındaki Yatay ve Dikey Örtüşmelerin Genel Görünümü

Yatay Örtüşme Dikey Örtüşme

ÜRÜN

Var/Yok Var/Yok İlgili Pazarlar

(48) Mevcut dosya kapsamında, işlemin etkilerinin Türkiye bakımından incelenmesi önem arz

ettiğinden ilgili coğrafi pazar "Türkiye" olarak belirlenmiştir.

G.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

G.4.1. Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

G.4.1.1. KORDSA’dan Edinilen Bilgiler

(49) KORDSA’nın Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazısında özetle;

- HMD’nin, Naylon 6.6 polimer üretimi için gerekli olan iki ana ham maddeden (HMD ve

adipik asit) birisi olduğu, HMD tedariki olmadan Naylon 6.6 polimer üretiminin mümkün

olmadığı, HMD'nin ana ham maddesi ise adiponitril (ADN) maddesi olduğu, bu

sebeple, ADN pazarının doğrudan HMD pazarını etkilediği, HMD’nin, Naylon 6.6’nın

kullanıldığı endüstriyel tekstil, giyim tekstili, film, halı ipliği, kırpılmış elyaf, mühendislik

plastikleri gibi pazarlarda yoğun olarak kullanıldığı ve HMD ürününün ikamesinin

olmadığı,

- HMD pazarı değerlendirilirken, kendisinin ana ham maddesi ADN ile beraber değerlendirilmesi gerektiği, tüm ADN üreticilerinin aynı zamanda HMD de ürettiği ve ADN'de global olarak ciddi bir arz sıkıntısı bulunduğu, Dünyada ADN üreticilerinin, ABD’de yerleşik Ascend Performance Materials (ASCEND) ve INVISTA; Fransa’da yerleşik SOLVAY, BUTACHİMİE; Japonya’da yerleşik Asahi Kasei Corporation teşebbüslerinin olduğu ve bunların HMD üretimi de yaptığı, İtalya’da yer alan Radici Novacips SpA’nın, SOLVAY’den ADN alarak HMD üretimi yaptığı,

- BASF tarafından satın alınması planlanan SOLVAY’ın Fransa’da kurulu ADN ve HMD üreticisi BUTACHİMİE şirketinin %50 oranındaki paylarına sahip olduğu, BUTACHİMİE’nin diğer %50 oranındaki paylarının sahibinin ise bir diğer ADN üreticisi INVISTA olduğu,

- 2017 yılında, dünya çapındaki HMD kullanıcılarının artan talepleri, HMD üreticilerinin dönemsel olarak bakıma giren fabrikaları ve Meksika Körfezinde kış aylarında sıklıkla oluşan kötü hava şartları sebebi ile -özellikle ABD’de yerleşik olan INVISTA ve ASCEND'in Amerika'daki operasyonları için- HMD üreticilerinin mücbir sebep ilan etmesinden dolayı, (…..),

- Dünya çapında çok kısıtlı sayıda HMD üreticisinin olması, HMD kullanıcılarının artan talepleri ve arzın bunu karşılayamaması ve ilave yeni kapasite yatırımının başlamamış olması nedeniyle HMD fiyatlarının arttığı, (…..),

- Türkiye’de HMD üretimi yapan bir üreticinin olmadığı ve aynı zamanda KORDSA’nın ilgili ürün bakımından tek alıcı konumunda olduğu,

- (…..),

- (…..),

- (…..),

- HMD ürünü bakımından tedarikçi değişikliği imkânı açısından, dünya çapında HMD/ADN arzında ciddi bir sıkıntı olduğu ve sınırlı sayıda tedarikçi olduğundan dolayı tedarikçilerin fiyat bazlı müşteri seçtiği, (…..),

- Nakliye masrafları ve nakliye şartları bakımından, HMD’nin tehlikeli kimyasallar sınıfında yer aldığı, ısıtmalı, basınçlı, çok özel şartlar altında özel ve sınırlı sayıda gemi tarafından taşınabilen bir madde olduğu ve bu sebeple lojistiğini gerçekleştirmenin çok zorlu süreçleri barındırdığı, (…..),

- (…..), ABD’den bir HMD gemisinin Türkiye’ye sorunsuz şekilde teslimat yapabilmesinin normal şartlar altında 30 gün; ancak kötü hava koşulları, armatörün ek yük beklemesi, teknik gecikmeler gibi birçok sebepten ötürü 50 gün sürdüğü, ABD’den Türkiye’ye HMD taşıyabilecek yeterliliğe sahip ayda iki geminin servis hizmeti verdiği, fakat bu seferlerde doğrudan Türkiye’ye hizmet verilmediği, yol güzergâhında birçok limana uğrandığı ve bu durumunda teslimat süresine etki ettiği (…..),

- Söz konusu devir işleminin, BASF'ın SOLVAY tarafından üretilen ADN'yi sadece kendi ihtiyacı için kullanması ve başka şirketlerin ihtiyacını karşılayacak kapasite ayırmaması sonucuna yol açması olasılığının, (…..), hâlihazırda var olan arz açığını artırabileceği ve bu olasılığın ise HMD fiyatlarını, ham madde fiyatlarından bağımsız olarak artırmaya devam edeceği

hususları ifade edilmiştir.

