2003/3 sayılı Tebliğ'e göre yenilenmesi gereken bayilik sözleşmelerinin OPET Petrolcülük A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü Aytaç,

Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: İsmet AKTEPE

Karahayıt Mevkii Ocaklı Köyü Ödemiş/İzmir

D. KARŞI TARAF: OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)

Bulgurlu Mah. Sarıgazi Cad. No:47 81190 Üsküdar/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: 2003/3 sayılı Tebliğ’e göre yenilenmesi gereken bayilik sözleşmelerinin OPET Petrolcülük A.Ş. tarafından yenilenmediği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, Rekabet Kurulu’nun 19.10.2004 tarih ve 04-66/947-225 sayılı kararı uyarınca, OPET’in tüm bayilik sözleşmelerini 18.9.2005 tarihine kadar 2003/3 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun hale getirmesinin öngörüldüğü ancak, gerekli uyumun söz konusu tarihe kadar gerçekleştirilmediği belirtilerek; bayilik sözleşmesinin yenilenmemesinden dolayı şikayetçiye ait akaryakıt istasyonunun kapandığı, anılan Rekabet Kurulu Kararı’nda bayilik sözleşmelerinin intifa süresi ile aynı olması gerektiğinin işaret edildiği, bu nedenle gayrimenkulün üzerindeki ipoteklerin ve intifaların kaldırılması için ilgili şirkete yazılar ve ihtarnameler gönderildiği ancak, OPET tarafından hiçbir işlem yapılmadığı ifade edilmekte ve süresi biten bayilik sözleşmesinin yenilenmemesinden dolayı gayrimenkul üzerindeki ipotekler ile intifanın kaldırılmasına yönelik Rekabet Kurulu kararı talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.1.2006 tarih ve 5 sayı ile intikal eden başvuruya ilişkin hazırlanan 3.3.2006 tarih, 2006-1-1/İİ-06-CS sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.3.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/30 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-18 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayetçi tarafından OPET Petrolcülük A.Ş. ile imzalanmış olan bayilik sözleşmesinin ilgili Tebliğlere uyumlaştırılmaması

06-18/210-52

yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma veya soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

OPET’in bayilik sözleşmeleri daha önce de bir Kurul kararına konu olmuş ve yapılan incelemeler sonucunda 19.10.2004 tarih ve 04-66/947-225 sayılı Karar alınmıştır. Anılan kararda; OPET Petrolcülük A.Ş.’nin bayilik sözleşmesinin, ihbar edilen sözleşme ile birlikte, rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olması nedeniyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı, bu sözleşmelere bireysel muafiyet de verilemeyeceği, bununla beraber 18.9.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/3 sayılı Tebliğ ile bütün akaryakıt dağıtım firmalarının 18.9.2005 tarihine kadar mevcut anlaşmalarını 2003/3 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun hale getirmeleri öngörüldüğünden bu süre içinde anılan anlaşmalara 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamanın uygulanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Görüldüğü üzere Karar ile birlikte, OPET’in o tarihteki mevcut sözleşmelerinin ‘rekabet etmeme yükümlülükleri’ açısından Tebliğ’e uygun olmamakla birlikte, 2003/3 sayılı Tebliğ ile bu uygunluğun sağlanması için 18.9.2005 tarihine kadar sürelerinin bulunduğu tespiti yapılmıştır. Dosya konusu şikayette, OPET’in söz konusu değişiklikleri yapmadığı belirtilmekle birlikte, 2003/3 sayılı Tebliğ ile belirlenen geçiş dönemi içinde sözleşmenin yenilenmediği ve istasyonun kapandığı anlaşılmaktadır.

70

Şikayete konu olan istasyonun 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde lisans alabilecek duruma gelmesi için yapılması gereken işlemlerin işletici ve OPET arasında anlaşmaya varılamamasından dolayı gerçekleşmediği ve dolayısıyla gerekli lisansların alınamadığı ve istasyonun kapandığı belirtilmektedir. Buradan da anlaşıldığı üzere, şikayete konu olan durum bayilik sözleşmesinde yer alan rekabet yasağının ilgili Tebliğlere uyumunun sağlanmasının dışında taraflar arasındaki anlaşmazlıklar çerçevesinde gerçekleşmektedir.

Dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etme yasaklarının sürelerinin rekabet mevzuatına uygun hale getirilmesi için 2003/3 sayılı “2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ” ile 18.9.2005 tarihine kadar bir geçiş dönemi öngörülmüştür. 2003/3 sayılı Tebliğ’de “Bu süre içerisinde anılan anlaşmalara 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde öngörülen yasaklama uygulanmaz.” denilmektedir.

Şikayetçi tarafından yapılan başvuru ele alındığında da, tarafların karşılıklı anlaşmazlıkları sonucu istasyona yatırım yapılamaması nedeniyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan lisans alınamadığı ve bu nedenle taraflar arasındaki bayi- sağlayıcı ilişkisinin sona erdiği ve Ocak 2005’te istasyonun faaliyetlerinin sona erdiği görülmektedir. Konu Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alındığında, şikayete konu gelişmelerin 2003/3 sayılı Tebliğ ile verilen geçiş döneminde gerçekleştiği, bu dönemde Kanun’un 4. maddesi ihlalinin öne sürülemeyeceği ve tarafların bayilik anlaşmasını

06-18/210-52

ortadan kaldırmaları sonucunda gayrimenkul üzerindeki intifanın da kaldırılıp kaldırılmaması hususunun özel hukuk hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerektiği, dolayısıyla şikayete ilişkin bir önaraştırma ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

J. SONUÇ

Dosya konusu şikayete ilişkin olarak önaraştırma yapılması veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.