TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye ait malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK

C. BİLDİRİMDE: - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş.

BULUNAN Temsilcisi: Av. Hikmet KOYUNCUOĞLU

Büyükdere Cad. Tevfik Erdönmez Sk. 21. Blok K:4 D:7

Esentepe/Şişli/İstanbul

D. TARAFLAR: - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş.

Büyükdere Cad. No:38 Mecidiyeköy/İstanbul

- TBS Beton ve Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.

Organize Sanayi Bölgesi 2. Cadde No. 23 Y.

Dudulu/Ümraniye/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.11.2008 tarih ve 7162 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 18.11.2008 tarih ve 7616 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 03.12.2008 tarih ve 2008–2–208/Öİ-08-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 05.12.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/404 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin, - TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, söz konusu devir işleminin ilgili pazarlarda hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yol açacak bir işlem olmadığı ve bu sebeple 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca olmadığı,

- Devralma işlemini gerçekleştiren Soyak Grubu’na 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin b bendi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı

Bildirim konusu işlemi TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.(TBS)’nin (binek otolar hariç) tüm malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.(Traçim) tarafından kiralanması oluşturmaktadır. Söz konusu kiralama işlemi Traçim ve TBS arasında imzalanan Kiralama Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleştirilmektedir. Sözleşme çerçevesinde Traçim, Sözleşme ekinde yer verilen TBS’nin tüm hazır beton santralleri, araçlar ve taşınmazlar için her yıl kira bedeli ödeyecektir.

Sözleşmesinin 3.1. maddesine göre, Sözleşme 30.10.2008 tarihinde başlamış olup bir yıl süreli bir sözleşmedir. Bununla birlikte Sözleşme’nin 10.4. maddesinde sözleşmenin taraflarca 15 gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman tazminatsız olarak fesih edilebileceği, 3.2. maddesinde ise tarafların sözleşmeyi 15 gün önceden yazılı şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözleşmenin kendiliğinden her yıl yenileceği ifadeleri yer almaktadır.

H.2. Taraflar

H.2.1. Traçim

Traçim hazır beton sektöründe faaliyet göstermek üzere 16.06.2008 tarihinde kurulmuştur. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Traçim halihazırda herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır. Traçim’in ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir: Tablo 1: Traçim Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Erkut Soyak (….)

Traçim ortaklarından H. Cem Bahadır, TBS’nin kontrolünü tek başına elinde bulunduran gerçek kişidir. Traçim’in hakim ortağı Betonist Beton Yatırım A.Ş. ise Soyak Grubu tarafından kontrol edilen ve 06.06.2008 tarihinde kurulmuş olan bir şirkettir. Dosya mevcudu bilgilere göre Soyak Grubu, döküm( boru ekleme parçaları, fittings), inşaat (konut), çimento, enerji, gayrimenkul ve sivil havacılık alanlarında faaliyette bulunmaktadır.

Traçim Ana Sözleşmesi’nin 9. maddesinde Şirketin genel kurul tarafından Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca bir yıl için seçilecek 6 kişilik bir yönetim kurulu tarafından yönetileceği, 10. maddesinde ise, yönetim kurulunun yarıdan bir fazla üye ile toplanacağı ve ekseriyetle karar vereceği ile yönetim kurulu toplantı ve karar nisabının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu ifadelerine yer verilmektedir. Bu çerçevede, Traçim’in tek başına Soyak Grubu tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilere göre, Soyak Grubu hazır beton alanında daha önce Soyak Beton San. ve Tic. A.Ş. (Soyak Beton) ile yürüttüğü faaliyetlerini Traçim ile sürdürmeyi planlamaktadır. Bu çerçevede Traçim ile Soyak Beton arasında, Soyak Beton’un tüm malvarlıkları ve üretim araçlarının Traçim’e kiralanması için bir kira sözleşmesi imzalanmıştır. Dolayısıyla Traçim hazır beton alanındaki faaliyetlerini Soyak Beton ve TBS’nin hazır beton tesisleri aracılığıyla sürdürecektir.

Soyak Beton, hazır beton sektöründe, İstanbul ili Avrupa ve Asya yakalarında İkitelli, Hadımköy, Samandıra ve Ömerli ilçelerinde olmak üzere toplam 4 hazır beton tesisi ile faaliyette bulunmaktadır. Soyak Beton’un 2007 yılı toplam cirosu (…………) YTL’dir. Soyak Beton’un ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 2 : Soyak Beton Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Yılmaz Soyak (….)