G.4.1.2. INVISTA’dan Edinilen Bilgiler

(50) Poliamit ara ürünleri pazarında faaliyet gösteren INVISTA’nın Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazısında özetle;

- HMD’nin amin fonksiyonel grupları ile sonlanan hekzametilen hidrokarbon

zincirinden meydana gelen organik bir bileşen olduğu, HMD’nin çoğunlukla

polimer üretiminde kullanıldığı, üretilen polimerlerin büyük bir çoğunluğunun

adipik asit ile yoğuşma yoluyla Naylon 6.6 üretimi için kullanıldığını ve başkaca

kullanım alanlarının olduğunu,

- INVISTA’nın HMD’yi kendi iç kullanımında kullandığı zaman, bu maddeyi sadece

Naylon 6.6 üretmek için kullandığı, INVISTA’nın HMD’yi Victoria, Teksas (ABD),

Orange, Teksas (ABD), Şangay, Çin ve Fransa’da yer alan ortak girişimi

BUTACHİMİE’de ürettiği, Naylon 6.6 üretiminde HMD’nin yerine geçecek bir

ikamenin olmadığı,

- INVISTA’ya ek olarak dünya çapında HMD üreticileri arasında; Ascend, SOLVAY,

BASF, Radici, Shenma, Liaoyang Petrochemical Co. ve Asahi adlı teşebbüslerin

yer aldığı,

- Türkiye’de tek önemli HMD müşterisinin KORDSA olduğu, KORDSA’nın lastik

kordonu ve konveyör bantları gibi endüstriyel elyafları üretmek için HMD kullandığı

ve yıllık HMD ihtiyacının (…..) olduğu, KORDSA’nın ABD’de de HMD tüketimi

yaptığı,

- KORDSA’nın Türkiye’de tek önemli alıcı konumunda olduğu ve verilen ithalat

verilerinin KORDSA’nın her yıl yaptığı alıma denk geleceği,

hususları ifade edilmiştir.

G.4.2. Değerlendirme

(51) Bildirim konusu işlem, SOLVAY’ın poliamit iş kolunda dünya çapındaki faaliyetlerinin ve varlıklarının tek kontörlünün BASF tarafından devralınmasını içerdiğinden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. İşlem taraflarının 2016 yılı ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlem izne tabidir.

(52) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Yatay Kılavuz/Kılavuz); yatay birleşmelerin rekabet karşıtı etkileri, tek taraflı etkiler ile koordinasyon doğurucu etkiler olarak ikiye ayrılmıştır. Bu çerçevede, tek taraflı etkiler; teşebbüsler üzerindeki rekabetçi baskının ortadan kalkması sonucunda hâkim durum yaratılması veya güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasını ifade etmektedir. Birleşen teşebbüslerin pazar payının yüksek olması, birleşme taraflarının yakın rakip olması, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanaklarının kısıtlı olması, birleşmenin pazarda rekabetçi baskı yaratabilecek bir oyuncuyu ortadan kaldırması, rakiplerin fiyat artışları karşısında üretim veya kapasitelerini artırmasının mümkün olmaması gibi durumlarda; tek taraflı etkiler yoluyla rekabeti sınırlama ihtimali yükselmektedir. Koordinasyon doğurucu etkiler ise, işlemin pazarın dinamiklerinde değişikliğe yol açarak pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin davranışlarında bir koordinasyon oluşturması durumuna karşılık gelmektedir. Bu etkilerin değerlendirilmesinde ise pazardaki şeffaflık seviyesi, ürünün homojen bir ürün olup olmaması, oyuncu sayısı gibi faktörler dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte alıcı gücü veya pazara muhtemel yeni girişler rekabet karşıtı söz konusu etkileri

sınırlayabilmektedir. Yatay birleşmelerin değerlendirilmesinde incelenen son husus ise birleşme veya devralmanın yaratacağı etkinliklerdir. Öyle ki bazı durumlarda yaratılan etkinliklerden elde edilen tüketici faydası; işlemin rekabeti sınırlayıcı etkilerinin yaratacağı zarardan daha fazla olabilmektedir.

(53) Bu çerçevede, işlemden etkilenen pazarlardaki muhtemel etkilerin değerlendirmesine aşağıda yer verilmiştir.

G.4.2.1. İşlemin Tek Taraflı Etkilerinin Değerlendirilmesi

G.4.2.1.1. Pazar Paylarının Değerlendirilmesi

(54) Yatay Kılavuz’da da belirtildiği gibi işlem taraflarının pazar payları ve işlem öncesi ve sonrasındaki HHI endeksleri, pazarın yoğunlaşma seviyesi ve hâkim durumun varlığı hakkında gösterge niteliğindedir.

