Demirören LPG Grubu'nun (Likitgaz ve Milangaz) hakim durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

II. Başkan: Tuncay SONGÖR

Üyeler: Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Cumhur Atalay HATİPOĞLU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.

Karahöyük Cad. Karatepe Sok. Hasanköy Mevkii

Meram/Konya

D. TARAFLAR: - Demirören LPG Grubu (Likitgaz ve Milangaz)

Tömek Köyü Mevkii Ankara Yolu 25. Km Konya

E. DOSYA KONUSU: Demirören LPG Grubu’nun (Likitgaz ve Milangaz) hakim durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Demirören Grubu’na ait Likitgaz ve Milangaz tüplerinin Konya merkezde maliyetin altında (yıkıcı fiyat ile) satıldığı ve bu yolla yerel bir firma olan Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’nin pazar dışı bırakılmak istendiği iddiası.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.12.2005 tarih, 8544 sayı ile giren şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 8.2.2006 tarih ve 2005-1-148/İİ-05-ÖB sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.2.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/20 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-13 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Demirören LPG Grubu’nun, hakim durumunu kötüye kullanarak yıkıcı fiyat uygulamasında bulunduğu ve bu yolla Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’yi piyasa dışında bırakmaya çalıştığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasını veya soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

Şikayet konusu işlem, LPG dağıtımı ve satışına ilişkindir. LPG'nin, dökmegaz, tüpgaz ve otogaz olmak üzere üç ayrı kulanım şekli bulunmaktadır. Söz konusu ürünler, aynı kaynaktan temin edilen homojen ürünler olmakla birlikte, kullanım

06-13/150-35

alanları, satış yöntemleri ve müşteri talepleri itibarıyla tamamen farklı pazarları oluşturmaktadır. Dolayısıyla şikayetlerin konusu da dikkate alınarak, “tüplü LPG dağıtımı pazarı” ilgili ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.

Şikayet edilen teşebbüslerin, Türkiye’nin bütününde faaliyet gösteren LPG dağıtım şirketleri olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

I.2. TESPİTLER

Dosya mevcudu bilgilerde yer alan ve aralarında Kongaz bayilerinin de bulunduğu, tüplü LPG satışı yapan çeşitli bayilerden edinilen bilgilere göre, Konya merkezde 400’den fazla bayinin olduğu anlaşılmıştır. Bunlardan yaklaşık 150-160 kadarının Kongaz, 11’inin ise Demirören LPG Grubu’nun bayileri olduğu, ayrıca, 12 kg’lık mutfak tüpünün genellikle 31-32 YTL’ye, Likitgaz ve Milangaz tüplerinin ise 27-28 YTL fiyatla satıldığı tespit edilmiştir. 12 kg’lık tüpün bayi için maliyetinin 26 YTL olduğu, işçi maliyetleri, evlere serviste kullanılan nakliye masrafları ve işyeri kira giderleri gibi kalemlerin, satış fiyatı ile tüpün alım maliyeti arasındaki 5-6 YTL’lik kârın %75’i kadar olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, piyasa fiyatından satılan 12 kg’lık bir tüpten elde edilen birim kârın 1,25 -1,50 YTL kadar olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, Konya’da dolum tesisi olan firmaların Kongaz, İpragaz, Demirören Grubu (Likitgaz, Milangaz), Ergaz ve Meram Gaz olduğu, bunlarla birlikte aralarında Shell, BP, Aygaz ve İpragaz’ın bulunduğu 16 farklı şirketin Konya’da tüp satışı gerçekleştirdiği belirlenmiştir.

Son olarak, Konya’ya bir yıl önce gelen doğalgazın, hane halkı ve sanayi sektöründe hızla yaygınlaştığı, son bir yıl içinde LPG satışındaki azalmanın %10 civarında olduğu anlaşılmıştır.

I.3. DEĞERLENDİRME

4054 sayılı Kanun kapsamında yıkıcı fiyattan söz edilebilmesi için, öncelikle yıkıcı fiyat uygulamasında bulunan teşebbüsün hakim durumda bulunması gerekmektedir. Konya merkezde faaliyette bulunan şirketlerin Türkiye çapında sahip olduğu pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo 1- LPG Dağıtım Pazar Payları (%)

06-13/150-35

Tablodan görüldüğü üzere Demirören LPG Grubu’nun tüplü LPG pazar payının, hakim durum tanımlaması yapmaya yetecek büyüklükte olmadığı görülmektedir. Coğrafi pazarın “Konya merkez” olarak dar tanımlanması durumunda bile, Kongaz’ın Konya merkezde 150-160 kadar bayisinin olduğu, Demirören Grubu’nun 11 bayi ile faaliyette bulunduğu ve Kongaz’ın Konya merkezdeki tüp satışlarının %60-65’lik bir kısmını gerçekleştirdiği göz önüne alındığında, Demirören LPG Grubu’nun Konya merkezde hakim durumda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca Konya merkeze bir yıl önce doğalgaz gelmesi nedeniyle, mevcut şirketler birbirleri ile rekabet etme yanında, artık doğalgaz ile de rekabet etmek durumunda kalmışlardır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Demirören LPG Grubu’nun, hakim durumunu kötüye kullanarak yıkıcı fiyat uygulamasında bulunduğu ve bu yolla Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’yi piyasa dışında bırakmaya çalıştığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilemeyeceğinden önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.