Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Alcatel Busines Systems…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/E.K.-00/6 (Menfi Tespit)

Karar Sayısı: 00-50/531-293

Karar Tarihi: 21.12.2000

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.

B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN

C- BAŞVURUDA BULUNAN: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve

Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Tuncay OKTAY

Etiler Sok. No:1 80630 Etiler-İSTANBUL

D- TARAFLAR: - Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem

Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Er-Tel A.Ş.)

Etiler Sok. No:1 80630 Etiler-İSTANBUL

- Alcatel Business Systems (Alcatel)

32, Avnue Kléber 92707 Colombes Cedex FRANCE

E- DOSYA KONUSU: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Alcatel Busines Systems ile yapmış olduğu “distribütörlük anlaşmasına” ilişkin menfi tespit belgesi verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.05.1998 tarih, 1106 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 6 ve 8 inci maddeleri uyarınca düzenlenen 05.12.2000 tarih, D2/1/E.K.-00/6 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 06.12.2000 tarih, REK.0.06.00.00/46 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Alcatel Busines Systems ile yapmış olduğu “distribütörlük anlaşmasına” ilişkin talep edilen menfi tespit belgesinin verilebileceği düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1. İlgili Pazar

Başvuruya konu işlemin değerlendirilmesinde; ilgili ürün pazarı, yedek parça ve aksesuarları dahil, GSM cep telefonu piyasası; ilgili coğrafi pazar ise, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.

REKABET KURUMU 1

2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

a) Bağımsızlık

Distribütörlük anlaşmasının 5.3 üncü maddesinde, dağıtıcının bağımsız bir sözleşme tarafı olduğu, bu anlaşma marifetiyle Er-Tel A.Ş. ile Alcatel arasında herhangi bir işçi-işveren ilişkisi, ortaklık veya ortak girişim yaratan bir birliktelik olmayacağı ve dolayısıyla dağıtıcının herhangi bir komisyona hak kazanmayacağı ifade edilmektedir.

Dolayısıyla, anlaşmanın tarafları, aralarındaki ticari ilişkilerde bağımsız karar verebilme ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil etmeleri özellikleriyle, rekabet hukuku açısından teşebbüs olarak tanımlanmaktadır.

b) Münhasırlık

Alcatel tarafından Er-Tel A.Ş.’ye sözleşme konusu ürünlerin dağıtımına ilişkin verilen yetkinin, anlaşmanın 1.1 inci maddesinde münhasır olmayan bir şekilde verildiği tespit edilmiştir. Bu durumda, ilgili piyasada birden çok dağıtıcının aynı markalı ürünleri rekabet halinde dağıtabilmesinin ilk şartının tesis edildiği anlaşılmaktadır.

c) Paralel ithalat

Anlaşmanın 2.1.3 üncü maddesinde, Er-Tel A.Ş.’ye, ilgili coğrafi pazara ne zaman ve nasıl getirildiğine bakılmaksızın, sözleşme konusu ürünlere düzenli bakım ve tamir için teknik servis sağlama ile müşteri talebini karşılayacak yeterli miktarda yedek parça bulundurma yükümlülüğü getirilmektedir. Bu maddenin ifadesinden, paralel ithalat imkanlarının bulunduğu ve bu yolla getirilen ürünlere de satış sonrası teknik servis verilebileceği anlaşılmıştır. Paralel ithalat imkanlarının açık olması ilgili piyasada dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde rekabeti artırıcı bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

d) Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi

Anlaşmanın 3.7 nci maddesinde, dağıtıcının (Er-Tel A.Ş.) kendi yeniden satış fiyatını ve koşullarını belirleme hakkı olduğundan bahsedilmektedir. Bu ifadeden, genel olarak dikey anlaşmalarda bir rekabet ihlali olarak değerlendirilen yeniden satış fiyatının belirlenmesi hususunun adı geçen anlaşmada söz konusu olmadığı ve dağıtıcının bu konudaki özgürlüğünün tesis edildiği görülmektedir.

Dağıtıcının yeniden satış fiyatlarını belirlemedeki özgürlüğü sayesinde diğer dağıtıcı rakiplerine karşı rekabet edebilecek ve bu rekabet sayesinde de diğer rakip sağlayıcılar arasındaki potansiyel yatay rekabet kısıtlamalarının gerçekleşmesi ihtimali azalacaktır.

g) Rekabet Etmeme

Anlaşmanın “rekabet etmeme” başlıklı 10 uncu maddesinde, dağıtıcının sözleşme konusu malları veya bunların parçalarını, Alcatel’in yazılı izni olmaksızın, kopyalayamayacağı ve söz konusu ürünler üzerinde ilave geliştirmeler yapamayacağı ifade edilmektedir. Bu hükümlerin rekabet hukukuna aykırılık oluşturmadığı tespit edilmiştir.

REKABET KURUMU 2

h) İlgili Pazarın Durumu

Er-Tel A.Ş. ile aynı gruba bağlı olan Gen-Pa Genel Pazarlama A.Ş’nin de aynı ilgili ürün pazarında faaliyet göstermesinden hareketle, 1999 yılı için bu grubun bu piyasadaki toplam pazar payı yaklaşık %24 olarak hesaplanmıştır.

Pazar payları dikkate alındığında Er-Tel A.Ş’in tek başına veya grup olarak hakim durumda olmadığı belirlenmiştir.

İ- SONUÇ

Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Alcatel Busines Systems arasında imzalanan “distribütörlük anlaşması”nın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuata aykırı bulunmadığı tespit edilmiş ve Kanun’un 8 inci maddesi uyarınca bildirim konusu anlaşmaya talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3