(55) Dosya içeriği bilgilerden; devralma işlemi sonrasında BASF’ın etkilenen pazarlarda elde edeceği pazar payları sırasıyla; HMD tedariki pazarında, satış miktarı bazında (…..), satış değeri bazında (…..); AA tedariki pazarında, satış miktarı bazında (…..), satış değeri bazında (…..); Naylon 6/6.6 bazlı polimerlerin tedariki pazarında, satış miktarı bazında (…..), satış değeri bazında (…..); Naylon 6/6.6 MP tedariki pazarında, satış miktarı bazında (…..), satış değeri bazında (…..) olacağı anlaşılmaktadır.

(56) Yukarıda yer verilen pazar payı değerleri çerçevesinde “HMD tedariki pazarı” hariç olmak üzere bildirim konusu devralma işleminin, hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu sebeple devralma işleminin yatay etkilerinin incelenmesi kapsamında bu pazarlara yönelik daha ayrıntılı bir değerlendirme yapılmayacak olup HMD tedariki pazarı kapsamında yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

(57) HMD tedariki pazarı bakımından Türkiye pazarındaki en büyük oyuncu, işlem taraflarından biri olan İş Kolu’dur. Pazardaki ikinci ve üçüncü büyük oyuncu ise ASCEND ve İNVİSTA’dır. Diğer işlem tarafı BASF ise pazardaki en küçük oyuncudur. İşlem sonrasında BASF’ın (…..) gibi yüksek bir pazar payına ulaşması beklenmektedir. İşlem öncesinde dahi yüksek bir pazar payına sahip olan İş Kolu’nun BASF tarafından devralınması sonucunda BASF’ın, Yatay Kılavuz’da hâkim durum göstergesi olarak kabul edilebileceği belirtilen %50 pazar payı seviyesinin üzerinde bir pazar payına erişeceği görülmektedir.

(58) İşlem taraflarının pazar gücünü daha yakından analiz edebilmek için son beş yıldaki pazar payları ve değişimlerine aşağıda yer verilmektedir. HMD’nin Türkiye’deki tek alıcısı konumunda bulunan KORDSA’nın verileri dikkate alınarak raportörlerce aşağıda yer verilen tablo hazırlanmıştır.

Tablo 4: Türkiye’de HMD Tedariki Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Satış Hacmi ve Değeri Bakımından Pazar Payları (%)

2013 2014 2015 2016 2017

HMD Satış Satış Satış Satış Satış Satış Satış Satış Satış Satış

Hacmi Değeri Hacmi Değeri Hacmi Değeri Hacmi Değeri Hacmi Değeri

BASF (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SOLVAY

Kaynak: KORDSA verileri ve raportör hesaplamaları.

(59) Tablodan da görüldüğü üzere, 2013-2015 yıllarında BASF’ın Türkiye’de HMD tedariki faaliyeti bulunmazken 2016 ve 2017 yıllarında (…..) arası bir pazar payına sahip olmuştur. Benzer şekilde 2013-2014 yıllarında İş Kolu’nun Türkiye’de HMD tedariki yokken 2015, 2016 ve 2017 yıllarında (…..) arsında bir pazar payına sahip olmuştur. Öte yandan KORDSA ve taraflardan intikal eden cevabi yazılarda, İş Kolu’nun 2018 yılı için KORDSA’ya HMD tedarik etmeyeceği ifade edilmiştir [4]. İNVİSTA’dan intikal eden cevabi yazıda ise 2018 yılında Türkiye’ye (…..) ton HMD tedarik edileceği belirtilmiştir. KORDSA’nın Türkiye’deki HMD tedariki pazarında tek alıcı olduğu ve yıllık talep miktarının (…..) arasında olduğu dikkate alındığında İNVİSTA’nın 2018 yılında (…..) arasında bir pazar payına sahip olacağı öngörülmektedir.

(60) Esasen yukarıda yer verilen beş yıllık pazar payları ve KORDSA’nın Türkiye’de HMD tedariki pazarındaki tek alıcı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, HMD tedarikçilerinin Türkiye’de, tek alıcı olması sebebiyle, pazarda rekabet içinde olmalarından ziyade, belirli bir derecede pazar için rekabet ettikleri söylenebilecektir. Zira KORDSA bahsedildiği üzere pazardaki tek alıcı konumundadır ve tedarikçiler KORDSA’nın talebini karşılamak için bir birleriyle rekabet etmektedirler. Bu rekabet sürecinde en uygun fiyatı veren teşebbüs sözleşme süresince en yüksek pazar payına sahip olmaktadır. Nitekim SOLVAY’ın 2013 ve 2014 yıllarında Türkiye’de HMD tedariki pazarında herhangi bir payı bulunmazken 2015-2017 yılları arasında yaptığı yaklaşık (…..) yıllık bir sözleşmeyle üç yıl boyunca (…..)’lik bir pazar payına sahip olması; İNVİSTA’nın ise 2017 yılında %(…..)’luk bir pazar payına sahipken 2018 yılında %(…..) arasında bir pazar payına ulaşacak olması bu durumun bir göstergesidir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem sonrasında elde edilecek yüksek pazar payının her durumda hâkim durumun varlığına delalet ettiğini söylemek mümkün olmayacaktır.