H.2.2. TBS

TBS hazır beton sektöründe faaliyet göstermektedir. TBS İstanbul’un Avrupa ve Asya yakalarında Ayazağa, Kıraç, Alibeyköy, Bayrampaşa, Dudulu ve Orhanlı ilçelerinde toplam 6 adet hazır beton tesisi bulunmaktadır.

TBS’nin 2007 yılı cirosu (…………..) YTL’dir. TBS’nin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo 3: TBS’nin Ortaklık Yapısı (%)

Hissedar Hisse Oranı %

Ecom Investment (….)

Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Ecom Investment H. Cem Bahadır’ın kontrolünde bulunan bir holding şirketidir. Bu çerçevede TBS’nin, Cem Bahadır tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirime konu işlem, TBS’nin hazır beton tesisleri ve hazır beton üretimine ilişkin diğer araç ve taşınmazların Traçim tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarının “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir.

Devralma işlemine konu hazır beton tesislerinden TBS’ye ait Ayazağa, Alibeyköy, Kıraç, Bayrampaşa tesisleri ile Soyak Beton’dan kiralanarak Traçim tarafından kontrol edilen İkitelli, Hadımköy tesisleri İstanbul İli Avrupa yakasında yer alırken, TBS’ye ait Dudullu ve Orhanlı tesisleri ile Soyak Beton’dan kiralanarak Traçim tarafından kontrol edilen Samandıra ve Ömerli tesisleri İstanbul ili Anadolu yakasında yer almaktadır. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre devre konu tesislerden İstanbul ilinde yakalar arası satış yapılmamaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın “İstanbul ili Avrupa yakası” ile “İstanbul ili Anadolu yakası” olarak belirlenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Bildirim konusu işlem ile TBS’ye ait (binek otolar hariç) tüm araç, beton santralleri ve taşınmazları Traçim tarafından kiralanmaktadır. Kiralama işlemi için taraflar arasında imzalanan Sözleşme’nin 3.1. maddesinde, sözleşmenin başlangıç tarihinin 30.10.2008 olup bir yıl süreli olduğu, 10.4. maddesinde sözleşmenin taraflarca 15 gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman tazminatsız olarak feshedilebileceği, 3.2. maddesinde ise tarafların sözleşmeyi 15 gün önceden yazılı şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözleşmenin kendiliğinden her yıl yenileceği ifadeleri yer almaktadır. Bu çerçevede (taraflarca 15 gün önceden haber verilmek suretiyle sona erdirilmediği sürece), kiralama sözleşmesinin her yıl kendiliğinden yenileneceği ve söz konusu süreler içersinde TBS’ye ait malvarlığının kontrolünün Traçim’e ait olacağı görülmektedir.

Traçim’in TBS’nin malvarlığının tamamı üzerinde, Sözleşme ile kurulan kullanım hakkı dolayısıyla kontrolü ele geçirmesi sebebiyle, bildirim konusu işlemin 1997/1

sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi anlamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, hazır beton piyasasında TBS’nin 2007 yılı cirosu (…………….) YTL, Soyak Beton’un 2007 yılı toplam cirosu (……………) YTL olarak gerçekleşmiştir.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, devre konu teşebbüsün cirosunun 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğini (25 milyon YTL) aştığı, dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki hükmü uyarınca bir pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, 2007 yılı İstanbul ili hazır beton üretim miktarı 18.600.000 m³, TBS’nin 2007 yılı üretim miktarı 504.000 m³ Soyak Beton’un ise 791.000 m³ olarak gerçekleşmiştir. Bu anlamda TBS’nin İstanbul ili hazır beton pazarında %(…), Soyak Beton’un ise %(…) pazar payı bulunmaktadır. Dolayısıyla Soyak Beton ve TBS’nin hazır beton tesisleri ile faaliyette bulunacak olan Traçim’in İstanbul ili hazır beton pazarındaki pazar payı %(…) olarak gerçekleşecektir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, tarafların İstanbul ili Anadolu ve Avrupa yakalarında faaliyet gösteren en büyük beş rakibin pazar payları aşağıda gösterilmektedir.

Tablo 4: İstanbul ili Anadolu ve Avrupa Yakalarında Faaliyet Gösteren En Büyük Beş Rakibin Pazar Payları

Firma/Grup Adı Anadolu Yakası Tahmini Pazar Avrupa Yakası Tahmini Pazar

payı (%) payı

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde bildirim konusu işlem taraflarının pazar payları dikkate alındığında, işlem sonucunda ilgili ürün ve coğrafi pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili ürün pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.