Star Gazetesi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satış ihalesinde en…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER: Murat ÇETİNKAYA, H. Suat ÖLMEZ, Ali ARIÖZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

D. TARAFLAR: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Büyükdere Caddesi No:143 Esentepe/İstanbul

- Ali Özmen SAFA

43 Newton Green London, N16 9PX UNITED KINGDOM

E. DOSYA KONUSU: Star Gazetesi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satış ihalesinde en yüksek teklifi veren Ali Özmen SAFA’ya devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) Kurum kayıtlarına 10.8.2004 tarih, 4422 sayı ile intikal eden başvurusunda yönetim ve denetimini devraldığı Uzan Grubu şirketlerinin satış sürecini danışman firmalar ile birlikte sürdürdüğü ve bu kapsam dahilinde anılan gruba dahil olan Star medya şirketleri için satış ihalesi öncesine ilişkin başvuru yapıldığı belirtilerek; söz konusu başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri ile Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında 1998/4 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde incelenmesi talep edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak hazırlanan Mesleki Daire görüşü, 30.9.2004 tarih ve B.50.0.REK.0.06.00.00/462 sayıyla TMSF Başkanlığına gönderilerek 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca görüşlerinin gönderilmesi talep edilmiştir. TMSF tarafından oluşturulan görüş ise, 15.10.2004 tarih ve 5817 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. TMSF’nin söz konusu görüşünün Kurum’a intikal etmesi ertesinde, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu görüşünün oluşturulması ile ilgili Kurulun 27.10.2004 tarih ve 04-69/981-M sayılı toplantısında;

“1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yönetim ve denetimi devralınan Uzan Grubuna dahil Star medya şirketlerinin cebri icra yoluyla satışına ilişkin olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul tespitine gerek bulunmadığı;

2. Devir işlemi hangi yöntemle gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, alıcı adayları belli olduktan sonra 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun ihaleye katılacak teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu”

yönünde oluşan Kurul görüşü, 2.11.2004 tarihinde TMSF’ye bildirilmiştir. Söz konusu teşebbüsün satış ihalesi 25.1.2006 tarihinde gerçekleştirilmiş ve ihalede en yüksek teklifi veren alıcının bildirim formu TMSF tarafından gönderilen yazı ile Kurum kayıtlarına 23.3.2006 tarihinde intikal etmiştir. Bildirim formlarında eksiklikler bulunması nedeniyle teşebbüslerden ve TMSF’den bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, söz konusu talepler 20.4.2006 tarihinde karşılanmıştır. Dolayısıyla bildirim tarihi olarak 20.4.2006 esas alınmıştır. Başvuru konusu işlem ile ilgili 2006-2- 34/Öİ-06-MÇ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.5.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/78 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, ihalede en yüksek teklifi veren Ali Özmen SAFA’nın Star Gazetesini devralması işleminin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, ilgili Tebliğ çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Satış işlemine konu olan pazar genel olarak gazete yayıncılığı pazarı olarak adlandırılabilecek olmakla birlikte, pazarın talep ve arz yönünden ayrı ayrı ele alınması durumunda birbirinden ayrıştırılabilen bir kaç farklı alt pazar ortaya çıkmaktadır. Pazar talep (okuyucu/son kullanıcı) yönünden incelendiğinde, farklı içerikteki (Burada içerikten kasıt spor, ekonomi, bulvar, magazin gibi tematik öğeler olabileceği gibi, farklı siyasi görüşlere yönelik olarak yapılan yayınlar da olabilmektedir.) gazetelerin okuyucular açısından farklı pazarlarda yer aldığından bahsetmek mümkün olabilmektedir. Örneğin spor haberleri veren Fanatik ve Fotomaç gazeteleriyle ekonomi haberleri veren Dünya ve Referans gazeteleri farklı okuyucu kitleleri açısından ikame edilebilir nitelikte değildir. Bununla birlikte yayın çizgisi farklı siyasi görüşler doğrultusunda ortaya çıkan gazeteler de yine okuyucular açısından ikame edilebilir nitelikte olmayabilir. Aynı durum güncel siyasi haber ve yorum ağırlıklı gazeteler ile magazin ve derinliksiz/yüzeysel haberlere ağırlık veren gazeteler için de geçerlidir. Fakat böyle bir ayrıma gidildiğinde her gazetenin kendi sadık okuyucu kitlesi ve dolayısıyla kendi ayrı pazarı olduğu gibi bir sonuca dahi ulaşılabilir. Dolayısıyla, bu dosya kapsamında yapılan değerlendirme açısından, Fotomaç, Fotospor gibi sadece spor haberlerine yer veren gazeteler ile Bulvar, Şok gibi magazin gazeteleri olarak tabir edilebilecek gazetelerin değerlendirme dışı bırakılması ve ilgili ürün pazarına ülke genelinde dağıtımı yapılan, günlük siyasi ve

genel içerikli gazetelerin dahil edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarı “ulusal günlük siyasi gazeteler pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Star Gazetesi dağıtımımın tüm ülke genelinde yapılıyor olması ve içerik olarak bölgesel farklılıklar taşımaması nedenleriyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir

H.2. Taraflar Hakkında Bilgi

H.2.1. Star Gazetesi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü (Star Gazetesi)

TMSF tarafından, devre konu işletmenin 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca haczedilen aktif değerleri ile lisans, ruhsat vs. hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve varlıklardan “Star Gazetesi” adı altında ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmuştur. 11.3.1999 yılından bu yana ulusal olarak basımı ve dağıtımı yapılan Star Gazetesi, halihazırda İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana’daki matbaalarında basılarak Merkez Dağıtım Organizasyon ve Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. tarafından ülke genelinde ve K.K.T.C.’de dağıtılmaktadır.