G.4.2.1.2. Pazardaki Oyuncuların Pazar Gücünün Değerlendirilmesi

(61) İşlemin rekabeti sınırlayıcı etkilerinin değerlendirilmesinde pazarda faaliyet gösteren oyuncuların pazardaki konumu ve gücü de önemli bir değişkendir. Türkiye pazarında işlem taraflarının haricinde ASCEND, INVISTA ve RADİCİ [5] faaliyet göstermektedir. Bu oyuncuların hepsi küresel pazarda da faaliyette bulunmaktadır. Bu şirketlerin dışında işlem tarafları Çin’deki Shandong Haili Chemical Industry (HAİLİ) unvanlı firmanın kendi HMD üretim tesislerini geliştirmeyi ve 2019 yılında kapasite arttırmayı planladığını ancak üretime başlama tarihinin henüz kesinleşmediğini ifade etmiştir. Öte yandan İNVİSTA’dan intikal eden cevabi yazıda Çin’de bulunan Shenma Industrial Co., Ltd., Liaoyang Petrochemical Co. ve Japonya’da bulunan Asahi Kasei Co. şirketlerinin de küresel HMD üreticileri arasında bulunduğu ifade edilmiştir.

[4] Her ne kadar İş Kolu’nun 2018 yılında Türkiye’ye HMD tedarik etmeyeceği ifade edilmişse de KORDSA’dan intikal eden cevabi yazıda, İş Kolu’nun halihazırda KORDSA’ya (…..) ton ((…..)’luk bir pazar payı) HMD tedarik ettiği görülmektedir.

[5] KORDSA 2018 yılında RADİCİ’den ş imdiye kadar (…..) HMD tedarik etmiştir.

(62) İşlem taraflarının ve sektörde görüşülen diğer oyuncuların da belirttiği gibi, HMD tedariki taraflar arasında gerçekleştirilen doğrudan görüşmeler aracılığıyla bazen de teklif talepleriyle yapılmaktadır. Sözleşmeler çoğunlukla önceden planlanmış ihaleler çerçevesinde bazı durumlarda ise spot olarak bir veya üç yıllık zaman dilimleri için yapılmaktadır. HMD pazarında varlık gösterebilmek için dünyanın çeşitli bölgelerinde faaliyet gösteren Naylon 6.6 ve HMD’nin girdi olarak kullanıldığı diğer poliamit bazlı ürünlerin üreticilerinin taleplerinin karşılanabilmesi, dolayısıyla küresel olarak faaliyet gösterilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, HMD üreticilerinin hem küresel tanınmışlığa ve dünyanın her yerine HMD tedarik etme gücüne sahip olması hem de Naylon 6.6 ve HMD’nin girdi olarak kullanıldığı diğer poliamit bazlı ürünlerin üreticilerinin küresel üretimleri için gereken HMD miktarını sağlayacak kapasitelerinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde bir HMD üreticisinin etkin bir rekabetçi güç olarak ortaya çıktığından bahsedilemeyecektir. Sayılan sebeplerden dolayı HMD tedariki pazarında yaşanan rekabetin küresel çapta gerçekleştiği söylenebilecektir.

(63) Taraflar, küresel çapta yedi HMD üreticisinin bulunduğunu, küresel pazardaki en büyük oyuncunun (…..)’lük bir pazar payıyla INVISTA olduğunu, sonrasında (…..)’lik bir pazar payıyla İş Kolu’nun geldiğini, üçüncü büyük oyuncunun ise ASCEND olduğunu ifade etmişlerdir. BASF ise ürettiği HMD’nin neredeyse tamamını Naylon 6.6 üretimi için kullanmakta olup elinde kendi üretimi için gerekenden fazla kalan HMD’nin ticari pazarda satışını yapmaktadır ve İş Kolu’nun yakın rakibi niteliğinde olmayan bir teşebbüstür. Taraflar BASF’ın küresel ölçekteki pazar payının (…..) olduğunu ifade etmişlerdir. Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi neticesinde BASF küresel pazarda (…..)’lık bir pazar payı ile pazardaki ikinci büyük oyuncu olacaktır.

(64) Yukarıdaki bilgilerden hareketle, HMD tedariki pazarında işlem taraflarının rakibi konumunda olan INVISTA’nın ciddi bir pazar payının bulunduğu, hem INVISTA hem de ASCEND’in kimyasal ürünler alanında yıllardır faaliyet gösteren köklü ve küresel şirketler olduğu, ayrıca önemli bir pazar gücüne ve müşteri portföyüne sahip oldukları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, bahse konu şirketlerin bildirime konu işlem sonrasında, BASF üzerinde rekabetçi baskı yaratabilecek kapasite ve güçte olduğu kanaatine ulaşılmıştır. İlaveten, küresel pazarda faaliyet gösteren ancak hâlihazırda Türkiye pazarında faaliyeti bulunmayan diğer şirketlerin de potansiyel rekabet teşkil edebileceği değerlendirilmektedir.

(65) Bununla birlikte, rakiplerin işlem sonrasında Türkiye’de yüksek pazar payına sahip olacak BASF üzerinde rekabetçi baskı yaratabilme güçleri aynı zamanda, müşterilerin zorlanmadan tedarikçi değiştirmelerine de bağlıdır. Sözleşmelerin uzun süreli olduğu, tedarikçi değiştirmenin ilave maliyetler yarattığı durumlarda pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüsler ne kadar rekabetçi davranmaya çalışsalar da müşteriler çalıştıkları teşebbüse bağlı kalmaktadırlar. Bu durum ise, yüksek pazar payına sahip teşebbüslerin hâkim durumunu kuvvetlendirmekte ve rakiplerinden daha az baskı hissetmelerine neden olmaktadır. KORDSA’dan intikal eden cevabi yazıda tedarik sözleşmelerinin (…..) yıllık süreler için geçekleştirildiği ifade edilmiştir. Taraflar da KORDSA ile BASF’ın (…..) yıllık; İş Kolu’nun da yaklaşık (…..) yıllık bir sözleşme imzaladığını ifade etmişlerdir. Bununla birlikte KORDSA, (…..) tedarikçi değiştirmenin maliyetli olduğunu ifade etmiştir. Her ne kadar KORDSA tarafından yukarıda bahsedilen hususlar dile getirilmiş olsa da KORDSA’nın 2013-2018 yıllarına ilişkin satın alma geçmişi incelendiğinde, hâlihazırda piyasada faaliyette bulunan belli başlı firmalarla çalışmış olduğu ve aynı anda birden fazla firmadan HMD tedarik ettiği görülmektedir. Taraflar da tedarikçiler arasında geçiş yapılmasının HMD müşterileri için beklenebilir olduğunu, nitekim İsrail’de bulunan Nilit Ltd.’nin, ASCEND’den satın aldığı HMD’yi %20 ila %80 arasında arttırdığını ifade etmiştir. Sayılan nedenlerle, HMD tedariki pazarında tedarikçi değiştirmenin, piyasada tedarikçi

lehine bir tür katılık yaratacak şiddette, maliyetli olmadığı, sözleşmelerin pazardaki rekabeti sınırlayacak uzunlukta olmadığı ve HMD kullanıcılarının alımlarını rakip teşebbüslere kaydırmasının önünde önemli engellerin bulunmadığı anlaşılmıştır.

(66) Rakiplerin pazardaki gücünü değerlendirirken ele alınması gereken son husus ise teşebbüslerin kapasiteleridir. Zira alıcıların tedarikçi değiştirmelerinin önünde ilave maliyetler bulunmasa bile tedarikçi değiştirmenin fiilen mümkün olabilmesi için diğer tedarikçilerin ilave talepleri karşılamaya yetecek kapasitelerinin bulunması gerekmektedir. Aşağıda HMD üreticilerinin sahip oldukları kapasite miktarlarına yer verilmektedir.

Tablo 5: Küresel Pazarda Teşebbüslerin Sahip Oldukları Kapasite Miktarları (Kiloton)

Şirket 2016 2017 2018

INVISTA [6] (…..) (…..) (…..)

Kaynak: INVISTA’dan intikal eden cevabi yazı

(67) KORDSA’dan intikal eden cevabi yazıda HMD’nin hammaddesi olan ADN’de global olarak ciddi bir arz sıkıntısının bulunduğu, özellikle 2017 yılında HMD kullanıcılarının artan talepleri, HMD üreticilerinin dönemsel olarak bakıma giren fabrikaları ve Meksika Körfezi’nde kış aylarında sıklıkla yaşanan kötü hava şartları -özellikle INVISTA ve ASCEND’in Amerika’daki operasyonları için- HMD üreticilerinin mücbir sebep ilan etmesinden dolayı (…..), dünya çapında kısıtlı sayıda HMD üreticisinin olması, HMD kullanıcılarının artan talepleri ve arzın bunu karşılayamaması ve ilave yeni yatırımın başlamamış olmasının HMD fiyatlarını arttırdığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte Bildirim Formu’nda, HMD bakımından dünya çapında ciddi oranda kapasite fazlası bulunduğu, yıllık küresel kapasitenin yaklaşık 2.000 kilotona tekabül etmesine karşın talebin yalnızca 1.393 kilotona tekabül ettiği ifade edilmiştir. Bunun haricinde BASF’ın Avrupa’da, dünya çapında faaliyet gösterecek yeni bir HMD fabrikasına yatırım yapmayı planladığı, Çin’deki HAİLİ unvanlı firmanın kendi HMD üretim tesislerini geliştirmeyi ve 2019 yılında kapasite arttırmayı planladığını ancak üretime başlama tarihinin henüz kesinleşmediği ifade edilmiştir. Taraflar, ASCEND’in HMD dâhil olmak üzere ara kimyasallar ve polimer üretim kapasitesini %10-15 arttırmayı planladığını açıkladığını, bu durumun küresel HMD kapasitesinde yaklaşık 45-67 kilotonluk bir genişlemeye neden olabileceğini tahmin ettiklerini ifade etmişlerdir.