TMSF tarafından hazırlatılan “Star Gazetesi Ticari ve iktisadi Bütünlüğü- potansiyel Alıcılara Yönelik Tanıtım Kitapçığı” bilgilerine göre bulvar gazetesi üslubunda olan Star Gazetesi kuruluşundan bugüne yüzeysel formda politik, sosyal ve ekonomik haberler ile ağırlıklı olarak futbol ve magazinden oluşan bir ana içerik oluşturmuştur. Bu içerik, yeni yönetim döneminde bir miktar daha haber ağılıklı bir yapıya kavuşturulmuştur.

Dosyadaki bilgilere göre, gazetenin 2004 yılı net gazete satış geliri 4.580.802 YTL; Reklam geliri 9.532.276 YTL; baskı ve kira geliri ile hurda geliri dahil toplam geliri ise 15.887.455 YTL olarak gerçekleşmiştir.

H.2.2. Ali Özmen SAFA

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, Ali Özmen SAFA Türkiye’de kurulu Property International Emlak Yatırım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin %99 oranında pay sahibidir. Söz konusu şirketin faaliyet konusu yurt içi ve yurt dışında her türlü emlak tanıtım, pazarlama ve geliştirme, emlak yatırımları alım satımı ve komisyonculuk, emlak alanında danışmanlık ve inşaat işleridir. Şirketin yazılı basın piyasasında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

TMSF tarafından gönderilen ek bilgide TMSF tarafından yapılan ihaleyi kazanan ve Star Gazetesi’ni devralan Ali Özmen SAFA’nın maliki olduğu Star Gazetesi’ni 22.3.2006 tarihinde Star Görsel ve Basılı Yayıncılık Medya Basın Gazetecilik Matbaacılık Reklamcılık San. ve Tic. A.Ş.’ne (Star Yayıncılık) devrettiği belirtilmiştir. Bu şirketin hisse yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1: Star Yayıncılık Hisse Yapısı

Hisse Sahibi Hisse adedi

Alaeddin KAYA 360

Bora ERDEM 20

Toplam 1000

Star Yayıncılık’ın ortaklarından Alaeddin KAYA ve Bora ERDEM, İmaj İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin hamiline yazılı hisselerine sahip olup, bu şirketin Ankara’da Belde ve İstanbul’da Ekonomi isimli yerel nitelikli gazeteleri mevcuttur. Sadece yerel manada iki gazete ile ilişkili olması münasebetiyle, Star Yayıncılık’ın, ilgili ürün pazarında faaliyeti olmadığı anlaşılmaktadır.

H.3. Değerlendirme

H.3.1.İşlemin Niteliği Açısından Değerlendirme

Bildirime konu olan işlem, Star Gazetesinin tüm aktif değerleri ile lisans, ruhsat vs. hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve varlıklarını devri işlemidir. Dolayısıyla söz konusu işlem, Star Gazetesi’nin işletilmesine ilişkin tüm maddi ve gayrimaddi malların alıcı tarafa geçmesi ve bu şekilde alıcının Star Gazetesi üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip olması, başka bir deyişle Star Gazetesi’in kontrolünü devralması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki b bendi kapsamına giren bir devralma işlemidir.

H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde;

“Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda

birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında

veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın

% 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş

trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları

zorunludur.”

hükmü yer almaktadır.

TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Ali Özmen SAFA’nın ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmadığından, bu teşebbüse ilişkin değerlendirmede yalnızca Star Gazetesi’nin rakamları dikkate alınacaktır. Star Gazetesi’nin 2004 yılı cirosu, TMSF tarafından gönderilen, Potansiyel Alıcılara Yönelik Tanıtım Kitapçığı bilgilerine göre 15.887.455 YTL olarak gerçekleşmiştir. Gazetenin Mayıs 2005 tarihine kadar gerçekleşen cirosu ise 6.631.790 YTL’dir. Bildirim açısından yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gereken ikinci kriter olan pazar payının hesaplanması için gazetenin günlük ortalama net satış bilgilerinin incelenmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme sonucunda Star Gazetesinin 2005 yılı

1 günlük ortalama net satış rakamı 103.186; ulusal düzeyde yayın yapan 29 gazetenin 2005 yılı ortalama günlük net satışı ise 4.474.898’dir. Dolayısıyla Star Gazetesinin 1

Sabah, Takvim, Bugün, Star, Akşam, Güneş, H. ve O. Tercüman, D.B. Tercüman, Cumhuriyet, Yeni Şafak, A. Vakit, Yeniçağ, Günboyu, Dokuz Sütun, Önce Vatan, Ü. Özgür Gündem, Hürriyet, Milliyet, Vatan, Posta, Gözcü, Radikal, Türkiye, Referans, Milli Gazete, Zaman, Yeni Mesaj, Yeni Asya, Günlük Evrensel.

2005 yılı ortalama günlük net satış kriteri baz alınarak hesaplanan pazar payı %2,3’tür. Gazetenin, TMSF Bilgilendirme Kitapçığında yer alan ve pazar payı hesaplamasında kullanılan bir diğer yöntem olan sütun*santimetre kriterinde göre hesaplanan pazar payı ise %7,2’dir.

Dolayısıyla, söz konusu devir işlemi, Tebliğ’de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin altında kalmaktadır. Bu nedenle söz konusu devir işleminin Rekabet Kurulu’na izin için bildirilmesine gerek bulunmamaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde izne tabi bir devralma olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.