(68) Mevcut değerlendirmelerin yanı sıra, işlem taraflarının rakibi olan INVISTA’nın işlem ile ilgili görüşlerinin de önem arz ettiğinden hareketle INVISTA’dan edinilen bilgilerde, bildirim konusu işlemin, kendilerinin SOLVAY ile olan mevcut ilişkileri ve BASF ile gelecekteki ilişkileri bakımından herhangi bir değişiklik yaratmayacağı ifade edilmiştir. 6 BUTACHIMIE’deki kapasite miktarı dâhil.

7 BUTACHIMIE’deki kapasite miktarı dâhil.

(69) Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde, BASF’ın devralma işlemi sonrasında yüksek bir pazar payına sahip olmasına rağmen pazarda var olan başta INVISTA ve ASCEND olmak üzere diğer potansiyel rakiplerin BASF üzerinde rekabetçi baskı oluşturabilecek birikime, güce ve müşteri portföyüne sahip olduğu, müşterilerin tedarikçi değiştirmelerinin önünde engel olmadığı gibi bu değişime imkân verebilecek atıl kapasitenin de pazarda mevcut olduğu değerlendirilmektedir.

G.4.2.2. Koordinasyon Etkilerinin Değerlendirilmesi

(70) Yatay Kılavuz’da birleşme devralma işleminin tek taraflı etkilerinin yanı sıra koordinasyon doğurucu etkilerinin de bulunabileceği belirtilmektedir. Yoğunlaşmış bir pazardaki bir birleşme işlemi, birlikte hâkim durum yaratmak ya da mevcut birlikte hâkim durumu güçlendirmek suretiyle etkin rekabetin önemli ölçüde engellenmesine yol açabilmektedir. Çünkü böyle bir işlem, pazardaki teşebbüslerin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında açık bir anlaşma yapmadan ya da uyumlu eyleme başvurmadan, pazara ilişkin davranışlarını koordine etme ve fiyatları artırma yeteneklerini artırabilecektir. Kılavuz, işbirliği doğurucu etkilerin değerlendirilmesinde, ilgili pazarın özelliklerine ilişkin, teşebbüslerin geçmiş davranışları ve pazarın yapısal özellikleri dâhil her türlü mevcut verinin değerlendirileceğini ifade etmektedir.

(71) HMD tedariki pazarı, ürünün homojen olduğu, küçük teşebbüsler de bulunmasına rağmen temelde dört büyük oyuncunun faaliyet gösterdiği bir piyasadır. İşlem sonrasında oluşacak üç büyük oyunculu pazar yapısının işbirliği doğurucu etkiler bakımından risk taşıdığı ileri sürülebilecektir. Bununla birlikte BASF’ın zaten HMD tedariki kapsamında kısıtlı bir faaliyetinin bulunduğu, işlem öncesinde HMD’yi büyük oranda kendi üretimi için kullandığı, elinde kalan HMD’yi fırsatçı satışlarla ticari pazara sürdüğü dikkate alındığında bildirim konusu işlem sonrasında pazardaki mevcut durumun ciddi bir değişikliğe uğramayacağı ve koordinasyon doğurucu etkilerin oluşmasının muhtemel olmadığı kanaatine varılmıştır.

G.4.2.3. Dikey Örtüşme Bakımından Değerlendirme

(72) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Dikey Kılavuz) birleşme devralma işleminin pazarı kapama etkisi yaratması, birleşme nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânı ya da güdüsünün azaltılması olarak ifade edilmiştir. Pazarı kapamaya yol açan unsurlar, pazara girişleri veya pazardaki mevcut oyuncuların büyümelerini zorlaştırmanın yanı sıra rakipleri pazardan dışlayıcı bir etki de oluşturmaktadır. Pazarı kapama etkisinin varlığından söz edebilmek için rakiplerin birleşme sonrasında mutlaka pazardan çıkmak zorunda kalması şartı aranmaz. Birleşmenin rakipleri dezavantajlı konuma getirerek etkin şekilde rekabet edemeyecek olmalarına yol açması bunun için yeterlidir. Sonuç olarak, birleşen teşebbüslerin ve muhtemelen bazı rakiplerinin işlem sonrasında fiyatlarını kârlı bir şekilde yükseltebilme imkânı elde etmeleri durumunda pazarı kapamanın etkilerinin rekabeti engelleyici nitelikte olacağı kabul edilmektedir.

(73) Pazarı kapamanın iki ayrı türünden söz edilebilir. Birinci tür pazarı kapama, girdi kısıtlaması olarak adlandırılabilir. Girdi kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması olarak ifade edilebilir. İkinci tür pazarı kapama ise müşteri kısıtlaması olarak adlandırılabilir. Müşteri kısıtlaması; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına gelmektedir.

(74) Hem BASF hem de İş Kolu; HMD, AA ve Naylon 6.6 bazlı polimerler ile Naylon 6.6 MP tedariki pazarlarında Türkiye’de faaliyette bulunmaktadırlar. HMD, AA ile birlikte Naylon 6.6’nın, Naylon 6.6 MP ve performans elyaflarının girdisi olarak kullanılmaktadır. Naylon 6/6.6 bazlı polimerler de Naylon 6/6.6 MP’nin ve performans elyaflarının üretiminde girdi olarak kullanılmaktadır. Ayrıca kaprolaktam Naylon 6 MP ve performans elyaflarının üretiminde girdi olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla tarafların bu faaliyetleri arasında Türkiye pazarında dikey olarak örtüşme bulunmaktadır.

(75) Yukarıda yer verilen pazar payları çerçevesinde BASF’ın işlem sonrasında HMD hariç diğer pazarlarda kısıtlı bir pazar payına ulaşacağı dikkate alındığında dikey bütünleşme sonucu ortaya çıkabilecek pazar kapama (girdi kapatma/müşteri kapatma) endişesinin bu pazarlar bakımından söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.

(76) HMD tedariki bakımından ise BASF her ne kadar HMD pazarında yüksek bir paya ulaşacak olsa da bu pazarın yapısal özellikleri sebebiyle bu yüksek pazar payı rekabet kuralları bağlamında bir sorun oluşturmayacaktır. Şöyle ki, KORDSA ürünün Türkiye’deki tek alıcısı olup, alımlarını ağırlıklı olarak ihaleler ile gerçekleştirmekte, bu ise tedarikçi firmaların paylarının yıldan yıla önemli ölçüde değişebilmesi sonucunu doğurmaktadır. Ayrıca BASF’ın devralma işlemi sonrasında HMD’nin küresel tedariki pazarında elde edeceği payın (…..), Naylon 6.6 bazlı polimerlerin tedariki pazarındaki payının (…..), Naylon 6.6 MP tedariki pazarındaki payının ise (…..) olacağı dikkate alındığında BASF’ın sahip olacağı bu kısıtlı pazar paylarının girdi kısıtlamasına yönelik bir davranışı gerçekleştirmek için elverişli olmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(77) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğun a; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Dr. Metin ARSLAN’ın 05.04.2018 tarih ve 18-10/183-86 sayılı Kararın Toplantı Tutanağında Yer Alan Karşı Oy Gerekçesi

05.04.2018 tarih ve 18-10/183-86 sayılı Rekabet Kurulu kararına ilişkin kısa karar tutanağında Dr. Metin ARSLAN karşı oy gerekçesini;

“Kurul toplantılarına ait görüşmelerin Rekabet Kurumunun çalışma ilkelerinden olan şeffaflık ve açıklık ilkeleri doğrultusunda kayıt altına alınması gerekirken, bu yapılmadan alınan kararlara usul yönünden karşıyım.”

şeklinde ifade ederek imzalamıştır.

KARŞI GÖRÜŞ

30.07.2018

(18.10 ve 18.11 Sayılı Toplantılar)

Şeffaflık ve hesap verilebilirlik kamu adına denetim ve gözetim görevini yerine getiren kurumların temel çalışma esaslarındandır. Söz konusu prensiplerin Rekabet Kurulu tarafından sıklıkla göz ardı edilmek suretiyle ülke ekonomisi ve kamu menfaatleri açısından telafi edilemez tahribatlara yol açtığı müşahade edilmektedir.

Görev yaptığım gerek Nurettin Kaldırımcı gerekse de Ömer Torlak’ın başkanlık dönemleri boyunca, enflasyon, kurum organizasyonu ve FETÖ ile ilgili ısrarla dile getirdiğim hususlar dikkate alınmamıştır. Hatta 15 Temmuz akabinde dahi, FETÖ’nün Kurum ve Kurul içindeki mensupları hakkında gerekli işlemlerin yapılmamış olması nedeniyle Kurul toplantılarının meşru bir zeminde devam edemeyeceği ve bu kapsamda süreç tamamlanıncaya kadar Kurul toplantılarına katılmayacağım hususunda başkanlık makamına verdiğim 09.08.2016 tarihli dilekçem üzerine dahi konuyla ilgili gerekli adımlar atılmamıştır.

Serdettiğim görüşlerden duyulan rahatsızlık sebebiyle, Ömer Torlak’ın başkanlığı döneminde Kuruldaki görev süremi tüketmeyi amaçlayan bir buçuk yıla kadar uzanan bir yargı tuzağı kurulmuştur. Söz konusu yargı tuzağına zemin hazırlamak amacıyla, milletin temsilcisi olan Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanı’nın uhdesinde olan bir yetkiyi pervasızca ve aleni bir şekilde gasp ederek, şahsımın kurul üyeliğini sona erdirme zehabıyla Kurul tarafından utanç verici bir karar alınmıştır.

Bahse konu hazin kararla ilgili olarak, Kalkınma Bakanlığı’nın yoklukla muallel olduğunu belirten cevabi yazısı (11.11.2016) ve Devlet Personel Başkanlığı’nın yetki gaspı yapıldığı şeklindeki tespiti (24.01.2017) kale alınmamıştır.

Mahkeme kayıtlarına girmiş ekteki 05.12.2016 tarihli kendi tutanağımda tafsilatıyla açıklandığı üzere, Ömer Torlak tarafından Kurula davet edilmem ve şahsımın söz konusu davete icabet etmesi kapsamında yapılan görüşmede 09.08.2016 tarihli dilekçemi geri çekmem durumunda kurul toplantılarına katılabileceğim tarafıma bildirilmiştir. Söz konusu dilekçeyi geri çekmeyi reddetmem üzerine, Kurul tarafından o gün yaşananlarla ilgili olarak yalan beyan niteliğinde bir tutanak tutulmuştur.

Diğer taraftan, eski bir Kurul üyesinin de ortağı olduğu FETÖ ile irtibatlı ve iltisaklı avukatlık şirketinin Kurul içindeki uzantısı gibi faaliyet gösteren Fevzi Özkan’ın, oğlunun Bank Asya’da üst düzey yönetici olması hasebiyle gözaltına alınması akabinde, olayın üzerini örtmek maksadıyla hakkında gerekli işlem yapılmaksızın Temmuz/2017’de emekli edilmesine müsaade edilmiştir. Bir önceki yönetimin son iki promosyonunda işe alınan 30 uzman yardımcısından 25’inin by-lock gerekçesiyle Kurumdan uzaklaştırılmasına rağmen, bunları planlı bir biçimde işe alan Kurumun eski yöneticileri hakkında da herhangi bir işlem tesis edilmemiştir.

Kurumun varlık sebebi olan rekabeti bozucu eylemlerin engellenmesi ve sonuçta tüketici refahının artırılması amacı çerçevesinde, 2016 yılı başında enflasyon henüz %8 düzeyinde iken enerji ve tarım sektörüne yapılacak müdahalelerle %5’lere çekilmesinin mümkün olduğunu, aksi takdirde yıl içinde %10’u geçme tehlikesinin bulunduğunu dile getiren ikaz ve önerilerim Kurul gündemine alınmamıştır. Nitekim, tarım sektörüne dahi müdahale edemeyen, sadece bir ön araştırma yaptırmakla yetinen aciz durumdaki Rekabet Kurulu mevcut durumda enflasyonun %15 bandına dayanmasından mesuldür. Kasıtlı bir şekilde işlenen ve çoğu da esasında ceza hukukunun kapsamına giren hukuk ihlallerine ilaveten, Kurul çarpık mantığı ile istifa ettiğimi varsaymasına rağmen, Kurumdan ayrılmam ile ilgili SGK Hizmet Takip Programına (HİTAP) “İstifa nedeniyle ilişiğin kesilmesi” yönünde bilgi girişi yapılmamış, sicilimi bozma anlamına gelen “Mahkeme Kararı Gereği İlişik Kesme” şeklinde gerçeğe aykırı bildirimde bulunulmuştur.

Ne hazindir ki, tüm bu süreçlerden haberdar olan sözde ilişkili Bakanlık, hakemlik görevini yerine getireceğine, Cumhurbaşkanı’nın ve Bakanlar Kurulu’nun iradesini hiçe sayan, yalancı şahitlik yapan, gerçeğe aykırı yazılı beyanda bulunan ve karakter katliamı yapan Rekabet Kuruluyla beraber hukuk ihallerinin tarafı olmuştur.

Asli amacına hizmet etmeyen, gelecek nesillere de maliyetler yükleyen, görevlerini ihmal eden ve kötüye kullanan sorumluların, kamuoyu nezdinde sorgulanıp hesap vermeleri gerekir. Bürokrasi tarihinde benzeri görülmeyen bu hukuk rezaletinin tekrarının yaşanmaması için Kurumda şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerinin hayata geçirilmesi elzemdir. Bu anlamda Rekabet Kurulu toplantılarının kayıt altına alınması gerekmektedir. Dr. Metin ARSLAN

Kurul Üyesi

Ek : 05.12.2016 Tarihli Kendi Tutanağım